I SA/Go 234/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-08-12
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Zbigniew Kruszewski, Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacja o ponownej negatywnej ocenie formalnej wniosku o dofinansowanie w ramach projektu grantowego, realizowanego w trybie pozakonkursowym, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Informacja o ponownej negatywnej ocenie formalnej wniosku o dofinansowanie w ramach projektu grantowego, realizowanego w trybie pozakonkursowym, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd uznał, że ocena ta, mimo braku formalnego charakteru decyzji administracyjnej, ma charakter publicznoprawny i dotyczy uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, a jej zaskarżenie jest zgodne z konstytucyjnym prawem do sądu.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o dofinansowanie zakupu dozownika do dezynfekcji rąk oraz pojazdu typu [...] w ramach projektu grantowego. Po kilku etapach oceny i uzupełniania dokumentacji, wniosek został ponownie oceniony negatywnie pod względem formalnym z powodu niespełnienia kryterium dotyczącego kwalifikacji wydatku na pojazd jako specjalny środek transportu. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie regulaminu projektu i przepisów ustawy wdrożeniowej. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2021 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.R. na informację Organizacji Pracodawców [...] z dnia [...] r. w przedmiocie ponownej negatywnej oceny formalnej wniosku oddala skargę w całości.
B.R. (dalej jako: "Strona". "Skarżący", "Wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na informację Organizacji Pracodawców Ziemi [...] (dalej jako: "OPZ", "Operator") z dnia [...] maja 2021 r. w przedmiocie ponownej negatywnej oceny formalnej wniosku.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.
Skarżący, w ramach projektu "Bony Wsparcia Przedsiębiorców - OPZ", realizowanego przez Organizację Pracodawców, w ramach umowy nr [...] z dnia [...] maja 2020 r., w dniu 1 lipca 2020 r. złożył wniosek o bon nr [...]. Powyższy wniosek dotyczył dofinansowania zakupu dozownika do dezynfekcji rąk oraz pojazdu typu [...].
Dnia 29 października 2020 r. uprawniony do przeprowadzenia oceny formalnej w imieniu OPZ, specjalista ds. projektów i kooperacji przesłał uwagi do wniosku podlegające poprawie.
Dnia 4 listopada 2020 r. Wnioskodawca wgrał do Systemu Naboru Wniosków Online poprawiony wniosek o dofinansowanie oraz brakujące załączniki, w tym budżet operacji.
Dnia 9 listopada 2020 r. upoważniony pracownik OPZ zwrócił się do Wnioskodawcy o dostarczenie dokumentów dotyczących wydatku zawartego w budżecie, tj. samochodu typu [...] w celu przesłania do GUS. Tego samego dnia Wnioskodawca dostarczył wymagane dokumenty. Dnia 10 listopada 2020 r. w związku z wątpliwościami dotyczącymi zakwalifikowania wydatku [...]." do specjalnych środków transportu, koordynator Projektu wystąpił do uprawnionej do tego jednostki, tj. Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego, z prośbą o podanie kwalifikacji środka trwałego "[...]" kempingowy do wybranej Podgrupy i Rodzaju Klasyfikacji Środków Trwałych wraz z podaniem jego symbolu KŚT zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 1864).
Upoważniony pracownik OPZ poinformował Wnioskodawcę o warunkowym przekazaniu wniosku do oceny merytorycznej oraz o końcowej kwalifikacji do dofinansowania, która nastąpi po otrzymaniu stanowiska od Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego dotycząca kwalifikacji do wybranej Podgrupy i Rodzaju Klasyfikacji Środków Trwałych pojazdu [...]. Dnia 9 grudnia 2020 r. upoważniony pracownik OPZ poinformował o weryfikacji kryteriów formalnych i poddaniu ocenie merytorycznej wniosku Wnioskodawcy. Kolejno po tym na stronie internetowej www.lbw.opz[...].pl zamieszczona została lista rezerwowa wniosków rekomendowanych do dofinansowania. Na 1 miejscu listy rezerwowej znajdował się wniosek Wnioskodawcy z adnotacją wynik oceny merytorycznej dopuszczającej "Pozytywna warunkowa".
