I SA/Go 309/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ze skargi T. spółka jawna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 rok postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. T. spółka jawna (dalej jako: "Spółka", Skarżąca"), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: "SKO", "Organ II instancji") wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia. W skardze tej, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza (dalej jako: "Burmistrz", "Organ I instancji") z dnia [...] października 2021 r. nr [...], utrzymanej w mocy decyzją SKO z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w całości, tj. w zakresie w którym Organ I instancji określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 rok ponad kwotę 55.159 zł, tj. 16.774 zł wraz z odsetkami za zwłokę, albowiem zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody w majątku Spółki, co w konsekwencji zaburzy jej funkcjonowanie. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Strony wskazał, że Organ I instancji w dniu [...] lipca 2022 r., na podstawie tytułu wykonawczego [...] wszczął postępowanie egzekucyjne. Z uwagi na stan faktyczny sprawy oraz okoliczność, że została złożona skarga na czynność egzekucyjną Organu w przedmiocie zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącego to zdaniem pełnomocnika Strony skarżącej należy stwierdzić, że Organ I instancji działał wbrew interesom Skarżącego, doprowadzając do nadzabezpieczenia swoich wierzytelności. Dalej pełnomocnik Spółki wskazał, że w oparciu o zaskarżone do WSA decyzje SKO, utrzymujące w mocy decyzje Burmistrza w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2016 i 2018, Organ I instancji bezprawnie wszczął postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z orzeczeniami WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 maja 2022 r. w sprawach o sygn. akt I SA/Go 131/22 i I SA/Go 132/22 ww. decyzje SKO, z uwagi na nieprawidłowe ich doręczenie w ocenie Sądu nie weszły one do obrotu prawnego. Stąd Spółka wywiodła, iż wygasł obowiązek stwierdzony tytułami wykonawczymi [...], a wobec prowadzonych egzekucji w ocenie Strony została bezprawnie pobrana kwota 27.448,62 zł, która nie została zwrócona. Pełnomocnik podkreślił, iż Organ I instancji mając tę wiedzę wykonał kolejną decyzję, mimo posiadanego zabezpieczenia na rachunku depozytowym Urzędu Skarbowego w ww. kwocie, która w pełni wystarczy na pokrycie roszczenia Organu za 2019 r. Stąd w ocenie pełnomocnika Strony uzasadniony jest wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej, albowiem Organ wszczął postępowanie bezzasadnie, posiadając zabezpieczenie, co w konsekwencji prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w majątku Skarżącego, gdyż egzekucja należności podatkowych, pomimo zabezpieczonej kwoty na rachunku depozytowym Urzędu Skarbowego, wywołuje następstwa trudne do odwrócenia, poprzez zaburzenie płynności finansowej Spółki. Co więcej, zdaniem Strony Organ I instancji dochodzi od Skarżącego bezpodstawnie odsetek za zwłokę za czas zawieszenia ich naliczania, z uwagi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Organ II instancji. Okoliczność ta w sposób rażący narusza prawa i interesy Skarżącego, w szczególności zaś jest przyczyną wyrządzenia szkody majątkowej. Ponadto pełnomocnik Strony wskazał, że egzekucja spornej kwoty zaburzy funkcjonowanie Spółki, a w konsekwencji może doprowadzić nawet do jej likwidacji. Doprowadzi to do ogromnych strat w interesie społecznym, gdyż przyczyni się do utraty zatrudnienia przez pracowników Spółki. Zdaniem Strony wydanie przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonalności decyzji pozwoli zwrócić na rzecz Skarżącego bezpodstawnie pobrane środki pieniężne, co przywróci balans i jego pełną płynność finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl art. 61 § 3 tej ustawy sąd może na wniosek strony wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W przywołanych regulacjach prawnych mowa jest nie tylko o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, ale także aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zgodnie zaś z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, użyte w art. 61 § 3 P.p.s.a. sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" obejmuje akty wydane w pierwszej instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. W uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7) Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zwrotu "w granicach danej sprawy" stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową (tak T. Woś [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 433 i nast.). W rozpatrywanym przypadku przedmiotem skargi jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 rok. Strona skarżąca wnioskuje o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji ustalającej podatek od nieruchomości za 2019 rok, a z uzasadnienia wniosku wynika, że został on wniesiony z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody w majątku Spółki, co w konsekwencji zaburzy jej funkcjonowanie. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w tej sytuacji istnieje tożsamość przedmiotowa pomiędzy zaskarżonym rozstrzygnięciem, a decyzją, co do której wystąpiono z wnioskiem o wstrzymanie wykonania. Należy podkreślić, że przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, iż ostateczna decyzja administracyjna podlega wykonaniu i objęte jest zakresem uznania Sądu, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania takiej ochrony. Z przepisu wynikają dwie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, mianowicie wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków wykonania aktu. Ponieważ postępowanie dotyczące wstrzymania wykonania toczy się na wniosek strony, więc przyjmuje się, że ciężar przedstawienia okoliczności świadczących o spełnieniu ustawowych przesłanek wstrzymania obarcza ten podmiot, który domaga się uzyskania ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Ów ciężar rozumie się jako obowiązek wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, tak aby przedstawić sądowi, nieznającemu sytuacji strony i nie posiadającemu kompetencji do badania z urzędu sytuacji wnioskodawcy, spójny i niewątpliwy stan faktyczny uzasadniający konkluzję o wystąpieniu którejś z przesłanek wynikających z art. 61 § 3 P.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się, że uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. np. postanowienie NSA z 20 lipca 2015 r. sygn. akt II FZ 542/15, postanowienie WSA w Krakowie z 9 września 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1247/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zauważyć, że to na wnioskodawcy ciąży wykazanie zasadności wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się więc do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne, a ponadto wskazana we wniosku argumentacja winna być poparta stosowną dokumentacją finansowo-majątkową wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09). Wnioskujący, składając wniosek winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy, Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008 r., sygn. akt I OZ 181/08). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, niezbędne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku, sporządzonego (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) przez profesjonalnego pełnomocnika, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04). Oceniając wniosek skarżącej Spółki, przy uwzględnieniu podniesionych w nim okoliczności, Sąd stwierdził, iż skarżąca Spółka nie wykazała, że zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strona podała, że Organ I instancji w dniu [...] lipca 2022 r., na podstawie tytułu wykonawczego [...] wszczął postępowanie egzekucyjne a pełnomocnik Spółki złożył skargę na czynność egzekucyjną Organu w przedmiocie zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącego, na potwierdzenie czego pełnomocnik Strony skarżącej złożył kopie tytułu wykonawczego i ww. skargi na czynność egzekucyjną. Dodatkowo stwierdził, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody w majątku Spółki, co w konsekwencji zaburzy jej funkcjonowanie. Jest to bardzo ogólnikowe stwierdzenie i nie zostało one poparte stosowną dokumentacją, obrazującą stan majątkowy i możliwości finansowe skarżącej Spółki. Tymczasem, nie znając aktualnej sytuacji materialnej Skarżącej (w tym m.in. posiadanych zasobów pieniężnych, skali prowadzonej działalności, ponoszonych wydatków, wpływu wystawionych tytułów wykonawczych na bieżącą działalność Spółki) brak jest możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody majątkowej w związku z wykonaniem decyzji Organu I instancji, ani też, czy skutki wykonania tej decyzji byłyby rzeczywiście trudne do odwrócenia. Dodać przy tym należy, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego (por. postanowienie NSA z 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Nie jest więc to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W związku z powyższym nie była możliwa ocena, czy wykonanie decyzji Organu I instancji rzeczywiście spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Nie może być tak, że Sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, czy zajdzie realne niebezpieczeństwo powyższych zdarzeń oraz jakie będą ich następstwa. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji nie może być też sam fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego – sam fakt, że podatnik nie zdecydował się na dobrowolne uiszczenie należności, nie może być uznany za równoznaczny z tym, że jego powody w tym względzie są usprawiedliwione z punktu widzenia art. 61 § 3 P.p.s.a. (w tym przede wszystkim związane są z obiektywną niemożnością zapłaty) (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 25 maja 2017 r., sygn. akt I FZ 47/17). Zaznaczenia wymaga, że choć wdrożenie czynności egzekucyjnych zawsze powoduje negatywne skutki wobec majątku zobowiązanego, to nie zawsze skutki te wiążą się z wywołaniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Wypada również dodać, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 450/09). Sąd rozstrzygając w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji również nie jest uprawniony do oceny zasadności i prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Stąd też Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Organu I instancji, przy czym, zgodnie z art. 61 § 5 P.p.s.a. uczynił to na posiedzeniu niejawnym.