I SA/Go 202/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące za okres od listopada 2008 r. do grudnia 2009 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. M.P. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące za okres od listopada 2008 r. do grudnia 2009 r. W przedmiotowej skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji organów obu instancji, gdyż, w ocenie skarżącego, zachodzi niebezpieczeństwo zarówno wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wskazał, że obecnie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Wysokość wynagrodzenia jakie otrzymuje z tego tytułu to 4.400 zł netto. Skarżący zaznaczył, że pomimo relatywnie wysokich zarobków jest zobowiązany do: partycypowania w kosztach utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego oraz ponoszenia wydatków związanych ze spłatą zobowiązań objętych postanowieniami układu z wierzycielami. Zaznaczył, że postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. pod sygnaturą [...] Sąd Rejonowy ogłosił jego upadłość z możliwością zawarcia układu. Zaś w dniu [...] kwietnia 2015 r. przez sądem upadłościowym został zawarty układ z wierzycielami, który został zatwierdzony w dniu [...] kwietnia 2015 r. Skarżący wskazał, że znaczna część postanowień układu została zrealizowana. Obecnie w celu wykonania układu jest zobowiązany do spłat na rzecz: banku [...] - kwota pozostała do spłaty w ratach wynosi 40 000 zł; E S.A. - kwota do spłaty 140 000 zł. Jeżeli sąd wyrazi zgodę na ugodę do spłaty pozostanie 40 000 zł płatne 15 dni po wyrażeniu zgody przez sąd oraz nadzorcy sądowego tytułem wynagrodzenia - 30 000 zł. Skarżący wskazał, że spłata układu następowała na podstawie pożyczek od rodziny i przyjaciół, których termin spłaty wynosi 2 lata. Ponadto, że w związku z wniesionym pozwem będzie zobowiązany do ponoszenia alimentów na córkę. Skarżący podniósł również, że łączne zobowiązania i wydatki w gospodarstwie domowym to: spłata kredytu hipotecznego - 1124 zł miesięcznie (kwota kredytu ok. 60.000 CHF, tj. ok. 240.000 zł); spłata kredytu gotówkowego - 1000 zł miesięcznie; spłata kredytu na samochód - 1400 zł miesięcznie; opłaty związane z utrzymaniem domu (bez spłaty kredytu) wynoszą 664 zł miesięcznie (332 na osobę dorosłą); koszty związane z potrzebami dziecka (przedszkole, zajęcia, przybory wyżywienie, odzież) - 1165 zł; pozostałe wydatki związane z zakupem odzieży i wyżywienia 700 zł miesięcznie na osobę dorosłą. Ponadto ubezpieczenie domu 45 zł miesięcznie, ubezpieczenie samochodu 130 zł miesięcznie a zobowiązania do spłaty wynikające z układu z wierzycielami wynoszą ok. 230 000 zł. W ocenie skarżącego wartość osiąganych przez niego dochodów nie pozwala na poniesienie wydatków związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji przy jednoczesnym braku szkody w majątku i skutków, które będą trudne do odwrócenia. Zdaniem skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji niewątpliwie wpłynie na sytuację majątkową jego i jego rodziny ponieważ może prowadzić do zajęcia środków niezbędnych do zapewnienia podstawowych potrzeb życiowych oraz może uniemożliwić wykonanie układu z wierzycielami, którego realizacja jest w końcowej fazie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po myśli § 3 tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z kolei zgodnie z regulacją § 4 art. 61 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Zaznaczy należy, że zgodnie z treścią art. 61 § 6 pkt 1 i 2 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy od stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest szczegółowe wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zauważył, że wykonanie zaskarżonej decyzji niewątpliwie wpłynie na sytuację majątkową jego i jego rodziny ponieważ może prowadzić do zajęcia środków niezbędnych do zapewnienia podstawowych potrzeb życiowych oraz może uniemożliwić wykonanie układu z wierzycielami, którego realizacja jest w końcowej fazie. Wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy ogłosił jego upadłość z możliwością zawarcia układu. Zaś w dniu [...] kwietnia 2015 r. przed sądem upadłościowym został zawarty układ z wierzycielami, który został zatwierdzony w dniu [...] kwietnia 2015 r. Skarżący wskazał, że znaczna część postanowień układu została zrealizowana. Obecnie w celu wykonania układu jest zobowiązany do spłat na rzecz: banku [...] - kwota pozostała do spłaty w ratach wynosi 40 000 zł; E S.A. - kwota do spłaty 140 000 zł. Jeżeli sąd wyrazi zgodę na ugodę do spłaty pozostanie 40 000 zł płatne 15 dni po wyrażeniu zgody przez sąd oraz nadzorcy sądowego tytułem wynagrodzenia - 30 000 zł. Skarżący wskazał, że obecnie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 4.400 zł netto miesięcznie. Wymienił również kwoty zobowiązań i wydatków w gospodarstwie domowym opiewające łącznie na kwotę 6.228 zł. Z dołączonego do akt niniejszej sprawy wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy wynika, iż gospodarstwo domowe skarżący prowadzi wraz z konkubiną. Konkubina skarżącego jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 3000 netto miesięcznie. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika również, że skarżący nie posiada majątku (nieruchomości, oszczędności, przedmiotów wartościowych). Nadto, że kwoty kredytu, na które powołuje się skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pochodzą z zaciągniętych przez S.D.: kredytu gotówkowego na kwotę 50.000 zł (1000 zł miesięcznie) oraz kredytu z którego został sfinansowany zakup samochodu osobowego o wartości 40.000 zł (ok. 1400 zł miesięcznie).Nadto żądając przyznania prawa pomocy skarżący wskazał, że S.D. złożyła przeciwko niemu pozew o zasądzenie alimentów. W ocenie Sądu skarżący, pomimo obszernego uzasadnienia wniosku, nie wykazał, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia przesłanek uprawniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że skarżący powołuje się na zawarcie układu z wierzycielami, rzekomo zatwierdzone w dniu [...] kwietnia 2015 r. jednakże nie przedstawił postanowienia sądu w tym zakresie. W aktach niniejszej sprawy znajduje się jedynie postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2013 r. [...] o ogłoszeniu upadłości skarżącego. Tym samym nie sposób zweryfikować podnoszonych przez skarżącego okoliczności o ciążących na nim zobowiązaniach z tego tytułu a w konsekwencji ocenić czy wykonanie zaskarżonej decyzji uniemożliwi wykonanie układu. Skarżący obrazując swoją sytuację finansową zaznaczył, że spłata układu następowała na podstawie pożyczek od rodziny i przyjaciół, których termin spłaty wynosi 2 lata jednakże nie przedłożył żadnej umowy pożyczki wskazującej, iż takowe faktycznie miały miejsce. Nadto skarżący wskazuje wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, które prowadzi wraz z konkubiną, a które obejmują m.in. koszty związane z potrzebami dziecka (1165 zł), po czym wskazuje, ze w związku z wniesionym pozwem będzie zobowiązany do ponoszenia alimentów na córkę. Jak wynika z wniesionego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy S.D. złożyła przeciwko niemu pozew o zasądzenie alimentów na utrzymanie córki w kwocie 2560 zł na miesiąc wraz z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia alimentacyjnego poprzez zapłatę kwoty 2560 zł miesięcznie przez czas trwania procesu z góry. Skarżący nie przedłożył postanowienia sądu o zabezpieczeniu ww. roszczenia zatem nie sposób zweryfikować, czy zostało ono przez sąd orzeczone. Brak też orzeczenia o zasądzeniu alimentów. Niemniej jednak zauważyć należy, że stosownie do treści art. 135 § ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2015 r. poz. 2082 ze zm.) zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Tym samym zasądzenie tak wysokiej kwoty alimentów od skarżącego wskazywało by, iż posiada on znacznie większe możliwości zarobkowe niż przedstawione w niniejszej sprawie. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że wykonanie zaskarżonej decyzji niewątpliwie wpłynie na sytuację majątkową jego i jego rodziny ponieważ może prowadzić do zajęcia środków niezbędnych do zapewnienia podstawowych potrzeb życiowych zaznaczyć należy, że z uwagi na brak posiadania przez skarżącego majątku przedmiotem egzekucji mogłoby stać się jedynie jego wynagrodzenie za pracę. Stosownie do treści art. 9 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy. Zgodnie zaś z postanowieniami art. 87 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.) z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - podlegają potrąceniu tylko następujące należności: 1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych; 2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne; 3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi; 4) kary pieniężne przewidziane w art. 108. Po myśli § 2 tego przepisu potrąceń dokonuje się w kolejności podanej w § 1. Nadto jak wskazuje § 3 art. 87 Kodeksu pracy potrącenia mogą być dokonywane w następujących granicach: 1) w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych - do wysokości trzech piątych wynagrodzenia; 2) w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych - do wysokości połowy wynagrodzenia. Potrącenia, o których mowa w § 1 pkt 2 i 3, nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami, o których mowa w § 1 pkt 1 - trzech piątych wynagrodzenia. Niezależnie od tych potrąceń kary pieniężne potrąca się w granicach określonych w art. 108 (art. 87 § 4 Kodeksu pracy). Stwierdzić należy, że wyżej wskazane przepisy zostały tak skonstruowane by nie zostawić dłużnika bez środków do życia. Zauważyć trzeba, że w przypadku zajęcia połowy wynagrodzenia skarżącemu i tak pozostawała by kwota w wysokości 2200 zł. Z kolei gdyby wobec skarżącego zostało wydane orzeczenie zasądzające alimenty na rzecz córki to kwota ta uległaby zmniejszeniu do ¾ jego wynagrodzenia jednakże alimenty te egzekwowane by były w pierwszej kolejności, jest to zatem sytuacja znacznie korzystniejsza dla rodziny skarżącego. Tym samym, pomimo pogorszenia sytuacji majątkowej skarżącego, podstawowe potrzeby jego rodziny i tak mogłyby być zaspokojone. Zaznaczyć również należy, że określenie w zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowego w wysokiej kwocie nie uzasadnia samo z siebie wstrzymania jej wykonania bowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej oczeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych zwykło się zauważać, iż przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, lecz wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009r. sygn. akt I FSK 450/09, postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2014r. sygn. akt II FSK 2247/14, oraz postanowienie NSA z dnia 20 lipca 2015r. sygn. akt II FZ 542/15 dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że to obowiązkiem wnioskodawcy jest uprawdopodobnienie, iż na skutek uiszczenia podatku grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami, a tego w ocenie Sądu skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.