Dnia [...] grudnia 2020 r. Ośrodek Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego na podstawie informacji dostarczonych przez Wnioskodawcę, które to zostały przekazane przez OPZ, dokonał indywidualnej interpretacji złożonego do dofinansowania Środka Trwałego. W odpowiedzi wskazano m.in., że "w oparciu o przedstawiony opis, samochód kempingowy - [...], mieści się w grupowaniu KŚT grupa 7 rodzaj 741 "Samochody osobowe".
Dnia 21 stycznia 2021 r. pracownik OPZ poinformował Wnioskodawcę o cofnięciu wniosku do oceny formalnej i dokonaniu ponownej analizy, w skutek której wniosek nie przeszedł pozytywnej weryfikacji kryteriów formalnych. Przyczyną odrzucenia wniosku na etapie oceny formalnej było niespełnienie warunku o którym mowa w § 7, ust.3, ppkt. 3.1.3 Regulaminu. Wydatek zawarty w budżecie poz. 142 pojazd na kwotę 210.396,23 zł zgodnie z otrzymaną interpretacją nie stanowi specjalnego środka transportu wyszczególnionego w rodzaju 743 oraz podgrupie 76 KŚT. Po wykreśleniu ww. wydatku nie zostałoby spełnione kryterium dopuszczające zgodnie z par. 9, ust. 11, pkt. 11.4.
Dnia 15 lutego 2021 r. pełnomocnik Strony złożył wniosek o przywrócenie do powtórnej oceny formalnej.
W dniu 11 marca 2021 r. Operator przekazał wniosek o przywrócenie do powtórnej oceny formalnej do reprezentującej Operatora Kancelarii Radców Prawnych. Reprezentująca Operatora Kancelaria oraz Operator przygotowali odpowiedź, w której wnikliwie wyjaśniono, że Operator nie mógł skierować wniosku do powtórnej oceny formalnej oraz, że kwalifikacji pojazdu [...] dokonano zgodnie z Regulaminem Przyznawania i Rozliczania Wsparcia w Ramach Projektu "Bony Wsparcia Przedsiębiorców - OPZ", dalej jako: "Regulamin", w którym wskazano, w jaki sposób określa się wydatki.
Dnia 6 kwietnia 2021 r. pełnomocnik Wnioskodawcy złożył wniosek o przywrócenie do powtórnej oceny formalnej.
Następnie dnia 5 maja 2021 r. Wnioskodawca otrzymał informacje, że Operator przychylił się do prośby i dokonał ponownej oceny formalnej złożonego w ramach projektu wniosku. Ponowna ocena formalna została dokonana przez innego upoważnionego pracownika. Po przeprowadzeniu oceny, OPZ poinformował, iż wniosek nie przeszedł ponownie pozytywnej weryfikacji kryteriów formalnych. Przyczyną odrzucenia wniosku było niespełnienie warunku, o którym mowa w par. 7, ust. 3, ppkt. 3.1.3 Regulaminu. Wydatek zawarty w budżecie poz. 142 na kwotę 210.396,23 zł nie stanowił bowiem specjalnego środka transportu wyszczególnionego w rodzaju 743 oraz podgrupie 76 KŚT. Po wykreśleniu ww. wydatku nie zostało spełnione kryterium dopuszczające zgodnie z par. 9, ust. 11, pkt. 11.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skardze Strona podniosła zarzut naruszenia:
1. § 7 ust. 3 ppkt 3.1.3 Regulaminu poprzez stwierdzenie, iż wydatek zawarty w budżecie poz. 142 - samochód specjalny [...], nie stanowi wydatku, który kwalifikuje się do objęcia wsparciem.
2. § 9 ust, 3 Regulaminu poprzez oparcie oceny formalnej wyłącznie na stanowisku Urzędu Statystycznego, brak przeprowadzenia żadnych innych czynności wyjaśniających w zakresie kwalifikacji pojazdu wskazanego przez wnioskodawcę oraz poprzez brak weryfikacji otrzymanego stanowiska Urzędu Statystycznego przez pracowników Operatora.
3. § 9 ust. 2 Regulaminu poprzez uchylenie dokonanej już oceny z urzędu i cofnięcie przez Operatora wniosku, który przeszedł pozytywną ocenę formalną i merytoryczną, ponownie do oceny formalnej.
4. Art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm., dalej jako: "ustawa wdrożeniowa") poprzez brak przeprowadzenia rzetelnej i wszechstronnej oceny formalnej wniosku skarżącego oraz brak wszechstronnego uzasadnienia dokonanej oceny.
5. Art. 45 ust. 5 ustawy wdrożeniowej poprzez brak pouczenia o prawie do wniesienia protestu.
Mając na uwadze powyższe, Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi oraz stwierdzenie, że ocena wniosku Skarżącego została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a w konsekwencji o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
OPZ w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. W ocenie OPZ skarga powinna podlegać odrzuceniu, jako, że sprawa nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, co wynika z art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.". Dodatkowo przedmiotowa skarga jest bezpodstawna, zaś powołane w niej zarzuty uznać należy za chybione. W rozpatrywanej sprawie brak jest bowiem obiektywnych podstaw prawnych, aby stwierdzić, że nastąpiło jakiekolwiek naruszenie przepisów mogące mieć wpływ na rozpatrzenie i ocenę końcową wniosku.
Na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2021 r. Sąd przeprowadził dowód z dostępnej na stronie internetowej wersji 2.0 z dnia 14 sierpnia 2020 r. "Regulaminu przyznawania i rozliczania wsparcia w ramach projektu [...] bony wsparcia przedsiębiorców OPZ".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Została wniesiona od dokonanej [...] maja 2021 r. ponownej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie w ramach projektu grantowego " Bony Wsparcia Przedsiębiorców - OPZ" realizowanego przez OPZ w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego - [...]", Działanie 1.2 "Rozwój przedsiębiorczości". Typ projektu [...] Bony Wsparcia Przedsiębiorców - projekt grantowy".
W pierwszej kolejności ocenić należało, czy skarżącemu przysługiwała droga sądowa w zaskarżeniu oceny.
Możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego oceny wniosku o dofinansowanie w ramach projektu grantowego była już przedmiotem rozstrzygnięć tutejszego Sądu. W wyrokach z 22 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Go 98/21, I SA/Go 100/21, I SA/Go 113/21 (wszystkie wyroki powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl) uznał dopuszczalność drogi sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Pomoc, o którą o którą ubiegał się Skarżący, a odmowa której stała się przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, jest pomocą publiczną udzielaną na podstawie rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 kwietnia 2020 r. w sprawie udzielania pomocy w formie dotacji lub pomocy zwrotnej w ramach programów operacyjnych na lata 2014 – 2020 w celu wspierania polskiej gospodarki w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19, wydanego na podstawie art. 27ust. 4 ustawy wdrożeniowej (Dz.U.2020, poz. 818 t.j.). Do tej regulacji także odwołano się m.in. z § 1 pkt 1 ppkt 6 Regulaminu przyznawania i rozliczania wsparcia w ramach projektu
‘’Bony Wsparcia Przedsiębiorców - OPZ" realizowanego przez Organizację Pracodawców Ziemi [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego - [...] Oś Priorytetowa 1 "Gospodarka i innowacje" Działanie 1.2."Rozwój przedsiębiorczości" Typ [...] Bony Wsparcia Przedsiębiorców-projekt grantowy" (wersja 2.0 z dnia 14 sierpnia 2020 r.) – zwanego dalej "Regulaminem".
Z zapisu § 3 ust. 2 Regulaminu, na podstawie którego rozpoznawano wniosek Skarżącego, wynika wprost, że głównym celem realizacji projektu jest objęcie wsparciem [...] MŚP dotkniętych skutkami COVID-19 poprzez udzielenie bezzwrotnego wsparcia finansowego w formie Bonów. Wsparcie zostanie przyznane przedsiębiorstwom w celu poprawienia ich płynności finansowej w związku z negatywnymi czynnikami na rynku, w tym zakłóceniu łańcuchu dostaw. Obniżeniu popytu konsumpcyjnego czy ograniczeniu planów inwestycyjnych.
Nadto, z § 1 pkt 1 ppkt 1.1-1.4 Regulaminu wynika, że zastosowanie mają odpowiednie reguły i zasady wynikające z przepisy prawa Unii Europejskiej, w tym w szczególności ustawa z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID – 19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 694) zwana dalej ustawą o COVID – 19. Z art. 1 tej ustawy wynika natomiast, że określa ona szczególne rozwiązania związane z realizacją lub rozliczaniem programów operacyjnych w związku z wystąpieniem choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS-COV-2 (ust.1), a w zakresie nieuregulowanym ustawą o COVID-19 stosuje się przepisy ustawy wdrożeniowej (ust. 2). Oznacza to, że przepisy ustawy należy stosować w związku z wystąpieniem w 2020 r. COVID-19 natomiast, o ile jest to możliwe, nadal powinny obowiązywać regulacje określone w ustawie wdrożeniowej. W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia wymaga kwestia, jakie konkretnie przepisy ustawy wdrożeniowej mają zastosowanie i w jakim zakresie do wniosków składanych w trybie pozakonkursowym. Z regulacji art. 39 ustawy wdrożeniowej wynika bowiem, że konkurs jest zastrzeżony dla konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję.
Kwestie dopuszczalności drogi sądowej w odniesieniu do aktów rozstrzygających w sprawach wniosków składanych w trybie pozakonkursowym, składanych m.in. w związku z ustawą z ustawa o COVID-19, były już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 139/21), który uznał dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej, także w przypadku trybów pozakonkursowych.
Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę, podzielając powyższe stanowisko, wskazuje, że wniesiony przez Skarżącego wniosek o ponowną ocenę formalną został przez OPZ prawidłowo rozpoznany oraz że skarga, pomimo, że dotyczy czynności w postępowaniu pozakonkursowym, podlega rozpatrzeniu.
Wobec odesłania do ustawy wdrożeniowej przy rozpatrywaniu skargi, jako wzorzec prawny dla oceny legalności działania OPZ, uwzględnić należało zasady z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, bowiem skarga dotyczyła pomocy, która stanowi jeden z rodzajów pomocy udzielanej na podstawie ustawy wdrożeniowej, a stosowanie ustawy wdrożeniowej nie zostało w całości wyłączone.
Fakt, że zgodnie z art. 10 ustawy o COVID-19, przy zastosowaniu trybu nadzwyczajnego Zarząd Województwa zawarł z Organizacją Pracodawców umowę o dofinansowanie projektu grantowego, nie wyklucza stosowania w niniejszej sprawie także przepisów ustawy wdrożeniowej. Wprost przeciwnie, z art. 1 ust. 2 ustawy o COVID-19 wynika, że "W zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431)".
Podkreślić jednocześnie należy, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt I GSK 139/21), że do spraw związanych z projektami wybieranymi w trybie pozakonkursowym będzie miał zastosowanie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jak wskazuje się również w piśmiennictwie, negatywna ocena projektu dokonana w trybie pozakonkursowym jest aktem, który spełnia przesłanki wynikające z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i na wynik oceny takiego projektu pozakonkursowego przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. R. Poździk (red.), pozostali autorzy: M. Dołowiec, D. Harasimiuk, E. Metlerska-Drabik, A. Ostrowska, J. Ostałowski, M. Wołyniec, Komentarz do art. 48 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, LEX).
Stanowisko powyższe akceptowane jest w judykaturze (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 1542/16 i wyrok WSA w Warszawie z 22 grudnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1608/20). W przywołanych orzeczeniach sądów administracyjnych zwraca się uwagę na potrzebę respektowania prawa do sądu wynikającego z art. 45 Konstytucji RP w odniesieniu do rozstrzygnięć, których charakter wskazuje na jednostronne kształtowanie sytuacji prawnej wnioskodawcy. Akcentuje się znaczenie art. 37 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym podmiot ubiegający o dofinansowanie ma prawo do oceny jego wniosku w procedurze gwarantującej przejrzystość, rzetelność i bezstronność wyboru projektu. W świetle tej ustawy w przypadku trybu konkursowego takimi gwarancjami są protest i skarga do sądu administracyjnego. Natomiast w odniesieniu do trybu pozakonkursowego, ze względu na charakter informacji o negatywnej ocenie wniosku, przyjmuje się, że gwarancją taką będzie możliwość wniesienia protestu (odwołania) oraz dopuszczalność drogi sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Tym samym, jak już wskazano, za prawidłowe uznać należy dokonanie przez organ ponownej oceny formalnej złożonego wniosku. Zgodnie z art. 78 Konstytucji RP każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.
Akceptując powyższe zapatrywania prawne Sąd wskazuje, że zaskarżona ocena nie jest decyzją administracyjną ani postanowieniem administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, nie jest również postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Został jednak podjęty w sprawie indywidualnej Skarżącego, dotyczy uprawnienia w postaci dofinansowania wynikającego z przepisów prawa i ma charakter publicznoprawny, gdyż dotyczy relacji o takim charakterze – przyznanie dofinansowania w celu pomocy przedsiębiorcom w okresie pandemii, co niewątpliwie wynika z przywołanych wyżej regulacji prawnych (ustawa wspierająca realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 i w celu ograniczenia wystąpienia negatywnych skutków COVID-19) oraz Rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 kwietnia 2020 r. w sprawie udzielania pomocy w formie dotacji lub pomocy zwrotnej w ramach programów operacyjnych na lata 2014 – 2020 w celu wspierania polskiej gospodarki w związku z wystąpieniem pandemii COVID -19. Odesłania do wskazanych powyżej aktów zawarto w treści Regulaminu Przyznawania i Rozliczania Wsparcia w Ramach Projektu. Nie można zatem podzielić stanowiska OPZ, że skarga powinna zostać odrzucona.
Jak już wskazano wcześniej, ustawa wdrożeniowa określa ogólne reguły postępowania dotyczące wyboru projektów do dofinansowania. Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym lub pozakonkursowym (art. 38 ust 1). Przy czym w art. 37 ust. 1 tej ustawy określone zostały zasady normatywne dotyczące wyboru projektów, który ma być przeprowadzony w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
W literaturze podniesiono, że w artykułach 35 i 36 ustawy wdrożeniowej uregulowano zasady realizacji projektów grantowych. Istotą projektu grantowego jest powierzenie beneficjentowi projektu granatowego przez właściwą instytucję realizacji projektu, w ramach którego dokonuje się wyboru beneficjentów ostatecznych dofinansowania (grantobiorców). Beneficjent projektu grantowego nie realizuje więc bezpośrednio celów danego projektu operacyjnego, lecz wykonuje de facto funkcję instytucji właściwej do wyboru projektów w rozumieniu art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Wskaźniki projektu powiązane z wymienionymi celami będą wypełniane poprzez działania grantobiorców (tak R. Pażdzik w Komentarzu do ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, opub. Wydawnictwo Sejmowe 2016).
W rozpoznawanej sprawie nabór wniosków w ramach projektu "Bony Wsparcia Przedsiębiorców – OPZ" miał charakter pozakonkursowy w rozumieniu ustawy wdrożeniowej i odbywał się na podstawie ogłoszonego do tego projektu Regulaminu Przyznawania i Rozliczania Wsparcia w Ramach Projektu "Bony Wsparcia Przedsiębiorców – OPZ".
Skoro, jak już wspomniano, w rozpoznawanym przypadku ustawa wdrożeniowa nie została w całości wyłączono, to zdaniem sądu, kontroli złożonego przez Skarżącego wniosku o dofinasowanie należało dokonać w sposób zgodny z regulaminem, a jednocześnie przejrzysty rzetelny i bezstronny.
W ogłoszeniu konkursu nr [...], do którego skarżący przystąpił wskazano, że warunki dotyczące wnioskodawcy oraz realizacji operacji określone zostały w Regulaminie przyznawania i rozliczania wsparcia w ramach Projektu "Bony Wsparcia Przedsiębiorców - OPZ". Wniosek Skarżącego został oceniony na podstawie tego regulaminu. Regulamin ten dostępny jest na stronach internetowych OPZ. Regulamin, określany w doktrynie między innymi jako swoiste bądź niezorganizowane źródło prawa, powinien stanowić podstawę oceny legalności rozstrzygnięcia wyboru projektu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W konsekwencji wzorcem sądowej kontroli czynności prawnej podejmowanej przez organ administracji publicznej jest przywołana powyżej ustawa, inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak również regulamin, w ramach którego zgłoszono wniosek podlegający ocenie w niniejszej sprawie.
Ustawa wdrożeniowa jest w istocie transpozycją tzw. rozporządzenia ogólnego (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/200, Dz. Urz. UE L z 20.12.2013, s. 320 i n.). Zawiera przepisy regulujące zasady prowadzenia polityki rozwoju opartej na środkach finansowych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, służących realizacji unijnej polityki spójności w latach 2014-2020. Przepisy tej ustawy recypują zasady rozporządzenia ogólnego, zasadę równego dostępu do pomocy statuuje art. 26 ust. 2, którego treść, nawiązuje do zasad pomocniczości, sprawiedliwości, równości i otwartości. Dyrektywy skierowane są do podmiotu, odpowiadającego za procedurę wyboru i oceny projektów.
Zgodnie z zasadą zarządzania dzielonego państwa członkowskie i Komisja są odpowiedzialne za zarządzanie programami i za ich kontrolę zgodnie z ich obowiązkami, określonymi w niniejszym rozporządzeniu i w przepisach dotyczących poszczególnych funduszy. Prawo unijne nie określa jednak formy i organizacji prawnej procedur odwoławczych i sądowych związanych z rozdziałem środków finansowych, co oznacza, że kwestie te zostały powierzone państwom członkowskim (zasada autonomii proceduralnej). Przyjmuje się jednak, że zakres tej swobody wyznaczają ogólne zasady prawa unijnego w szczególności zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, pomocniczości i proporcjonalności, równości, jednolitości i efektywności.
W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania, to jest przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasady te mają charakter normatywny i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości (art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE). Formułuje on nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (wyrok NSA z 13.01.2020 r., I GSK 2063/19).
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że w Regulaminie, którego postanowienia akceptował każdy wnioskodawca, w § 7 zawarto przejrzysty katalog wydatków kwalifikujących się i niekwalifikujących się do objęcia wsparciem. W pkt 3 ppkt 3.1.3 wskazano, że wydatki, które kwalifikują się do objęcia wsparciem w przypadku celu inwestycyjnego, to zakup lub stworzenie środków trwałych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości (z zastrzeżeniem art. 3 ust. 1 pkt 17), tj. rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki, (z wyłączeniem §7, pkt. 6.12), w tym specjalne środki transportu, wyszczególnione w rodzaju 743 oraz podgrupie 76 Klasyfikacji Środków Trwałych (Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych z dnia 3 października 2016 r., Dz. U. z 2016 r. poz. 1864).
Z kolei w § 7 pkt ppkt 6.8 wskazano, że wydatki, które nie kwalifikują się do objęcia wsparciem to środki transportu inne niż specjalne środki transportu wymienione w pkt. 3.1.3 i wyszczególnione w rodzaju 743 oraz podgrupie 76 Klasyfikacji Środków Trwałych.
Natomiast zgodnie z treścią § 9 pkt 11 Regulaminu wnioskodawca nie ma możliwości poprawy Wniosku o Bon wraz z załącznikami, w przypadku niespełnienia wymienionych warunków i kryteriów dopuszczających. Niespełnienie wymienionych kryteriów skutkuje odrzuceniem wniosku. Jednym z wymienionych kryteriów dopuszczających jest wskazane w ppkt 11.4.4.3 kryterium "Warunki finansowe wsparcia przedsiębiorstw", zgodnie z którym ocenie będzie podlegać czy minimalna wartość bonu wynosi dla małego i średniego przedsiębiorcy 50 tys. zł.
Z uwagi na powyższe zaliczenie wydatku w postaci samochodu typu [...] do innych niż specjalne środków transportu wyszczególnionych w rodzaju 743 oraz podgrupie 76 Klasyfikacji Środków Trwałych zgodnie z Rozporządzenie Rady w sprawie KŚT, skutkowało niespełnieniem ww. kryterium dopuszczającego i odrzuceniem wniosku. Koszt drugiego ze wskazanych we wniosku wydatków – dozownika łokciowego, nie przekraczał bowiem minimalnej wartości bonu.
Wbrew zarzutom skargi organ dokonał prawidłowej klasyfikacji spornego pojazdu. Zgodnie z pkt 1.3 Załącznika "Klasyfikacja Środków Trwałych (KŚT)" do Rozporządzenia w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (dalej: Rozporządzenie KŚT) z funkcji, jakie poszczególne obiekty spełniają w procesie wytwarzania lub w toku nieprodukcyjnego użytkowania rozróżnia się cztery zasadnicze zbiory:
1) nieruchomości - obejmujące grunty, budynki oraz budowle inżynierii lądowej i wodnej; środki trwałe zaliczone do tego zbioru zapewniają odpowiednie warunki do prowadzenia procesów produkcyjnych oraz działalności nieprodukcyjnej;
2) maszyny, urządzenia techniczne, przyrządy i narzędzia oraz inne ruchomości i wyposażenie - obejmujące środki trwałe, którymi oddziałuje się bezpośrednio na przedmioty pracy (takie jak: surowce, materiały) oraz służące do wyposażenia;
3) środki transportu służące do przewozu osób, transportu towarów;
4) inwentarz żywy.
W objaśnieniach szczegółowych schematu klasyfikacji dla rodzaju 741 Samochody osobowe wskazano, że rodzaj ten obejmuje: samochody osobowe wyposażone w silnik o pojemności skokowej > 500 cm3, pojazdy typu [...] o pojemności skokowej silnika => 49 cm3, samochody osobowe przeznaczone do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami służącymi do wyścigów. Natomiast rodzaj ten nie obejmuje: samochodów osobowych przerobionych na samochody ciężarowe, sklasyfikowanych w rodzaju 742, samochodów specjalnych, sklasyfikowanych w rodzaju 743, pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu dziesięciu lub więcej osób (włączając kierowcę), sklasyfikowanych w rodzaju 744.
Z kolei zgodnie z objaśnieniami dla rodzaju 743, rodzaj ten obejmuje: pojazdy samowyładowcze przeznaczane do użytku poza drogami publicznymi, pojazdy-amfibie, samochodziki golfowe, pojazdy przeznaczone do poruszania się po śniegu i podobne, samochody sanitarne do transportu chorych, w tym pogotowia ratunkowego, pojazdy samochodowe, które ze względu na swą konstrukcję przeznaczone są do wykonywania innych prac niż transport towarów i przewóz osób, takie jak: piaskarki, betoniarki samochodowe, pojazdy przepompowujące beton, pojazdy strażackie, pojazdy do czyszczenia ulic, kanałów ściekowych, pasów startowych lotnisk (polewaczki, zmywarki, polewarko-zmywarki, samochody asenizacyjne, pługi śnieżne),pojazdy stanowiące objazdowe punkty usługowe, kuchnie polowe, ciężarówki-warsztaty, pojazdy pogotowia technicznego, ruchome przychodnie rentgenowskie i ruchome kliniki medyczne, w tym dentystyczne, żurawie samochodowe (dźwigi samojezdne), samojezdne wieże wiertnicze, generatory przewoźne, radiowe wozy transmisyjne, wozy operatorskie i filmowe, pozostałe samochody specjalne, gdzie indziej niesklasyfikowane.
W ocenie Sądu zasadniczym celem samochodu typu [...] jest przewóz osób. Natomiast wśród samochodów specjalnych wymienionych w rodzaju 743 znajdują się pojazdy, które ze względu na swoją konstrukcję przeznaczone są do wykonywania innych prac niż przewóz osób. Przeznaczenie danego pojazdu jest podstawowym wyznacznikiem kwalifikującym go jako samochód osobowy, ciężarowy lub specjalny. Wskazany we wniosku samochód służy do przewozu osób, nie ma też odmiennych cech konstrukcyjnych takich jak np. pojazdy amfibie, samochodziki golfowe czy pojazdy nie przeznaczone do użytku poza drogami publicznymi. Jego podstawowa funkcjonalność nie służy specyficznym, specjalnym zadaniom, takim jak np. gotowanie posiłków czy świadczenie usług. Dzięki swojej konstrukcji samochód typu [...] zapewnia co prawda pasażerom szereg dodatkowych udogodnień, są jednak one służebne w stosunku do podstawowej funkcji jaką jest przewóz osób. Niekorzystanie bowiem z tych udogodnień nie zmienia przeznaczenia pojazdu. Tym wspomniany pojazd różni się m.in. od przyczep kempingowych czy domków typu holenderskiego, których podstawową funkcją jest rekreacja i zamieszkiwanie a nie przewóz osób.
Bez znaczenia dla klasyfikacji wspomnianego pojazdu ma cel w jakim skarżący zamierza wykorzystać pojazd. Dla klasyfikacji danego środka trwałego istotne są jego zasadnicze funkcje w procesie wytwarzania wyrobów i świadczenia usług, a nie potencjalne.
Klasyfikacja środka trwałego dokonana przez organ opierała się m.in. na piśmie Urzędu Statystycznego. Wbrew twierdzeniom skargi nie można jednak uznać, że organ zaniechał przeprowadzenia własnej oceny formalnej wniosku i klasyfikacji spornego wydatku. Wyrazem tych działań jest informacja zawarta w ocenie formalnej. Lakoniczność jej uzasadnienia mogłaby stać się podstawą zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jednak nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie. Intencją ustawodawcy było bowiem odformalizowanie procedury pozakonkursowej a cała procedura oceny wniosku zawarta została w Regulaminie zatwierdzonym przez Zarząd Województwa na podstawie art. 36 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 3 tej ustawy OPZ odpowiedzialny jest za dokonywania, w oparciu o określone w regulaminie kryteria, wyboru grantobiorców.
Zgodnie z umową o dofinansowaniu OPZ (jako beneficjent) przygotowało Regulamin, w którym określiło szczegółowe kryteria rekrutacji uczestników. Każdy z uczestnik zobowiązany był do zapoznania się z regulaminem i jego stosowania. Jego treść w sposób jednakowy reguluje kwestie udziału w projekcie i obowiązków uczestników. Elementy składowe rozstrzygnięcia w postaci odrzucenia wniosku nie zostały wyszczególnione w Regulaminie, toteż wspomniana lakoniczność, nie mogła zostać uznana za naruszające zasady oceny wniosków wynikające z Regulaminu.
Treść regulaminu jednoznacznie wskazuje sposób kwalifikacji wydatku do sfinansowania, tj. na podstawie Rozporządzenia w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych. Niezasadny jest zatem zarzut pominięcia przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu. Udział w projekcie jest dobrowolny, Skarżący zaakceptował regulamin przyznawania wsparcia, w tym sposób oceny oraz rodzaje wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. Z tej samej przyczyny nie jest zasadny zarzut nieuprawnionej dyskryminacji Skarżącego. Odrzucenie wniosku z uwagi na niespełnienie kryteriów dopuszczających nie wynikało z profilu działalności skarżącego, a z rodzaju wydatku wskazanych we wniosku. Zgłoszenie wydatku zgodnego z treścią § 7 Regulaminu skutkowałoby możliwością dokonania oceny merytorycznej wniosku.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia § 9 ust. 2 Regulaminu poprzez uchylenie dokonanej już oceny formalnej. Wspomniany akt nie reguluje w sposób szczegółowy procedury oceny wniosku. Zatem pismo z [...] grudnia 2020 r. należy uznać za mające charakter jedynie informacyjny. Nie przesądzało ono w żaden sposób o ostatecznej treści oceny. Zauważyć należy również, że skarżącego informowano, że wniosek zostanie przekazany warunkowo do oceny merytorycznej (k. 207 akt). Działanie takie jest zrozumiałe i nie narusza w żaden sposób praw Skarżącego.
Nie sposób zatem uznać, że Operator naruszył z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Ocena wniosku została dokonana w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, a wnioskodawcom, w tym Skarżącemu, zapewniono równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów.
Odnosząc się z kolei do braku pouczenia o możliwości wniesienia protestu, zauważyć należy, że brak takiego pouczenia nie miał wpływu na skorzystanie przez wnioskodawcę z prawa do powtórnego rozpoznania wniosku jak i wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Nie podzielając zatem podnoszonych w skardze zarzutów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło