I SA/Go 600/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2010 r. wniosku J.B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Go 600/09 wydanego w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok od dochodów z nieujawnionych źródeł p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżąca J.B. dnia [...] kwietnia 2010 r. (data nadania 27 kwietnia 2010 r.), za pośrednictwem pełnomocnika, złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 lutego 2010 r. sygnatura akt I SA/Go 600/09 wydanego w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2009 roku nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok od dochodów z nieujawnionych źródłach przychodów. Zarządzeniem z dnia 4 maja 2010 r. Skarżąca wezwana została do uiszczenia wpisu od złożonej skargi kasacyjnej w kwocie 576 zł. Odpis zarządzenia doręczono Skarżącej w dniu 19 maja 2010 r. Dnia 2 czerwca 2010 r. na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła kwota w w/w wysokości tytułem wpisu sądowego J.B.. Wpłaty dokonano w punkcie Pośrednictwo Finansowe [...]. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu z dnia 11 czerwca 2010 r. wezwano Skarżącą, za pośrednictwem pełnomocnika, do przedłożenia kopii dokumentu potwierdzającego datę złożenia w instytucji "Pośrednictwo Finansowe [...]" dyspozycji przelewu kwoty 576 zł tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz kopii dokumentu potwierdzającego, że w/w instytucja działała na podstawie stosownej umowy pośrednictwa w czynnościach bankowych, pod rygorem przyjęcia, że data uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej jest datą widniejąca na wtórniku otrzymanego zlecenia płatniczego wygenerowanego przez system bankowości elektronicznej NBP tj. 2 czerwca 2010 r. W odpowiedzi, w dniu [...] lipca 2010 r. (data nadania pisma 30 czerwca 2010 r.) J.B., za pośrednictwem pełnomocnika, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wyjaśniła, że E.S. odmówił udostępnienia umowy pośrednictwa w czynnościach bankowych uzasadniając swoje stanowisko ochroną tajemnicy bankowej. Uzasadniając swoją prośbę stwierdziła, iż wpłaty gotówkowej żądanego wpisu uiściła w formie gotówkowej w punkcie przyjmującym wszelkie opłaty działającym pod firmą Pośrednictwo [...] w dniu 20 maja 2010 r. tj. przed upływem wyznaczonego 7-dniowego terminu. Dopiero z wezwania Sądu dowiedziała się, iż na wtórniku zleceń płatniczych widnieje data 2 czerwca 2010 r. tj. aż 12 dni po złożeniu przez nią zlecenia płatności. W związku z tym, z ostrożności procesowej złożyła przedmiotowy wniosek, jakkolwiek podkreśliła, iż ona zachowała termin do uiszczenia wpisu, winą obciążając Pośrednictwo [...]. Podniosła, iż w związku z tym nie można jej obciążać skutkami działań lub zaniechań dokonanych przez pośrednika. Do wniosku Skarżąca dołączyła oryginał dowodu wpłaty w/w kwoty z datą zlecenia 20 maja 2010r. oraz pismo wyjaśniające pośrednika, iż dnia 26 maja 2010 r. na wskazane konto zrealizowany został przelew kwoty 576 zł, jednak z niewiadomych przyczyn przelew ten został zwrócony, w związku z czym powyższą transakcję powtórzono dnia 2 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić kwestię terminowości uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, od niej bowiem zależy rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, jako że jest on dopuszczalny jedynie wówczas, gdy wpłata nastąpiła po upływie terminu zakreślonego do dokonania tej czynności czyli dokonana wpłata wpisu uchybia 7-dniowemu terminowi do jego uiszczenia. Zgodnie z art. 219 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami - zwanej dalej p.p.s.a.) opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie, zaś na podstawie art. 219 § 2 p.p.s.a., opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1993 r. wydanego w sprawie Sygn. akt III ARN 7/93 OSNC 1994/1/24 wynika co prawda, że wpłacenie przekazem pieniężnym opłaty sądowej w urzędzie pocztowym lub w banku na konto właściwego sądu w innym banku jest równoznaczne pod względem czasowym z bezpośrednią wpłatą gotówkową do kasy tego sądu lub do banku prowadzącego rachunek bankowy sądu, jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się jednocześnie, że dotyczy to wyłącznie wpłat dokonanych w banku, urzędzie pocztowym oraz podmiotach prawnie znacząco związanych i pozytywnie porównywalnych. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd podkreśla, iż dołączone do wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu dokumenty nie dają jakichkolwiek podstaw do ustalenia i oceny, że firma o nazwie Pośrednictwo [...], do której w dniu 20 maja 2010 r. została wpłacona kwota wpisu sądowego, jest bankiem albo urzędem pocztowym lub chociażby podmiotem pod względem prawnym z nimi pozytywnie porównywalnym. Okoliczność ta była przedmiotem rozważań Sądu, jednakże na wezwanie pełnomocnik wnoszący rozpoznawany wniosek udzielił jedynie odpowiedzi że, ze względu na ochronę tajemnicy bankowej, pośrednik odmówił ich udostępnienia. Z akt sprawy wynika więc, że Skarżąca uiszczając wpis od skargi kasacyjnej w żadnym razie nie wykazała i nie uzasadniła, że w dniu 20 maja 2010 r. dokonała wpłaty wpisu sądowego w sposób i do podmiotu, które były prawnie znaczące w rozumieniu art.219 §1 i 2 p.p.s.a. oraz poglądu prawnego wyrażonego w przytoczonym postanowieniu Sądu Najwyższego. Co więcej, dniem dokonania opłaty sądowej, uiszczanej za pośrednictwem podmiotów niebędących bankiem, urzędem pocztowym czy innej instytucji finansowej działającej w ich imieniu nie jest dzień powierzenia im funduszy niezbędnych do uiszczenia opłaty sądowej, ale data uznania rachunku bankowego prowadzonego przez bank dla właściwego sądu (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 47/10; z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 438/08). W przedmiotowej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej zostało doręczone Skarżącej w dniu 19 maja 2010 r., zatem termin do dokonania tej czynności upłynął w dniu 26 maja 2010 r. Zaś, z załączonego przez Skarżącą dowodu wynika, iż wpłaciła ona wprawdzie kwotę wpisu do pośrednika - Pośrednictwo [...] w dniu 20 maja 2010 r., jednakże według wyjaśnień załączonych do złożonego wniosku, jak i wtórnika otrzymanych zleceń płatniczych z systemu bankowości elektronicznej NBP , pośrednik dokonał wpłaty na rachunek bankowy Sądu w dniu 2 czerwca 2010 r. (z niewiadomych przyczyn przelew z dnia 26 maja 2010 r. został zwrócony), a więc po upływie terminu do dokonania tej czynności. Skoro zatem przelew z rachunku pośrednika nastąpił z przekroczeniem terminu do uiszczenia wpisu, nie można uznać wpłaty dokonanej przez skarżącą za skuteczną. W tym stanie rzeczy należało przejść do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten odpowiada wymaganiom formalnym. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art.87 § 2 w/w ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., VSA 793/03,). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym do okoliczności faktycznych, które uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyr. NSA z 3.VIII.2001r., I SA/Wr 676/99, niepubl.) czy mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (post. WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r., III SA 1983/03, niepubl.). Natomiast do przesłanek negatywnych zalicza się np. nieodebranie pisma z urzędu pocztowego (post. NSA z 1.VI.2001r., II SA/Po 54/01,), nieznajomość prawa (wyr. NSA z 6.XI.1998r., I SA/ld 153/97, czy choćby nie przebywanie pod adresem, który podano jako miejsce, na który miały być kierowane pisma (post. WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2004 r., III SA/Wa 368/04, niepubl.). Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (z post. NSA z 2.10.2002 r., VSA 793/03). Zaś ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W kontekście obowiązującego stanu prawnego oraz w oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy z całym przekonaniem stwierdzić, iż przedstawiona przez Stronę argumentacja nie może stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu, albowiem w ocenie sądu w żadnym razie nie uprawdopodabnia ona braku winy Skarżącej w tym względzie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto pogląd, że posłużenie się w dokonywaniu wpłaty w/w pośrednikiem, jakim jest np. agencja finansowa, następuje na wyłączne ryzyko strony, która została zobowiązana do uiszczenia opłaty sądowej. W takim stanie rzeczy dokonane przez pośrednika czynności oraz powstałe uchybienia obciążają wyłącznie stronę, która korzystała z tego pośrednictwa (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2005 r. sygn. akt II OSK 869/05; z dnia 30 listopada 2005 r. sygn. akt II OSK 204/05). Przy powyższej ocenie, za zupełnie niezrozumiałe należy ocenić zachowanie Skarżącej korzystania przy dokonaniu tak istotnej dla dalszego biegu sprawy czynności z usług pośrednika niebędącego bankiem, urzędem pocztowym czy innej instytucji finansowej działającej w ich imieniu, pomimo co jakiś czas pojawiających się doniesień mediów o nierzetelnych działaniach takich podmiotów, polegających na nieterminowym przekazywaniu powierzonych im środków finansowych czy wręcz ich nieuczciwości. Ponadto, należy podkreślić, iż Skarżąca w niniejszym postępowaniu korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika (radca prawny, doradca podatkowy), który bez wątpienia winien także wskazać stronie działania, które w pełni wyczerpywałyby znamiona szczególnej staranności wymaganej zarówno od niej samej, jak i jej pełnomocnika. Na zakończenie, należy jeszcze raz przypomnieć, iż zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych, ani niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (post. NSA z dnia 10 lutego 2000 r. SA/Sz 1117/99, niepubl.), ani też nieznajomość prawa (por. wyr. NSA z dnia 6 listopada 1998 r. I SA/ld 153/97) nie są okolicznościami faktycznymi, które uzasadniają przywrócenie uchybionego terminu. Wobec nie wykazania przez Skarżącą takich okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, albowiem niedopełnienie obowiązku nastąpiło z powodu przeszkody możliwej do przezwyciężenia, czyli zawinionej przez Skarżącą. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd na podstawie art.86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.