I SA/Go 105/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi L.K., W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji oddala skargę. L. i W. małżonkowie K. wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] października 2016r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego sprawy. Decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] określającą skarżącym wysokość dochodu za 2009 r., który nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego w kwocie 39.769,34 zł. Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w ww. swojej decyzji odwoławczego, w ten sposób, że: na stronie 3, w części tabeli "ODLICZENIA OD DOCHODU", "IV. Odliczenia od dochodu wykazane w PIT/O" w poz. 2. "Wyd. na cele rehabilitacyjne - Pani L.K." zamiast kwoty 2.676,07 zł wpisano kwotę 2.280,00 zł oraz dodano pozycję 3. "Wydatki z tytułu użytkowania sieci internet" z wykazaniem kwoty 396,07 zł; oraz na stronie 8, w części tabeli "ODLICZENIA OD DOCHODU", "IV. Odliczenia od dochodu wykazane w PIT/O" dodano pozycję 3. "Wydatki z tytułu użytkowania sieci internet" z wykazaniem kwoty 396,07 zł. W motywach uzasadnienia postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że przedmiotowe błędy mają charakter oczywistej omyłki, wynikają bowiem jedynie z pominięcia jednego wiersza w części "ODLICZENIA OD DOCHODU", "IV. Odliczenia od dochodu wykazane w PIT/O" o treści "wydatki z tytułu użytkowania sieci internet" w kwocie 396,07 zł w tabeli na str. 2-3 przedmiotowej decyzji i zsumowania tej kwoty z kwotą wydatków na cele rehabilitacyjne Pani L.K. w tabeli obrazującej kwoty wykazane przez stronę oraz pominięcia jednego wiersza o treści "wydatki z tytułu użytkowania sieci internet" w kwocie 396,07 zł w tabeli na str. 8-9 obrazującej prawidłowe rozliczenie, w części "ODLICZENIA OD DOCHODU" "IV. Odliczenia od dochodu wykazane w PIT/O". Pozostałe kwoty oraz wyliczenia w obu tabelach są prawidłowe, uwzględniające w rozliczeniach kwotę 396,07 zł. Brak jest błędu rachunkowego. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że w treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji na stronie 4 (20 wiersz od góry; trzeci akapit) organ uznał za prawidłowe odliczenie ulgi z tytułu użytkowania sieci internet, zgodnie z przedłożonymi dokumentami, wskazując na zasadność uwzględnienia tej ulgi w decyzji organu pierwszej instancji. Na powyższe postanowienie L. i W.K. wnieśli zażalenie. W ocenie małżonków K. pominięcie odliczeń ma decydujący wpływ na odliczenia w roku następnym i dotyczy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] otrzymanej w dniu 24 października 2016 r., od której złożyli odwołanie z dnia [...] listopada 2016 r. Narusza także zasadę zaufania wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie małżonków K. pominięcie odliczeń podatników nie jest błędem rachunkowym, który można sprostować w trybie art. 215 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżących nie uwzględniono jeszcze oświadczenia w trybie art. 180 § 2 Ordynacji podatkowej dotyczącego odliczenia kwoty 2.280 zł. Małżonkowie K. zaznaczyli, że oświadczenie to jest prawdziwe i nie jest sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami znanymi organowi. W ocenie skarżących organy podatkowe celowo odbierają im ulgi, wydając decyzje określające wysokość dochodu za poszczególne lata, mimo że spełniają oni wszelkie przesłanki do skorzystania z ulg. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając jak organ odwoławczy, utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] października 2016 r. Organ za chybiony uznał zarzut, że pominięcie odliczenia z tytułu użytkowania sieci internet doprowadziło do błędu rachunkowego, którego nie można sprostować w trybie art. 215 Ordynacji podatkowej. Zauważył, że brak wyszczególnienia w rozliczeniu L. i W.K. za rok 2009 rubryki "wydatki z tytułu użytkowania sieci internet" nie wpływa na wysokość określonego w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2016r., Nr [...] dochodu niepowodującego powstania zobowiązania podatkowego, co obrazuje wyliczenie: 6.171,88 zł (dochód W.K. z emerytur-rent krajowych) + 38.016,71 zł (dochód L.K. ze stosunku pracy) + 1.048,22 zł (dochód L.K. z działalności wykonywanej osobiście) - 5.055,35 zł (składki na ubezpieczenie społeczne L.K.) - 6,02 zł (wydatki na cele rehabilitacyjne – W.K.) - 10,03 (wydatki na cele rehabilitacyjne – L.K.) - 396,07 zł (wydatki z tytułu użytkowania sieci internet) = 39.769,34 zł (dochód po odliczeniach). Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, kwota dochodu strony za 2009 r., który nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego, została wyliczona z uwzględnieniem wydatków z tytułu użytkowania sieci internet. Kwota ta nie jest błędna pod względem rachunkowym. Wydatki poniesione na użytkowanie sieci internet zostały przyjęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w decyzji z dnia [...] marca 2016 r. zgodnie z przedłożonymi przez małżonków K. dokumentami, a Dyrektor Izby Skarbowej w decyzji z dnia [...] września 2016 r. nie zakwestionował ich wysokości. W ocenie organu przeoczenie rubryki "wydatki z tytułu użytkowania sieci internet" nie ma wpływu na zmianę oceny merytorycznej orzeczenia, a w konsekwencji rozstrzygnięcie sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestionowana w odwołaniu wysokość odliczeń w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...], złożenie oświadczenia w trybie art. 180 § 2 Ordynacji podatkowej, zasadność zastosowania przez L. i W.K. ulg w poszczególnych latach oraz żądanie uchylenia decyzji i umorzenie postępowania, nie mogą zostać ocenione w niniejszym postępowaniu, gdyż jego zakres dotyczy wyłącznie sprostowania oczywistej omyłki wskazanej w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2016 r. Na powyższe postanowienie L. i W. małżonkowie K. wnieśli skargę podnosząc, że pominięcie odliczeń było celowym zabiegiem skutkującym zmniejszeniem im ulg podatkowych. Powołując się na wyrażoną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasadę zaufania małżonkowie K. stwierdzili, że nie można pomijać odliczeń podatników i prostować tego postanowieniem, zwłaszcza że sprawa ta została przekazana przez NSA do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Skarbowej. Podnieśli również, że uchybienia organu administracji państwa nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela, który działa w dobre wierze i w zaufaniu do treści otrzymanej decyzji administracyjnej. W ocenie skarżących pomieszanie dwóch kwot 2.280 zł i 396,07 zł ma wpływ na decyzję za 2010 r., nie jest oczywistą pomyłką, tylko celowym zmniejszeniem odliczeń, pomimo wykazania ich prawidłowo w zeznaniach podatkowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Nadto zaznaczył, że wbrew stanowisku skarżących decyzja z dnia [...] września 2016 r., nr [...], której dotyczą ww. omyłki, nie została przekazana przez Naczelny Sąd Administracyjny Dyrektorowi Izby Skarbowej do ponownego rozpatrzenia. W sprawie tej obecnie toczy się postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – powoływanej dalej jako P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczącym skargi na indywidualną interpretację podatkową). Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki występującej w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2016 r. określającą skarżącym wysokość dochodu za 2009 r., który nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego w kwocie 39.769,34 zł. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 215 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – powoływanej jako Ordynacja podatkowa), zgodnie z którym organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Spór między stronami niniejszego postępowania sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Dyrektor Izby Skarbowej mógł na podstawie ww. przepisu sprostować występujące w decyzji z dnia [...] września 2016 r. omyłki w ten sposób, że: na stronie 3, w części tabeli "ODLICZENIA OD DOCHODU", "IV. Odliczenia od dochodu wykazane w PIT/O" w poz. 2. "Wyd. na cele rehabilitacyjne - Pani L.K." zamiast kwoty 2.676,07 zł wpisano kwotę 2.280,00 zł oraz dodano pozycję 3. "Wydatki z tytułu użytkowania sieci internet" z wykazaniem kwoty 396,07 zł; oraz na stronie 8, w części tabeli "ODLICZENIA OD DOCHODU", "IV. Odliczenia od dochodu wykazane w PIT/O" dodano pozycję 3. "Wydatki z tytułu użytkowania sieci internet" z wykazaniem kwoty 396,07 zł. Wyjaśnić zatem należy, że art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej odnosi się do takich wad decyzji, które charakteryzują się cechą oczywistości. Owa cecha stanowi granicę dopuszczalności sprostowania w trybie tego przepisu. Należy jednak wskazać, że powołany przepis, podobnie jak inne przepisy Ordynacji podatkowej nie definiuje pojęcia "oczywista omyłka". W literaturze przedmiotu wskazuje się, że pod pojęciem oczywistej omyłki należy rozumieć taki błąd słowny, który nie budzi najmniejszej wątpliwości czy różne błędy pisarskie, komputerowe, itp. (por. S. Presnarowicz, Komentarz do art. 215 ustawy - Ordynacja podatkowa, [w:] J. Brolik, R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, opubl. LEX 2013). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że oczywistość omyłki wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Mowa tutaj o oczywistym przeoczeniu, czy zastosowaniu niewłaściwego słowa lub omyłce pisarskiej o charakterze elementarnym. Sprostowaniu podlega zatem oczywista omyłka zawarta zarówno w rozstrzygnięciu (sentencji), jak i w uzasadnieniu decyzji. Przy czym, sprostowanie omyłki nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1158/10, z dnia 13 czerwca 2014 r. sygn. akt I FSK 1046/13 oraz z dnia 1 czerwca 2017 r. sygn. akt II FSK 1923/15 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA - na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżących, sprostowane w zaskarżonym postanowieniu omyłki miały charakter oczywisty. Zaznaczyć należy, że pierwsza z prostowanych omyłek wynikała z przeoczenia przez Dyrektora Izby Skarbowej rubryki "Wydatki z tytułu użytkowania sieci internet" w kwocie 396,07 zł i omyłkowego zsumowania ww. kwoty z kwotą wydatków na cele rehabilitacyjne L.K. w występującej w uzasadnieniu faktycznym decyzji z dnia [...] września 2016 r. tabeli obrazującej kwoty wykazane przez stronę. Podkreślić trzeba, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący w zeznaniu podatkowym wskazali wydatki z tytułu użytkowania sieci internet w kwocie 396,07 zł oraz wydatki na cele rehabilitacyjne w kwocie 2.280 zł. Natomiast omyłkowo wpisana przez organ kwota 2.676,07 zł nie znajdowała odzwierciedlenia w aktach sprawy. Istotne jest również, że nie miała ona żadnego wpływu na pozostałe wyliczenia organu dokonane w decyzji z dnia [...] września 2016 r. Druga z prostowanych omyłek dotyczyła pominięcia, w części zważań tej decyzji, jednego wiersza o treści "wydatki z tytułu użytkowania sieci internet" w kwocie 396,07 zł, w części "ODLICZENIA OD DOCHODU" "IV. Odliczenia od dochodu wykazane w PIT/O" w tabeli, która obrazuje prawidłowe rozliczenie. Przeoczenie to, także nie miało wpływu na pozostałe wyliczenia zawarte w decyzji z dnia [...] września 2016 r. Rachunki te, uwzględniają bowiem w rozliczeniach kwotę 396,07 zł, stanowiącą wydatki z tytułu użytkowania przez skarżących sieci internet. Co więcej wydatki te zostały przyjęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w decyzji z dnia [...] marca 2016r., zgodnie z przedłożonymi przez małżonków K. dokumentami, a Dyrektor Izby Skarbowej w decyzji z dnia [...] września 2016 r. nie zakwestionował ich wysokości. Wbrew twierdzeniom skarżących, organ usunął błędy, których wystąpienie oraz korekta nie stanowiły ingerencji w merytoryczne rozstrzygnięcie. Tym samym art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej nie został przez organ naruszony. Wydając zaskarżone postanowienie organ nie naruszył także zasady zaufania wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Twierdzenie skarżących jakoby działanie organu było zabiegiem mającym na celu zmniejszenie im ulg podatkowych jest bezpodstawne. Sytuacja taka nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Wydane przez organ postanowienie w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki nie spowodowało dla skarżących ujemnych następstw. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje także okoliczność, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia skarżącym wysokości dochodu za 2009 r., który nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego, w której sprostowano kwestionowane przez skarżących omyłki, jest poddawana kontroli sądowoadministracyjnej. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił. | | | |