I SA/Go 1116/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi N Sp. z o.o. na indywidualną interpretację Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia zawiesić postępowanie. N Sp. z o.o., zwane dalej skarżącym, wniosło skargę na indywidualną interpretację udzieloną przez Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej w dniu [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. We wniosku o wydanie interpretacji, skarżące Zakłady przedstawiły następujący stan faktyczny. W ramach prowadzonej działalności mają miejsce spotkania z kontrahentami w siedzibie spółki. W takich sytuacjach spółka zakupuje drobny poczęstunek, np. kawę , mleko, soki, wodę, herbatę, słodycze, owoce, którymi częstuje kontrahentów. Nie są to ekskluzywne produkty, a drobne niedrogie artykuły, które nie świadczą o okazałości, czy wytworności. Jest to zwyczajowy poczęstunek należący w ocenie spółki do powszechnie obowiązujących kanonów kultury. Dalej wskazano, że spółka w ramach spotkań z kontrahentami organizuje również szkolenia związane z działalnością spółki. Na szkoleniach tych prezentowana jest m. in. historia spółki, profil i organizacja produkcji, omawiane są dostępne wersje oprogramowania do wyrobów napędów dla różnych typów maszyn, charakterystyka produktów, najczęstsze przyczyny awarii produktów, sposoby ich zapobiegania itp. Szkolenia te mają dwojaki charakter, niektóre są odpłatne ( w cenę szkolenia wliczony jest m. in. poczęstunek, catering, nocleg, kolacja ) oraz nieodpłatny. W przypadku szkoleń nieodpłatnych spółka zapewnia drobny poczęstunek dla kontrahentów ( np. ciasto, owoce, kawa, mleko, soki, woda, ciasteczka, herbata ), czasem również zamawiany jest catering obejmujący wyłącznie drobne przekąski ( kanapki, kawa, herbata, soki ). Ponadto, spółka odbywa spotkania biznesowe ze swoimi kontrahentami również poza siedzibą spółki, przykładowo w restauracjach, gdzie ponosi koszty posiłku. Na spotkaniach tych omawiane są wyłącznie sprawy biznesowe, takie jak np. ustalenie warunków sprzedaży, przedstawienie oferty, negocjowanie postanowień umów. Na tle tak sformułowanego stanu faktycznego spółka zadała następujące pytania 1. Czy ponoszone przez spółkę wydatki na: a) zakup artykułów spożywczych w celu zapewnienia poczęstunku kontrahentom w czasie wizyt na terenie siedziby spółki mogą stanowić koszty uzyskania przychodów? b) Zakup drobnych artykułów spożywczych oraz zamówienia cateringu w przypadku organizowania nieodpłatnych szkoleń dotyczących działalności spółki mogą stanowić koszty uzyskania przychodów? c) Na organizację odpłatnych szkoleń w tym wydatki na poczęstunek, catering, kolację, nocleg ( które są wliczane w cenę szkolenia ) mogą stanowić koszt uzyskania przychodów? d) Organizację spotkań z kontrahentami w celach biznesowych poza biurem spółki ( zapłata za poczęstunek w restauracji ) stanowią koszt uzyskania przychodów? W ocenie wnioskodawcy wskazane wydatki stanowią koszt uzyskania przychodów. Pozostałe pytania dotyczyły podatku od towarów i usług i były przedmiotem osobnej interpretacji. W udzielonej interpretacji organ stwierdził, że stanowisko spółki w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z: - zakupem artykułów spożywczych w celu zapewnienia poczęstunku kontrahentom w czasie wizyt na terenie siedziby spółki – jest nieprawidłowe, - zakupem drobnych artykułów spożywczych oraz zamówienia cateringu w przypadku organizowania nieodpłatnych szkoleń dotyczących działalności spółki – jest nieprawidłowe, Organizacją odpłatnych szkoleń, w tym wydatków na poczęstunek, catering, kolację, nocleg – jest prawidłowe, - organizacją spotkań z kontrahentami w celach biznesowych poza biurem spółki – jest nieprawidłowe. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał m. in., że zasadny kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określają przepisy art. 15 i art. 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( t. j. Dz. U. z 2011 r., nr 74, poz. 397 ze zm. ). Zgodnie z art. 15 przytoczonej ustawy, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. Wskazano, że na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy do katalogu wydatków nieuznanych za koszty uzyskania przychodów zalicza się koszty reprezentacji, w szczególności poniesione na usługi gastronomiczne, zakup żuwności oraz napojów alkoholowych. Skarżące Zakłady nie zgodziły się ze stanowiskiem zawartym w udzielonej interpretacji i wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazano m. in., że przytoczony przez organ wyrok NSA z 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1445/10, zawiera budzącą wątpliwość interpretację terminu "reprezentacja", na którą w udzielonej interpretacji powołuje się organ. Stanowisko powołane we wskazanym wyroku nie znajduje aprobaty w innych wyrokach NSA, np. wyroku z 25 maja 2012 r., sygn. II FSK 2200/10, które neguje wyrok z 25 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zw. dalej jako "P.p.s.a.", Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zawieszenie z przyczyn wskazanych w tym przepisie następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu. W szczególności przepis ten daje podstawę do zawieszenia postępowania z powodu skierowania, w wyniku innej sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym lub rozbieżności występujących w orzecznictwie sądów administracyjnych, pytania prawnego w celu podjęcia stosownej uchwały przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 15 § 1 pkt 2 i 3, art. 187 i art. 269 P.p.s.a. – zobacz Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydanie 5, Wydawnictwo LexisNexis, s. 332. Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 702/11 działając na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a. postanowił przedstawić składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, tj.: czy wydatki na zakup usług gastronomicznych, podawanych i świadczonych w trakcie spotkań z kontrahentami, odbywającymi się w siedzibie podatnika, jak też poza tą siedzibą należące do kategorii wydatków, o których mowa w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., w każdym przypadku należy zaliczyć do kosztów reprezentacji, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.p. nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów? Podkreślić zatem należy, że zarówno w przedstawionym Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozstrzygnięcia zagadnieniu prawnym, jak i w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd występuje zbieżność stanów faktycznych, jak również przepisów prawa materialnego, będących podstawą rozstrzygnięcia. Wyłoniły się w nich analogiczne wątpliwości merytoryczne, zatem można dostrzec związek merytoryczny pomiędzy tymi sprawami. Pozostaje więc zbadać, czy taki związek merytoryczny jest wystarczający do zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W ocenie Sądu, trzeba podkreślić, że art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu zawieszenie postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Kluczowe w tym przepisie jest więc słowo "zależy", według którego, jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ (Słownik Języka Polskiego, praca zbiorowa pod red. M. Bańki, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2000, Tom P-Ż, s. 1231). Nie chodzi przy tym o jakikolwiek wpływ, ale o wpływ przewidziany prawem. W konsekwencji zawieszenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym może mieć miejsce wtedy, gdy wynik toczącego się postępowania, wydany w innej sprawie ma decydujący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem pierwszej instancji. Owe "decydujące znaczenie" jest konsekwencją użycia przez ustawodawcę w analizowanym przepisie P.p.s.a. zwrotu "zależy". Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że przy wykładni pojęcia "zależy" użytego przez ustawodawcę w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. systemowa wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że jednym z kluczowych zadań Naczelnego Sądu Administracyjnego jest nie tylko kontrola orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych w konkretnych sprawach, ale także dbałość i stanie na straży jednolitości wykładni prawa administracyjnego. Ochrona wskazanej przez ustawodawcę wartości, jaką jest jednolitość orzecznictwa sądowoadministracyjnego, powinna być zatem uwzględniona przy wykładni art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy. Przechodząc na grunt wykładni funkcjonalnej, należy stwierdzić, że racjonalność ustawodawcy, jako twórcy całości systemu prawa, w tym regulacji p.p.s.a., wymaga przyjęcia takiej interpretacji przepisów tejże ustawy, które pozwalają na realizację celów wskazanych przez ustawodawcę. Jeżeli zatem NSA ma dążyć do usuwania rozbieżności interpretacyjnych w praktyce orzeczniczej wojewódzkich sądów administracyjnych, to realizacja tego celu wymaga zastosowania adekwatnych środków. Jednym z tym środków jest możliwość zawieszenia przez wojewódzki sąd administracyjny postępowania sądowego, jeżeli dysponuje on informacją, że NSA w podobnej sprawie wystąpił z pytaniem prawnym w celu usunięcia rozbieżności interpretacyjnych w kwestii prawnej istotnej dla prowadzonego postępowania (por. postanowienie NSA z z dnia 31 sierpnia 2011 r. II FZ 329/11, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie Sądu, zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego powinno być zatem uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. W sprawach sądowoadministracyjnych, zwłaszcza w tych, które dotyczą szeroko rozumianego prawa daninowego, zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 221/08, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Tym samym w ocenie Sądu spełniona została przesłanka wskazana w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. umożliwiająca Sądowi zawieszenie postępowania z urzędu. Z tych też przyczyn oraz na podstawie ww. przepisu Sąd zawiesił postępowanie.