I SA/Go 382/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu do skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego za styczeń 2017 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Go 382/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę M.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] czerwca 2018r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego za styczeń 2017 r. W dniu 10 stycznia 2019 r. M.A., reprezentowany przez doradcę podatkowego, złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2019 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał pełnomocnika skarżącego do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Ostatecznym postanowieniem z dnia 14 maja 2019 r. sygn. akt I SPP/Go 41/19, tut. Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2019r., którym odmówiono Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 maja 2019 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do wykonania, w terminie 7 dni, prawomocnego zarządzenia z 15 stycznia 2019 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi Skarżącego 10 czerwca 2019 r. (k. 82 akt sądowych). Wpis od skargi kasacyjnej został uiszczony przez skarżącego 28 czerwca 2019 r. (k. 83 akt sądowych). Postanowieniem z 23 lipca 2019 r. tut. Sąd odrzucił skargę kasacyjną oraz zwrócił Skarżącemu uiszczony po terminie wpis sądowy w kwocie 100 zł. Na skutek wniesionego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 22 października 2019 r. sygn. akt II FZ 206/19 oddalił ww. zażalenie. Niniejsze orzeczenie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego 12 listopada 2019 r. Pismem z [...] listopada 2019 r. pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że uchybienie terminu do zapłaty wpisu od skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy Skarżącego ze względu na brak środków pieniężnych, którymi Skarżący mógł dysponować. Ze względu na zajęcie rachunków bankowych przez skarbowe organy egzekucyjne, wystąpiła czasowa przeszkoda w uiszczeniu wpisu. Niemniej, po jej usunięciu, Skarżący uiścił wpis sądowy 28 czerwca 2019 r. Jednocześnie pełnomocnik podniósł, że w dniu złożenia wniosku Skarżący dokonał czynności, której uchybił tj. uiścił wpis od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 - powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 ww. ustawy uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zanim Sąd przystąpi do badania okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, w pierwszej kolejności zobowiązany jest poddać terminowość złożonego wniosku, a więc czy został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji, gdy pełnomocnik strony złożył zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wyznaczać będzie data doręczenie orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2013 r. sygn. akt I FZ 39/13). W niniejszej sprawie postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2019 r. sygn. akt I FZ 206/19 oddalające zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 12 listopada 2019 r. Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego został złożony 14 listopada 2019 r., zatem w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Poddając następnie ocenie kryterium braku winy, jako przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, należy wskazać, że wiąże się ono z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2 października 2002 r. sygn. akt V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Co więcej, w przypadku, gdy strona reprezentowana jest profesjonalnego pełnomocnika, jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (por. postanowienia NSA z 31 marca 2009 r. sygn. akt I FZ 69/09 oraz z 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I GZ 231/11). Z treści poddawanego analizie wniosku o przywrócenie terminu wynika, że pełnomocnik Skarżącego, jako przyczynę niedochowania terminu, wskazał brak środków pieniężnych z uwagi na zajęcie rachunków bankowych Skarżącego przez skarbowe organy egzekucyjne. W ocenie pełnomocnika, brak dokonania czynności w terminie nastąpiło bez winy Skarżącego. Ponadto wskazał, że 19 lipca 2019 r. skarżący wniósł trzy skargi na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] zabezpieczające wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, w których zawarł wnioski o ich uchylenie. Oceniając argumentację zawartą we wniosku Sąd stwierdza, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Za niewystarczające należy uznać samo oświadczenie o braku winy Skarżącego. Okoliczność zabezpieczenia środków na rachunku bankowym Skarżącego nie oznacza zaś, by Skarżący został całkowicie pozbawiony możności rozporządzania zgromadzonymi na nich środkami, a tym samym nie uprawdopodabnia przesłanki braku winy wynikającej z art. 87 § 2 p.p.s.a. Tej przesłanki nie uprawdopodabnia także powoływana przez Skarżącego okoliczność złożenia w dniu w dniu 19 lipca 2019 r. skarg na czynności zabezpieczające Naczelnika Urzędu Skarbowego, a to z tego względu, że owe skargi zostały wniesione już po uiszczeniu wpisu w niniejszej sprawie. To też wskazuje, że zajęcia zabezpieczające wierzytelności, nie mogły być w rzeczywistości przeszkodą do terminowego uiszczenia wpisu sądowego. Poza tym nie można nie zauważyć, że zarządzenia zabezpieczenia zostały wydane w grudniu 2018 r. z kolei wezwanie do wykonanie prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu zostano doręczone pełnomocnikowi strony 10 czerwca 2019 r. Był to - zdaniem Sądu - wystarczający czas na to, by strona skarżąca, która zobowiązana jest do należytego dbania o swoje interesy, mogła zgromadzić środki na opłacenie wpisu z innych źródeł, na wypadek, gdyby jej wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został pozytywnie rozpatrzony przez Sąd. Podkreślić również należy, że rozpoznając wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w ostatecznym postanowieniu z 14 maja 2019 r. sygn. akt I SPP/Go 41/19 Sąd stwierdził, że Skarżący dysponuje wystarczającymi środkami pieniężnymi, które pozwalają na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że Skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Z tych też przyczyn, Sąd działając na postawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.