I SA/Go 243/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-06-05
Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Jacek Niedzielski, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić rozłożenia na raty zaległej opłaty za składowanie odpadów, jeśli podatnik znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, ale jednocześnie spełnia kryteria przedsiębiorstwa zagrożonego w rozumieniu przepisów unijnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły rozłożenia na raty zaległej opłaty za składowanie odpadów. Mimo że skarżąca wykazała istnienie ważnego interesu podatnika, nie spełniła przesłanki wynikającej z prawa unijnego, zgodnie z którą pomoc de minimis nie może być przyznawana przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej, czyli tzw. przedsiębiorstwom zagrożonym. Analiza finansowa wykazała, że spółka spełniała kryteria przedsiębiorstwa zagrożonego, co wykluczało możliwość udzielenia wnioskowanej ulgi.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o rozłożenie na raty zaległej opłaty za składowanie odpadów wraz z odsetkami. Organy administracji odmówiły, uznając, że spółka znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej i spełnia kryteria "przedsiębiorstwa zagrożonego" w rozumieniu prawa unijnego, co wyklucza możliwość udzielenia pomocy de minimis. Spółka argumentowała, że posiada ważny interes podatnika i interes publiczny przemawiają za udzieleniem ulgi, a jej sytuacja finansowa nie jest tak zła, aby uznać ją za zagrożoną upadłością. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległej opłaty za składowanie odpadów w I półroczu 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.
Skarżąca, A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2013r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa z [...] lipca 2013r. nr [...] odmawiającą skarżącej rozłożenia na raty pozostałej do uregulowania opłaty za składowanie odpadów w I półroczu 2009 r. w wysokości 128.972,21 zł wraz z odsetkami za zwłokę wynoszącymi na dzień wydania decyzji 62.324,00 zł.
Rozstrzygnięcia organów zapadły na tle następującego stanu faktycznego sprawy.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Marszałek Województwa rozłożył skarżącej na raty zaległą opłatę za składowanie odpadów na składowisku w miejscowości [...] w I półroczu 2009 r.
Pismem z dnia [...] września 2010 r. skarżąca, posiadająca status korzystającego ze środowiska w zakresie składowania odpadów, zwróciła się z wnioskiem o dalsze rozłożenie na raty kwoty 214.165,35 zł - stanowiącej równowartość XV raty w wymienionej decyzji ratalnej, dla której orzeczono termin płatności do dnia [...] października 2010 r. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. skarżąca poinformowała, że przedmiotem sprawy jest należność określona ostatnią ratą decyzji, tj. 214.165,35 zł pomniejszona o dokonane wpłaty.
Wniosek strony załatwiony został odmownie, decyzją z dnia [...] listopada 2012 r.
Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które wydało orzeczenie kasacyjne i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia (decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r.). W uzasadnieniu organ stwierdziło brak rozpoznania sprawy z wykorzystaniem materiału dowodowego dotyczącego aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, ustalonej na dzień wydawania decyzji.
Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji stwierdził m.in., że zgodnie z treścią pisma skarżącej z dnia [...] maja 2012 r. (pkt 7) przedmiotową zaległość dłużnik zobowiązał się uregulować w 24 miesięcznych ratach płatnych do 20-go dnia każdego miesiąca z terminem płatności pierwszej raty (doprecyzowanym w piśmie z dnia [...] września 2012 r.) nie wcześniej niż przed upływem 3 miesięcy od dnia wydania decyzji w przedmiocie udzielenia wnioskowanego układu ratalnego.
Organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] października 2010 r. poinformował skarżącą, że wskazywanie w omawianej sprawie na spełnienie przesłanek wynikających z Działu IV Tytuł V ustawy Prawo ochrony środowiska nie ma przełożenia na stan faktyczny, ponieważ korzystanie ze środowiska w I półroczu 2009 r. odbywało się na podstawie decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska i nie ma podstawy do naliczenia opłaty podwyższonej, a co się z tym wiąże, podstaw do stosowania przywołanych przepisów Działu IV Tytuł V ustawy Prawo ochrony środowiska. W tej sytuacji dalsze postępowanie w sprawie toczyło się pod kątem udzielenia pomocy de minimis. Jednocześnie skarżąca poinformowała, że wnioskując o udzielenie pomocy de minimis nie wykorzystała (nie przekroczyła) limitu 200 tys. euro. W toku prowadzonego postępowania strona podtrzymała ww. przeznaczenie pomocy.
Organ pierwszej instancji wskazał, że podczas postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., skarżąca – jako podmiot zarządzający składowiskiem odpadów był zobowiązany do ponoszenia opłaty za składowanie odpadów w I półroczu 2009 r. Zwracając się z wnioskiem o rozłożenie na raty skarżąca wskazała, że nie dysponuje możliwościami finansowymi pozwalającymi na uregulowanie należnego zobowiązania w sposób jednorazowy i całkowity, czego przyczyną jest dalsza realizacja długookresowych założeń funkcjonowania składowiska, wiążąca się nieuchronnie z ponoszeniem znacznych nakładów.
Z pisma skarżącej z dnia [...] listopada 2010 r. wynika, że wartość rat została ustalona na podstawie analizy ekonomicznej zakładającej wzajemne relacje między wydatkami oraz strukturą i wielkością przychodów. W ocenie skarżącej - wedle standingu finansowego spółki - zadeklarowanie wyższej wartości raty nie było możliwe. Deklaracja ta mogłaby spowodować zakłócenia w terminowości spłat. Skarżąca zadeklarowała wcześniejsze uregulowanie ciążących zobowiązań w miarę poprawy sytuacji finansowej, co wiązało się z zakończeniem długoterminowych procesów inwestycyjnych.
Przyczyną wystąpienia o udzielenie pomocy de minimis była nadal trwająca inwestycja w elementy wyposażenia składowiska, do których strona zaliczyła zaplecze socjalne dla pracowników sortowni dwuzmianowych, w postaci szatni, stołówki, toalet, miejsc kąpielowych itp. (pismo z dnia [...] listopada 2010 r.). Z nadesłanej korespondencji wynikało, że dokonano zakupu kontenerów socjalno-biurowych z posadowieniem ich na terenie składowiska odpadów oraz że według stanu na początek listopada 2010 r. trwały prace związane z przyłączeniem energii elektrycznej. Zainstalowane zostały kamery zapewniające całodobowy monitoring, a brakujące inwestycje to budowa wiaty nad sortownią i jej placami składowymi. Strona wskazała, że wydatki na te cele pochłaniają znaczną część przychodów spółki. W dalszej części wniosku podniosła, że uzyskana pomoc zostanie przeznaczona na inwestycje związane z unowocześnianiem składowiska w celu znaczącego zmniejszenia utylizacji odpadów. Wykonanie tych prac spowoduje, że składowisko będzie najnowocześniejszą instalacją w województwie.
Dalej organ wskazał, że jak wynika z pisma skarżącej z dnia [...] kwietnia 2011 r. jej sytuację pogorszyło dokonanie w marcu 2011 r. szkody polegającej na wycięciu i kradzieży wszystkich elementów sterujących sortownią i belownicą. Urządzenia zostały naprawione, ale straty materialne wyniosły ponad 40.000,00 zł, bez uwzględnienia utraty zysków płynących z możliwości sortowania i belowania odpadów nadających się do recyklingu. W tym samym czasie dokonano kradzieży siatek ogradzających wał składowiska, o wartości 20.000,00 zł. W piśmie z dnia [...] maja 2012 r., na żądanie organu dotyczące udokumentowania poniesionych strat, strona przedłożyła jedynie postanowienie Komendy Powiatowej z dnia [...] maja 2011 r. o umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw. Zgodnie z przekazanym dokumentem szkody dotyczyły innego podmiotu pn. E. Kwota szkód została oszacowana na 24.000,00 zł i objęła kradzież 6 szt. falowników, sterownika i 30 mb kabla elektrycznego.
Powołując się na przytoczoną we wniosku (z dnia [...] listopada 2010r.) przesłankę ważnego interesu podatnika, jako podstawę do zastosowania wnioskowanego rozstrzygnięcia, strona podkreśliła, że nie można zawężać tej oceny wyłącznie do ustalenia nadzwyczajnych wypadków i zdarzeń najczęściej niezawinionych przez podatnika, które spowodowały trudną sytuację majątkową i niemożność regularnego wywiązywania się z innych zobowiązań podatkowych. Działalność gospodarcza jest mechanizmem złożonym i często zdarza się, że priorytetem dla podatnika nie jest np. zapłacenie podatku w terminie, ale wydatkowanie tej kwoty na konieczną inwestycję. Niezapłacenie w terminie podatku, będzie w tym momencie mniejszym złem niż zapłacenie go w terminie przy konieczności zaprzestania działalności z powodu braku jakiegoś elementu tej działalności, którego podatnik nie nabył, bowiem musiał zapłacić ratę. Jednocześnie strona wskazała (w pismach z dnia [...] września 2010 r. oraz z dnia [...] listopada 2010 r.) na spełnienie ustawowych przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika, tj. dalszego niezakłóconego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie gospodarowania odpadami, braku możliwości uregulowania należnych opłat w formie jednorazowej płatności, poniesionych nakładów na działalność, utrzymania statusu przedsiębiorcy, podatnika i płatnika podatków, utrzymania swojej pozycji na rynku towarów i usług oraz rozwój przedsiębiorstwa. Jako ważny interes publiczny wskazała utrzymanie poziomu zatrudnienia, współpracę z kontrahentami, realizację zadań przynależnych jednostkom samorządu terytorialnego, prowadzenie działalności o charakterze istotnym dla środowiska i unowocześnianie instalacji służących unieszkodliwianiu odpadów w celu osiągnięcia poziomu zakładanego nomami unijnymi. W dalszej kolejności strona wskazała (pismo z dnia [...] maja 2012 r.), że okolicznością o podstawowym znaczeniu, na której oparła swój wniosek była zła sytuacja ekonomiczna, która uniemożliwiła jej zapłatę należnej opłaty za składowanie odpadów w I półroczu 2009 r. W sytuacji strony konieczność jednorazowej spłaty wszystkich ciążących na niej długów z tytułu opłat środowiskowych spowodowałaby niechybnie potrzebę złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zaprzestanie działalności z kolei oznaczałoby automatycznie utratę miejsc pracy przez osoby, które w pośredni albo bezpośredni sposób świadczą ją na rzecz spółki. W takiej sytuacji nie zapłaciłaby ona więcej żadnej opłaty, czy podatku a wspomniani pracownicy straciliby źródło utrzymania. Mając na uwadze mglistą perspektywę znalezienia nowych zajęć zarobkowych wskazane osoby niewątpliwie korzystałyby z różnych form pomocy społecznej, co i tak nie zapobiegłoby znacznemu obniżeniu standardu ich życia i ich rodzin. Stąd też w niedopuszczeniu do takiej sytuacji przejawia się - zdaniem strony - interes publiczny przemawiający za uzyskaniem wnioskowanego rozstrzygnięcia. Na marginesie skarżąca wskazała, że nie wnosi o umorzenie opłaty, a o jej rozłożenie na raty, co jest zasadniczą różnicą, bowiem należna kwota, choć z opóźnieniem, zostanie ostatecznie uiszczona w całości,
co przy próbie przymusowego ściągnięcia jest mało prawdopodobne.
Skarżąca wskazał również, że kluczowym elementem wpływającym na poprawę jej sytuacji finansowej, a tym samym na pozyskanie środków z przeznaczeniem na spłatę zaległości będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, miała być (zgodnie z treścią pisma z dnia [...] września 2010 r.) możliwość zdeponowania odpadów z likwidowanego składowiska odpadów w [...] na składowisko w [...] zarządzane przez "A" Spółkę z o.o. W związku z opisywaną sytuacją strona spodziewała się przychodów szacowanych na co najmniej 10.000.000,00 zł (pismo z dnia [...] maja 2011 r.). W trakcie prowadzonego postępowania skarżąca poinformowała organ pierwszej instancji (pismo z dnia [...] kwietnia 2010 r.), że wprowadzone zostały inne rozwiązania dotyczące likwidacji składowiska w [...], na skutkiem czego spółka została pozbawiona planowanych wpływów.
W związku ze wskazywaniem przez skarżącą na unowocześnianie instalacji służących unieszkodliwianiu odpadów, jako ważnego interesu publicznego (pisma z dnia [...] września 2010 r. oraz z dnia [...] listopada 2010 r.), organ pierwszej instancji zwrócił się o uzupełnienie dokumentów odnośnie przeznaczenia wnioskowanej pomocy, z wyszczególnieniem zakresu rzeczowego, terminu realizacji, kosztorysu oraz ewentualnego udziału środków obcych w realizacji planowanego przedsięwzięcia (zgodnie z protokołem ze spotkania w Urzędzie Marszałkowskim w dniu [...] czerwca 2011 r.). Skarżąca poinformował organ pierwszej instancji (pismo z dnia [...] czerwca 2011 r.), że zrealizowano zadania w zakresie budowy linii sortowniczej produkcji F S.A. wraz z infrastrukturą płyty betonowej o powierzchni 7.500m² z wymaganą infrastrukturą, fundamentów pod planowaną halę produkcyjno-magazynową, zaplecza biurowo i socjalno-sanitarnego dla pracowników, linii belującej o mocy 35 KW do surowców wtórnych, zainstalowano rozdrabniacz do odpadów wielkogabarytowych marki D, zakupiono samochody specjalistyczne do transportu i opróżniania pojemników KP-7 i KP-10, samochody specjalistyczne do opróżniania kontenerów GAK-32, koparko-ładowarki szt. 4, kompaktowy 2 szt., kontenery szt. 18. W dalszej kolejności strona wykonała płytę kompostową (zgodnie z pkt 14 pisma z dnia [...] sierpnia 2012 r.) oraz linię belującą BOA o mocy 80 kW (druga linia) oraz zaplanowała budowę garaży na pojazdy i maszyny jak również warsztaty i zaplecze techniczne. Do zrealizowania pozostały inwestycje wspomagane środkami unijnymi, tj. hala produkcyjno-magazynowa o pow. 3000m2, linia technologiczna do przerobu tworzyw sztucznych na paliwo alternatywne, budowa drugiej kwatery o pow. 2,5ha, samochody specjalistyczne 6 szt., kontenery do selektywnej zbiórki odpadów 150 szt.
Organ pierwszej instancji ustalił na podstawie zgromadzonych dokumentów, że właścicielem sortowni zlokalizowanej na składowisku odpadów komunalnych w [...] nie jest skarżąca, lecz T.Ż. działający pod firmą Przedsiębiorstwo E (zwany dalej PUW E T.Ż.). Fakt ten potwierdza protokół z kontroli nr [...] z dnia [...] października 2010 r. przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska na terenie Zakładu [...] (w części dotyczącej ustaleń kontroli oznaczonej nr [...]) oraz pismo spółki z dnia [...] sierpnia 2012 r. (pkt 10,12).
W ocenie organu pierwszej instancji, z powyższych dowodów wynika, że w czasie kiedy wnioskodawca przypisywał sobie realizację sortowni, właścicielem i inwestorem ww. instalacji była firma PUW E T.Ż.. Skarżąca korzystała z sortowni na postawie porozumienia zawartego z właścicielem. Organ pierwszej instancji pismami z dnia [...] czerwca 2011 r., z dnia [...] sierpnia 2011 r. i z dnia [...] kwietnia 2012 r. zwracał się do strony o udokumentowanie współfinansowania wymienionej budowy (np. poprzez dostarczenie kserokopii zapłaconych przez spółkę faktur). Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącej (pismo z dnia [...] maja 2012 r.) istnieje silne powiązanie "A" Sp. z o.o. z Przedsiębiorstwem E T.Ż.. Powiązanie to wynika ze związku funkcjonalnego tych podmiotów spowodowanego prowadzoną przez nie działalnością gospodarczą, związaną z prowadzeniem zbiórki odpadów przez drugi wymieniony podmiot na terenie miejscowości znajdujących się w pobliżu składowiska odpadów w m. [...], prowadzonego przez wnioskodawcę. Skarżąca wskazała, że bez działalności wykonywanej przez T.Ż. nie byłaby ona w stanie osiągnąć przychodów choćby bilansujących koszty działalności i w niedługiej perspektywie czasowej spółka skazana byłaby na upadłość. Zapewniając dłużnikowi stały dopływ odpadów na określonym poziomie T.Ż. umożliwiał byt spółce. W tym kontekście nie powinno dziwić zainteresowanie spółki tym, aby działalność PUW E T.Ż. prowadzona była możliwie prężnie i efektywnie. Stosowano wobec PUW E T.Ż. preferencje polegające na zaniechaniu poboru należności za składowanie odpadów, obniżenia obowiązujących stawek, odraczania terminów płatności itp.
Organowi pierwszej instancji nie udało się ustalić na jaką skalę prowadzone były wymienione ustępstwa - na co wskazuje pismo organu z dnia [...] czerwca 2012 r. (pkt 12) oraz odpowiedź udzielona pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. (punkt 10 i 12). Potrzebę podejmowania przez stronę wymienionych wyżej rozwiązań uzasadniono swoistą symbiozą istniejącą pomiędzy wyżej wymienionymi, polegającą na tym, że im lepiej funkcjonuje przedsiębiorstwo T.Ż., tym większy dochód osiąga "A" Sp. z o.o. W zakresie wyszczególnionych preferencji nie wymieniono współfinansowania budowy sortowni. W ten sam sposób strona wyjaśniła również fakt ponoszenia znacznych nakładów na zakup samochodów specjalistycznych do transportu i opróżniania pojemników oraz kontenerów na odpady.
Odnosząc się do planowanych przez skarżącą zamierzeń inwestycyjnych wspomaganych środkami unijnymi wymienionymi w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. organ pierwszej instancji ustalił, że "A" Spółka z o.o. nie ubiega się o pozyskanie środków unijnych na realizację zadań dotyczących składowiska odpadów w [...]. Na podstawie pisma Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. znak: [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. ustalono, że beneficjentem środków unijnych na realizację zadań opisanych w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. tj. budowy hali produkcyjno - magazynowej o pow. 3.000m2, linii technologicznej do przerobu tworzyw sztucznych na paliwo alternatywne, budowy drugiej kwatery o pow. 2,5ha, zakupu 6 szt samochodów specjalistycznych oraz 150 szt. kontenerów do selektywnej zbiórki odpadów - jest PUW E T.Ż.. Przedsiębiorstwo E T.Ż. jest stroną umowy [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. zawartej na realizację projektu pn.: "Wdrożenie technologii przeważania odpadowych tworzyw sztucznych na komponenty paliw", w ramach Działania 4.4.: Nowe inwestycje o wysokim potencjale inwestycyjnym - Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013.
Zgodnie z treścią pisma spółki z dnia [...] maja 2012 r. (pkt 13) wnioskodawca nie starał się o pozyskanie środków unijnych na realizację zadań związanych z funkcjonowaniem składowiska odpadów.
Aktualizując zakres rzeczowy wykonanych przedsięwzięć organ pierwszej instancji uzyskał w trakcie postępowania informację, że w I półroczu 2012 r. spółka zawiesiła realizacje wszystkich inwestycji, wobec których było to możliwe. Taka potrzeba zaistniała (zgodnie z pismem z dnia [...] maja 2012 r., pkt 14) w związku z koniecznością dostosowania prowadzonej przez stronę działalności do wymogów zmian wprowadzonych do ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 z późn. zm.), tj. podęcia działania polegającego na powiększeniu płyty kompostowej wraz z systemem odcieków. Taki powód został wskazany w aktach sprawy, jako przyczyna wstrzymania budowy wiaty nad sortownią i jej placami składowym.
