I SA/Go 44/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-03-29
Skład orzekający: Joanna Wierchowicz, Stefan Kowalczyk, Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prowadził postępowanie w sposób przewlekły, co uzasadniałoby nałożenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. w związku z niewykonaniem wyroku WSA?Ratio decidendi
Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Skarbowej została oddalona, ponieważ sąd nie stwierdził, aby postępowanie organu miało cechy przewlekłości. Organ podejmował szereg czynności zmierzających do wykonania wyroku, a czas trwania postępowania był uzasadniony złożonością sprawy, koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego oraz czynnościami podejmowanymi przez inne organy.Stan faktyczny
Spółka TF S.A. wniosła skargę na Dyrektora Izby Skarbowej z powodu niewykonania prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010 r. Skarżąca zarzuciła organowi przewlekłe prowadzenie postępowania i brak profesjonalizmu. Organ odwoławczy argumentował, że opóźnienia wynikały z konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, braku akt administracyjnych oraz czynności podejmowanych przez inne organy. Sąd rozpoznał skargę na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi TF S.A. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Po 1120/09 przez Dyrektora Izby Skarbowej oddala skargę.
Skarżąca Spółka – TF Spółka Akcyjna, reprezentowana przez M.I. – Prezesa Zarządu, wniosła skargę w przedmiocie niewykonania przez Dyrektora Izby Skarbowej prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 kwietnia 2010r. sygn. akt I SA/Po 1120/09.
W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia [...] września 2000r. Nr [...],Urząd Skarbowy określił TF S.A. ZPChr kwotę zwrotu różnicy podatku w wysokości 1.565.965,00 zł, kwotę zawyżenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 151.795,00 zł, zaległość podatkową w wysokości 151,795,00 zł wraz z odsetkami od tej zaległości w w wysokości 151.158,50 zł, zobowiązanie podatkowe powstałe na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 19934. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w wysokości 30.477,00z l oraz związaną z nim zaległość podatkową w wysokości 45.538,50 zł.
Od powyższej decyzji Spółka [...] października 2000r. złożyła odwołanie.
W wyniku ponownego rozpatrzenia tego odwołania organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej podatku należnego w kwocie 26.400,00 zł związanego z otrzymaniem przez skarżącą kwoty 12.000,00 zł tytułem opłaty wstępnej do umowy leasingu kapitałowego Nr [...] oraz zobowiązania podatkowego powstałego na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 19934. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w wysokości 30.477,00 zł, związanej z nim zaległości podatkowej w wysokości 30.477,00 zł oraz odsetek od tej zaległości w wysokości 31.172,20 zł i w związku z tym określiła w podatku od towarów i usług za października 1995r. prawidłową kwotę zwrotu różnicy podatku w wysokości 1.592.365,00 zł, zawyżenie zwrotu różnicy podatku w wysokości 125.395,00 zł, zaległość podatkową w wysokości 125.395,00 zł wraz z odsetkami od tej zaległościw w wysokości 8.193,60 z l (naliczone od 1 sierpnia 2000r.) oraz ustaliła w podatku VAT za październik 1995r. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 37.618,00 zł.
W pozostałej części Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Na ww. decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2002r. Spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu.
Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2007r., sygn. akt I SA/Po 1437/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi Spółki na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2002r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 1995r., uchylił ww. decyzję oraz uchylił decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2002r., Nr [...]r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 1973/08 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 grudnia 2007r., sygn. akt I SA/Po 1437/07 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
Następnie wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2010r. sygn. akt I SA/Po 1120/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółki na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2002r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 1995r., uchylił zaskarżoną decyzję.
Od powyższego orzeczenia skargi kasacyjne wniosły obie strony. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 września 2010r. sygn. akt I FSK 947/10, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej oraz skargi kasacyjnej Spółki, oddalił skargi kasacyjne obu stron.
Pismami z dnia 23 listopada 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przesłał dwa prawomocne wyroki z dnia 2 kwietnia 2010r, sygn. akt: I SA/Po 431/09, sygn. akt i SA/Po 1120/09 dotyczące skarg TF na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2002r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1995r. i z dnia [...] sierpnia 2002r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za października 1995r. oraz zwrócił dwa tomy akt administracyjnych.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010r. (sygn. akt I FSK 947/10 wpłynął do Izby Skarbowej dnia 23 listopada 2010r.
Prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010 r. , I SA/Po 1120/09 wpłynął do Izby Skarbowej, 28 stycznia 2011 r. natomiast po wysłaniu wielu pism, akta administracyjne organ otrzymał 11 sierpnia 2011 r., wcześniej akta te nie mogły być zwrócone, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał skargę kasacyjną wniesioną przez Dyrektora Izby Skarbowej na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 15 października 2010 r. wydane w sprawie sygn. akt. I SA/Po 565/10.
Dyrektor Izby Skarbowej wobec niemożności przeprowadzenia postępowania z powodu braku akt administracyjnych, informował stronę skarżącą o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy i wskazywał nowy termin załatwienia sprawy. Czynił to zawiadomieniami z [...] marca 2011r., [...] maja 2011r., [...] lipca 2011r. i [...] września 2011r. oraz [...] grudnia 20011r. Ostatni raz przedłużając termin do załatwienia sprawy, organ poinformował stronę skarżącą o wyznaczeniu terminu do jej załatwienia do dnia [...] lutego 2012 r.
Pismem z [...] lutego 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przekazanie pełnej informacji w zakresie biegu oraz terminu przedawnienia w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 1995r. W odpowiedzi uzyskał informację oraz szereg dokumentów, które zostały dołączone do akt administracyjnych sprawy.
Pismem z dnia [...] marca 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie informacji czy wydał decyzję o warunkach restrukturyzacji. O udzielenie kolejnych informacji Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego pismem z dnia [...] listopada 2011r.
Wezwaniem z [...] sierpnia 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej już po otrzymaniu 11 sierpnia 2011 r. akt administracyjnych zwrócił się do radcy prawnego K.P., o udzielenie informacji w zakresie aktualności znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa z dnia [...] listopada 1997 r.
Pismem z [...] sierpnia 2011r. organ odwoławczy zwrócił się także do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie do wglądu akt sprawy o sygn. [...] przeciwko M.I. i innym oraz o podanie w jaki sposób i jakim orzeczeniem zakończyło się to postępowanie karne.
Pismem z [...] września 2011r. Sąd Rejonowy udzielił zgody na wgląd do akt sprawy [...]. Ponadto poinformował, że ww. sprawa zakończyła się 30 marca 2006 roku prawomocnym orzeczeniem - umorzeniem postępowania.
Wglądu do części powyższych akt dokonano w dniach 12 i 14 września 2011r., stwierdzając, że akta sprawy karnej liczą około 30 tomów.
Pismem z dnia [...] września 2011r. TF S.A. wniosło wezwanie do wykonania prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010r. sygn. akt: I SA/Po 431/09, I SA/Po 432/09, I SA/Po 433/09, I SA/Po 1120/09, I SA/Po 1117/09, I SA/Po 436/09.
Pismem z [...] września 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o sporządzenie i wydanie kserokopii poszczególnych dokumentów z akt sprawy sygn. akt [...]. Kserokopie tych dokumentów zostały postanowieniem organu II instancji włączone do akt sprawy.
Z zebranymi materiałami w sprawie Prezes Zarządu skarżącej Spółki zapoznał się [...] września 2011r.
W dniu [...] września 2011r. pracownik Izby Skarbowej odebrał część kserokopii dokumentów z akt sprawy II K 108/04.
Następnie pismem z [...] września 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Prezesa Sadu Rejonowego, o sporządzenie i wydanie kserokopii prawomocnego orzeczenia umarzającego postępowanie w sprawie sygn. akt [...] oraz kserokopii aktu oskarżenia dotyczącego przedmiotowej sprawy. Kolejnym pismem z [...] września 2011r. organ odwoławczy zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o wydanie kserokopii dalszej części dokumentów z akt sprawy [...]. Wnioskowane kopie dokumentów organ odwoławczy uzyskał w dniach [...] października 2011r.
Za pismem z dnia [...] października 2011 r. organ odwoławczy przesłał organowi pierwszej instancji część akt administracyjnych celem ich chronologicznego uporządkowania, ponumerowania oraz sporządzenia szczegółowych spisów poszczególnych kart akt. Pismem z dnia [...] października 2011r., Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił akta nie wykonując nałożonego na niego przez organ odwoławczy obowiązku. Tak samo zachował się po otrzymaniu ponownego pisma organ z dnia [...] października 2011 r., zwracając bez wykonania otrzymane akta za pismem z dnia [...] października 2011 r.
Pismem z [...] grudnia 2011r. Spółka wniosła skargę na niewykonanie przez Dyrektora Izby Skarbowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010r., sygn. akt I SA/Po 1120/09, wnosząc o zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do bezzwłocznego wykonania ww. wyroku, wymierzenia Dyrektorowi Izby Skarbowej stosownej grzywny. Uzasadniając skargę Prezes Zarządu skarżącej Spółki stwierdził, że Dyrektor Izby Skarbowej akta spraw ze stwierdzeniem prawomocności wyroków WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010r. otrzymał 11 sierpnia 2011r. i mimo to nie wydał decyzji w przedmiotowych sprawach, a podejmowane przez organ czynności są dowodem braku profesjonalizmu i elementarnej wiedzy z zakresu prawa podatkowego. Oznacza to, w ocenie skarżącej, że postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły i nie związany z wytycznymi Sądu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o oddalenie skargi przytoczył szereg okoliczności na uzasadnienie, że złożona skarga nie ma podstaw faktycznych i prawnych.
Pismem z [...] marca 2012r. skarżąca Spółka ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę. Stwierdziła, że organ odwoławczy bezzasadnie uchyla się od wykonania wyroku sądowego, w sposób obszerny przedstawiła wykazane przez WSA w Poznaniu braki uchylonej decyzji z 2002 r., podnosząc, że nie są one po upływie znacznego czasu uzupełnione. W jej ocenie postępowanie w sprawie trwa 16 lat z winy błędów popełnionych przez organy podatkowe i niezbędne jest wydanie orzeczenia sądowego dyscyplinującego organy podatkowe. Podkreślił, iż organ prowadzi postępowanie przewlekle i wielokrotnie przekroczone zostały ustawowe terminy załatwienia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Skarżąca spółka zarzuca organowi odwoławczemu – Dyrektorowi Izby Skarbowej, że pomimo otrzymania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010r., sygn. akt. I SA/Po 1120/09 wraz z aktami administracyjnymi, które są w jego posiadaniu od [...] sierpnia 2011r., nie wydał jeszcze decyzji, a podejmowane przez niego czynności, są dowodem braku profesjonalizmu, elementarnej wiedzy z zakresu prawa podatkowego. Jej zdaniem postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły, nie związany w żaden sposób z wytycznymi sądu.
Przypomnieć należy że zgodnie z art. 139 § 3 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (teks jednolity z dnia 4 stycznia 2005 r, Dz. U. Nr 8, poz. 60), załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy – nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Do terminów określonych w § 1 -3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
W rozpoznawanej sprawie podstawą prawną wniesionej skargi jest art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej jako P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r. (Dz.U. Nr. 6, poz. 18 z 2011 r.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
We wniesionej skardze spółka podniosła, że Dyrektor Izby Skarbowej pomimo posiadania od [...] sierpnia 2011r. akt podatkowych, nie wykonał wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawartych w wyroku z dnia 2 kwietnia 2010 r., sygn. akt. I SA/Go 1120/09, prowadząc postępowanie w sposób przewlekły.
Uchwalając ustawę z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 6/2011, poz. 18), jak słusznie zwrócił uwagę Zbigniew Kmieciak w artykule – Przewlekłość postępowania administracyjnego (Państwo i Prawo 6/2011 str. 30-43)- rozszerzono zestaw środków ochrony uprawnień procesowych strony przez powiązanie ich nie tylko z bezczynnością organu administracji publicznej, ale i z uchybieniem zdefiniowanych jako "przewlekłe prowadzenie postępowania".
Jednak wprowadzając nowe pojęcie "przewlekłość postępowania" nie sformułowano jego definicji. Sprawia to, że zarówno organy administracji publicznej, jak i sądy administracyjne będą zmuszone odwoływać się do potocznego zrozumienia tego określenia, napotykając przy tym zasadnicze trudności w wyznaczaniu dystynkcji między przewlekłością a bezczynnością. Według ujęć słownikowych, przewlekły to "trwający długo, ciągnący się, przewlekający się za długo, rozwlekły, długotrwały, powolny" (zob. Uniwersalny słownik języka polskiego red. S. Dubisz, t. 3 Warszawa 2003, s.757). Wskazówek, przydatnych w jakimś stopniu dla zrekonstruowania znaczenia ustawowego wyrażenia "przewlekłość postępowania, można dopatrzyć się także w uzasadnieniu cytowanej ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. w sformułowaniu "wykonując szereg czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonując czynności pozorne" (Sejm VI kadencji, druk nr 2987).
Dokonując oceny prowadzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej postępowania odwoławczego, które organ na skutek prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010 r. I SA/Po 1120/09 jest zobowiązany ponownie przeprowadzić, należy rozstrzygnąć czy oraz w jakim zakresie ten organ jest związany wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 2 kwietnia 2010 r.
Zgodnie z regulacją art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie podatkowym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (patrz Jan. P. Tarno w komentarzu –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lexis Nexis, Warszawa 2008 str. 377).
Wskazania nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy; nie mogą np. wskazywać, że określone dowody są bardziej wiarygodne od innych (patrz A. Kabat w komentarzu – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, str. 426).
Niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być tylko podstawą prawną uchylenia decyzji, nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną (por. postanowienia NSA z dnia 25 maja 2001 r., NSA 354/01, ONSA 2002, nr 3, poz. 117).
W rozpoznawanej sprawie, co potwierdza także skarżąca spółka, organ odwoławczy oprócz wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010 r. , I SA/Po 1120/09 oraz rozpoznającego wniesioną przeciwko niemu skargę kasacyjną wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010 r., syg. akt. I FSK 946/10 otrzymał 11 sierpnia 2011 r. akta administracyjne (18 tomów) .
Zatem od tego momentu zostały spełnione wymogi art. 286 § 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którym, po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez Sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Oznacza to, że badaniu w niniejszej sprawie przez sąd, będą dokonywane przez Dyrektora Izby Skarbowej czynności, mogące skutkować uznaniem że postępowanie to prowadzone jest w sposób "rozwlekły, długotrwały, powolny", lub też " wykonano szereg czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonano czynności pozorne", co oznaczałoby, że postępowanie odwoławcze było prowadzone w sposób przewlekły.
Strona skarżąca swoje zastrzeżenia do prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania w sposób bardzo rozbudowany przedstawiła w piśmie z dnia [...] marca 2012 r., przywołując istotne fragmenty uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010 r. I SA/Po 1120/0, wskazujące na uchybienia wydanej przez organ odwoławczy decyzji.
Otóż sąd wówczas stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający dla rozstrzygnięcia czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo skarżącej do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych jej przez "M" Sp. z o.o.. Zwrócił uwagę, iż zeznania złożone prze B.P. w dniu [...] października 1996r. są tylko częściowo czytelne. Zawarte w zaskarżonej decyzji ustalenie, że TF nie brało udziału w handlu węglem i w związku z tym faktury VAT wystawione przez "M" stwierdzały czynności, które nie zostały rzeczywistości dokonane przyjęte zostało z naruszeniem art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie zaaprobował również stanowiska organów podatkowych , zgodnie z którym nie doszło do faktycznej sprzedaży przez PHU A.P. na rzecz TF nadwozi izotermicznych wykazanych w fakturach VAT nr [...], nr [...], nr [...] a co za tym idzie nie powstała podstawa do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego w trakcie kontroli, a także z materiałów przekazanych prze Prokuraturę Rejonową wynika, iż wystawione faktury VAT miały pozorować, że doszłod o rzeczywistego obrotu pomiędzy firmami ZNCH "I", PHU A.P., TF, " A", gdy tymczasem obrót taki nie istniał. Zdaniem Sądu w sprawie nie został wystarczająco ustalony stan faktyczny stanowiący podstawę zakwestionowania spornych faktur. Ponadto organ odwoławczy bezpodstawnie, z naruszeniem art. 188 Ordynacji podatkowej odmówił przeprowadzenia dowodu z akt kontroli w PHU A.P. o co wnioskowano w odwołaniu od decyzji I instancji.
Sąd w wyroku I SA/Po 1120/09 zarzucił również brak uporządkowania akt administracyjnych, utrudniające ocenę materiału dowodowego.
Ustalenia oraz zalecenia zawarte w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz uzyskały akceptację Naczelnego Sądu Administracyjnego, który rozpoznawał skargę kasacyjną.
Analiz akt administracyjnych pozwala na stwierdzenie, iż Dyrektor Izby Skarbowej dokonując uzupełnienia materiału dowodowego zgodnie ze wskazaniami Sądu podjął szereg czynności, które nie pozwalają na stwierdzenie bezczynności organu lub przewlekłości postępowania.
Już w dniu [...] sierpnia 2011r. tj. niezwłocznie po uzyskaniu kompletnych akt administracyjnych wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej o nadesłanie kserokopii protokołów z kontroli przeprowadzonych w Przedsiębiorstwie A.P.. Równie w dnu [...] sierpnia 2011r. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie wglądu do akt sprawy celem dokonania ustaleń w zakresie transakcji dotyczących nadwozi izotermicznych, transakcji z firma "M" jak również uzyskania protokołów przesłuchań B.P. – v-ce prezesa "M". W następnych miesiącach podejmował szereg czynności w związku z napływającymi żądanymi dokumentami oraz złożonymi przez skarżącą dalszymi wnioskami dowodowymi złożonymi dnia [...] września 2011r. oraz [...] października 2011r.
Pismem z dnia [...] października 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się ponownie do Naczelnika Urzędu Skarbowego i Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie informacji, przesłanie dokumentów i wyjaśnienie rozbieżności w związku z informacjami dotyczącymi Przedsiębiorstwa A.P..
Organ podatkowy uznał również za konieczne zapoznanie się z aktami postępowania karnego [...] przeciwko M.I. celem poszukiwania materiału dowodowego by wykonać zalecenia wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010r.
W dniu [...] stycznia 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie m.in. w zakresie dokonania ustaleń dotyczących transakcji TF z firmą "M" przez przesłuchanie świadka B.P. oraz przesłuchanie osoby upoważnionej w 1995r. do reprezentowania skarżącej firmy w zakresie dokonania ustaleń dotyczących rozliczenia faktury VAT [...] z dnia [...] listopada 1995r. wystawionej przez TF firmie V, a dotyczące umowy leasingowej nr [...].
Pewne wątpliwości, może wywołać termin zlecenia tych czynności organowi pierwszej instancji, jednak nie można przyznać racji, zaprezentowanemu przez organ stanowisku, iż przed dokonaniem zlecenia przesłuchania świadków, racjonalnym było zapoznanie się z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu karnym [...] celem ustalenia, czy znajdują się w nim ważne dla rozpoznawanej sprawy informacje, na które między innymi mógłby zeznawać P.G., a których wcześniej w 2002r., organ nie posiadał.
Podkreślić należy, że związanie z wyznaczonym przez sąd poglądem dotyczącym stanu faktycznego, nie może być rozumiane jako ograniczanie organu w przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, także co do okoliczności faktycznych, które nie były wcześniej przez organ a następnie przez sąd ocenione.
Tym bardziej, że w rozpoznawanej sprawie, sąd pierwszej instancji jednoznacznie stwierdził, że przeprowadzone postępowanie nie spełnia wymogu z art. 122 Ordynacji podatku, zatem nie tyle ograniczył, organ odwoławczy w przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania, co wręcz mu to nakazał.
Postępowanie organu odwoławczego ocenić należy jako spełniające wymogi wynikającego z art. 122 Ordynacji podatkowej, gdyż polegało ono na podjęciu niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stany faktycznego.
Organ odwoławczy na co wcześniej zwrócono już uwagę, [...] sierpnia 2012 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej o przesłanie kserokopii protokołów z kontroli przeprowadzonej w Przedsiębiorstwie A.P..
Organ odwoławczy, co wynika z załączonej do akt, kserokopii postanowienia z dnia [...] marca 2012 r. k. 64-68 akt sadowych, uzupełnił obecnie prowadzone postępowanie odwoławcze o znaczną ilość dokumentów, co niewątpliwie wymagał upływu czasu przekraczającego okres wskazany w art. 139 § 3 ordynacji podatkowej.
Podkreślić należy, że to prowadzone przez organ odwoławczy postępowanie, mając na uwadze wiele dokonywanych przez stronę czynności, których skutki podatkowe przyjęte przez stronę zostały przez organ I instancji zakwestionowane, jak również znaczny wpływ czasu od 1995 roku, ma wpływ na zwiększenie trudności jego przeprowadzenia a tym samym na wydłużenie czasu jego prowadzenia.
Nie powodowało wydłużenia tego postępowania zwrócenie się przez organ odwoławczy do radcy prawnego K.P. o udzielenie informacji w zakresie aktualności znajdującego się w aktach pełnomocnictwa z [...] listopada 1997 r., gdyż od tego czasu do 2011 r. upłynął znaczny okres czasu. Wyjaśnienie kwestii pełnomocnictwa, ma istotne z uwagi na treść art. 145 § 2 ordynacji podatkowej, znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania odwoławczego.
Postępowanie nie uległo także przedłużeniu z uwagi na przekazywanie przez organ odwoławczy, Naczelnikowi Urzędu Skarbowego akt postępowania, celem ich chronologicznego uporządkowania, ponumerowania oraz sporządzenia szczegółowych spisów poszczególnych kart akt (co zostało przez WSA w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 kwietnia 2010 r. I SA/Po 1120/09 podniesione). Czynność ta chociaż była powtórzona, z uwagi na niewykonanie jej Naczelnik Urzędu Skarbowego, nie spowodowała przedłużenia terminu, gdyż akta były przez organ I instancji natychmiast zwrócone.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że organ odwoławczy podejmował czynności, które miały związek z wykonaniem orzeczenia, jednak to organ jest gospodarzem postępowania i decyduje jakie dowody należy przeprowadzić w celu wykonania orzeczenia, a następnie dokonuje ich oceny w wydanym rozstrzygnięciu.
Sąd rozpoznający skargę na przewlekłe postępowanie organu nie jest uprawniony do dokonywania oceny, które dowody są a które nie, istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
W ramach postępowania wywołanego przedmiotową skargą, należało bowiem ustalić jak przebiegało postępowanie organu i dokonać jego oceny pod kątem, czy było prowadzone w sposób "rozwlekły, powolny, długotrwały".
Sąd rozpoznając sprawy nie stwierdził, aby prowadzone przez organ odwoławczy postępowania posiadały "cechę przewlekłości" w związku z czym nie było podstaw do zastosowania środka dyscyplinującego w postaci grzywny, zatem skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.
/-/ S. Kowalczyk /-/ J. Wierchowicz /-/ J. Niedzielski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło