I SA/Go 319/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 listopada 2016 r. wniosku G sp. z o.o. w likwidacji o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2010 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc, że nie ma pieniędzy wystarczających na ich sfinansowanie, ponieważ znajduje się w likwidacji, wykazuje stratę bilansową, a jej majątek został zajęty w postępowaniach egzekucyjnych. Z oświadczenia o majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów przedstawionych przez spółkę wynika co następuje. Kapitał zakładowy spółki wynosi 3.000.000 zł, zaś wartość środków trwałych według ostatniego bilansu (za 2014 rok) wyniosła 15.059.927,99 zł. Spółka posiadała na dzień składania wniosku dwa rachunki bankowe, z których saldo jednego było zerowe, a drugiego dodatnie i wynosiło 6.475 zł. Według treści zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych, w 2015 roku spółka uzyskała dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 696.710,66 zł od którego odliczyła wyłącznie dochody z udziału w zyskach osoby prawnej (art. 10 u.p.d.o.p.). Ze złożonego przez spółkę oświadczenia wynikało, że w za ostatnie 6 miesięcy spółka uzyskała przychody wynoszące 89.946 zł oraz poniosła koszty uzyskania przychodów wynoszące 290.302,04 zł, z czego 65.707,01 zł stanowiły odpisy amortyzacyjne. Z informacji likwidatora wynikało, że w 2016 roku spółka otrzymała dopłaty do udziałów od wspólników wynoszące 210.000 zł. W przedstawionych deklaracjach dla podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do września 2016 r. spółka zadeklarowała dostawę towarów i usług zwolnioną z opodatkowania o wartości 85.946 zł. W świetle oświadczeń spółki oraz przedstawionych przez nią dokumentów wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony w jakiejkolwiek części. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu tym osobom prawnym, które nie posiadają majątku ani obiektywnych możliwości pozyskania środków koniecznych do sfinansowania kosztów postępowania. Treść przedstawionych przez spółkę dokumentów, złożonych przez spółkę nie potwierdza jednak, by spółka nie była w stanie pokryć kosztów sądowych. W pierwszej kolejności, z uwagi na motywy uzasadnienia wniosku skarżącej spółki, należy podkreślić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd o konieczności rygorystycznego podchodzenia do przesłanek prawa pomocy wynikających z art. 246 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w licznych orzeczeniach podkreślał, że o istnieniu przesłanek prawa pomocy w przypadku stron będących osobami prawnymi nie przesądza nawet zerowy (bądź ujemny) stan rachunków bankowych czy kasy oraz fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony (zob. np. post. NSA: z 30 maja 2008 r., z 9 kwietnia 2009 r. I FZ 66/09 opubl. LEX).Przyjmuje się też, że samodzielną podstawą do przyznania prawa pomocy nie jest również deklarowanie przez spółkę straty z prowadzonej działalności gospodarczej (zob. np. post. NSA z 7 stycznia 2014 r. II FZ 1236/13, z 25 września 2014 r. II OZ 975/14, z 15 października 2014 II GZ 655/14 opubl. LEX) W przypadku wniosków składanych przez osoby prawne badaniu podlega całokształt sytuacji majątkowej, a nie tylko posiadane przez spółkę kwoty pieniężne czy też bilansowe wyniki finansowe (post. NSA z 14 lutego 2014 r. II FZ 1609/13 LEX 1450494). Ocena przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych odbywa się poprzez porównanie obiektywnych możliwości finansowych wnioskodawcy z obciążającymi ją kosztami sądowymi. Na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie jedyną opłatą podlegającą potencjalnie uiszczeniu jest wpis od skargi. Wprawdzie nie został on jeszcze formalnie ustalony przez przewodniczącego wydziału, lecz należy przyjąć, że - z uwagi na deklarowaną w skardze wartość przedmiotu zaskarżenia - powinien on wynieść 3.160 zł (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 1293 ze zm.). Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść takiej opłaty. Ze złożonych przez nią odpisów deklaracji dla podatku od towarów i usług wynika, że spółka, wbrew twierdzeniu zawartemu we wniosku, prowadzi działalność gospodarczą, ponieważ wykazuje sprzedaż towarów i usług. Według deklaracji spółki ponosiła ona także koszty uzyskania przychodów, które w ujęciu średniomiesięcznym (średnio 48.383 zł miesięcznie za ostatnie półrocze) i tak wielokrotnie przewyższają kwotę potencjalnie należnego wpisu od skargi (3.160 zł). Uprawnia to wniosek, że spółka, że spółka, pomimo iż jest zobowiązaną w postępowaniach egzekucyjnych posiada źródła pozwalające na finansowanie swojej działalności. Jak równocześnie wynika z oświadczenia likwidatora spółki spółka w 2016 roku uzyskała dopłaty do udziałów od wspólników w łącznej wysokości 210.000 zł. Należy więc uznać, iż spółka nie wykazała, iż nie ma środków niezbędnych na uiszczenie wpisu od skargi w jakiejkolwiek części. Oceny tej nie zmienia znany z urzędu fakt, iż ze skarg spółki toczą się postępowania także przed innymi sądami administracyjnymi. Należy bowiem zwrócić uwagę, że inne sądy, w oparciu o zbieżne treściowo ze złożonymi w niniejszej sprawie oświadczeniami i dokumentami, prawomocnie oddalają wnioski spółki o zwolnienie od kosztów sądowych (zob. np. post. WSA w Poznaniu z 7 listopada 2016 r. I SA/Po 1170/16, post. WSA w Łodzi z 18 października 2016 r. I SA/Łd 695/16, post. WSA w Lublinie z 13 października 2016 r. I SA/Lu 626/16) Dlatego postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).