Informując organ pierwszej instancji o aktualnej sytuacji finansowej w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. spółka wskazała, że wywiązuje się z ciążących na niej zobowiązań cywilnoprawnych i publicznoprawnych. Tym niemniej wielkość zadłużenia dotyczącego zaległych opłat środowiskowych należnych Marszałkowi Województwa obejmująca okresy: I półrocze 2008 r., I i II półrocze 2009 r., I i II półrocze 2010 r. oraz I półrocze 2011 r. uniemożliwia jednorazową ich spłatę. Wskazała, że konieczność natychmiastowego, całościowego uregulowania zaległych opłat środowiskowych oznaczałaby gwałtowne pogorszenie sytuacji spółki i potrzebę podjęcia decyzji, co do dalszego jej istnienia. Mając na względzie ustawowe przesłanki stosowania ulg podatkowych skarżąca podkreśliła, że tylko rozłożenie na raty powstałej zaległości pozwoli jej na spłatę całego zadłużenia, przy ewentualnym wykorzystaniu środków zewnętrznych z utrzymaniem prowadzonej działalności gospodarczej włącznie.
Organ pierwszej instancji ustalił, że harmonogram wpłat, do którego zobowiązała się skarżąca, nie był przez nią konsekwentnie realizowany. Ostatnia wpłata tytułem należności objętej postępowaniem nastąpiła w lipcu 2011 r. Wyjaśniając zaistniałą sytuację skarżąca wskazała, że wpłaty dokonywane były pomimo decyzji organu w zakresie wniosku. Zaprzestanie dokonywania comiesięcznych wpłat nastąpiło z uwagi na powstałą w połowie 2011 r. konieczność zmiany sposobu rozdysponowania posiadanych przez spółkę środków. Zarząd spółki zadecydował, że dalsze wpłaty zostaną wznowione po otrzymaniu stosownej decyzji Marszałka Województwa. Taką decyzję Zarząd spółki podjął uznając, że na konkretnym etapie funkcjonowania spółki będzie to dla niej korzystne (pismo z dnia [...] maja 2012 r., pkt 6). Oświadczyła też, że nie ulega wątpliwości, iż w przypadku uzyskania pozytywnej decyzji w przedmiocie rozłożenia na raty opłaty środowiskowej, bezzwłocznie wznowi dokonywanie regularnych wpłat. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wskazała, że przyczyną zaprzestania wpłat był również niekorzystny sposób księgowania obowiązujący w toku postępowania, prowadzony zgodnie z zasadą określoną w art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Podtrzymała też twierdzenia i wnioski zawarte w dotychczasowych pismach sporządzanych w sprawie, w których szczegółowo opisywane były okoliczności wskazujące na ważny interes spółki lub interes publiczny.
W piśmie z dnia [...] maja 2013 r. skarżąca podkreśliła, że brak wpłat nie może stanowić w jakiejkolwiek mierze podstawy do odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi. Wskazała, że mając na uwadze wszystkie postępowania i wysokość kwot nimi objętych, całkowita spłata należności głównej wraz z należnymi odsetkami przed wydaniem decyzji w przedmiocie rozłożenia na raty zaległej kwoty spowodowałaby powstanie kilkusettysięcznej "nadpłaty" odsetkowej, której dalszy los uzależniony byłby od treści merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (tj. od pozytywnego lub negatywnego rozpoznania). Do czasu tego rozstrzygnięcia spółka zostałaby pozbawiona możliwości dysponowania potężnym kapitałem - ulokowanym w odsetkach - czekającym na pozytywną decyzję i związane z tym przeksięgowanie.
Korzystając z możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień skarżąca w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. wskazała, że przesłanka ważnego interesu podatnika, od wystąpienia której uzależniona jest możliwość np. umorzenia zaległości podatkowej lub odsetek, wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania. Podkreśliła, że sytuacja ekonomiczna strony jest na tyle dobra, że bez uszczerbku dla bieżącej działalności będzie w stanie obsługiwać wszystkie układy ratalne - choćby zaistniała konieczność posłużenia się w tym celu środkami zewnętrznymi. Jednocześnie kondycja wnioskodawcy nie jest aż tak korzystna, aby jednorazowo zapłacić wszystkie zaległe opłaty środowiskowe.
Powyższe ustalenia znalazły swoje odzwierciedlenie w decyzji Marszałka Województwa z [...] lipca 2013r. nr [...] odmawiającej skarżącej rozłożenia na raty pozostałej do uregulowania opłaty za składowanie odpadów w I półroczu 2009 r. w wysokości 128.972,21 zł wraz z odsetkami za zwłokę wynoszącymi na dzień wydania decyzji 62.324,00 zł.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że po przeprowadzeniu analizy sytuacji finansowej Spółki, zgodnie z danymi zawartymi w bilansach, rachunkach zysków i strat za 2010 r. strona wykazała stratę (netto) w wysokości 149.724,94 zł, za 2011 r. stratę (netto) 418.933,16 zł a za 2012 r. stratę (netto) 456.384,42 zł. Za okres od początku 2013r. do dnia 31 maja 2013 r. odnotowano zysk w kwocie 136.556,38 zł. Na dzień 31 maja 2013r. struktura aktywów składa się w 81,49% z aktywów obrotowych (w większości z należności krótkoterminowych) podczas gdy w latach 2010-2012 wynosiła ona 98,7-99,9%. Na przestrzeni lat 2010-2012 oraz w części 2013 r. udział należności krótkoterminowych w aktywach kształtował się następująco: 98,49% w 2010 r., 98,60% w 2011 r., 75,96% w 2012 r. i na koniec 75,06% w 2013 r. (do końca maja).
Zwrócił uwagę na drastyczny spadek aktywów firmy obserwowany w latach 2011-2012 spowodowany zmniejszeniem się należności krótkoterminowych z tytułu dostaw i usług w szczególności o okresie spłaty do 12 miesięcy; na koniec 2011 r. to 1.762.938,35 zł,
a na koniec 2012 r. już 164.826,70 zł. Świadczy to o fakcie, że na koniec 2011 r. Spółka posiadała zabezpieczenie środków na spłatę zaległości za korzystanie ze środowiska
w postaci należności od kontrahentów, na koniec 2012 r. już takie zabezpieczenie nie występuje. Organ I instancji zaznaczył, że wskazując na zabezpieczenie ma na uwadze łączne zadłużenie tytułem opłat środowiskowych dotyczące I półrocza 2008 r., I i II półrocza 2009 r., I i II półrocza 2010 r. oraz I półrocza 2011 r. wynoszące wraz
z odsetkami za zwłokę ok. 2,5 mln zł. Wskazał również, że w analizowanych latach nie była zachowana złota reguła bilansowania.
W 2011 i 2012 majątek trwały nie był pokryty kapitałem własnym, podobna sytuacja występuje w 2013 r. za okres do końca maja, w 2010 r. stopień tego pokrycia był większy od jedności. Udział majątku trwałego w aktywach zmieniał się w latach 2010-2012 odpowiednio w następujący sposób: 0,17%, 0,15% i 1,34%. W 2013 r. (za okres do końca maja) ten udział wyniósł 18,51% a jego wzrost w porównaniu do lat ubiegłych wynikał z zaliczki na środki trwałe (46.174,20 zł). Wskaźnik bieżącej płynności kształtował się w 2010 r. na poziomie 1,22 i mieścił się w granicach optymalnych 1,2-2,0, co świadczy o posiadanej (we wskazanym okresie) zdolności podmiotu do regulowania swoich zobowiązań. Dla okresu 2011 - 2013 wskaźnik ten wynosił odpowiednio 0,95, 0,11 i 0,11 tj. poniżej przyjmowanej bezpiecznej wartości. Oceniając wskaźnik płynności szybkiej Marszałek podkreślił, że w rozpatrywanym okresie wynosił on odpowiednio dla 2010 r. 1,22, dla 2011 r. 0,95, dla 2012 r. 0,11 oraz do końca maja 2013 r. 0,11. Wyjaśnił, że jeżeli wielkość tego wskaźnika kształtuje się poniżej
1, wówczas przedsiębiorstwo może mieć trudności z terminowym regulowaniem wszystkich zobowiązań bieżących. Następnie zauważył, że z analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że strona wywiązuje się ze wszystkich bieżących zobowiązań w tym też z opłat środowiskowych począwszy od II półrocza 2011 r. Wskaźnik ogólnego zadłużenia wynosi w rozpoznawanym okresie: dla 2010 r. 0,91, dla 2011 r. 1,10, dla 2012 r. 8,75 oraz dla 2013 r. (część okresu) 7,21. Wartość optymalna tego wskaźnika wynosi od 0,57 do 0,67. Wskaźnik zadłużenia kapitału własnego określający stopień zaangażowania kapitału obcego w stosunku do kapitałów własnych osiągnął w 2010 r. wartość 10,2 przekraczając wartość graniczną dla małych firm wynoszącą 3:1.
Organ I instancji wskazał, że wzrost wskaźnika oznacza większe zaangażowanie obcych źródeł finansowania w stosunku do źródeł własnych a więc zwiększenie stopnia zadłużenia Spółki. W latach 2011- 2012 oraz w 2013 r. (do końca maja) osiągnął on wartość ujemną wynikającą z faktu, że kapitał własny nie pokrył w całości strat odnotowanych odpowiednio w 2011 r. i 2012 r. oraz korekty z lat ubiegłych. Ujemna wartość kapitału własnego Spółki wyrażająca się kwotą-1.787.794,28 zł. na koniec 2012 r., będąca skutkiem niepokrycia straty z 2012r. oraz strat z lat ubiegłych ze środków funduszu zapasowego, jest w ocenie Marszałka bardzo niepokojącym zjawiskiem, bowiem to, w powiązaniu z wysokością zadłużenia, oznacza, że Spółka winna jest wierzycielom, kredytodawcom więcej, niż wynosi wartość jej całego majątku. Zysk wypracowany do maja 2013r. (136.556,38 zł) jest zbyt niski by pokryć tą ujemną wartość. Stąd też na koniec maja 2013 r. wartość kapitału własnego wyraża się kwotą -1.651.237,90 zł przy jednoczesnym poziomie zobowiązań Spółki wynoszącym 1.917.321,58 zł.
Organ I instancji podkreślił, że w porównaniu do danych bilansowych wg stanu na koniec kwietnia 2013 r. sytuacja w maju 2013 r. w zakresie kapitału własnego pogorszyła się. Zgodnie z "Dodatkową informacją i objaśnieniami do sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31.12.2011r." oraz informacją za następny okres sprawozdawczy, straty Spółki będą pokrywane z zysków z lat następnych. Oceniając powyższe zauważył, że byt gospodarczy Spółki w 2011 r. (kiedy przypadał termin płatności przedmiotowej należności) nie był zagrożony. Wskaźniki bieżącej płynności finansowej i płynności szybkiej obliczone na koniec 2011 r. były nieznacznie poniżej wartości optymalnych, co stanowi, że strona posiadała zdolność do terminowego regulowania zdecydowanej większości swoich zobowiązań. Z analizy wskaźnikowej bilansów wynika, że w 2012r. sytuacja finansowa zdecydowanie się pogorszyła. Oceniając perspektywy finansowe w 2012r. z poziomu danych bilansowych wykazanych na koniec 2011r., w pozycji należności krótkoterminowe, można było spodziewać się przynajmniej częściowej spłaty powstałych zaległości. W bilansie potwierdzają to należności krótkoterminowe z tytułu dostaw i usług o okresie spłaty do 12 miesięcy (kwota 1.762.938,35 zł).
Marszałek wrócił też uwagę na nadpłatę podatków i innych świadczeń wykazanych w bilansie 2011r. (79.233 zł) oraz inne należności krótkoterminowe z okresem spłaty powyżej 12 miesięcy (155.566,33 zł), świadczące o tym, że w 2012 r. strona dysponowała znaczącą kwotą z punktu widzenia przedmiotowej zaległości. Sytuacja ta nie znalazła odzwierciedlenia w dokumentach księgowych Urzędu (brak wpłat) niemniej jednak w 2012r. nastąpiła całkowita spłata zobowiązań długoterminowych (kredyty pożyczki), które wg bilansu na koniec 2011 r. wyniosły 104.993,95 zł. Spłacono także dużą część zobowiązań krótkoterminowych z tytułu kredytów i pożyczek wynoszącą 102.533,16zł (146.133,16 zł - 43.600 zł) tj. 70% zadłużenia wykazanego na koniec 2011 r.
Organ na podstawie analizy bilansu za 2013r. stwierdził, że spłata w wymienionym zakresie następuje w dalszym ciągu. Wskazał też, że w ramach środków posiadanych w 2012r. nastąpiła nieznaczna zmiana dotycząca majątku firmy. Wysokość aktywów trwałych z utrzymującej się od dwóch ostatnich lat stałej wartości 3.090 zł wzrosła na koniec maja 2013r. do 49.264,20 ł. Obserwowany na koniec 2012 r. poziom zgromadzonej przez firmę gotówki w kasie i na kontach bankowych (kwota 47.035,41 zł) oraz wysokość należności krótkoterminowych (kwota 175.201,37 zł) oceniane z punktu widzenia przyszłych dochodów Spółki są niewspółmiernie małe w porównaniu do łącznej kwoty zadłużenia dotyczącej opłat za składowanie odpadów wynoszącej ok. 2,5 mln zł. Sytuacja finansowa wynikająca z bilansu za pierwszych pięć miesięcy 2013 r. również nie pozwalała na jednorazowe uregulowanie opłaty będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia wraz z innymi zaległościami z tytułu opłat środowiskowych.
Marszałek stwierdził, że analiza bilansu wraz z analizą wskaźnikową przesądzają, że podmiot posiada ważny interes w uzyskaniu wnioskowanego rozstrzygnięcia. Rozłożenie na raty umożliwiłoby Spółce sukcesywną spłatę przedmiotowej zaległości i innych zaległych opłat z bieżącej działalności przy jednoczesnym wykorzystaniu obcych źródeł finansowania (np. kredyt). Stwierdził, że z uwagi na wysokość zadłużenia z tytułu opłat środowiskowych należy zgodzić się ze stroną, że konieczność natychmiastowej zapłaty powstałego zadłużenia wpłynęłaby na gwałtowne pogorszenie się jej sytuacji, jak również zagroziłaby jej bytowi (utrata płynności) z konsekwencją złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Nie jest to jedyny okres rozliczeniowy, za który nie uiszczona została opłata środowiskowa, strona planując przyszłe wydatki zakłada konieczność obsługi kilku układów ratalnych.
Organ odnosząc się więc do danych finansowych przedłożonych przez stronę (m.in. bilansów) za lata 2011-2012 i część 2013r. stwierdził, że suma jej zadłużenia nie ulega zwiększeniu. Poziom zadłużenia Spółki w 2011r. stanowiła suma zobowiązań długoterminowych i zobowiązań krótkoterminowych tj. 2.224.581,16zł. podczas gdy na koniec 2012r. suma ta wyniosła już 2.018.441,08zł. Zgodnie z bilansem 2013r. (do maja) wysokość zobowiązań Spółki dotyczy tylko zobowiązań krótkoterminowych
i wynosi 1.917.321,58zł. W ocenie Marszałka wymienione kwoty w porównaniu do majątku Spółki, własnych źródeł finansowania tego majątku stanowią o jej niekorzystnej sytuacji finansowej.
Organ nie zgodził się natomiast z innymi argumentami skarżącej.
Zaznaczył, że sytuacja, w której znalazła się strona nie była spowodowana okolicznością niespodziewaną nadzwyczajną, ale wynikiem realizacji zaplanowanej przez Zarząd strategii, do której należy zaliczyć liczne preferencje udzielane innemu podmiotowi (zaniechanie poboru należności, obniżanie stawek odraczanie terminów płatności) - mające przecież charakter świadomego działania, regulowanie zobowiązań wobec innych organów czy instytucji z pominięciem opłat za korzystanie ze środowiska oraz uporczywe, nie mające żadnych racjonalnych przesłanek, odsuwanie w czasie płatności tytułem opłat środowiskowych (tłumaczone licznymi inwestycjami i zakupami nie mającymi pokrycia w zebranych sprawozdaniach finansowych).
Pomijanie opłat środowiskowych do I półrocza 2011r. włącznie powodowało, że
z upływem czasu rosła wysokość zaległości z tego tytułu. Zatem wychodząc
z założenia, że obowiązek podatkowy ma charakter powszechny, a udzielanie ulg podatkowych charakter wyjątkowy, to zastosowanie żądanego rozstrzygnięcia byłoby niewłaściwe w kontekście szeroko pojętego interesu publicznego tj. w szczególności do tych podmiotów, które terminowo wypełniają swoje zobowiązania. Regulowanie należności publicznoprawnych powinno być wkalkulowane w plan działalności przedsiębiorcy.
Następnie zaznaczył, że zgodnie z regułami udzielania pomocy przedsiębiorcom
w ramach zasady de minimis określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 - art.1 ust.1 lit h - pomoc tego typu nie może być przyznawana podmiotom gospodarczym znajdującym się w trudnej sytuacji, (co jest oceniane według kryteriów zawartych w pkt 9-11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa
w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw - Dz. U. UE C 244
z 1 października 2004 r.), gdyż pojęcie "podmiotu gospodarczego znajdującego się
w trudnej sytuacji" uznawane jest za tożsame z pojęciem "przedsiębiorstwa zagrożonego". Za zagrożone przedsiębiorstwo uważa się takie, które przy pomocy środków własnych lub pochodzących od właścicieli/udziałowców lub wierzycieli nie jest w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych
z dużym prawdopodobieństwem doprowadzą do likwidacji tego przedsiębiorstwa
w perspektywie krótko lub średnioterminowej. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością będzie to w szczególności sytuacja, gdy niezależnie od jej wielkości, ponad połowa zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad 1/4 tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy.
Przeniesienie tej definicji na grunt prawa polskiego, zgodnie z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010r. w sprawie zakresu informacji przedkładanych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. Nr 53, poz. 311, zm. Dz. U. z 2013r. poz. 276) oznacza, że z przedsiębiorstwem zagrożonym mamy do czynienia przede wszystkim w przypadku gdy wysokość niepokrytych strat w spółce z o.o. przewyższa 50% kapitału zarejestrowanego (zakładowego, zapasowego, rezerwowego i kapitału z aktualizacji wyceny), w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy przewyższa 25% wysokości tego kapitału. Przedsiębiorstwo może być uznane za zagrożone również wówczas gdy występują typowe oznaki, takie jak rosnące straty, malejący obrót, zwiększanie się zapasów, nadwyżki produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto. Pojęciem przedsiębiorstwa zagrożonego nie obejmuje się przedsiębiorców mających przejściowe trudności płatnicze.
Zdaniem organu I instancji, strona wykazała, że nie spełnia kryteriów kwalifikujących ją do objęcia postępowaniem upadłościowym, ani naprawczym - niemniej jednak analiza zebranego w sprawie materiału potwierdza, że w omawianym przypadku występuje sytuacja pozwalająca uznać przedsiębiorstwo za zagrożone. Analiza dokumentów przedstawiających sytuację finansową Spółki w latach 2010-2012 wskazuje na systematyczne zmniejszanie się jej kapitału własnego z uzyskaniem wartości ujemnych włącznie. Trudna sytuacja Spółki nie ma charakteru przejściowego. W kontekście wytycznych wspólnotowych są to trudności o charakterze nieprzejściowym, wskazujące na prawdopodobieństwo doprowadzenia do likwidacji, co z kolei wyklucza możliwość udzielenia takiemu przedsiębiorcy pomocy de minimis.
W ocenie organu I instancji sytuacja, z którą mamy do czynienia w przedmiotowym postępowaniu jest wynikiem braku zapłaty świadczeń ustalonych prawem podmiotom korzystającym ze środowiska, a w dalszej kolejności - polityki rozwoju firmy realizowanej w sposób świadomy i zaplanowany. Promowanie takiego sposobu postępowania stałoby w sprzeczności z szeroko pojmowanym interesem publicznym. Podstawowym obowiązkiem konstytucyjnym każdego podatnika jest bowiem ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków (art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) i tym samym terminowe i prawidłowe regulowanie podatków, z których następnie realizowane są potrzeby ogólnospołeczne.
Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie zarzucając jej:
1/ naruszenie art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 §1 i 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym rozstrzygnięciu i uzasadnieniu decyzji
z dnia 11 lipca 2013 roku; 2/ naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na: braku wszechstronnego i wnikliwego rozważenia całokształtu okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co spowodowało sformułowanie przez organ pierwszej instancji wniosku
o niewystąpieniu w niniejszej sprawie przesłanki interesu publicznego stanowiącej jeden z warunków wydania wnioskowanego rozstrzygnięcia oraz niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej; 3/ błąd
w ustaleniach faktycznych polegający na oparciu istotnych dla niniejszego postępowania ustaleń na dowodach i informacjach, które z uwagi na upływ czasu uległy dezaktualizacji i straciły znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; 4/ błąd
w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżąca spełnia kryteria do określenia jej mianem "przedsiębiorcy zagrożonego", a tym samym stwierdzenie, że pomoc publiczna w zakresie de minimis nie może zostać jej udzielona; 5/ przeprowadzenie wnioskowania niezgodnego z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego
w wyniku, którego pomimo prawidłowo przeprowadzonej oceny zebranego materiału dowodowego (z zakresie informacji i wskaźników wynikających z bilansów oraz rachunków zysków i strat sporządzonych za lata 2010 - 2013) organ sformułował wnioski - w zakresie sytuacji ekonomicznej spółki i perspektyw jej dalszej działalności - pozostające w sprzeczności logicznej i faktycznej z dokonanymi ustaleniami.
Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Marszałkowi.
Nadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie - w trybie art.136 k.p.a. – dowodów z dokumentów: -/ rachunku zysków i strat za II półrocze 2012 r. - strata 382 310,62 zł; -/ rachunku zysków i strat za II półrocze 2012 r. - strata 193469,17 zł; -/ bilansu i rachunku zysków i strat za I półrocze 2013 r. -/ pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2012 r., w szczególności na okoliczność ustalenia: faktycznej wysokości zysku/straty Spółki w okresie od [...] lipca 2012r. do [...] czerwca 2013 roku; ustalenie kwoty, która nie obciąża faktycznie wyniku finansowego Spółki w okresie od [...] lipca 2012 r. do [...] czerwca 2013 r.; wysokości zysku Spółki w miesiącu czerwcu 2013 r.; faktu osiągnięcia zysku przez Spółkę za pierwsze półrocze 2013 r. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. pełnomocnik wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień [...] października 2013 r. oraz bilansu Spółki sporządzonego nadzień [...] października 2013 r., w szczególności na okoliczność ustalenia poprawy sytuacji ekonomicznej Spółki, wysokości zysku osiągniętego na dzień [...] października 2013 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W motywach wskazało, że w rozporządzeniu Komisji WE nr 1998/2006 wykluczona została możliwość przyznania pomocy de minimis podmiotom gospodarczym znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej, czyli tzw. "przedsiębiorstwom zagrożonym" (art.1 pkt 1 lit. h rozporządzenia).
Zaznaczyło, że w rozporządzeniu nie zostało zdefiniowane pojęcie takiego podmiotu, ale w tej materii stosuje się odesłanie do Komunikatu Komisji - Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. Kolegium podniosło również, że do pkt 9 i 10 w/w Komunikatu, nawiązuje akt wykonawczy do ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r.
o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 z późn. zm.) - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. Nr 53, poz. 311 z późn. zm.). Załącznik do tego rozporządzenie zawiera wzór Formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, przy czym jego część B dotyczy sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy. Z części
B pkt 1 wynika, że z przedsiębiorstwem zagrożonym mamy do czynienia przede wszystkim w przypadku, gdy wysokość niepokrytych strat w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego (w odniesieniu do sumy wysokości kapitałów: zakładowego, zapasowego, rezerwowego oraz kapitału z aktualizacji wyceny), w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy przewyższa 25% wysokości tego kapitału.
Organ II instancji podkreślił, że Spółka wykazuje w sprawozdaniu finansowym niepokryte straty z lat ubiegłych. W celu weryfikacji, czy spełnia ona kryteria podmiotu zagrożonego zestawił więc jej kapitał zarejestrowany, niepokryte straty i wyniki finansowe, wykazywane w bilansach. Na tej podstawie stwierdził, że wysokość niepokrytych strat w Spółce przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego,
w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy przewyższa 25% wysokości
tego kapitału. Wynosi ona bowiem odpowiednio, według stanu na [...] czerwca 2013 r.: 784,60% (kapitał zarejestrowany: 231.310,72 zł; niepokryta strata z lat ubiegłych: -1.814.866,38 zł) i 76,98% (kapitał zarejestrowany: 231.310,72 zł; strata: -178.072,00 zł). Natomiast według stanu na [...] października 2013 r. wysokość niepokrytych strat wynosi 440,31% kapitału zarejestrowanego (kapitał zarejestrowany: 231.310,72 zł; niepokryta strata z lat ubiegłych: -1.018.493,17 zł).
Zauważył też, że z części B pkt 3 i pkt 4 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 marca 2010r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis wynika, że z przedsiębiorstwem zagrożonym mamy również do czynienia w przypadku, gdy wnioskodawca spełnia kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym lub naprawczym.
SKO, uwzględniając treść art. 10 i 11 Prawa upadłościowego i naprawczego stwierdziło, że zgodnie z bilansem skarżącej, sporządzonym na dzień [...] czerwca 2013 r. ujemny kapitał własny (poz. 76 bilansu) wynosi -1.583.555,66 zł, co oznacza, że o taką kwotę wartość zobowiązań spółki przekracza wartość jej aktywów. Wartość aktywów spółki razem (poz. 75 bilansu) wynosi 355.527,82 zł. Nawet wg stanu na dzień [...] października 2013 r., zgodnie z bilansem dostarczonym przez skarżącą przy piśmie z dnia [...] listopada 2013 r., ujemny kapitał własny (poz. 76 bilansu) wynosi -787.182,45 zł, co nadal oznacza, że wartość zobowiązań Spółki przekracza wartość jej aktywów (1.289.179,32 zł).
Organ II instancji podkreślił, że ujemny kapitał własny jest przesłanką uznania niewypłacalności, a zatem również ogłoszenia upadłości spółki nawet wówczas, gdy na bieżąco wykonuje ona swoje zobowiązania (art.11 pkt 2 ustawy Prawo upadłościowe
i naprawcze), bowiem oznacza to, że jej zobowiązania przekraczają wartość jej majątku. W przypadku skarżącej, według stanu na dzień wydawania decyzji przez organ I instancji, przekraczają go ponad czterokrotnie (4,45), a według stanu na dzień [...] października 2013r. przekraczają go o ponad połowę (0,61). Zauważył również, że skarżąca nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązać pieniężnych, co wypełnia kolejną przesłankę niewypłacalności (a w konsekwencji ogłoszenia upadłości) - nie płaci bowiem swoich wymagalnych zobowiązań, co najmniej z tytułu 6 opłat za składowanie odpadów, przy czym najstarsze datuje się na 2008r. wobec czego jest niewątpliwie długotrwałe.
Organ odwoławczy wskazał, że zobowiązanie z tytułu opłat (wg Rozliczenia płatnika 008356512) wynosi na dzień 12 lipca 2013 r. - 1.732.144,80 zł oraz z tytuł odsetek 714.509,98 zł (108,98 zł + 714.401,00 zł), tzn. że skarżąca finansuje się zobowiązaniami z tytułu opłat za składowanie odpadów. Tylko dzięki temu utrzymuje się jeszcze na rynku. Windykacja tych należności musiałaby bez wątpienia doprowadzić do szybkiego zakończenia działalności spółki.
W ocenie Kolegium Odwoławczego skarżąca spełnia kryteria kwalifikujące ją do objęcia postępowaniem upadłościowym, co wyklucza ją z kręgu podmiotów, którym może być udzielona pomoc publiczna. Skarżąca potwierdziła zresztą fakt swojej niewypłacalności w treści składanych w toku postępowania pism.
Tym samym w ocenie SKO, w sprawie zaistniała zatem też inna przesłanka negatywna przyznania pomocy de minimis, gdyż skarżąca spełnia kryteria przewidziane w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.
Za nieuprawniony organ uznał zarzut dotyczący odsetek. Odwołał się do zasad określonych w art. 53 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że w niniejszej sprawie podstawę do nienaliczania odsetek za zwłokę mógłby stanowić jedynie art. 54 §1 pkt 7, Niemniej jednak, nie będzie on miał w sprawie zastosowania, gdyż w świetle wykładni celowościowej i systemowej przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do postępowań
o charakterze określającym, bądź ustalającym zobowiązanie podatkowe. Przedmiotowe postępowanie takim nie jest. Kolegium wskazało, że odnośnie zasad naliczania odsetek, podstawę prawną wydania rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. stanowi art. 58 Ordynacji podatkowej. W rozporządzeniu tym Minister Finansów uszczegółowił zasady naliczania odsetek za zwłokę, a nie wprowadzał dodatkowych wyjątków od zasady naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych nieprzewidzianych w art. 54 §1 Ordynacji podatkowej, gdyż nie delegowano na niego takich uprawnień.
SKO nie zgodziło się również z zarzutem dotyczącym gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny. Stwierdziło, że dokonane w sprawie ustalenia faktyczne
w pełni uzasadniają ocenę organu I instancji, że skarżąca jest przedsiębiorcą w trudnej sytuacji, w rozumieniu przepisów prawa wspólnotowego.
Za chybiony uznało także pogląd skarżącej, że nie może być ona uznana za przedsiębiorstwo zagrożone. Wbrew jej twierdzeniom jest ona przedsiębiorcą spełniającym przesłanki uznania za dłużnika niewypłacalnego i objęcia postępowaniem upadłościowym. Organ zaznaczył, że nie zasługują na uwzględnienie wyjaśnienia skarżącej, że niekorzystny wynik księgowy w II półroczu 2012 r. spowodowany zaliczeniem do kosztów w 2012r. należności ściągniętych w postępowaniu egzekucyjnym z tytułu podatku od nieruchomości z 2007 r., można poprawić sporządzając na użytek niniejszego postępowania drugi (hipotetyczny) rachunek zysków i strat za okres od [...] lipca 2013 r. do [...] grudnia 2013 r., nie zawierający niekorzystnych efektów finansowych wspomnianego wyżej postępowania egzekucyjnego bowiem przepisy ustawy o rachunkowości wykluczają sporządzanie sprawozdań finansowych w różnych wersjach.
W skardze na powyższe orzeczenie strona reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła naruszenie: 1/ art. 10 w zw. z art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze - polegające na ich nieprawidłowym zastosowaniu i przyjęciu, że skarżąca wypełnia przesłanki pozwalające na określenie jej mianem dłużnika niewypłacalnego i uznanie, że spółka znajduje się w sytuacji upadłościowej - wobec istnienia tylko jednego wierzyciela skarżącej - co miało wpływ na wynik sprawy; 2/ § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 roku w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte
w rachunkach - poprzez jego niezastosowanie, a tym samym przyjęcie, że skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia odsetek w pełnej wysokości, obliczonej według zasad ogólnych - co miało wpływ na wynik sprawy; 3/ art. 7, art. 77 § 1, 80 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu bądź nieprawidłowym wyjaśnieniu okoliczności sprawy poprzez:
a) zaniechanie wnikliwego, zgodnego z zasadami wiedzy, doświadczenia
życiowego i zasadami logiki rozpatrzenia i oceny zebranego materiału dowodowego,
co doprowadziło organ drugiej instancji do nieprawidłowego ustalenia, że skarżąca kwalifikuje się jako "przedsiębiorstwo zagrożone" - w świetle pkt 9 i pkt 10
lit.a Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania
i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw - co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia; b) nieprawidłowe, nie wynikające z treści zawnioskowanych dowodów ustalenie, że bilans i rachunek zysków i strat - dołączone do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji i zawnioskowane jako dowody - zostały sporządzone w celu poprawienia wyniku finansowego spółki za II półrocze 2012 r. - co skutkowało nieprawidłową treścią rozstrzygnięcia; c) nieuprawnione przyjęcie, że skarżąca określała siebie jako podmiot "niewypłacalny"; d) zaniechanie wnikliwego, zgodnego
z zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego i zasadami logiki rozpatrzenia i oceny zebranego materiału dowodowego - w zakresie ustalenia istnienia interesu publicznego w udzieleniu Skarżącej ulgi w postaci rozłożenia na raty opłaty środowiskowej, a tym samym braku dokonania ustaleń w zakresie aktualizacji przesłanki umożliwiającej udzielenie ww. ulgi - co miało istotny wpływ na treść orzeczenia;
4/ art.107 § 3 K.p.a. polegające na zaniechaniu wskazania przyczyn, dla których organ drugiej instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom za wnioskowanym przez skarżącą w toku postępowania odwoławczego - np. bilanse, rachunki zysków
i strat - na których organ drugiej instancji nie oparł swojego rozstrzygnięcia - co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 5/ art.15 k.p.a. polegające na wydaniu orzeczenia
w innym zakresie, niż uczynił to organ pierwszej instancji - w odniesieniu do podstawy prawnej i argumentacji dotyczącej znajdowania się przez skarżącą w sytuacji upadłościowej, co implikowało wydanie orzeczenia odmawiającego udzielenia wnioskowanej ulgi podatkowej.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji I i II instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W motywach uzasadniania podniosła, że w toku postępowania w przedmiocie udzielenia ulgi, skarżąca wypełniała załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 roku w sprawie zakresu informacji przedstawionych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis Dz. U. z 2010r. Nr 53, poz. 311 ze zm.). W jego części B pkt 1 zawarto pytanie, czy w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo - akcyjnej wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego, w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy przewyższa 25% wysokości tego kapitału. W ocenie pełnomocnika spółki wbrew twierdzeniu organu II instancji z powyższego sformułowania nie wynika ani wprost, ani pośrednio, że z przedsiębiorstwem zagrożonym mamy do czynienia w przypadku, gdy przedstawione wartości procentowe, we wskazanym okresie czasu, zostaną osiągnięte. Podobnie jak ani z ww. rozporządzenia, ani załącznika do niego nie wynika, że jednym z celów jego wypełniania jest możliwość ustalenia, czy podmiot ubiegający się o udzielenie ulgi jest "przedsiębiorstwem zagrożonym", jak też, że jedynym, wyłącznym i właściwym źródłem informacji, na podstawie których ocenia się, że ww. wartości procentowe zostały osiągnięte (czy też nie) są: bilans, czy rachunek zysków i strat Spółki.
Pełnomocnik zaznaczył, że strona omyłkowo, w sposób niezgodny ze stanem faktycznym (możliwe, że także sugerując się wskazaniem bilansu), wskazała, że spełnia ww. kryteria, tym niemniej okoliczność ta nie tylko mogła, ale i powinna zostać zweryfikowana przez oba organy. I tak się rzeczywiście stało, chociaż z wynikami
i wnioskami tej weryfikacji zgodzić się nie sposób.
Podkreślił, że w celu przeprowadzenia analizy faktycznej wysokości zysku/straty Spółki w ostatnich 12 miesiącach działalności (od dnia [...] lipca 2012 roku do dnia [...] czerwca 2013 roku) Spółka przedstawiła 2 rachunki zysków i strat za drugie półrocze 2012r., z których pierwszy uwzględnia kwotę 188 841,45 zł (tj. tą, która została wyegzekwowana w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w drugim półroczu 2011 r. i I półroczu 2012 r.), drugi rachunek zysków i strat kwoty tej nie uwzględnia.
W pierwszym wariancie rachunku zysku i strat - w II półroczu 2012 - została wskazana strata w wysokości 382 310,62 zł, co w połączeniu z zyskiem wykazanym na koniec czerwca 2013 roku (204 238,62 zł) daje stratę w wysokości 178 072 zł, co przekracza opisywaną powyżej, 25% wartość wysokości straty (w odniesieniu do sumy kapitałów)
w ciągu ostatnich 12 miesięcy. W drugim wariancie rachunku zysku i strat - w II półroczu 2012r. - została wskazana strata w wysokości 193 469,17 zł, co w połączeniu z zyskiem wykazanym na koniec czerwca 2013 r. (204 238,62 zł) daje zysk w wysokości 10 769,45 zł - za okres od [...] lipca 2012 r. do [...] czerwca 2013 roku, w związku z czym o spełnieniu przesłanki "25% wartości wysokość straty (w odniesieniu do sumy kapitałów) w ciągu ostatnich 12 miesięcy" nie może być mowy. Podkreślił, że celem odmiennych wariantów bilansów i rachunków zysków i strat było wykazanie prawdziwości twierdzenia Spółki o tym, że przesłanka "25% wartości wysokość straty
(w odniesieniu do sumy kapitałów) w ciągu ostatnich 12 miesięcy" nie została spełniona. W żadnej swojej wypowiedzi Skarżąca nie wskazała, jakoby miałaby być to korekta do pierwotnych bilansów i rachunków zysków i strat, czy też nowe dokumenty
o tej nazwie.
Pełnomocnik zauważył, że lata obrotowe 2011 i 2012 skarżąca faktycznie zakończyła stratami. Tym niemniej, sytuacja, która miała miejsce w 2013 r. (zgodnie z bilansami sporządzonymi na dzień [...].05.2013 r., [...].06.2013 r., [...].10.2013 r. - zysk spółki wyniósł odpowiednio: 136.556,38 zł, 204.238,62 zł, 1.000.611,83 zł) unaocznia, że skarżąca jest właściwie przeciwieństwem "przedsiębiorstwa zagrożonego", definiowanego w powyższy sposób. Spółka - wyłącznie własnymi siłami - była w stanie w krótkim okresie czasu nie tylko powstrzymać straty, ale uczynić prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą trwale zyskowną.
W ocenie skarżącej gdyby materiał dowodowy został przez organ II instancji rozpatrzony i oceniony w sposób prawidłowy to logiczną tego konsekwencją byłoby
uznanie, że w okresie od [...] lipca 2012 r. do [...] czerwca 2013 r. Skarżąca nie poniosła straty przewyższającej wysokość 25% jej kapitału zarejestrowanego, a tym samym nie zalicza się do kategorii "przedsiębiorstw zagrożonych’’.
Zaznaczyła, że organ II instancji jako jedną z podstaw materialnoprawnych swojego rozstrzygnięcia wskazał na przepis art. 67 b § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, chociaż faktycznie przepis ten statuuje, że pomoc udzielana jest w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. W niniejszym zakresie, wskazaną przez SKO podstawą nieudzielenia ulgi było uznanie skarżącej za "przedsiębiorstwo zagrożone" w związku z cytowanym powyżej przepisem Wytycznych (...). Przepis ten - choć przez organ I instancji wymieniony w treści uzasadnienia decyzji - nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia. Pełnomocnik podkreślił, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organy administracji tej samej sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy nie może orzekać
w zakresie innym, niż uczyniono to wcześniej w I instancji. W szczególności
zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, jak również orzeczenie w kwestii, która nie była rozpoznawana w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. narusza przedmiotową tożsamość sprawy, a w konsekwencji zasadę dwuinstancyjności.
Pełnomocnik zauważył również, że jedynym wierzycielem skarżącej jest Marszałek. Wymagalnych wierzytelności jest kilka (chociaż i tytuł ich powstania jest tożsamy) tym niemniej nie zmienia to faktu, że z uwagi na posiadanie tylko jednego wierzyciela spółka nie znajduje się w sytuacji upadłościowej.
Nadto, w ocenie pełnomocnika sentencja decyzji z dnia z dnia [...] lipca 2013r.
nie powinna także określać wysokości odsetek za zwłokę naliczanych na dzień wydania orzeczenia. Marszałek bezpodstawnie zaniechał zastosowania § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów.
Nadto pełnomocnik zauważył, że zagadnienie wystąpienia przesłanki interesu publicznego SKO zbagatelizowało i pominęło niemal zupełnie. Tym samym, organ II instancji - pozostając w przekonaniu siły i trafności argumentów przedstawionych
w uzasadnieniu swojej decyzji - zupełnie zbagatelizował niezwykle istotne dla niniejszej sprawy zagadnienie wystąpienia interesu publicznego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie zaś do art.134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.- powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa z [...] lipca 2013r. nr [...] odmawiającą skarżącej rozłożenia na raty pozostałej do uregulowania opłaty za składowanie odpadów w I półroczu 2009 r. w wysokości 128.972,21 zł wraz z odsetkami za zwłokę wynoszącymi na dzień wydania decyzji 62.324,00 zł.
Materialonoprawną podstawą zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej
ją decyzji Marszałka były przepisy art. 67a § 1 pkt 2 i art. 67 b § pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Stosownie do treści wskazanych przepisów organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a (art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).
Organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis (art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej).
Podkreślić należy, że dla przyznania podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą ulgi m.in. w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, niezbędne jest łączne spełnienie przesłanek wynikających
z przepisów prawa krajowego, wynikających z art. 67a Ordynacji podatkowej, tj.
gdy za jej udzieleniem przemawia ważny interes podatnika lub interes publiczny, jak również wynikających z prawa europejskiego, tj. rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art.87
i art. 88 Traktatu do pomocy de minimis. Brak którejkolwiek wynikających z prawa krajowego i wspólnotowego, uniemożliwia udzielenie wnioskowanej ulgi.
Regulacja zawarta w art. 67b Ordynacji podatkowej ogranicza zatem - w stosunku do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą - stosowanie ulg płatniczych określonych w art. 67a tej ustawy, obwarowując je wymogiem spełniania ściśle określonych kryteriów wynikających z unormowaniach unijnych.
Od dnia 1 stycznia 2007r., tj. od chwili wejścia w życie wskazanego wyżej rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 1998/2006, wykluczona została możliwość przyznania takiej pomocy podmiotom gospodarczym znajdującym się
w trudnej sytuacji ekonomicznej, czyli tzw. "przedsiębiorstwom zagrożonym" (art. 1 pkt 1 lit. h rozporządzenia).
W rozporządzeniu nie zostało zdefiniowane pojęcie takiego podmiotu, ale w tej materii znajduje się odesłanie do Komunikatu Komisji w sprawie wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C.04.244.2). (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 936/12 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl.)
Z punktu 9 powyższych Wytycznych wynika, że Komisja uważa przedsiębiorstwo za zagrożone, jeżeli ani przy pomocy środków własnych, ani środków, które mogłoby uzyskać od właścicieli/akcjonariuszy lub wierzycieli, nie jest ono w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno doprowadzą to przedsiębiorstwo do zniknięcia z rynku w perspektywie krótko lub średnioterminowej.
Stosownie do punktu 10 Wytycznych, z zasady i niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, jest ono w szczególności uznane za zagrożone w następujących okolicznościach:
a) w przypadku Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad ¼ tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub
b) w przypadku Spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi Spółki, jeżeli ponad połowa jej kapitału
według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad ¼ w okresie poprzedzających 12 miesięcy lub
c) niezależnie od rodzaju Spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym
w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.
Natomiast, w punkcie 11 powyższych Wytycznych wskazano, że nawet, gdy nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w pkt 10, przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone, w szczególności, gdy występują typowe oznaki, takie jak rosnące straty, malejący obrót, zwiększenie się zapasów, nadwyżka produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto. W niektórych poważnych przypadkach, przedsiębiorstwo może już znajdować się w sytuacji niewypłacalności lub być przedmiotem zbiorowego postępowania upadłościowego prowadzonego zgodnie z prawem krajowym.
Wskazane już przepisy art. 67a i art. 67b Ordynacji podatkowej wiążą się
z tzw. instytucją uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek z nich wynikających organ wydając na decyzję może, a nie musi przyznać ulgę. Podkreślić bowiem należy, że stosowanie ulg podatkowych stanowi wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania wobec tego przepisy umożliwiające przyznanie ulgi muszą być interpretowane w sposób ścisły i zawężający.
Kontrola sądu w przypadku decyzji uznaniowych jest ograniczona i z zasady sprowadza się jedynie do badania, czy organ rozstrzygający rozpatrzył sprawę pod kątem wymienionych w tych przepisach dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. Sąd nie może ingerować w samo rozstrzygnięcie organu podatkowego (za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2007r., sygn. akt I SA/Gd 538/07, Lex nr 297127)
Innymi słowy, Sąd nie może kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności. Tym samym, poza zakresem rozważań Sądu pozostaje najistotniejsza z punktu widzenia podatnika kwestia, tj. samo rozstrzygnięcie.
Jeśli Sąd stwierdzi, że organ podatkowy nie uchybił przepisom postępowania i oparł rozstrzygnięcie na podstawie rzetelnie zgromadzonego materiału dowodowego, to nie ma podstaw prawnych do wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego.
Sąd nie ma uprawnień, aby narzucić rozstrzygnięcie uwzględniające wniosek strony o udzielenie ulgi. Nie może również, w miejsce organu podatkowego wydać orzeczenia uwzględniającego ów wniosek.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja wydana została zgodnie z wymogami stawianym przepisami prawa. Organy podatkowe obu instancji podjęły i przeprowadziły czynności zmierzające do ustalenia faktów odnoszących się do sytuacji majątkowej
i finansowej skarżącej. Dokonały także wnikliwej analizy przesłanek zastosowania ulgi we wnioskowanym zakresie, przy uwzględnieniu przepisów prawa krajowego i unijnego.
Odnosząc się do ustaleń poczynionych na podstawie zgromadzonego materiału, przypomnieć należy, że Marszałek dokonując oceny przedłożonych przez skarżącą dokumentów finansowych Spółki, w tym bilansów, stwierdził, że nie spełnia ona kryteriów kwalifikujących ją do objęcia postępowaniem upadłościowym,
ani naprawczym - niemniej jednak zauważył, że analiza ta potwierdza, że w przypadku skarżącej występuje sytuacja pozwalająca uznać jej przedsiębiorstwo za zagrożone, ponieważ sytuacja finansowa Spółki w latach 2010-2012 wskazuje na systematyczne zmniejszanie się jej kapitału własnego z uzyskaniem wartości ujemnych włącznie.
Na koniec 2010 r. jego wartość wynosiła 231.310,72 zł, na koniec 2011 r. -198.369,44 zł, natomiast na koniec 2012 r. -1.787.794,28 zł. Na koniec maja 2013 r. wartość tego kapitału wyraża się w dalszym ciągu ujemną kwotą -1.651,237,90 zł.
Ponadto zobowiązania ogółem w 2010 r. stanowiły 91,09% pasywów, w 2011 r. 109,79% pasywów, natomiast w 2012 r. 875,12% pasywów, na koniec maja 2013 r. stanowiły one 720,57% pasywów.
Na podstawie przedłożonych przez skarżącą dokumentów organ I instancji wywiódł prawidłowo, że zobowiązania Spółki wobec wierzycieli i kredytodawców przekraczają wartość jej majątku.
O poważnych trudnościach płatniczych Spółki świadczył również fakt wielokrotnej przewagi zobowiązań krótkoterminowych nad należnościami krótkoterminowymi (na koniec 2012 r. zobowiązania krótkoterminowe wynosiły 2.018.441,06zł i przewyższały ponad jedenastokrotnie kwotę należności krótkoterminowych 175.201,37 zł.). Na koniec maja 2013 r. przewaga, o której mowa wyżej utrzymywała się a wysokość zobowiązań krótkoterminowych była ponad dziewięciokrotnie większa w porównaniu do należności krótkoterminowych.
Organ prawidłowo ustalił również, że wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego, w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy przewyższa 25% wysokości tego kapitału (zgodnie z formularzem informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis złożonym wg stanu na dzień [...] kwietnia 2013 r.).
Powyższe ustalenia organu I instancji potwierdził także organ odwoławczy, który dokonał analizy dokumentacji przedłożonej przez skarżącą również w toku postępowania odwoławczego Dodatkowo stwierdził, że spełnia ona także kryteria kwalifikujące ją do objęcia postępowaniem upadłościowym, co wyklucza skarżącą
z kręgu podmiotów, którym może być udzielona pomoc publiczna.
Dodatkowo organ odwoławczy dokonał zestawienia kapitału zarejestrowanego Spółki, niepokrytych strat i wyników finansowych wykazywanych w przedłożonych przez skarżącą bilansach, po czym stwierdził, że z zestawień tych jednoznacznie wynika, że wysokość niepokrytych strat w Spółce przewyższa 50 % wysokości kapitału zarejestrowanego, w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy przewyższa 25% wysokości tego kapitału, wynosi bowiem ona odpowiednio, według stanu na [...] czerwca 2013 r.: 784,60% (kapitał zarejestrowany: 231.310,72 zł; niepokryta strata z lat ubiegłych: -1.814.866,38 zł) i 76,98% (kapitał zarejestrowany: 231.310,72 zł; strata: -178.072,00 zł). Natomiast według stanu na [...] października 2013 r. wysokość niepokrytych strat wynosi 440,31% kapitału zarejestrowanego (kapitał zarejestrowany: 231.310,72 zł; niepokryta strata z lat ubiegłych: -1.018.493,17 zł).
Organ wskazał również, że zgodnie z bilansem skarżącej sporządzonym na dzień [...] czerwca 2013r. ujemny kapitał własny (poz. 76 bilansu) wynosi -1.583.555,66 zł, co oznacza, że o taką kwotę wartość zobowiązań Spółki przekracza wartość jej aktywów. Wartość aktywów Spółki razem (poz. 75 bilansu) wynosi 355.527,82 zł. Nawet wg stanu na dzień [...] października 2013r., ujemny kapitał własny (poz. 76 bilansu) wynosi -787.182,45 zł, co nadal oznacza, że wartość zobowiązań spółki przekracza wartość jej aktywów (1.289.179,32 zł).
Organ odwoławczy podkreślił, że ujemny kapitał własny jest przesłanką uznania niewypłacalności, a zatem również ogłoszenia upadłości spółki nawet wówczas, gdy na bieżąco wykonuje ona swoje zobowiązania (art.11 pkt 2 ustawy Prawo upadłościowe
i naprawcze), ponieważ oznacza to, że jej zobowiązania przekraczają wartość jej majątku - w przypadku skarżącej, według stanu na dzień wydawania decyzji przez organ I instancji, przekraczają go ponad czterokrotnie (4,45), a według stanu na dzień
[...] października 2013r. przekraczają go o ponad połowę (0,61).
Wskazał również, że skarżąca nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, co wypełnia kolejną przesłankę niewypłacalności.
W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały zatem szczegółowej analizy dokumentów finansowych skarżącej, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji. Doszły też do wniosku, że strona pomimo tego, że spełnia przesłankę pozytywną wynikającą z art. 67a Ordynacji podatkowej - ważnego interesu strony, to nie spełnia przesłanki wynikającej z przepisów prawa unijnego, bowiem spełnia kryteria pozwalające uznać ją za tzw. "przedsiębiorstwo zagrożone".
Ocena organu sformułowana na tle zebranego materiału jest kompleksowa, szczegółowa i w warunkach zgromadzonych dowodów uprawniona. Nie ma również znamion dowolności.
W ocenie składu orzekającego, niezasadny jest zarzut skarżącej jakoby Kolegium Odwoławcze wydało orzeczenie w innym zakresie niż uczynił to organ I instancji – w odniesieniu do podstawy prawnej i argumentacji dotyczącej znajdowania się przez skarżącą w sytuacji upadłościowej, co implikowało wydanie orzeczenia odmawiającego udzielenia wnioskowanej ulgi.
Podkreślić należy, że zarówno Marszałek, jak i Kolegium Odwoławcze w sentencjach wydanych przez siebie rozstrzygnięć powołały w podstawie prawnej art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Analiza treści tej normy prawnej znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji.
Wobec powyższego, zarzut w tym zakresie należy ocenić jako niezrozumiały.
Odnosząc się natomiast do pozostałych, sformułowanych w tym względzie argumentów strony przypomnieć należy, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w sprawie rozłożenia na raty zaległej opłaty za składowanie odpadów w I półroczu 2009 r. Decyzje organów obu instancji dotyczą tego samego przedmiotu. Zarówno Marszałek, jak i Kolegium Odwoławcze, dokonując analizy sytuacji finansowej skarżącej rozważali kwestię dotyczącą tego, czy skarżąca spełnia kryteria kwalifikujące ją do objęcia postępowaniem upadłościowym. Okoliczność, że organy doszły na tym tle do odmiennych wniosków, nie miała zasadniczego wpływu na treść rozstrzygnięcia, albowiem zasadniczym argumentem, który legł u podstaw podjętych w toku
instancji orzeczeń, było uznanie jej za przedsiębiorstwo zagrożone (w rozumieniu punktu 10 a Wytycznych).
Już sama ta okoliczność uniemożliwiła przyznanie jej ulgi we wnioskowanym zakresie.
Nadto, z treści zaskarżonej decyzji wyraźnie wynika, że Kolegium Odwoławczego, wypowiedziało się co do spornej kwestii dodatkowo. Słusznie też organ podkreślił, że nie rozstrzygał, czy należy ogłosić upadłość strony, a jedynie oceniał sytuację Spółki pod kątem spełnienia kryteriów w prawie krajowym, w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej (o czym mowa w punktu 10 c Wytycznych).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO, po przeprowadzeniu szczegółowej analizy danych finansowych, wykazało, że zobowiązania skarżącej przekraczają wartość jej majątku, co świadczy o jej niewypłacalności. Tylko pomocniczo, dla uwypuklenia tej kwestii nawiązało do treści art.10 w zw. z art.11 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze. Tym samym, nie znajduje usprawiedliwionych podstaw zarzut skarżącej sformułowany w związku z art.10 w zw. z art.11 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze.
Podkreślić również należy, że Kolegium w treści zaskarżonej decyzji nawiązało do twierdzeń skarżącej, dotyczących jej niewypłacalności, czy sytuacji przed którą by stanęła, gdyby została zobowiązana do jednoczesnego uiszczenia wszystkich zaległych opłat z w/w tytułu. Wbrew sugestiom skarżącej, działania tego nie można oceniać ani jako samowolnego, ani jako nieprawidłowego. Organ cytował bowiem konkretne fragmenty z przedłożonych przez skarżącą pism z [...] czerwca 2013 r., z [...] kwietnia 2013 r., czy z [...] listopada 2013 r.
Przypomnieć i podkreślić również należy, że dwuinstancyjność postępowania podatkowego oznacza to, iż organ odwoławczy jest zobowiązany oprócz odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu także - a w zasadzie w pierwszej kolejności - do ponownego rozparzenia sprawy. Istotą zasady dwuinstancyjności jest prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 października 201r. sygn. akt I GSK 226/10, LEX nr 744736).
Zgodnie z ustanowioną w art. 127 Ordynacji podatkowej zasadą dwuinstancyjności postępowania podatkowego "organ odwoławczy rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie" (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 sierpnia 2010r., sygn. akt I SA/Kr 1042/10, LEX nr 749068).
Za pozbawiony podstaw prawnych należy również uznać zarzut naruszenia przez Kolegium Odwoławcze art. 107 § 3 K.p.a., polegający na zaniechaniu wskazania przyczyn dla których organ II instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zawnioskowanym przez skarżącą w toku postępowania odwoławczego np. bilanse, rachunki zysków i strat, na których organ odwoławczy nie oparł swojego rozstrzygnięcia – co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Analiza treści zaskarżonej decyzji nie potwierdza twierdzeń skarżącej. Organ II instancji dokując badania sytuacji finansowej skarżącej ocenił zarówno materiał zgromadzony na etapie postępowania przed organem I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym. Odniósł się i do bilansu za koniec czerwca 2013 r., jak również do bilansu na koniec października 2013 r.
To, że organ odwoławczy nie oparł się na symulacjach przedłożonych przez skarżącą obrazujących bilans zysków i strat w ostatnich 12 miesiącach działalności spółki, tj. od [...] lipca 2012 r. do [...] czerwca 2013 r. z uwzględnieniem i nie uwzględnieniem kwoty wyegzekwowanej od spółki w postępowaniu egzekucyjnym, które strona przedłożyła celem wykazania, że jej sytuacja uległa poprawie, nie uzasadnia podniesionego zarzutu. Obowiązkiem organu było oparcie się nie na hipotetycznej analizie danych finansowych przeprowadzonej dla "potrzeby chwili" a na konkretnych danych wynikających z przedłożonych przez spółkę bilansów, które stanowiły jej rzeczywistą dokumentację księgową.
Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Z brzmienia tych przepisów wynika, że - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz
do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.).
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać
i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1).
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).
W ocenie Sądu, zarówno organ odwoławczy jak i organ I instancji dokonały szczegółowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Natomiast to, że doszły do odmiennych wniosków niż oczekiwała skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów prawa.
Skarżąca zarzuciła również, że Kolegium Odwoławcze niemal zupełnie pominęło zagadnienie wystąpienia interesu publicznego.
Wskazać zatem należy, że analiza treści zaskarżonej decyzji dowodzi, iż organ wypowiedział się co do każdej z przesłanek (pozytywnych i negatywnej). Istotnym w sprawie pozostaje jednak fakt, że powodem odmówienia zastosowania ulgi było istnienie przesłanki negatywnej w postaci trudnej sytuacji ekonomicznej, w której znajduje się skarżąca, tj. uznanie jej za przedsiębiorcę zagrożonego.
W ocenie Sądu, okoliczność wyliczenia przez organ I instancji odsetek
w decyzji odmawiającej rozłożenia na raty zaległej opłaty za składowanie odpadów
stanowi uchybienie, które nie uzasadnia jednak wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, ponieważ nie ma wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
Podkreślić należy, że problematyka prawidłowego wyliczenia odsetek, ma szczególne znaczenie w przypadku decyzji wymiarowych. Natomiast, istotą niniejszego postępowania było rozważenie okoliczności uprawniających skarżącą do przyznania ulgi w postaci rozłożenia na raty. Decyzja odmowna nie kreuje zatem po stronie skarżącej nowego zobowiązania w innej wysokości, niż wynikająca z dotychczasowej decyzji o rozłożeniu na raty.
Nadto jeżeliby w przyszłości doszło do przymusowego wyegzekwowania zaległej opłaty w trybie egzekucji administracyjnej, skarżącej przysługiwać będą środki prawne przewidziane w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do skutecznego wykazania prawidłowej wysokości dochodzonych należności.
W ocenie Sądu przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych
przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że jest ona zgodna z prawem i nie przekracza granic uznania administracyjnego. Nie narusza ona bowiem przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło