I SA/Go 319/24

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2024-12-19

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Alina Rzepecka, Damian Bronowicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu w ramach konkursu dofinansowania została przeprowadzona zgodnie z zasadami rzetelności, przejrzystości i bezstronności oraz czy naruszenia tych zasad miały istotny wpływ na wynik oceny?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, w szczególności zasad rzetelności, przejrzystości i bezstronności, co miało istotny wpływ na wynik oceny. W związku z tym przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Fundusze Europejskie dla lat 2021-2027. Projekt otrzymał 110,5 punktów, jednak nie został wybrany do dofinansowania z powodu ograniczonej kwoty środków. Skarżąca zakwestionowała ocenę projektu w części D i E Karty Oceny Formalno-Merytorycznej, wskazując na błędy w ocenie kryteriów merytorycznych i premiujących. Organ odmówił uwzględnienia protestu, co skarżąca zaskarżyła do sądu.
Rozstrzygnięcie
Stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa i miała istotny wpływ na wynik oceny, przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędzia WSA Damian Bronowicki Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi H. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na informację Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1. Stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...]. 2. Zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. H. sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca, spółka, wnioskodawca) pismem z [...] listopada 2024 r. wniosła skargę na informację o nieuwzględnienie protestu przez Zarząd Województwa [...] (dalej: organ, instytucja zarządzająca, IZ) w związku z negatywną weryfikacją wniosku o dofinansowanie projektu "Pełny rozwój" złożonego w ramach naboru nr [...] ogłoszonego w ramach Regionalnego Programu Fundusze Europejskie dla [...] na lata 2021-2027. Do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie sprawy. Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie ww. projektu. W wyniku przeprowadzonej przez Komisję Oceny Projektów weryfikacji, projekt otrzymał 110.5 punktów. Pomimo, że za każdy obszar oceny w części D otrzymał minimalną liczbę punktów oraz spełnił wszystkie wymagane kryteria wyboru projektów w części A, B, i C, został oceniony negatywnie. Kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w naborze nie wystarczyła na wybranie tego projektu do dofinansowania. Wnioskodawca zakwestionowała ocenę projektu w części D. i E. Karty Oceny Formalno-Merytorycznej wniosku: I. W części D. w ramach kryteriów: 1. Kryterium nr 1 "Opis projektu w kontekście właściwego celu szczegółowego FEWL 21-27/ Ryzyko nieosiągnięcia założeń projektu: - "adekwatność i założona do osiągnięcia wartość wskaźników pomiaru celów oraz źródła weryfikacji/pozyskania danych do pomiaru wskaźników i częstotliwości pomiaru" - oceniający nr 2 odjął 1 punkt za to, że dokumentem źródłowym powinien być protokół zdawczo-odbiorczy, a nie faktura czy rachunek. 3. Kryterium nr 3 "Sposób realizacji projektu oraz potencjał i doświadczenie Wnioskodawcy i Partnerów": - "Zadania" – oceniający nr 1 przyznał 19 na 20 punktów, ponieważ jego zdaniem wnioskodawca podał nieprawidłową datę rozpoczęcia realizacji Zadania 1 Usługi rozwojowe. - "Potencjał wnioskodawcy i Partnerów" – oceniający nr 1 odjął 3 punkty za to, że wnioskodawca nie podał szacunkowego czasu pracy i formy zatrudnienia kierownika projektu, specjalisty ds. rozliczeń i monitoringu, obsługi punktów konsultacyjnych. Natomiast oceniający nr 2 odjął 2 punkty za niepodanie wymiaru czasu pracy doradcy. 4. Kryterium nr 4 "Budżet projektu": - "racjonalność i efektywność budżetu projektu jako planu finansowego całego przedsięwzięcia oraz zgodność wydatków ze standardami i cenami rynkowymi określonymi w regulaminie wyboru projektów w sposób konkurencyjny" - oceniający odjął 2 punkty za to, że przewidziano 4h wsparcia dodatkowego na uczestnika, zdaniem oceniającego wystarczy 150zł, czyli 1h. Strona wskazała, że po pierwsze ma obowiązek zapewnić wsparcie dodatkowe dla uczestników. Fakt, że zgłaszają się do projektu z własnej inicjatywy nie ma się nijak do tego wymogu. Taki wymóg zawarła sama instytucja organizująca konkurs nakładając konkretne obowiązki względem wnioskodawcy. Strona zauważyła, że w ramach wsparcia dodatkowego ma obowiązek zapewnić: "1. Zbudowanie motywacji do rozwoju odpowiednich usług rozwojowych w BUR; 2. Wsparcie w analizie potrzeb rozwojowych, w tym z wykorzystaniem modelu Bilansu Kompetencji; 3. Wsparcie o wyborze odpowiednich usług w BUR; 4. Identyfikacji nabytych umiejętności/kompetencji oraz wsparcia w ich realizacji i certyfikacji, w tym zachęcenia do założenia "Mojego portfolio" lub konta Europass. Podkreśliła, że nie wiadomo na jakiej podstawie oceniający sądzi, że wymieniony zakres można zrealizować w ciągu 1 godziny. Już sam bilans kompetencji to minimum 2-3 godziny zegarowe. Wskazała, że oceniający nr 2 odjął 2 punkty za realizację wparcia dodatkowego na poziomie 4h na uczestnika. II. W części E. w ramach kryterium premiującego nr 3, o brzmieniu "Wnioskodawca zapewni, że do realizacji projektu zostanie zatrudniona co najmniej 1 osoba z niepełnosprawnością w wymiarze co najmniej 1/2 etatu przez co najmniej połowę okresu realizacji projektu" - obaj oceniający nie przyznali punktów. W informacji z [...] października 2024 r. o nieuwzględnieniu protestu organ odniósł się do zakwestionowanych przez wnioskodawcę kryteriów. W ramach Części D Kryterium merytorycznego, w kryterium nr 1 "Opis projektu w kontekście właściwego celu szczegółowego FEWL 21-27/Ryzyko nieosiągnięcia założeń projektu", podpunkt "Adekwatność i założenia do osiągnięcia wartości wskaźników pomiaru celów oraz źródła weryfikacji/pozyskania danych do pomiaru wskaźników i częstotliwości pomiaru" –organ stwierdził, że według niego oceniający nr 2 słusznie wskazał, że wnioskodawca w przypadku wskaźnika "Liczba obiektów dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami" błędnie wpisał faktura vat, rachunek, co skutkowało wniesieniem uwagi i obniżeniem punktacji. Podkreślono, że w momencie, kiedy oceniający stwierdzi, że dane uchybienie ma wpływ na ocenę w różnych częściach karty oceny formalnomerytorycznej, ma obowiązek odzwierciedlić ten fakt w odpowiednich obszarach KOF-M. Z uwagi na powyższe uchybienie, nie uwzględniono protestu w tym zakresie. W ramach kryterium nr 3 "Sposób realizacji projektu oraz potencjał i doświadczenie wnioskodawcy i partnerów"; 1) "Zadania" - Trafność doboru zadań, ich spójność i opis działań w kontekście osiągnięcia celów szczegółowych projektu, racjonalność harmonogramu zadań, uzasadnienie zlecenia usług w ramach poszczególnych zadań (zarzut postawiony wobec oceny I oceniającego) – organ zaznaczył, że w jego ocenie wątpliwości tego oceniającego wzbudził termin realizacji projektu, z uwagi na fakt, że data realizacji projektu to 2024.10.01 natomiast data zakończenia realizacji projektu 2026.09.30. Kolejno, data rozpoczęcia zadania 1 to 2025.01.01, natomiast data zakończenia zadania 1 to 2026.09.30. W takim wypadku, wnioskodawca powinien rozpocząć zadanie pierwsze 2024-10-01. Organ stwierdził, że po analizie treści wniosku należy uznać, że przedstawiony przez oceniającego zarzut wynika z treści wniosku o dofinansowanie. Dalej podkreślił, że jako niezależny ekspert ma on obowiązek wyważyć, jak zweryfikowane przez niego uchybienia wpłyną na realizację projektu i w konsekwencji przyznać odpowiednią w swojej ocenie ilość punktów. Z uwagi na powyższe, nie uwzględniono protestu w tym zakresie. W punkcie 2 "Potencjał wnioskodawcy i partnerów", w podpunkcie "Opis potencjału kadrowego wnioskodawcy i partnerów (o ile dotyczy) i sposobu jego wykorzystania w ramach projektu (kluczowych osób, które zostaną zaangażowane do realizacji projektu oraz ich planowanej funkcji w projekcie" – organ stwierdził, ze w jego ocenie wykazany we wniosku potencjał kadrowy zawiera uchybienia. W tym przypadku nie zawarto wymiaru czasu pracy kierownika projektu, specjalisty ds. rozliczeń i monitoringu oraz obsługi punktów konsultacyjnych. Dodatkowo, w przypadku zatrudnienia doradcy nie zawarto informacji odnośnie jego godzinowego zaangażowania w projekt. Uwaga i obniżenie punktacji w tej części KOF-M było więc działaniem właściwym, ponieważ oceniający opierają się o zapisy zamieszczone we wniosku, a te powinny być precyzyjne i jednoznaczne tak, aby oceniający nie musieli się domyślać, a jedynie zapoznać się z informacjami zawartymi w przedmiotowej aplikacji. Nie uwzględniono protestu w tym zakresie. W zakresie kryterium nr 4 "Budżet projektu"; w punkcie "Racjonalność i efektywność budżetu projektu jako planu finansowego całego przedsięwzięcia oraz zgodność wydatków ze standardem i cenami rynkowymi określonymi w regulaminie wyboru projektów w sposób konkurencyjny" - organ podał, że wnioskodawca każdy zaplanowany wydatek powinien szczegółowo uzasadnić, tak aby oceniający nie mieli wątpliwości, czy jest niezbędny do realizacji projektu. Obowiązek racjonalnego i efektywnego dysponowania środkami publicznymi leży po stronie wnioskodawcy, a Instytucja Zarządzająca jest zobowiązana zbadać, czy wnioskodawca planuje prawidłowo dysponować środkami publicznymi już na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie. Ponowna analiza wniosku wykazała, że niezrozumiały jest przyjęty wymiar godzin doradztwa z uczestnikiem projektu w wysokości 4 godzin na uczestnika projektu, w sytuacji gdy do projektu rekrutowane będą osoby dorosłe, które z własnej inicjatywy chcą podnosić swoje umiejętności/kompetencje lub nabyć kwalifikacje. Ponadto, doradztwo ma być realizowane także w formie zdalnej, co jest absurdalne z uwagi na brak osobistego kontaktu z uczestnikami projektu. Z uwagi na powyższe, nie uwzględniono protestu w tym zakresie. W części E, w zakresie kryterium premiującego nr 3 "Wnioskodawca zapewni, że do realizacji projektu zostanie zatrudniona co najmniej 1 osoba z niepełnosprawnością, w wymiarze co najmniej 1/2 etatu, przez co najmniej połowę okresu realizacji projektu" (zarzut postawiony wobec obu oceniających) - organ wskazał, że wnioskodawca zaplanował zatrudnienie OzN w kadrze zarządzającej, wynagradzanej w ramach kosztów pośrednich. Według organu taka kadra nie stanowi personelu projektu. Kryterium premiujące nr 3 jest przyznawane tylko w przypadku, gdy jeśli OzN jest personelem projektu, czyli osobą zaangażowaną do merytorycznych zadań w projekcie, zatrudnioną na umowę o pracę w ramach kosztów bezpośrednich. Organ uznał, że kryterium premiujące nr 3 nie zostało spełnione. Nie uwzględniono protestu w tym zakresie. W podsumowaniu instytucja rozpatrująca protest podała, że projekt w wyniku procedury odwoławczej, otrzymuje w sumie 110,5 punktów, co sytuuje go na 5 miejscu listy projektów wybranych do dofinansowania, jednak poniżej progu umożliwiającego dofinansowanie w ramach kwoty przeznaczonej na nabór. Tym samym organ nie uwzględnił protestu. W skardze wniesionej do tut. Sądu skarżąca rozstrzygnięciu IZ zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku skarżącej w zakresie następujących kryteriów merytorycznych punktowych: - nr 1 "Opis projektu w kontekście właściwego celu szczegółowego FEWL 21-27/Ryzyko nieosiągnięcia założeń projektu (kryterium nr 1), - nr 3 "Sposób realizacji projektu oraz potencjał i doświadczenie wnioskodawcy i partnerów (kryterium nr 3), - nr 4 "Budżet projektu" (kryterium nr 4), 2) art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku skarżącej, a nadto ocenę dowolną, polegającą na błędnym przyjęciu, że skarżąca nie spełniła kryterium premiującego nr 3 "Wnioskodawca zapewni, że do realizacji projektu zostanie zatrudniona co najmniej 1 osoba z niepełnosprawnością, w wymiarze co najmniej 1/2 etatu, przez co najmniej połowę okresu realizacji projektu" (kryterium premiujące), a tym samym naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów w ramach programu, braku rzetelności, przejrzystości, i bezstronności, w tym naruszenia zasady niedyskryminowania w rozpoznaniu protestu przez Komisję Odwoławczą (KO), polegającym na bezrefleksyjnym powieleniu argumentów Oceniających i nie dostrzeżeniu ewidentnych uchybień, poczynionych w ramach oceny wniosku, a także poprzez dowolną ocenę wniosku przez organ i przyjmowanie dla uzasadnienia swojego stanowiska rozszerzonych kryteriów, które nie znajdowały się w Regulaminie wyboru projektów nr [...] dla Działania 6.08 Edukacja dorosłych (dalej: Regulamin), a także pominięcie i nierozpoznanie części zarzutów skarżącej oraz bezpodstawną gradację rangi i wagi stwierdzonych uchybień, nieuzasadnione odejmowanie punktacji; 3) art. 69 ust. 3 ustawy wdrożeniowej przez nierzetelne i lakoniczne ustosunkowanie się do protestu, z naruszeniem zasad równego dostępu i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu, w tym brak konkretnego odniesienia się do zarzutów protestu, a jedynie bezrefleksyjne powielenie stanowiska Oceniających; 4) Rozdziału 3, Podrozdziału 3.8. pkt 17 Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 w zw. z Podrozdziałem 3.10 Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 w zw. z art. 53 ust. 1 lit. d) w zw. z art. 54 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. przez błędne przyjęcie, że kadra zarządzająca wynagradzana w kosztach pośrednich nie stanowi personelu projektu i brak przyznania w kryterium premiującym nr 3 punktów pomimo spełnienia tego kryterium; 5) art. 4 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 przez naruszenie przewidzianej tam zasady proporcjonalności. Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 a) ustawy wdrożeniowej, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie taką ustawą szczególną są przepisy ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079, z późn. zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa). Stosowanie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów. Według natomiast art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do 6 informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). W orzecznictwie akcentuje się, że zasady powyższe mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzonej z traktatowej zasady równości (wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.). Owo minimum gwarancji procesowych odnosi się zarówno do kwestii walidacyjnych, tj. określonych przez instytucję zarządzającą wymogów kwalifikowania projektów, jak i do oceny projektu, na każdym etapie procedury konkursowej. Innymi słowy, m.in. wybór projektu do dofinansowania powinien być dokonany w sposób przejrzysty, bezstronny oraz rzetelny ( wyrok NSA z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 421/21). Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. np. wyroki NSA z 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 3435/16 i z 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 339/17). Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się natomiast do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu). Kontrola powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz zarządu w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji. Nadto sąd administracyjny rozpoznając skargę na wydane rozstrzygnięcie, posiada jedynie kompetencję do badania pod kątem legalności tylko tego rozstrzygnięcia. Nie może odnosić się do generalnych założeń całego postępowania konkursowego, zasad jego przeprowadzania, a także sposobu sformułowania kryteriów oceny przedłożonych przez strony projektów. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu (wyrok WSA w Kielcach z 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 353/24). Przy dokonywaniu kontroli działania organu dokonującego oceny projektu sąd nie dokonuje ponownej oceny projektu lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny. Sąd, jak wyżej wskazano, jedynie kontroluje ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności w ramach postępowania konkursowego. W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony. Dlatego też w orzecznictwie akcentowany jest pogląd, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 45 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2018 r., III SA/ Łd 1072/17; wyrok WSA w Kielcach z 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 353/24). W sprawach, w których przedmiotem jest ocena projektu, dokonywana w oparciu o przepisy ustawy wdrożeniowej, poza powszechnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego, wzorzec kontroli stanowią również, a nawet przede wszystkim, postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego w rozumieniu art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (art. 6 ust. 2 ustawy). Z uwagi na fakt, że w świetle ostatniego z powołanych przepisów katalog dokumentów mogących wejść w skład systemu realizacji jest otwarty, na system ten składają się różnego rodzaju dokumenty, w tym regulamin konkursu, określający - w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej - kryteria wyboru projektów. Dlatego też, zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, a właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Powyższe oznacza, że uczestnik konkursu obowiązany jest bezwzględnie podporządkować się regulaminowi postępowania konkursowego, ale również właściwa instytucja winna dokonać wyboru projektów do dofinansowania kierując się zapisami Regulaminu konkursu w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. W ocenie Sądu postępowanie Instytucji Zarządzającej powyższych wymogów nie spełniło. Stosownie do pkt 3.1. "Przebieg naboru" - Regulaminu wyboru projektów w sposób konkurencyjny nr [...] w ramach Działania 06.08 Edukacja dorosłych Priorytetu 6 Fundusze Europejskie na wsparcie obywateli Regionalnego Programu Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027 (dalej: Regulamin) ocenie formalno-merytorycznej podlegają wszystkie projekty złożone w odpowiedzi na niniejszy nabór. Ocena formalno-merytoryczna przeprowadzana jest wg Kryteriów wyboru projektów dla poszczególnych priorytetów i działań FEWL 21-27 finansowanych z EFS przyjętych przez Komitet Monitorujący (KM) FEWL 21-27, które zostały przedstawione w załączniku nr 5a i 5b do niniejszego Regulaminu wyboru projektów. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że treść obu wyżej wymienionych dokumentów, wraz z regulaminem, jest podstawą oceny formalno-merytorycznej wniosków w ramach prowadzonego konkursu. Zatem dokona ocena wniosku bez wyjaśnienia na podstawie jakich przepisów czy dokumentów ją sformułowano oraz powiązania tego stwierdzenia z kryterium oceny, jest nieuprawnione i niezgodne z zasadami rzetelności i przejrzystości. Wskazać należy, że stosownie do art. 64 ust. 2 pkt 4 ustawy wdrożeniowej protest zawiera wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem. Z kolei art. 69 ust. 1 pkt 1) tej ustawy stanowi, że właściwa instytucja, o której mowa w art. 66, informuje wnioskodawcę o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z uzasadnieniem. Zgodnie z językowym rozumieniem słowo rozpatrzyć oznacza "wnikliwie rozważyć coś, zaznajomić się z czymś, zanalizować" ("Wielki słownik języka polskiego" pod redakcją 10 S. Dubusza, PWN, Warszawa 2018, Tom r-t, s. 178). Dlatego też obowiązkiem instytucji rozpatrującej protest jest odniesienie się do jego zarzutów i ich uzasadnienia. Odnosząc się do poszczególnych kwestii, skarżąca w proteście wskazała, że nie zgadza się z oceną oceniającego, której konsekwencją było nie przyznanie maksymalnej liczby punktów ponieważ podała nieprawidłową datę rozpoczęcia realizacji Zadania 1 – gdyż realizacja zadania 1 rozpoczyna się od 1 stycznia 2025 r. pierwszy nabór wniosków zaplanowano na koniec listopada/początek grudnia 2024 r. Zatem biorąc pod uwagę, że nabór trwa 30 dni realizacja usług rozwojowych rozpoczyna się od stycznia 2025 r. Strona wskazała, że wszystkie informacje pozwalające na stwierdzenie prawidłowości zawartej prze nią daty rozpoczęcia realizacji usług rozwojowych zawarte są we wniosku o dofinansowanie. Sąd zauważa, że zarówno z treści zaskarżonej informacji jaki i oceny dokonanej przez oceniającego 1 w ogóle nie wynika, dlaczego wnioskodawca powinien rozpocząć zadanie nr 1 w dniu 1 października 2024 r. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia oceny w tym zakresie, odniesienia się do treści wniosku kryteriów a także treści protestu, uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania osób ją prowadzących. Dokonana ocena nie spełnia zatem zasady przejrzystości, nosi natomiast znamiona dowolnej i arbitralnej. Rację należy przyznać skarżącej również odnośnie kolejnego z kwestionowanych przez nią kryteriów. Stosownie do treści załącznika nr 5a, w ramach oceny opisu projektu w kontekście właściwego celu szczegółowego sprawdzana jest również "adekwatność i założona do osiągnięcia wartość wskaźników pomiaru celów oraz źródła weryfikacji/pozyskania danych do pomiaru wskaźników i częstotliwości pomiaru. Zgodnie z pkt 4.9.2. Regulaminu przykładami dokumentów monitorujących i potwierdzających osiągnięcie wskaźników są dokumenty wymienione w tabelach nr 1 i nr 2. W pkt 8 tabeli nr 2 podano, że dla liczby obiektów dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami takim dokumentem może być "np. protokół zdawczo – odbiorczy, umowy z wykonawcami". Treść regulaminu jednoznacznie zatem wskazuje, że wymienione w nim dokumenty, potwierdzające osiągnięcie wskaźników, są jedynie przykładowe a nie wyłącznie dopuszczalne. W tej sytuacji uprawnionym jest stwierdzenie, że wnioskodawca może posłużyć się innymi. Równocześnie na str. 7 wniosku o dofinansowanie wskazano, że dla pomiaru wskaźnika wnioskodawca wykorzysta "dokument księgowy potwierdzający poniesienie wydatków, np. faktura VAT, rachunek wraz z protokołem zdawczo-odbiorczym i wpisem do ewidencji środków trwałych, umowa z wykonawcą" a zatem także dokument wymieniony w Regulaminie. Z uwagi na powyższe, uznanie przez organ, że skarżąca "błędnie wpisała faktura vat, rachunek" i obniżenie liczbę przyznanych punktów, jest nieprawidłowe. Dokonana ocena jest sprzeczna z treścią Regulaminu. Zasadny jest również zarzut dotyczący Kryterium 3 podpunkt 2 "Potencjał wnioskodawcy i partnerów: opis potencjału kadrowego wnioskodawcy i partnerów (o ile dotyczy) i sposobu jego wykorzystania w ramach projektu (kluczowych osób, które zostaną zaangażowane do realizacji projektu oraz ich planowanej funkcji w projekcie)". W zaskarżonej informacji stwierdzono m.in., "że w wypadku potencjału kadrowego nie zawarto wymiaru czasu pracy kierownika projektu, specjalisty do spraw rozliczeń i monitoringu, i obsługi punktów zarządzających". Jednak Instytucja Zarządzająca w żaden sposób nie odniosła się do treści protestu, w którym nie zgadzając się z odjęciem przez oceniającego 3 punktów wskazano, że na str. 24 wniosku o dofinansowanie w pkt "Opis sposobu zarządzania projektem" został podany wymiar czasu pracy kierownika projektu, specjalisty do spraw rozliczeń i monitoringu. W przypadku punktów konsultacyjnych napisano, ze będą one obsługiwane przez podmioty z którymi wnioskodawca współpracuje na terenie woj. [...], zatem nie wskazano osób, lecz podmioty, w związku z tym według wnioskodawcy ten zarzut pozbawiony jest podstaw. W istocie, na stronie 24 złożonego wniosku o dofinansowanie projektu opisano sposób zarządzania projektem. Brak stosownego, merytorycznego odniesienia się do przedstawionych argumentów uniemożliwia jakąkolwiek merytoryczną ocenę sporządzonej w tym zakresie informacji. Ponadto podkreślić należy, że w wypadku stwierdzenia nieprawidłowości skutkującej obniżeniem ilości przyznanych punktów, obowiązkiem osoby dokonującej oceny jest nie tylko wskazanie danej nieprawidłowości i jej skonfrontowanie z treścią odpowiedniego kryterium wyboru ale także wyjaśnienie przyczyn, dla których odjęto taką a nie inną liczbę punktów. Z treści zaskarżonej informacji nie wynikają również przyczyny dla których stwierdzono, że wniosek skarżącej nie spełnił kryterium premiującego nr 3 "Wnioskodawca zapewni, że do realizacji projektu zostanie zatrudniona co najmniej 1 osoba z niepełnosprawnością, w wymiarze co najmniej 1/2 etatu, przez co najmniej połowę okresu realizacji projektu". Zgodnie z uchwałą nr [...] Komitetu monitorującego Program Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027 z dnia [...] lutego 2024 r. w sprawie zatwierdzenia kryteriów dostępu i premiujących weryfikowanych na etapie oceny formalno-merytorycznej dla Działania 6.8 Edukacja dorosłych, typ I Aktywni na rynku pracy – uczenie się dorosłych – odpowiedź na wyzwania cywilizacji poprzez upowszechnienie idei uczenia się przez całe życie w celu zwiększenia uczestnictwa osób dorosłych w procesie kształcenia, dostosowanie zakresu i formy oferty kształcenia do potrzeb i wymogów rynku, w tym wsparcie kompetencji językowych i cyfrowych (załącznik nr 5b do regulaminu), weryfikacja spełnienia kryterium będzie odbywała się na podstawie zapisów we wniosku o dofinansowanie projektu i uzasadnienia, które jednoznacznie wskaże, że projekt spełnia konkretne kryterium premiujące. W uzasadnieniu dla kryterium, Wnioskodawca powinien zawrzeć informacje potwierdzające fakt, że projekt spełnia dane kryterium premiujące – nie można wpisać tylko zapisu deklaratywnego "projekt spełnia kryterium premiujące nr x". Zdaniem organu "wnioskodawca zaplanował zatrudnienie OzN w kadrze zarządzającej, wynagradzanej w ramach kosztów pośrednich. Taka kadra nie stanowi personelu projektu. Instytucja rozpatrująca protest przypomina, iż kryterium premiujące nr 3 jest przyznawane tylko w przypadku, gdy jeśli OzN jest personelem projektu, czyli osobą zaangażowaną do merytorycznych zadań w projekcie, zatrudnioną na umowę o pracę w ramach kosztów bezpośrednich.". Raz jeszcze należy przypomnieć, że obowiązkiem organu jest przejrzyste i rzetelne rozpatrzenie protestu. Organ ma wyjaśnić w sposób jasny i czytelny dla wnioskodawcy przyczyny dla których uznał, że wniosek nie spełnia danego kryterium. Swoje twierdzenia musi oprzeć na przepisach prawa wchodzących skład systemu realizacji programu operacyjnego. Dlatego też stwierdzenie, że kadra zarządzająca wynagradzana w ramach kosztów pośrednich nie stanowi personelu projektu, bez wskazania odpowiednich przepisów, nie może zostać uznane za zgodne z zasadami wskazanymi w art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Organ również w tym wypadku zupełnie pominął treść uzasadnienia protestu. Z tożsamych przyczyn za zasadny należy uznać zarzut dotyczący wadliwej oceny wniosku o dofinansowanie projektu w zakresie kryterium 4 Budżet projektu: racjonalność i efektywność budżetu projektu jako planu finansowego całego przedsięwzięcia oraz zgodność wydatków ze standardem i cenami rynkowymi określonymi w regulaminie wyboru projektów w sposób konkurencyjny. Organ potwierdził stanowisko oceniających odnośnie przyjętego wymiaru godzin doradztwa oraz zdalnej formy doradztwa. Nie wyjaśnił natomiast dlaczego realizowanie doradztwa w formie zdalnej uznał za "absurdalne", z uwagi na brak osobistego kontaktu z uczestnikami projektu. Uzasadnienia takiego nie zawierają również karty ocen formalno-merytorycznych. Zaznaczyć należy, że Oceniający 1 przyznał mniejszą liczbę punktów z uwagi na przyjęty wymiar godzin. Z kolei oceniający 2 wskazał, że realizowanie doradztwa w formie zdalnej "jest dla oceniającego nieracjonalne z uwagi na brak osobistego kontaktu z UP jako preferowanej formy kontaktu oraz brak możliwości weryfikacji czy faktycznie doradztwo takie zostało przeprowadzone". Tymczasem zgodnie z wnioskiem (strona 14), możliwa będzie realizacja UR (usługi rozwojowej) w formie stacjonarnej oraz zdalnej w czasie rzeczywistym. Uczestnik projektu w przypadku usługi zdalnej w czasie rzeczywistym zobowiązany będzie do złożenia oświadczenia dotyczącego dostępu do platformy szkoleniowej. Brak ww. oświadczenia skutkować będzie uznanie kosztów danej UR za niekwalifikowane. Powyższe oznacza, że dokonana ocena oraz informacja o wyniku rozpatrzeniu protestu pomijają treść wniosku oraz nie uzasadniają przyczyn obniżenia liczby przyznanych punktów. Nie wyjaśniają dlaczego mieszany charakter usługi rozwojowej (kontakt zdalny lub osobisty) jest niezgodny z treścią Regulaminu, jego załączników lub samego programu. Instytucja zarządzająca w ogóle nie zmierzyła się z argumentami przedstawionymi w proteście w odniesieniu do "Kryterium 4 Budżet projektu" (m.in. dot. wsparcia dodatkowego). Reasumując, w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia zarówno przepisów Regulaminu jak i zasad wymienionych w art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik oceny. W trakcie ponownego rozpatrywania podjętego rozstrzygnięcia organ uwzględni treść niniejszego orzeczenia. Sąd wskazuje również, że stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1003), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 54 § 5 p.p.s.a., akta sprawy prowadzone w postaci papierowej przekazuje się jako zbiór kolejno ponumerowanych kart połączonych za pomocą środków, które nie degradują struktury fizycznej dokumentu. Wskazane przepisy mają umożliwić sądowi wypełnienie zadania kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji, która sprawowana jest w oparciu o akta sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), co do kompletności których nie powinno być wątpliwości i które powinny obrazować kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Zapobiega to nie tylko wątpliwościom co do kompletności akt sprawy ale też ryzyku zagubienia poszczególnych dokumentów w ich skład wchodzących. Jest oczywiste, że w świetle art. 54 § 2 ww. ustawy akta sprawy powinny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne wykonywane przez podmioty prowadzące postępowanie w sprawie. Zatem, akta administracyjne powinny być kompletne, uporządkowane, ułożone w porządku chronologicznym, ponumerowane oraz spięte i wyposażone w spis treści - tak aby umożliwić Sądowi kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. Powinny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych, a szczególnie związanych z doręczaniem pism, pokwitowań sądowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio do podmiotu adnotacji urzędowej potwierdzającej datę i okoliczność osobistego złożenia pisma (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz – Roman Hauser, Marek Wierzbowski Wyd. C.H.BECK 2015 str. 330). Przekazane przez organ akta nie spełniają powyższych wymagań. Zostały przekazane do sądu w formie luźnych kartek, które nie były uporządkowane chronologicznie i ponumerowane. Niektóre dokumenty nie zawierają podpisów. Taki stan rzeczy stanowi naruszenie powyższych przepisów i nie może być w żaden sposób akceptowany. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając, że: ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło