I SA/Go 169/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi L spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty i marzec 2013 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Decyzją z [...] listopada 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej określił L sp. z o.o. prawidłową kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty i marzec 2013 r. Decyzję po dwukrotnym awizowaniu przesyłki w dniach 1 i 12 grudnia 2017 r. zwrócono do nadawcy 18 grudnia 2017 r., uznając decyzję za doręczoną stronie w trybie art. 150 § 1 pkt 1, § 2 - § 4 Ordynacji podatkowej w dniu 15 grudnia 2017 r. W skardze wniesionej do tut. Sądu na ww. decyzję w dniu 13 marca 2018 r., strona wniosła o przywrócenie terminu z uwagi na to, że z winy pracownika Urzędu Pocztowego przesyłka zawierająca decyzję nie została wydana osobie uprawnionej do odbioru poczty oraz brak było awiza zawierającego numer przesyłki. Wskazała, że przesyłka została rzekomo awizowana przez listonosza, jednak po kilkukrotnych wizytach przedstawicieli skarżącego w placówce pocztowej, żaden z pracowników poczty nie wydał przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję. Po uzyskaniu informacji z Izby Skarbowej, że decyzja została doręczono w trybie administracyjnym, prokurent skarżącej w dniu 5 marca 2018 r. podczas wizyty w Izbie Administracji Skarbowej zapoznał się z treścią nieotrzymanej decyzji oraz wykonał fotokopie. Strona dodała również, że dniu w którym awizowano przesyłkę, odebrała przesyłki z placówki pocztowej, o czym świadczy kopia książki korespondencyjnej. Stwierdziła, że gdyby wiedziała o pozostawionej przesyłce, z pewnością dołożyłaby wszelkich starań, aby ją odebrać i wnieść skargę. Zatem niezachowanie terminu nastąpiło bez winy strony. W załączeniu przedłożyła pisma z [...] stycznia 2018r. skierowane do DIAS oraz NUS w których stwierdza, że spółka nie otrzymała decyzji z [...] listopada 2017r. Pismem z [...] kwietnia 2018 r. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania poprzez uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu w szczególności czy strona podjęła działania u operatora pocztowego celem wyjaśnienia kwestii doręczenia przesyłki zawierającej decyzję, a w razie złożenia reklamacji, nadesłanie jej. W nadesłanej odpowiedzi z [...] maja 2018 r. spółka wskazała, że od pewnego czasu jakoś usług poczty polskiej spadła, co zmusiło ją do złożenia już we wrześniu skargi na pracowników placówki nr [...], a sprawa ostatecznie została załatwiona przez Centralę Poczty Polskiej. W dniu 4 grudnia 2017 r. prokurent spółki odebrał całą korespondencję z poczty, nie posiadał jednak awiza na przesyłkę zawierającą decyzję, a więc nie miał wiedzy, że jest jeszcze jeden list, który winien być odebrany. Spółka dodała również, że złożyła reklamację do Urzędu Pocztowego w dniu 14 marca 2018 r. ale do dnia dzisiejszego nie uzyskała odpowiedzi. Natomiast 8 maja 2018 r. zwróciła się do Centrali Poczty Polskiej o zajęcie stanowiska w przedmiocie nie wydania korespondencji w dniu 4 grudnia 2017 r. W załączeniu przedłożyła kopie reklamacji z [...] marca oraz [...] maja 2018r. w których wystąpiła o przesłanie stosownych wyjaśnień związanych z brakiem wydania przesyłki poleconej oraz odpowiedź Poczty Polskiej z [...].10.2017 r. na skargi, które wpłynęły do niej w dniach 29.09.2017 r. oraz 6.10.2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm.– dalej cyt. jako P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 P.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 ww. ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi twierdząc, że z winy pracownika poczty przesyłka zawierająca decyzję z [...] listopada 2017 r. nie została wydana osobie uprawnionej do obioru poczty oraz brak było awiza zawierającego numer przesyłki. Dopiero w dniu 5 marca 2018 r. w siedzibie organu zapoznała się z treścią nieotrzymanej przesyłki oraz wykonała fotokopie. Z tego jak i reklamacji składanych do poczty polskiej wynika zatem, że strona w istocie podnosi zarzuty w zakresie doręczenia przesyłki, twierdząc niezmiennie, że przesyłka o której nie wiedziała z powodu braku awiza, nie została jej wydana, mimo, że prokurent spółki był 4 grudnia 2017 r. w placówce poczty. Podnosząc zarzuty w zakresie doręczenia decyzji, kwestionuje tym samym de facto zarazem początek biegu terminu do wniesienia skargi, który zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. wynosi 30 dni od jej doręczenia. Nie ulega wątpliwości, że warunkiem przyjęcia fikcji prawnej doręczenia, jest niekwestionowane zawiadomienie adresata o pozostawieniu pisma do obioru w określonym miejscu (art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej). Tymczasem instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie do tych sytuacji, gdy strona nie kwestionuje upływu terminu, który zaczął biec, lecz wskazuje na brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie zaczął jeszcze swojego biegu. Sąd podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że nieprawidłowość doręczenia nie jest przesłanką przywrócenia terminu. Doręczenie korespondencji w sposób nieprawidłowy – które miało miejsce w ocenie strony skarżącej w sprawie - powoduje, że termin do dokonania czynności procesowej nie rozpoczynałby biegu, a więc nie mogłoby dojść do jego uchybienia i co też czyni wniosek strony bezprzedmiotowym. Zagadnienie oceny prawidłowości doręczenia decyzji organu odwoławczego może być przedmiotem rozstrzygnięcia przez sąd na etapie kontroli wstępnej wniesionej skargi, a negatywne rozstrzygnięcie w zakresie terminowości jej złożenia może być kwestionowane przez stronę w środku odwoławczym na postanowienie o odrzuceniu skargi (vide: postanowienia NSA z 26.01.2016 r., sygn. akt II FZ 839/15; 2.04.2012 r., sygn. akt I FZ 21/12.). Poza tym, nawet poddając wniosek merytorycznej ocenie, nie może przynieść on zamierzonego skutku, gdyż w ocenie Sądu, strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi. Z akt wynika bowiem, że przesyłka została uznana za doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, po jej dwukrotnym awizowaniu w dniach 1 i 12 grudnia 2017 r. Dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma ma moc dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Oznacza to, że korzysta z domniemania prawdziwości oraz z domniemania zgodności z prawdą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 344/16). W ocenie Sądu, domniemania w stosunku do znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji nie zostały skutecznie podważone. Dość powszechnie wyrażany jest pogląd w orzecznictwie, że obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że brak było awiza prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia tej instytucji. W każdej sytuacji strona mogłaby bowiem obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (vide: postanowienie NSA z: 27.04.2017 r., sygn. akt II GZ 150/18; 7.12.2017 r. sygn. akt II GZ 864/17). Skarżąca na dowód, że nie ponosi winy w nieterminowym złożeniu skargi nadesłała pisma kierowane do Poczty Polskiej. Odnotowując ten fakt nie sposób jednak nie dostrzec, że w piśmie z [...] października 2017 r. operator pocztowy – potwierdzając nieprawidłowe postępowanie pracowników urzędu pocztowego - odniósł się do skarg spółki z [...].09.2017 r. oraz [...].10.2017 r., a więc nie dotyczyły one przesyłki zawierającej decyzję z [...] listopada 2017 r. Reklamacje na niewydanie tej przesyłki zostały zawarte w pismach z [...] marca 2018 r. do Poczta Polska FUP [...] oraz [...] maja 2018 r. do Centrali Poczty Polskiej S.A. i na dziś dzień skarżąca nie przedstawiła odpowiedzi na te pisma. Z tych wszystkich powodów, Sąd działając na postawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.