I SA/Po 565/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-10-15
Skład orzekający: Stanisław Małek, Tadeusz Geremek, Katarzyna Wolna – Kubicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie skargi o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego postanowieniem o umorzeniu postępowania, powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli przedmiot postępowania przestał istnieć w toku jego rozpoznawania?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie skargi o wznowienie postępowania sądowego podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, gdy w jego toku wystąpi zdarzenie, w następstwie którego przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, czyli gdy przestaje istnieć przedmiot postępowania przed wydaniem wyroku. W niniejszej sprawie, po analizie szeregu orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych, ustalono, że pierwotna decyzja wymiarowa, której nieważność była przedmiotem postępowania, została wyeliminowana z obrotu prawnego, co skutkowało bezprzedmiotowością postępowania o wznowienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi "A" S.A. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2002 r. o sygn. akt I SA/Po 237/01, które umorzyło postępowanie w sprawie skargi na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1995 r. Wieloletni spór prawny dotyczył tego, która z decyzji wymiarowych za ten okres pozostaje w obrocie prawnym. Ostatecznie, po szeregu orzeczeń sądowych, ustalono, że pierwotna decyzja Izby Skarbowej została wyeliminowana z obrotu prawnego, co skutkowało bezprzedmiotowością postępowania o wznowienie.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Geremek Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 października 2010r. sprawy ze skargi "A" S.A. w Z. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego O.Z. w Poznaniu z dnia 26 listopada 2002r., sygn. akt I SA/Po 237/01 w sprawie ze skargi "A" S.A. w Z. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1995r. postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego /-/K. Wolna – Kubicka /-/St. Małek /-/T. Geremek
Izba Skarbowa w Z.G. decyzjami z [...] nr [...] – [...], skierowanymi do "A" S.A., w wyniku odwołania od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z.G. z 25 września 2000r., orzekł w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1995r.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu postanowieniami z 26 listopada 2002r. (I SA/Po 237/01 – 242/01), wobec cofnięcia przez "A" S.A. skargi na decyzje z [...], umorzył postępowanie.
"A" zwróciło się w dniu 8 stycznia 2001r. do Ministra Finansów o stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji Izby Skarbowej z [...].
Minister Finansów decyzjami z [...] (nr [...], [...], [...]) oraz z [...] (nr [...], [...], [...]) odmówił stwierdzenia nieważności powyższych decyzji Izby z [...].
W wyniku odwołania Minister Finansów decyzjami z [...] i [...] utrzymał w mocy decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności.
Po rozpoznaniu skargi, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 lutego 2002r. (III SA 2927/01) uchylił decyzje Ministra utrzymujące w mocy decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności.
W związku z powyższym, Minister Finansów decyzją z [...] nr [...], uchylił swoje decyzje z [...] i [...] i stwierdził nieważność decyzji ostatecznych Izby Skarbowej z [...].
Izba Skarbowa w Z.G. decyzjami z [...], [...] oaz [...] orzekła wobec "A" w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1995r.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż wskutek decyzji Ministra z [...] Izba była obowiązana do rozpatrzenia odwołania "A" od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego z [...].
"A" wniosło skargi na powyższe decyzje z [...], [...] oraz [...], które zostały zarejestrowane pod sygn. I SA/Po 2052/02 – 2057/02. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, mając na uwadze wniosek Izby Skarbowej w Z.G. z dnia 25 lutego 2004r., postanowieniami z dnia 24 marca 2004r., z przyczyn prejudycjalnych i celowościowych, zawiesił postępowanie w sprawach o sygn. I SA/Po 2052/02 - 2057/02.
Sąd Najwyższy wyrokiem z [...] ([...]) uchylił w całości wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lutego 2002r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wobec powyższego NSA wyrokami z 10 września 2003r. (III SA 109/03, 376/03 – 380/03) uchylił decyzje Ministra Finansów z [...] i [...] utrzymujące w mocy decyzje Ministra w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej z [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 23 września 2004r. - w wyniku skarg kasacyjnych Ministra Finansów – uchylił wyroki z dnia 10 września 2003r. i przekazał sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia 22 marca 2005r. (III SA/Wa 2420 - 2425/04) oddalił skargi "A" S.A. na decyzje Ministra Finansów z dnia [...] i [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 16 lutego 2006r. (I FSK 919 - 924/05 oddalił skargi kasacyjne "A" S.A. od wyroków WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2005r.
Minister Finansów postanowieniem z dnia 14 stycznia 2003r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...] w podatku od towarów i usług za lipiec - grudzień 1995r., ze względu na treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia [...] sygn. akt [...].
Minister Finansów decyzją z dnia [...], nr [...], uchylił na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 7 ordynacji podatkowej, decyzję Ministra Finansów z dnia [...] i utrzymał w mocy swoje decyzje z dnia [...] i [...] orzekające o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...].
Decyzją z [...] (nr [...]), Minister Finansów utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...].
Wyrokiem z 4 listopada 2005r. (III SA/Wa 1496/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "A" na ostateczną decyzję Ministra Finansów z dnia [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w Z. G. postanowieniami z dnia 23 lutego 2004r., na podstawie art. 241 § 1 w związku z art. 243 § 1 i art. 244 § 1 o.p. wznowił z urzędu postępowania w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...] i [...] oraz [...], wydanych w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 1995r. Postanowienie zostało wydane w związku z uchyleniem, decyzją Ministra Finansów z: dnia [...], decyzji Ministra z dnia [...]. stwierdzającej nieważność decyzji Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...], stanowiącej podstawę do wydania przez Izbę Skarbową w Z. G. decyzji z dnia [...] i [...] oraz [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w Z.G. decyzjami z dnia 24 września 2004r., o nr [...] – [...], w wyniku wznowienia postępowania, uchylił w całości ostateczne decyzje Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...] i [...] oraz [...] i umorzył postępowania w sprawie powtórnego rozpatrzenia odwołania "A" S.A z dnia 5 października 2000r. od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. G. z dnia [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w Z. G. – po rozpatrzeniu odwołania "A" S.A. - decyzjami z dnia [...], o nr [...] – [...], utrzymał w mocy swoje decyzje z dnia [...].
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lutego 2006r. (sygn. akt. I FSK 194/05), po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej "A" S.A. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2005r. o sygn. akt III SA/Wa 1496/04 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uchylony wyrok oddalał skargę "A" S.A na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra z dnia [...] uchylającą decyzję Ministra z dnia [...] i utrzymującą w mocy decyzje z dnia [...] i [...] odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2006 r. (III SA/Wa 1190/06), stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia [...], a także stwierdził nieważność decyzji Ministra Finansów z dnia [...] nr [...].
Na skutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lipca 2007r. I FSK 1439/06 uchylił punkt 2 sentencji wyroku z 5 czerwca 2006r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Finansów z dnia [...].
Minister Finansów decyzją z dnia [...], Nr [...]-[...], stwierdził wygaśnięcie jako bezprzedmiotowej decyzji Ministra Finansów z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Izby Skarbowej w Z.G..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokami z dnia 31 lipca 2006r., sygn. akt I SA/Go 1109 - 1114/05, uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...] i poprzedzające je decyzje z dnia [...] (pkt 1 sentencji), a także stwierdził nieważność decyzji Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...] i [...] oraz [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 1995 r., zarejestrowanych do rozpoznania w WSA w Poznaniu (pkt 2).
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia 17 kwietnia 2007r., sygn. akt I FSK 1470 - 1474/06 i I FSK 1477/06 – po rozpatrzeniu skarg kasacyjnych "A" S.A. i Dyrektora Izby Skarbowej w Z.G. na wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. uchylił je w zakresie stwierdzającym nieważność decyzji Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...] i [...] oraz [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 1995r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 16 lutego 2006r. sygn. akt I FSK 919 - 924/05 oddalił skargi kasacyjne "A" S.A. na wyroki z dnia 22 marca 2005r. WSA w Warszawie (III SA/Wa 2420 - 2425/04) oddalające skargi "A
" na decyzje Ministra Finansów z dnia [...] i [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniami z dnia 22 listopada 2004r. (sygn. akt I SA/Po 1605 - 1611/04) odrzucił wnioski "A" S.A. o przywrócenie terminu do wniesienia skarg na decyzje Izby Skarbowej w Z.G. z dnia [...] wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1995 r.
Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 20 kwietnia 2005r. (sygn. akt I FZ 120 - 125/05) oddalił zażalenia "A" na postanowienia Sądu z dnia 22 listopada 2004r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniami z dnia 17 maja 2006r. (I SA/Po 1835 - 1840/04) odrzucił wnioski "A" S.A. o wznowienie postępowań sądowych zakończonych postanowieniami z dnia 26 listopada 2002r. Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Poznaniu umarzającymi postępowania w sprawie ze skarg "A" S.A. na decyzje Izby Skarbowej z dnia [...].
Prawomocnymi postanowieniami z dnia 7 marca 2007r. (I SA/Po 1836 - 1840/04) WSA w Poznaniu odrzucił skargi kasacyjne "A" S.A. dotyczące miesięcy od sierpnia do grudnia 1995r., z powodu nie uiszczenia w terminie wpisu od skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 12 kwietnia 2007r., sygn. akt I FSK 1469/06, wydanym w sprawie ze skargi kasacyjnej "A" S.A. na postanowienie Sądu z dnia 17 maja 2006r. (I SA/Po 1835/04), odrzucającego skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Poznaniu z dnia 26 listopada 2002r. w sprawie ze skargi "A" S.A. na decyzję Izby Skarbowej z [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1995r., uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi do ponownego rozpoznania, uznając skargę o wznowienie za dopuszczalną.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd, postanowieniem z dnia 7 marca 2007r. (I SA/Po 1101/07) wznowił postępowanie w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 26 listopada 2002r. NSA OZ w Poznaniu umarzającym postępowanie w sprawie ze skarg "A" S.A. na decyzję z dnia [...] Izby Skarbowej w Z. G. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1995r. a następnie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi na decyzję z [...] (postanowienie z 10 marca 2010r.).
Postanowieniami z 28 maja 2009r. (sygn. akt I SA/Po 1660 - 1664/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wznowił postępowanie zakończone postanowieniami NSA OZ w Poznaniu z dnia 26 listopada 2002r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skarg na decyzje Izby Skarbowej w Z.G. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 1995r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 18 września 2007r. podjął na wniosek "A" S.A. postępowania zawieszone postanowieniami z dnia 24 marca 2004r. w sprawach o sygn. akt I SA/Po 2052 - 2057/02 ze skargi "A" S.A. na decyzje z dnia [...] i [...] oraz [...] Izby Skarbowej w Z. G. wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1995r.
Wyrokami z dnia 29 grudnia 2007r., sygn. akt I SA/Po 1434 - 1439/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi "A" S.A. w Z.G. uchylił:
1) decyzje Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...] i [...] oraz [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1995r.;
2) decyzję Ministra Finansów z dnia [...] uchylającą decyzje Ministra Finansów z dnia [...] i [...] odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych Izby Skarbowej w Z.G. z dnia [...] i stwierdzającą nieważność decyzji ostatecznych Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...] od Nr [...] do nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 1995r.
Wyrokami z dnia 13 marca 2009r. o sygn. akt I FSK 1970 - 1975/08 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyroki z 28 grudnia 2007r. a sprawy ze skarg "A" na decyzje Izby Skarbowej w Z.G. z dnia [...] i [...] oraz [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1995r. zostały ponownie zarejestrowane pod sygnaturami akt I SA/Po 431 -436/09.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stwierdzającą wygaśnięcie decyzji Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Izby Skarbowej w Z.G..
Na powyższą decyzję Ministra Finansów z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra z dnia [...] stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia [...] "A" S.A. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wyrokiem z dnia 17 lipca 2009r. (sygn. III SA/Wa 1047/09) Sąd uchylił decyzję Ministra Finansów z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra z dnia [...].
Postanowieniami z dnia 16 lipca 2009r. o sygn. akt I SA/Po 561/09 i I SA/Po 1660 - 1664/07 Sąd zawiesił postępowanie w sprawach skarg o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniami NSA OZ o umorzeniu postępowania w sprawie ze skarg na decyzje Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...] w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1995r.
Podjęcie postępowania nastąpiło w dniu 16 grudnia 2009r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 listopada 2009r. (I FSK 1761/09) oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku WSA w Warszawie z 17 lipca 2009r. (III SA/Wa 1047/09).
W uzasadnieniu podkreślono, iż decyzja z dnia [...] (stwierdzająca nieważność ostatecznych decyzji Izby Skarbowej z [...]) stanowiła podstawę do ukształtowania kolejnych stosunków materialno-procesowych strony, gdyż Izba Skarbowa w Z. G. decyzjami z dnia [...] i [...] oraz [...] (nr [...] – [...]) orzekła wobec "A" S.A. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1995r. Stwierdziła przy tym, że wskutek decyzji Ministra Finansów z dnia [...], miała obowiązek rozpatrzyć odwołania "A" z dnia 5 października 2000r. od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z.G. z dnia [...]. Co istotne decyzje te pozostają dalej w obrocie prawnym, gdyż "A" S.A. wniosła skargi na ww. decyzje Izby Skarbowej w Z.G. z dnia [...] i [...] oraz [...], z których sprawy zawisły przed Naczelnym Sądzie Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, a obecnie przed WSA w Poznaniu pod sygnaturami akt I SA/Po 431 - 436/09. Skoro zatem sporna decyzja stanowi element stanu prawnego spraw załatwionych powyższymi decyzjami, tym bardziej nie można stwierdzić jej bezprzedmiotowości. Ponadto skoro wydanie ww. decyzji z dnia [...] i [...] oraz [...] było skutkiem prawnym decyzji z dnia [...], jej przedmiot został już w całości zrealizowany poprzez ich wydanie, a wykonanie decyzji w całości wyklucza odniesienie do niej pojęcia bezprzedmiotowości, bo w wyniku wykonania tej decyzji i wydania w jej następstwie kolejnych decyzji doszło do powstania nowego stanu prawnego.
Wskazano także, iż aktualnie pozostają zatem w obrocie prawnym - przy uwzględnieniu skutków rozstrzygnięcia ostatecznej decyzji z dnia [...] - jedynie decyzje Ministra Finansów z dnia [...] i [...], wydane w postępowaniu odwoławczym, brak jest natomiast w obrocie prawnym decyzji wydanych przez Ministra Finansów w pierwszej instancji (z dnia [...] i [...].) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych oraz decyzji ostatecznych Izby Skarbowej z dnia [...]., których nieważność była przedmiotem postępowania przed Ministrem Finansów, skoro o ich eliminacji stanowi ostateczna decyzja z [...]. Powyższe decyzje Ministra Finansów z dnia [...] i [...] utrzymują zatem obecnie w mocy nieistniejące w obrocie decyzje tego organu z dnia [...] i [...], dotyczące kwestii nieważności nieistniejącej również w obrocie decyzji wymiarowej.
Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Z.G. od postanowienia WSA w Poznaniu z 10 marca 2010r., postanowieniem z 19 lipca 2010r. (I FSK 733/10) uchylił zaskarżone orzeczenie oraz postanowienie wznawiające postępowanie z 27 listopada 2007r.
Wskazano, iż w postępowaniu wznowieniowym sąd nie wydaje odrębnego postanowienia o wznowieniu, jeżeli w wyniku wstępnego badania skargi stwierdzi zachowanie wymogów formalnych. Brak było więc podstaw prawnych do wydania postanowienia z 27 listopada 2007r.
Ponadto nie ma umocowania prawnego treść postanowienia z 10 marca 2010r. a z jego sentencji nie wynika, że postępowanie toczyło się w związku z wniesieniem skargi o wznowienie postępowania. Stosownie bowiem do przepisu art. 282 § 2 ustawy umorzyć można albo całe postępowanie wznowieniowe (np. z uwagi na cofnięcie skargi), albo po uprzednim uchyleniu zaskarżonego skargą o wznowienie orzeczenia umorzyć postępowanie wznowione. Nie można jednak orzec, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o umorzeniu postępowania ze skargi na decyzję organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po podjęciu zawieszonego postępowania, wyrokiem z 2 kwietnia 2010r. (I SA/Po 431/09) uchylił decyzję Izby Skarbowej w Z.G. z [...] w przedmiocie podatku VAT za lipiec 1995r.
Podkreślono m. in., iż istotne dla rozważań niniejszej sprawy jest wskazanie na pozostające w obrocie prawnym decyzje wydane w stosunku do "A" S.A. przez organy podatkowe. W tym zakresie przyjęto ustalenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2009r., o sygn. akt III SA/Wa 1047/09 prawomocnie zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2009r., o sygn. I FSK 1761/09 oddalającym skargę kasacyjną Ministra Finansów, przesądzającym o funkcjonowaniu w obrocie prawnym decyzji wydanych wobec "A". W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA stwierdził m.in., że nie zachodzi bezprzedmiotowość decyzji Ministra Finansów z dnia [...] podkreślając, że decyzja z dnia [...] stanowiła podstawę do ukształtowania kolejnych stosunków materialnoprocesowych strony, gdyż Izba Skarbowa w Z. G. decyzjami z dnia [...] i [...] oraz [...] od nr [...] do nr [...] orzekła wobec "A" w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1995r. Przy czym za istotne NSA uznał, że decyzje te pozostają dalej w obrocie prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyroku z dnia 6 listopada 2009r., o sygn. akt I FSK 1761/09 przesądził, że w obrocie prawnym znajdują się decyzje z dnia [...] i [...] oraz [...] od nr [...] do nr [...], którymi Izba Skarbowa w Z. G. orzekła wobec "A" w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1995r.
Od powyższego wyroku "A" oraz Dyrektor Izby Skarbowej złożyli skargi kasacyjne, które wyrokiem z 29 września 2010r. (I FSK 942/10) zostały oddalone.
Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Z bezprzedmiotowością postępowania "z innych przyczyn" mamy do czynienia, jeżeli w jego toku wystąpi zdarzenie, w następstwie którego przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. jeżeli w toku danego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestaje istnieć przedmiot postępowania (por. postanowienie NSA z 21 listopada 2007r., II FSK 1259/06).
We wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Poznaniu z dnia 26 listopada 2002r. wskazano, iż skarżąca cofnęła skargę na decyzję Izby Skarbowej w Z. G. z [...] w przedmiocie podatku VAT za lipiec 1995r., ponieważ Minister Finansów, decyzją z [...], stwierdził jej nieważność. Jednak w wyniku uchylenia w dniu 24 września 2004r. decyzji wydanej po stwierdzeniu nieważności, "powróciła" do obrotu prawnego decyzja Izby Skarbowej z [...]. Wobec cofnięcia skargi oraz odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, jedyną możliwością kontroli przedmiotowej decyzji wymiarowej była zatem skarga o wznowienie postępowania na podstawie art. 273 § 2 i 3 p.p.s.a. (k. 129 t. I).
Jak wynika z opisu, zawartego w części historycznej niniejszego postanowienia, jedną z podstawowych kwestii w wieloletnim sporze, który strony prowadziły przed sądami administracyjnymi, było to, która z dwóch decyzji wydanych przez organ odwoławczy, w przedmiocie podatku od towaru i usług m.in. za lipiec 1995r., znajduje się w obrocie prawnym. W szczególności chodziło o to, czy w obrocie prawnym znajduje się decyzja z dnia [...] czy też z dnia [...].
Przyczyną wydania decyzji z dnia [...] było bowiem przyjęcie przez organ podatkowy, że uprzednia decyzja, tj. decyzja Izby Skarbowej w Z.G. z dnia [...] Nr [...] określająca spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 1995r., była nieważna, co stwierdził Minister Finansów decyzją Nr [...] z dnia [...].
Właśnie ze względu na konieczność rozstrzygnięcia tej kwestii postanowieniem z dnia 16 lipca 2009r. o sygn. akt I SA/Po 561/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. G. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1995r.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że odpowiedź na to pytanie, jest istotna w sprawie i będzie możliwa dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie skargi na decyzję z dnia 08 maja 2009r., która została uchylona ww. nieprawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 17 lipca 2009r. Z tych samych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2009r. zawiesił postępowanie w sprawie o sygn. akt I SA/Po 431/09 ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...].
Postanowieniem z dnia 2009-11-25 o sygn. akt I FZ 394/09 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2009r. W uzasadnieniu NSA podzielił pogląd Sądu pierwszej instancji, że sytuacja, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, wymaga wyjaśnienia, która decyzja wymiarowa w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1995 r. pozostaje w obrocie prawnym.
W obu sprawach Sąd I instancji podjął postępowanie w sprawie ze względu na to, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 listopada 2009r. (I FSK 1761/09) oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 lipca 2009r. (III SA/Wa 1047/09).
W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA stwierdzono m.in., iż aktualnie brak jest w obrocie prawnym decyzji wydanych przez Ministra Finansów w pierwszej instancji (z dnia [...] i [...]) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych oraz decyzji ostatecznych Izby Skarbowej z dnia [...], których nieważność była przedmiotem postępowania przed Ministrem Finansów, skoro o ich eliminacji stanowi ostateczna decyzja z dnia [...].
Ustalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, która z decyzji wydana za ten sam okres rozliczeniowy znajduje się w obrocie prawnym, a która z tego obrotu została wyeliminowana otwarło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu drogę do rozpatrzenia skargi na decyzję z dnia [...].
W konsekwencji wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2010r., o sygn. akt I SA/Po 431/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę na decyzję Izby Skarbowej w Z. G. z dnia z dnia [...]. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że w kwestii, która decyzja znajduje się w obrocie prawnym przyjęto ustalenia ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 listopada 2009 r., o sygn. I FSK 1761/09 oraz poprzedzającego go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2009 r. o sygn. akt III SA/Wa 1047/09. W konsekwencji Sąd I instancji nie stwierdził nieważności zaskarżonego aktu, a jedynie go uchylił. Skargi kasacyjne obu stron na ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010r., o sygn. akt I SA/Po 431/09 zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 września 2010r., sygn. akt I FSK 942/10
Zatem w prawomocnych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2009r. (I FSK 1761/09) i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010r. (I SA/Po 431/09) przesądzono, iż, wbrew twierdzeniu Dyrektora Izby Skarbowej w Z.G., brak jest ostatecznej decyzji z dnia [...] w przedmiocie podatku VAT za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 1995r., których nieważność była przedmiotem postępowania przed Ministrem Finansów. O ich eliminacji stanowi bowiem ostateczna decyzja z dnia [...].
W konsekwencji należy uznać, iż przestał istnieć przedmiot postępowania ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu z 26 listopada 2002r. Podlega ono zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Mając na uwadze powyższe postanowiono, na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jak w sentencji.
/-/ T. Geremek /-/ K. Wolna – Kubicka /-/ S. Małek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło