I SA/Go 299/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. I SA/Go 299/11 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z 29 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę skarżącej J.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] lutego 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarga wniesiona została przez pełnomocnika skarżącej J.G.. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 6 kwietnia 2011 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie oryginału pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, wraz z pouczeniem, że w przypadku nie usunięcia braku formalnego skarga zostanie odrzucona. Ponieważ wskazany brak formalny skargi nie został uzupełniony przez pełnomocnika w zakreślonym terminie, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a., odrzucił skargę. Pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że po powrocie do kraju w dniu 23 września 2011 r. syn poinformował ją, że Sąd postanowieniem z 29 sierpnia 2011 r. odrzucił skargę z przyczyn formalnych – braku stosownego pełnomocnictwa oraz braku uiszczenia stosownej opłaty. Dalej skarżąca wskazała, że z uwagi na to, iż z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych, jako strona postępowania zapoznała się dopiero w dniu 23 września 2011 r., to termin do uzupełnienia braków zaczął dla niej biec od tej daty. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że z powodu zaniedbań dotychczasowego pełnomocnika J.G., wypowiedziała mu pełnomocnictwo i w postępowaniu zamierza działać osobiście. Skarżąca podkreśliła, że zaniedbania jej pełnomocnika nie mogą ograniczać jej w dochodzeniu swoich praw przed sądem, ponieważ nie zostały przez nią zawinione. Skarżąca wskazała również, że z uwagi na brak jakichkolwiek zawiadomień z Sądu była przekonana, iż postępowanie przed sądem jest w toku. Wskazując na treść art. 49 § 1 P.p.s.a. wskazała, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu w skutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma baz rozpoznania. Podkreśliła, że ponieważ Sąd nie wezwał jej jako strony do uzupełnienia braków formalnych, tylko osobę która nie była w świetle prawa jej pełnomocnikiem, doręczenie wezwania nie wywołało żadnych skutków prawnych, jakie ustawa przewiduje w związku z doręczeniem. W ocenie skarżącej Sąd powinien wezwanie do uzupełnienia braków doręczyć skarżącej, czego zaniechał. Zarządzeniem z dnia 11 października 2011 r. skarżąca została wezwana do złożenia oświadczenia w terminie 7 dni, czy jej pismo z [...] września 2011 r. jest wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi? Czy też wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, pod rygorem uznania, że pismo z [...] września 2011 r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wezwanie o złożenie oświadczenia zostało doręczone skarżącej w dniu 18 października 2011 r. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżąca nie złożyła oświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli, strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyn uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie ( art. 87 § 4 ). Warunkami skuteczności przywrócenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są: - brak winy w uchybieniu; - spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego; - złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyn uchybienia terminu; - równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 86 § 1 P.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy strony została pozostawiona uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony ( jej pełnomocnika ) dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie można przyjąć, iż uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez winy strony skarżącej. W orzecznictwie sądowym reprezentowany jest pogląd, że jeżeli strona reprezentowana jest przez fachowego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika ( por. wyrok SN z 21 lutego 2002 r., I PKN 903/00, Prok. i Pr. 2003, nr 15, poz. 39 – dodatek ). Powyższy pogląd ma również zastosowanie do osoby będącej pełnomocnikiem niefachowym. Podkreślić również należy, że działania pełnomocnika obciążają bezpośrednio mocodawcę. On też ponosi ujemne skutki procesowe zaniedbań pełnomocnika. Wskazać należy, że sama skarżąca, we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazała, iż "...z powodu zaniedbań dotychczasowego pełnomocnika J.G., wypowiedziała mu pełnomocnictwo". Dalej wskazała, że "Zaniedbania, jakich dopuścił się mój dotychczasowy pełnomocni nie mogą..." Powyższe stwierdzenia skarżącej jednoznacznie wskazują na zawinione działanie jej pełnomocnika, co z oczywistych względów uniemożliwia przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nie jest zasadny, wyrażony przez skarżącą pogląd, że Sąd powinien doręczyć wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi jej osobiści, jako stronie postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że gdy wnoszącym skargę jest pełnomocnik, który nie złożył pełnomocnictwa, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego, należy skierować do wnoszącego pismo pełnomocnika ( por. postanowienie NSA z 29 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1377/10 Wydawnictwo Lex Omega 663257 ). W orzeczeniu tym Sąd stwierdził, że "z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy. Chodzi tutaj bowiem o pierwszą czynność procesową z udziałem tego pełnomocnika. Może to być czynność polegająca na wszczęciu postępowania przez wniesienie skargi lub kolejna czynność dokonana przez tego pełnomocnika, który w trakcie trwania postępowania wstąpił do sprawy np. po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji i składa wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Z kolei art. 46 § 3 p.p.s.a. stanowi, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Przepisy te wyraźnie zatem stanowią, że obowiązkiem pełnomocnika będącego radcą prawnym, adwokatem, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym jest dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy przy podejmowaniu przez niego pierwszej czynności procesowej w sprawie. W przypadku gdy wnoszącym skargę jest pełnomocnik, który nie złożył pełnomocnictwa, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi należy skierować do wnoszącego pismo procesowe pełnomocnika, stosownie do art. 49 § 1 i art. 46 § 3 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. nakazuje wprawdzie wezwać stronę do uzupełnienia pisma, które nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania wymagań formalnych, ale w wypadku pisma wnoszonego przez pełnomocnika wezwanie do złożenia pełnomocnictwa nie powinno być kierowane do strony. W art. 49 § 1 p.p.s.a. jest bowiem mowa o piśmie strony, natomiast obowiązek złożenia pełnomocnictwa zawarty jest w powołanym art. 46 § 3 p.p.s.a., który odnosi się do sytuacji, gdy pismo wnosi pełnomocnik. Łączna wykładnia przepisów art. 49 § 1 i art. 46 § 3 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że gdy wnoszącym skargę jest pełnomocnik, który nie złożył pełnomocnictwa, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego, należy skierować do wnoszącego pismo pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. II FSK 1658/06, niepublikowany; postanowienie WSA w Opolu z 5 kwietnia 2004 r., sygn. II SA/Wr 1225/01, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 53, s. 27-31; J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 132; B. Dauter (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006, s. 124)". W niniejsze sprawie, pełnomocnik nie dochował należytej staranności i nie uzupełnił braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. Tym samym stwierdzić należy, że uchybienie terminu nastąpiło z jego winy. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w postanowieniu.