I SA/Go 504/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-12-10
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Krystyna Skowrońska - Pastuszko, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, wraz z odsetkami za zwłokę, jest zasadna, gdy podatnik powołuje się na trudną sytuację finansową, stan zdrowia, zdarzenia losowe oraz niesolidność kontrahentów?Ratio decidendi
Instytucja umorzenia zaległości podatkowej ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana jedynie w sytuacjach, gdy z powodów równie wyjątkowych podatnik nie może wywiązać się z obowiązku uiszczenia zaległości. Trudna sytuacja finansowa, stan zdrowia czy niesolidność kontrahentów, o ile nie wynikają z nadzwyczajnych, niezależnych od podatnika okoliczności, nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia zaległości, zwłaszcza gdy istnieje realna możliwość ich częściowego wyegzekwowania lub gdy podatnik nie skorzystał z dostępnych mu ulg (np. "ulga za złe długi").Stan faktyczny
Skarżący W.F. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług, powołując się na trudną sytuację finansową, stan zdrowia (inwalida pierwszej grupy), likwidację spółki jawnej, niesolidność kontrahentów oraz zdarzenia losowe (wypadki, kradzieże). Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja skarżącego, mimo trudności, nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać zastosowanie ulgi, a istnieją realne możliwości wyegzekwowania części należności. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, który utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi W.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. oraz za okres od lutego do maja 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim adwokat E.S. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100), obejmującą podatek od towarów i usług.
W.F. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. oraz za okres od lutego do maja 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił kwotę niewykonanego przez Przedsiębiorstwo A W.F., M.F., K.F. sp.j. zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. i za okres od lutego do maja 2012r. w łącznej wysokości 39.731,00 zł oraz orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej wyżej wymienionych osób jako byłych wspólników Spółki A za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie należności głównej 36.775,30 zł, wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 4.529,00 zł oraz kosztami egzekucyjnymi w kwocie 1.831,40 zł.
Pismem z dnia [...] lutego 2014 r., uzupełnionym w dniu [...] lutego 2014 r., W.F. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu podniósł, że Przedsiębiorstwo A W.F., M.F., K.F. sp.j., której był udziałowcem, zostało w dniem [...] marca 2012 r. zlikwidowane. Niektórzy kontrahenci firmy okazali się oszustami i do dnia złożenia przedmiotowego wniosku nie zapłacili za usługi. Dodał, że bezskuteczne okazały się wszczęte z jego inicjatywy postępowania egzekucyjne. Kwota wierzytelności wynosi 50.149,28 zł. Skarżący, powołując się na swoją trudną sytuację finansową, wskazał, że jest inwalidą pierwszej grupy i wraz z żoną uzyskuje dochody w wysokości 2.479,01 zł, przy jednoczesnych wydatkach w kwocie 2.390,00 zł.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił skarżącemu umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okresy 07/2011 oraz 02-05/2012 w łącznej kwocie należności głównej 35.944,25 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 7.844,00 zł, z tytułu orzeczenia solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Przedsiębiorstwa A W.F., M.F., K.F. sp.j.
W motywach rozstrzygnięcia, podkreślając wyjątkowość instytucji umorzenia, organ wskazał, że sytuacja skarżącego i jego żony, jakkolwiek trudna, nie stanowi przesłanki do zastosowania wymienionej ulgi. W ocenie organu przesłanką przemawiającą za umorzeniem zaległości podatkowych skarżącego jest stan jego zdrowia, a także podeszły wiek. Organ wskazał też, że małżonkowie F. posiadają zobowiązania kredytowe w [...] S.A. w kwocie ok. 111.490,00 zł oraz w [...] S.A. w kwocie 54.327,34 zł. Z drugiej zaś strony otrzymują stałe dochody z tytułu emerytur. Za nieuzasadnione należy zatem uznać rezygnowanie przez organ podatkowy z dochodzenia należności podatkowej w sytuacji, gdy strona ma stałe źródło dochodu. W ocenie organu, mimo posiadania innego zadłużenia, umorzenie kwoty w granicach 43.788,00 zł, w stosunku do pozostałych długów w kwocie ponad 165.000,00 zł, nie przyniesie spodziewanego efekty, gdyż z majątku W.F. nadal będzie prowadzona egzekucja sądowa. Nie bez znaczenia, jak podkreślił organ, jest także charakter powstałego zobowiązania i okoliczności jego powstania, które dodatkowo nie przemawiają za umorzeniem zaległości podatkowej. Jak ustalono, zobowiązania podatkowe objęte niniejszym postępowaniem powstały wskutek prowadzenia przez skarżącego, jego żonę i syna działalności gospodarczej w formie spółki jawnej i nieuregulowania należnego podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące a to spowodowane było nieuregulowaniem faktur przez jego kontrahentów. Skarżący udokumentował posiadaną wierzytelność (nieściągalną) na kwotę 30.817,77 zł. W ocenie organu posiadanie nieściągalnej wierzytelności nie może skutkować automatycznie koniecznością umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Organ wskazał przy tym na procedurę zwaną powszechnie "ulgą za złe długi", określoną w art. 89a ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. - ustawa o VAT), która umożliwia podatnikom, mającym trudności z uzyskaniem od kontrahenta zapłaty za towar czy usługę, "odzyskanie" kwoty zapłaconego podatku od danej czynności. Skarżący nie skorzystał z ww. rozwiązania w określonym czasie i nie ma już takiej możliwości wskutek zlikwidowania działalności a według organu niewątpliwie byłoby to mniejsze obciążenie dla Skarbu Państwa, niż zastosowanie ulgi, której się domaga.
Organ podkreślił przy tym, że za umorzeniem zaległości podatkowej przemawiają wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu (np. zdarzenia losowe, takie jak klęski żywiołowe, kradzież, itp.). Do tego typu okoliczności nie można zaliczyć złej koniunktury w zakresie przyjętego przez podatnika profilu działalności gospodarczej czy , jak w rozpoznawanej sprawie, niesolidności kontrahentów, z którymi podatnik podejmuje współpracę.
Organ zwrócił uwagę również na okoliczność, że zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług, za które podatnik jest solidarnie odpowiedzialny wraz ze swoją żoną i synem, ulegają systematycznemu zmniejszeniu w wyniku prowadzonej egzekucji sądowej w stosunku do skarżącego, a także egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec pozostałych byłych wspólników spółki jawnej. Skoro zatem istnieje realna szansa chociażby częściowego uregulowania przedmiotowych zaległości podatkowych - umorzenie ich w obecnym stanie faktycznym byłoby przedwczesne, a co więcej sprzeczne z szeroko rozumianym interesem publicznym.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym wskazał, że prowadzona przez niego firma nie zbankrutowała z powodu złego zarządzania, lecz w wyniku zachwiania gospodarczego, spowodowanego wzrostem kosztów utrzymania, tj. wzrostem podatku od towarów i usług, ZUS-u, wzrostem cen za paliwo oraz opłat drogowych dla aut ciężarowych. Na powstanie przedmiotowych zaległości, zdaniem skarżącego, wpływ miały również zdarzenia losowe dotykające Spółkę, takie jak wypadki drogowe oraz kradzież towaru. Wskutek wypadku drogowego w 2005 r. firma poniosła stratę w wysokości 65.000,00 zł, zaś z powodu kradzieży towaru w 2003 r. i odmowy wypłaty odszkodowania strata firmy wynosiła 17.000,00 zł.
Skarżący stwierdził na koniec, że nieuzasadniona jest decyzja organu pierwszej instancji, która zostawia dwojgu ludziom w starszym wieku, którzy nie są zdolni już do dalszej pracy, 500 zł na przeżycie przez miesiąc, ze wszystkimi opłatami.
Skarżący złożył dodatkowe dowody na potwierdzenie argumentacji przedstawionej w odwołaniu, tj. kserokopię wyroku Sądu Okręgowego Wydział Gospodarczy z dnia [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt [...] oraz kserokopię wyroku Sądu Okręgowego Wydział Gospodarczy z dnia [...] sierpnia 2004 r., sygn. akt [...].
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu stwierdził, że pomimo, iż sytuacja finansowa W.F. jest ciężka, nie uzasadnia to jednak przyznania wnioskowanej ulgi. Aktualny brak możliwości finansowych do uregulowania jednorazowo zaległości podatkowej nie stanowi bezwzględnej przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej w całości. Obecnie nie występuje zagrożenie egzystencji skarżącego, bowiem uzyskuje on stałe dochody z emerytury, ma prawo do korzystania z funduszu socjalnego emerytów i rencistów wojskowych, ma także zapewnione warunki mieszkaniowe. Jego dochody pozwalają na chociaż częściową spłatę zaległości podatkowej. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że jak ustalono, skarżący posiada zadłużenie kredytowe ([...] S.A.), które regularnie spłaca w ratach, wynoszących 1.180,00 zł miesięcznie. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej regulowanie zobowiązań cywilnoprawnych nie może odbywać się kosztem zobowiązań podatkowych, a umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych stawiałoby cywilnoprawnych wierzycieli strony w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do Skarbu Państwa.
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że zaległość będąca przedmiotem niniejszego postępowania nie wynika, wbrew twierdzeniom skarżącego, z nadzwyczajnych losowych okoliczności. Podniósł, że prowadzenie działalności gospodarczej odbywa się na własny rachunek i ryzyko przedsiębiorcy, a skutkami niepowodzeń nie może być obciążany Skarb Państwa. Skoro podatnik pomimo niepowodzeń prowadził działalność gospodarczą, sukcesywnie powiększając stan zadłużenia, powinien liczyć się z koniecznością uregulowania powstałych zaległości podatkowych. Konsekwencją zaś nieuregulowania zobowiązania w terminie jest konieczność zapłaty zaległości wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
Nie kwestionując stanu zdrowia skarżącego organ stwierdził, że również i to nie może uzasadniać umorzenia zaległości. Jak bowiem ustalono na podstawie przedłożonego do akt sprawy orzeczeniami Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, okres niepełnosprawności skarżącego datuje się od 1996 r., a więc na długo przed powstaniem przedmiotowych zaległości i nie stanowiło to przeszkody w prowadzeniu działalności gospodarczej.
W złożonej w ustawowym terminie skardze na powyższą decyzję, uzupełnionej pismem z dnia [...] lipca 2014 r., W.F. podniósł, że organ nie rozważył w sprawie całego materiału dowodowego, tj. wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji osobistej, a dokonana ocena została przeprowadzona w sposób niewłaściwy.
W uzasadnieniu wskazał, podobnie jak w odwołaniu, że wydatki przeznaczane na bieżące utrzymanie, zakup leków w całości pochłaniają uzyskiwane z emerytury dochody, zaś jego stan zdrowia i wiek uniemożliwiają dodatkowy zarobek. Zwrócił przy tym uwagę na okoliczności powstania zaległości podatkowych, takie jak wypadki drogowe i kradzieże towaru, a także brak możliwości odzyskania przysługujących mu należności od kontrahentów wobec umorzenia postępowań egzekucyjnych w tym zakresie. W ocenie skarżącego, w rozpatrywanej sprawie występuje ważny interes, zarówno podatnika, jak i publiczny, który daje organom podatkowym możliwość przyznania mu ulgi, o którą się ubiega.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014r., ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Powtórzył, że przedmiotowe zaległości podatkowe powstały na skutek niedających się przewidzieć okoliczności: kradzieży i wypadku, problemów z uzyskaniem odszkodowania, niezapłacenia przez kontrahentów należności, zmian na rynku usług transportowych, obniżenia stawek. Co więcej, organ nie uwzględnił aktualnej złej kondycji finansowej skarżącego i jego stan zdrowia, a konieczność spłacania zaległości podatkowych doprowadzi do zaległości z tytułu rat kredytu hipotecznego, co z dużym prawdopodobieństwem będzie wiązać się z utratą lokalu, w którym skarżący i jego żona mieszkają.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu poddana została decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, odmawiającą umorzenia obciążających skarżącego jako osobę trzecią, zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. oraz za okres od lutego do maja 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia organów podatkowych stanowił art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – zwanej Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości. Z mocy art. 67c § 2 Ordynacji podatkowej przepis powyższy ma również zastosowanie do należności przypadających od osób trzecich.
Sąd podziela wypracowany już w orzecznictwie i jednolity pogląd, uwzględniony przez organy podatkowe w niniejszej sprawie, zgodnie z którym ulga w spłacie należności ma wyjątkowy charakter i powinna być stosowana w sytuacji, gdy z powodów równie wyjątkowych podatnik (osoba trzecia) nie może wywiązać się z obowiązku uiszczenia obciążających go zaległości podatkowych. Ulgi w spłacie należności stanowią bowiem odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego szczególny charakter muszą mieć okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych, które oznacza w istocie rezygnację Skarbu Państwa z należnych mu wpływów.
Tymi okolicznościami są "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". Pojęcia te nie zostały zdefiniowane przez ustawodawcę, zatem w każdej konkretnej sprawie ich istnienie może przejawiać się w odmienny sposób, aczkolwiek uwzględniając orzecznictwo sądowe oraz piśmiennictwo można określić podstawowe ich ramy.
"Ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Przy tej ocenie zasadnicze znaczenie mają zdrowie i życie, a także zagrożenie egzystencji rodziny czy sytuacja finansowa i rokowania na przyszłość, a przede wszystkim sytuacje, w których niemożność spłaty zadłużenia wynika z działania czynników, na które podatnik nie ma wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania (wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt l SA/Łd 883/2005, wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2118/04). Zwrócić należy uwagę, że ustawodawca interes podatnika określił dodatkowo przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość.
Natomiast przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, itp. (wyrok NSA, sygn. akt III SA 2457/02). Przy ocenie tej przesłanki należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.
Wyjątkowy charakter ulg w spłacie należności przejawia się również w tym, że decyzja w tym przedmiocie jest tzw. uznaniem administracyjnym, co oznacza, że nawet w przypadku wystąpienia przesłanek umorzenia zaległości, organ podatkowy nie jest zobligowany do udzielenia ulgi. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie podkreśla się zaś, że kontrola sądowa wobec uznania administracyjnego ma ograniczony zakres. Sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym, a zatem nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) takiej decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie w tym zakresie należy wyłącznie do organów administracji. Sąd natomiast jest zobowiązany do badania zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami proceduralnymi. W tym miejscu przywołać należy tezę wyroku NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00, ze stwierdzeniem, że sądowa kontrola legalności uznaniowych decyzji sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych, mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wnioski z niej wypływające są logiczne i poprawne. Z kolei w wyroku z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1745/97, NSA zauważył, że w przypadku decyzji uznaniowej, o ile zachowano wszelkie wymogi prawa procesowego, sąd administracyjny, który sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem, nie jest władny jej uchylić.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że organ podatkowy pierwszej instancji w wyczerpujący sposób zebrał materiał dowodowy i dokonał całościowej jego oceny pod kątem istnienia "ważnego interesu podatnika" oraz ewentualnego "interesu publicznego", szczegółowo przedstawiając to w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z wymaganiami art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Co więcej, dokonana ocena w żadnym razie nie wykracza poza granice przyznanego organom uznania administracyjnego i nie nosi cech dowolności. Wynik powyższej oceny, mimo że niespełniający oczekiwań skarżącego, nie oznacza, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Zatem nie można zgodzić się z zarzut skargi jakoby organy podatkowe nie rozważyły w sprawie całego materiału dowodowego i dokonały jego niewłaściwej oceny.
Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Ustalenia te obejmowały sytuację materialną i finansową skarżącego, jak również mieszkaniową, stan jego zdrowia oraz dokonane zajęcia egzekucyjne. Organy podatkowe nie kwestionowały przedstawionych przez skarżącego okoliczności i ustalenia faktyczne czyniły z uwzględnieniem dowodów przedstawionych przez samego skarżącego. To na ich podstawie ustalono, że małżonkowie F. są właścicielami lokalu mieszkalnego położonego w [...], każde z nich uzyskuje stały dochód z tytułu emerytury, dodatkowo skarżący objęty jest systemem pomocy (otrzymał zapomogi pieniężne) z funduszu socjalnego emerytów i rencistów wojskowych a otrzymane z tego tytułu środki w całości przeznaczane są na bieżące wydatki związane z utrzymaniem, zakupem leków, czy częściową spłatą zobowiązań kredytowych. Słusznie zatem organy uznały, że sytuacja materialna skarżącego, choć trudna, nie zagraża egzystencji jego, ani jego żony. Małżonkowie uzyskują stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych, nie występuje więc zagrożenie ich utraty. Regulują przy tym zobowiązania cywilnoprawne (spłata zadłużenia w [...] S.A.). Dając pierwszeństwo zapłacie tych zobowiązań przed zobowiązaniami wobec Skarbu Państwa, skarżący w istocie długi cywilnoprawne spłaca kosztem długów publicznoprawnych. Ustalono ponadto, że ze świadczenia emerytalnego skarżącego prowadzone jest przez komornika sądowego skuteczne postępowanie egzekucyjne. Zgodzić się więc należy z oceną organu, że istnieje realna możliwość wyegzekwowania ciążących na skarżącym zobowiązań. W konsekwencji, w obecnej sytuacji umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych w całości byłoby przedwczesne. Sytuacja majątkowa skarżącego może ulec zmianie, tj. poprawie i wówczas tym bardziej będzie realna możliwość spłaty ciążącego zadłużenia. Natomiast w przypadku pogorszenia skarżący będzie mógł złożyć nowy wniosek, przepisy prawa nie ograniczają bowiem możliwości wielokrotnego składania wniosku o przyznanie ulg podatkowych, w zależności od zmiany okoliczności.
W świetle powyższego zasadnie uznano, że trudna sytuacja skarżącego nie jest sytuacją wyjątkową. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie wynika ona z nadzwyczajnych losowych okoliczności. Prawidłowe było przy tym odwołanie się przez organy podatkowe do przyczyn powstania zaległości podatkowych, jakie ostatecznie obciążyły skarżącego. Dług skarżącego wobec Skarbu Państwa powstał bowiem na skutek orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Przedsiębiorstwa A W.F., M.F., K.F. sp.j. Skarżący był wspólnikiem tej Spółki i z racji tego odpowiedzialny był za podejmowane decyzje gospodarcze, jak też był zobowiązany do zarządzania i sprawowania nadzoru nad sytuacją finansową Spółki, w tym nad realizacją zobowiązań publicznoprawnych. Ryzyka odpowiedzialności podatkowej, z jakim musi liczyć się każdy wspólnik/były wspólnik w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie można przenieść na Skarb Państwa, a tak właśnie by się stało w przypadku uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie obciążającej go należności.
Zauważyć też należy, że nieuczciwość lub niesolidność kontrahentów czy zdarzenia losowe (wypadek drogowy, kradzież towarów), powoływane przez skarżącego jako przyczyny powstania zaległości Spółki A są okolicznościami, które - aczkolwiek niepożądane - nie są czymś nadzwyczajnym w gospodarce, wchodzą w zakres ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej. Zasadnie wskazał przy tym organ podatkowy, że wyżej wymienione zdarzenia miały miejsce w latach 2002 oraz 2005 i tym samym ich wpływ na powstanie przedmiotowych zaległości w podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. oraz za okres od lutego do maja 2012 r. mógł być raczej hipotetyczny.
Pominąć również nie można ustaleń organów w zakresie braku skorzystania przez wspólników Przedsiębiorstwa A W.F., M.F., K.F. sp.j. z przysługującego im, a określonego w art. 89a ustawy o VAT, prawa skorygowania należnego podatku o kwotę podatku wynikającą z faktur, za które nie otrzymano zapłaty. To w pewnym stopniu tak, jakby samemu zrezygnować z możliwość obniżenia powstałych zaległości podatkowych.
Sąd zgadza się również, że organy podatkowe, oceniając z kolei wystąpienie przesłanki "interesu publicznego", miały prawo kierować się obciążającym je obowiązkiem dbałości o dochody budżetu Państwa.
W konsekwencji Sąd nie stwierdził, aby w sprawie niniejszej doszło do naruszenia prawa, powodującego konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Organy podatkowe w sposób jasny i wyczerpujący wykazały, że okoliczności udokumentowane przez skarżącego nie są wystarczające do zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności. Ich ocena dokonana przez organy podatkowe z punktu widzenia przesłanek możliwości przyznania tejże ulgi nie wykracza poza granice przyznanego organom uznania administracyjnego.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę należało oddalić, co Sąd orzekł w sentencji wyroku.
O wynagrodzeniu pełnomocnika będącego adwokatem, ustanowionego z urzędu w ramach prawa pomocy, Sąd orzekł na podstawie art. 250 cyt. ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło