I SAB/Go 3/09
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-09-08
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Stefan Kowalczyk, Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy pozostaje w bezczynności, jeśli wielokrotnie przedłuża termin załatwienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, powołując się na skomplikowany charakter sprawy i konieczność oczekiwania na rozstrzygnięcia innych postępowań, mimo braku przesłanek do zawieszenia postępowania?Ratio decidendi
Organ podatkowy pozostaje w bezczynności, jeśli mimo wielokrotnego przedłużania terminu załatwienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, nie podejmuje merytorycznego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie lub terminie wyznaczonym na podstawie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, a jednocześnie nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania. Samo zawiadomienie o przedłużeniu terminu nie wyklucza bezczynności, jeśli organ nie dotrzymał już dwukrotnie wyznaczonych terminów.Stan faktyczny
Spółka TF S.A. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za maj 1995 r. Organ podatkowy wielokrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, powołując się na jej skomplikowany charakter i konieczność oczekiwania na rozstrzygnięcia innych postępowań. Spółka wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Organ argumentował, że wniosek spółki dotyczy szerszego okresu niż maj 1995 r. i wymaga kompleksowego rozliczenia, a także że nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego do wydania w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku orzeczenia w sprawie wniosku skarżącej Spółki z dnia [...] września 2008 r. dotyczącego stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1995 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant sekr. sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2009 r. sprawy ze skargi TF S.A. na bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w przedmiocie nadpłaty w podatku od towarów i usług za maj 1995 r. w sprawie o nr [...] zobowiązuje Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego do wydania w terminie 30 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku orzeczenia w sprawie wniosku skarżącej Spółki z dnia [...] września 2008 r. dotyczącego stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1995 r. prowadzonej w sprawie o nr [...].
TF S.A. wniosło skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego, w której strona skarżąca zarzuca naruszenie przepisu art. 125 i art. 139 § l Ordynacji podatkowej, poprzez niezałatwienie sprawy w terminie, dotyczącej stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1995 roku. Powyższe żądanie Strona uzasadnia tym, że w dniu [...] września 2009 roku, złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty i w terminie określonym w art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, organ I instancji nie wydał decyzji a jedynie zawiadomienie o przedłużeniu terminu do zakończenia sprawy. Zdaniem skarżącego zawiadomienie jest niczym innym jak postanowieniem o zawieszeniu postępowania bez prawa o zaskarżeniu tego postępowania. Albowiem zdaniem Strony wniosek złożony w dniu [...] września 2008 roku może być rozstrzygnięty bez jakichkolwiek wstępnych ustaleń. Zdaniem Skarżącego kilkadziesiąt toczących się postępowań administracyjnych i sądowo - administracyjnych w różnych zakresach w tym za maj 1995 roku nie mają znaczenia przy rozstrzyganiu kwestii stwierdzenia nadpłaty za maj 1995 roku.
W sprawie jest następujący stan faktyczny:
W piśmie z [...] września 2008 r., TF S.A. złożyło wniosek o stwierdzeniu nadpłaty w podatku od towarów i usług za maj 1995 r.
W uzasadnieniu wniosku między innymi podnosząc, że w dniu [...] czerwca 1996 r. na podstawie decyzji I Urzędu Skarbowego zabezpieczono na majątku spółki, kwotę 5.540.124, 98 zł poprzez zajęcie środków finansowych, na poczet należności z tytułu podatku VAT, za maj 1995 r. W dniu [...].06.1999r. Izba Skarbowa ostateczną decyzją określiła zalęgłość podatkową w podatku VAT za maj 1995 r. ( w łącznej kwocie 160.331,18 zł należność główna 55.540,98 zł oraz odsetki od tej zaległości w wysokości 104.790,20 zł). Bezspornym jest więc, że organ podatkowy, w ramach postępowania zabezpieczającego, pobrał od spółki, kwotę 5.379.793,80 zł całkowicie nienależnie. Zdaniem wnioskodawcy kwota ta podlega zwrotowi wraz z oprocentowaniem do dnia dokonania zwrotu, ponieważ winna być traktowana na równi z nadpłatą (k. 2 akt adm).
Zawiadomieniem z [...] października 2008 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 140 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, zawiadomił spółkę, ze jej wniosek z dnia [...] września 2008 r. o stwierdzeniu nadpłaty w podatku od towarów i usług za maj 1995 r., nie zostanie załatwiony w ustawowym terminie. Jako przyczynę niedotrzymania terminu wskazano skomplikowany charakter sprawy, nowy termin załatwienia sprawy wyznaczono na dzień [...] listopada 2008 r. (k. 3 akt adm.).
Następnie wezwaniem z [...] listopada 2008 r. działając na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego, wezwał stronę do sprecyzowania wniosku z dnia [...] września 2008 roku poprzez wskazanie o jaką kwotę zwrotu nadpłaty w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1995 r. wnosi, bowiem podana we wniosku decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 1999 r. została rozliczona w całości (k. 5 akt adm.).
Zawiadomieniem z [...] listopada 2008 r. organ działając na podstawie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (k. 6 akt adm.).
Po czym wystosował do strony zawiadomienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 31 grudnia 2008 r., jako przyczynę niedotrzymania terminu wskazano, szczególnie skomplikowany charakter prawy sprawy (k. 8 akt adm.).
Wystosowano do strony ponowne wezwanie do sprecyzowania wniosku z dnia [...] września 2008 r., poprzez wskazanie o jaka kwotę zwrotu nadpłaty w zakresie podatku od towaru i usług za miesiąc maj 1995 r. strona wnosi (k. 10 akt adm.).
Strona w piśmie z [...] grudnia 2008 r. podała, że domaga się nadpłaty w kwocie 5 379.793,30 zł (. 12 akt).
Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. organ poinformował stronę, że jej wniosek z dnia [...] września 2008 r., w sprawie stwierdzenia nadpłaty w kwocie 5 379.793, 30 zł z tytułu podatku od towarów i usług nie zostanie załatwiony w terminie i zachodzi konieczność przedłużenia terminu do załatwienia sprawy
- do czasu prawomocnego określenia wysokości wymiarów w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 1995 r. wobec TF S.A., w związku z postępowaniem jakie toczy się przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Poznaniu i Naczelnym Sądem Administracyjnym w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o wznowienie postępowania w zakresie podatku od towarów i usług za 1995 rok- sygn. akt WSA Poznań I SA/ Po 1101/07 oraz postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w przedmiocie rozpatrzenia skarg złożonych przez TF S.A. na decyzje Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2002 r. oraz [...] sierpnia 2002 r. o numerach od [...] do [...] – sygn. akt WSA Poznań I SA/ Po 1434-1438/07,
- oraz do czasu prawomocnego zakończenia postępowań prowadzonych przez Dyrektora Izby Skarbowej w wyniku wznowienia wymiaru podatku VAT za okres od kwietnia do grudnia 1995r. w związku z wnioskiem TF S.A. z dnia [...] października 2007 r. dotyczących postępowań w sprawach zakończonych decyzjami Izby Skarbowej z dnia [...] maja 1999 r. nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1995 r., z dnia [...] czerwca 1999 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1995 r. i z dnia [...] grudnia 2000 r. decyzji o numerach od [...] do [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 1995 r.
Spółka w piśmie z [...] stycznia 2009 r., wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej ponaglenie podnosząc, że nie została wydana decyzja w sprawie wszczętej wnioskiem podatnika z dnia [...].09.2008r., a zawiadomienie z [...].12.2008 r. nie spełnia wymogów z ordynacji podatkowej (.k.15 akt).
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lutego 2009r., uznał je za nieuzasadnione.
W udzielonej odpowiedzi na skargę, organ stwierdził, że na skutek w/w decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w odniesieniu do miesiąca maja 1995r. oraz do innych miesięcy (podatnik złożył wnioski o wznowienie postępowania za miesiące od kwietnia do grudnia 1995r.) zaczęły wpływać wnioski o stwierdzenie nadpłaty i ponowne rozrachowania, przy czym zakres objęty w tych wnioskach w tym we wniosku z dnia [...] września 2008r. jest bardzo szeroki tj. ponad kwoty wymiarów.
We wniosku z dnia [...] września 2008r. Strona skarżąca domaga się cyt. "W dniu [...].06.1999r. Izba Skarbowa, ostateczną decyzją określiła zaległość podatkową w VAT za miesiąc maj 1995r., w łącznej kwocie 160.331,18zł. (należność główną 55.540,98zł. oraz odsetki od tej zaległości w wysokości 104.790,20zł.) Bezspornym jest więc, że organ podatkowy, w ramach postępowania zabezpieczającego, pobrał od spółki, kwotę 5.379.793,80zł., całkowicie nienależnie. Zdaniem wnioskodawcy kwota ta podlega zwrotowi wraz z oprocentowaniem, do dnia dokonania zwrotu, ponieważ winna być traktowana na równi z nadpłatą."
Strona skarżąca potwierdziła to również w swoim piśmie z dnia [...] grudnia 2008r., w którym wyraźnie zaznaczyła, iż domaga się zwrotu nadpłaty w kwocie 5.379.793,80zł. Kwota ta ze swej istoty nie odnosi się w żądnym wypadku do należności jedynie za miesiąc maj 1995r., lecz do całości należności kwot uzyskanych w wyniku zabezpieczenia. Oznacza to, że Strona skarżąca domaga się zwrotu należności w odniesieniu do zabezpieczeń związanych z pokryciem należności od miesiąca kwietnia do miesiąca grudnia 1995 roku.
W tym stanie rzeczy organ w dniu [...] grudnia 2008r. zawiadomił Stronę, iż w zakresie zwrotu kwoty 5.379.793,80zł., jako ewentualnej nadpłaty, konieczne jest dokonanie ustaleń w zakresie wymiarów za inne okresy oraz konieczne jest zakończenie postępowań i prawomocne uzyskanie decyzji w zakresie wznowień postępowań w zakresie wymiaru za miesiące od kwietnia do grudnia 1995r.
Uwzględniając powyższe w zakresie należności za miesiąc maj 1995 roku, nigdy nie pojawiła się należność określona wnioskiem Strony skarżącej z dnia [...] września 2008r. w kwocie 5.379.793,80zł.
Aktualnie prowadzone są postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości należności za miesiące od lipca do grudnia 1995 roku, przy czym należy podkreślić, iż tych postępowań jest kilkanaście a dotychczas zostało wydanych już ponad kilkadziesiąt decyzji NSA i WSA. Zabezpieczenie jakie było dokonane wobec TF S.A. w okresie od 1996 do 2000 roku obejmowało wszystkie należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 1995 roku.
Strona skarżąca w swoim wniosku z dnia [...] września 2008r. pisze cyt. "Wobec tego, że w dniu [...].06.1996r., na podstawie decyzji Urzędu Skarbowego, zabezpieczono na majątku spółki, kwotę 5.540.124,98zł., poprzez zajęcie środków finansowych, na poczet należności z tytułu podatku VAT, za maj 1995r." Należy stwierdzić, że nieprawdą jest, iż zajęcie zabezpieczające dokonane było na poczet miesiąca maja 1995 roku.
Strona skarżąca z uwagi na ilość już prowadzonych postępowań (kilkanaście wniosków o stwierdzenie nadpłaty i wniosków wznowieniowych) często myli lub dubluje postępowania w tym swoje wnioski. Potwierdza to fakt, że w zakresie stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1995r. prowadzonych jest już kilka postępowań jak np. wniosek z dnia [...] lipca 2008r., z dnia [...] września 2008r. i z dnia [...] października 2008r.
Z powyższego wynika, iż Strona skarżąca wielokrotnie formułuje wnioski o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT za miesiąc maj 1995r. We wniosku złożonym w dniu [...] września 2008r. podatnik domaga się zwrotu wszystkich kwot objętych zabezpieczeniem a więc i tych, które odnoszą się do należności objętych nadal prowadzonymi postępowaniami sądowo- administracyjnymi w zakresie miesiąca od lipca do grudnia 1995 roku.
Zdaniem organu stanowisko Strony jest takie, iż przed ostatecznym dokonaniem rozliczenia w zakresie wymiarów pod VAT za miesiące od kwietnia do grudnia 1995 roku już powinna być wydana decyzja o stwierdzeniu nadpłaty co jest absurdem albowiem postępowanie o stwierdzenie nadpłaty poprzedzałoby postępowanie wymiarowe w zakresie prawomocnego stwierdzenia wymiaru. Intencją podatnika jest raczej kolejne wszczęcie postępowania, kolejnego nierozpatrzonego wniosku w terminie. Na marginesie należy bowiem dodać, iż Strona skarżąca prowadzi postępowania sądowe przeciwko tut. organowi przed Sądem Rejonowym , w którym podnosi również, iż nie posiada żadnych zaległości a wprost przeciwnie znaczne nadpłaty. Natomiast wnioski o odszkodowanie zostały przez sąd odrzucone.
Ustosunkowując się do zarzutu, iż jakoby zawiadomienie o przedłużeniu terminu stanowiło zawieszenie postępowania o stwierdzenie nadpłaty organ wyjaśnił, że jest on bezzasadny albowiem nie mamy zawieszenia a jedynie konieczność ustalenia określonych stanów faktycznych związanych z wysokością
ewentualnej nadpłaty a nie ze sprawą prejudycjalną. Nie mamy tu zatem żadnego zagadnienia wstępnego a jedynie konieczność ustalenia skutków związanych z prawomocnym określeniem wymiaru na wysokość ewentualnej nadpłaty.
W tym zakresie zatem zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego skarga powinna zostać oddalona. Z ostrożności procesowej organ wniósł również o odrzucenie skargi albowiem Strona skarżąca nie wyczerpała trybu określonego w art. 53 § 2 związanego z wezwaniem do usunięcia prawa w związku z art. 52 § 2 ustawy - Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi.
:
Ponadto w przedmiotowej sprawie wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienie z dnia [...] lutego 2009r. nr [...], było postępowaniem kończącym w sprawie i w tym zakresie również nie została wniesiona skarga. Mając na uwadze powyższe nie dochowanie warunków formalnych w zakresie prawa do wniesienia skargi zdaniem strony przeciwnej skarga powinna być odrzucona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r (Dz.U. Nr 153 poz 1270 z późn. zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w dalszej części zwanej P.p.s.a., możliwe jest wniesienie skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w tej ustawie. Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Uwzględnienie skargi w tym przypadku w myśl art. 149 P.p.s.a., oznacza wydanie przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie doszło do bezczynności organu. W pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć podniesiony przez organ w odpowiedzi na skargę wniosek o odrzucenie skargi. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, strona skarżąca nie wyczerpała trybu określonego w art. 53 § 2 związanego z wezwaniem do usunięcia prawa w związku z art. 52 § 2 P.p.s.a.
Wniosek ten nie jest zasadny, albowiem w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania art. 53 § 2 P.p.s.a., odwołujący się do instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa, określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a., a nie jak ustalono w odpowiedzi na skargę art. 52 § 2 P.p.s.a. W sprawie ma zastosowanie art. 52 § 1 P.p.s.a. zgodnie, z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Otóż takim środkiem zaskarżenia, który służy skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie jest środek w postaci ponaglenia z art.141 § 1 Ordynacji podatkowej, z którego skorzystanie warunkuje dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego (tak WSA w Łodzi w postanowieniu z dnia 16 maja 2006, I SAB/Łd 1/06, niepubl., podobnie NSA w wyroku z 17 lutego 2000r. I SA/Łd 660/98 publ. OPP 2001 nr 1 s. 59).
Natomiast w wyroku z 13 marca 2009 w sprawie II FSK 2020/08, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ustawowy termin do wniesienia skargi określony w art. 53 § 1 P.p.s.a. nie dotyczy skargi na bezczynność.
W rozpoznawanej sprawie, co nie jest przez organ kwestionowane, strona złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej ponaglenie. Organ ten postanowieniem z [...] lutego 2009 uznał ponaglenie za nieuzasadnione, co otworzyło dla skarżącej spółki możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego. Na gruncie art. 3 § 2 pkt. 8 P.p.s.a. przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ ten nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowniej czynności.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak T. Woś, H. Krzysiak- Molczyk, M. Romańska- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2008, Wydanie 2, teza 76, s.97, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis).
Należy zgodzić się z wymienionymi komentatorami, że skarga na bezczynność stanowi nie tylko środek służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania organów administracji publicznej, ale i ważny element zapewniający prawidłową wykładnię przepisów materialnego prawa administracyjnego.
Przy ocenie wystąpienia tzw. bezczynności organu administracji publicznej istotne znaczenie ma kwestia terminów przewidzianych na załatwienie sprawy. Ugruntowany jest bowiem pogląd, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona po upływnie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy.
W rozpoznawanej sprawie będzie miał zastosowanie art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej zgodnie, z którym załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowane - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania chyba, że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Do nich należy zaliczyć art. 14 d oraz art. 167 § 1 Ordynacji podatkowej, nie mają one jednak w rozpoznawanej sprawie zaastosowania.
Z kolei w myśl art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przy dokonaniu wykładni regulacji dotyczącej terminu załatwienia przez organ sprawy w szczególności w sytuacji gdy doszło do kilkukrotnego wskazania nowego terminu załatwiania sprawy, należy uwzględnić także treść zasady wynikającej z art. 125 Ordynacji podatkowej, przesłanek do zawieszenia postępowania z art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej jak również art. 184 Konstytucji Rzeczpospolitej.
Analiza wyżej wskazanych regulacji prowadzi do stwierdzenia, że spełnienie przez organ wymogu z art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, czyli zawiadomienie strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie nie wyklucza automatycznie istnienia bezczynność organu, w sytuacji gdy organ ten niedotrzymał już dwa razy wyznaczonych przez siebie terminów do załatwienia sprawy. Obowiązek podania przyczyny niedotrzymania terminu jest elementem, który pozwala dokonać merytorycznej kontroli przyczyn niezałatwienia sprawy we właściwym terminie. Nie można przyjąć poglądu, że wyznaczenie przez organ w trybie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej terminu automatycznie, bez żadnych konsekwencji dla tego organu, stanowi dotrzymanie terminu z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Albowiem w art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, ustawodawca posłużył się pojęciem "nowy termin" a nie pojęciem "przedłużony termin". Oznacza to, że są to oddzielne terminy a nie jeden przedłużony. Ponadto z art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że ponaglenie przysługuje na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140. Ustawodawca w art. 141 ustanowił dla strony prawo wniesienia ponaglenia w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Strona będzie podejmowała decyzję, czy ponaglenie wnosić natychmiast po upływie terminu określonego w art. 139, czy też po upływie terminu wyznaczonego w trybie art. 140. Ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie jest swoistym środkiem ochrony praw strony w postępowaniu podatkowym. Ponaglenie to przysługuje na czynność organu administracyjnego, która w tym przypadku będzie przybierała postać swoistego milczenia administracji (tak. R. Hauser w Komentarzu do Ordynacji podatkowej opracowanego przez S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, Lexis- Nexis, Warszawa 2009, Wydanie 5, teza 1, str. 612).
Inna interpretacja prowadziłaby do stwierdzenia, że żadnego znaczenia prawnego nie ma zasada szybkości postępowania z art. 125 Ordynacji podatkowej. Ponadto ustawodawca do szczególnych przypadków, które uniemożliwiają załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki przewidział zawieszenie postępowania. Zatem, gdy nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania organ powinien sprawę rozpoznać w terminie wynikającym z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, a w szczególności sytuacji w nowym terminie wskazanym w art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto zauważyć należy, że wielokrotne przedłużanie terminu z art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej w sytuacji gdyby przyjąć pogląd, że nie podlega ono merytorycznej kontroli prowadziłoby do sytuacji, w której strona nie miałaby możliwości ochrony przed sądem swoich praw, co byłoby sprzeczne z art. 45, art. 77 ust. 2 i art. 184 Konstytucji RP.
Naczelnik Urzędu Skarbowego, po złożeniu przez skarżącą spółkę wniosku z dnia [...] września 2008r. o stwierdzeniu nadpłaty w podatku od towarów i usług za maj 1995r., zawiadomieniem z [...] października 2008 wskazał termin załatwienia sprawy na dzień 31 listopada 2008 (chociaż listopad ma 30 dni) co oznacza, że wniosek strony nie budził wątpliwości, a następnie wezwaniem z dnia [...] listopada 2008 wezwał stronę do sprecyzowania wniosku, wskazując jednocześnie, że podana we wniosku decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 1999 została rozliczona w całości (k.3, 5 akt adm.).
Zawiadomieniem z [...] listopada 2008 wyznaczono skarżącej spółce siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (k. 6 akt adm.).
Następnie ponownie przedłużono termin do załatwienia sprawy do 30 grudnia 2008 i ponownie wezwano skarżącą do sprecyzowania wniosku (k. 8, 10 akt adm.), aby zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2008 poinformować, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że przed ostatecznym dokonaniem rozliczenia w zakresie wymiaru podatku VAT za miesiące od kwietnia do grudnia 1995r. wydanie decyzji o stwierdzeniu nadpłaty byłoby absurdem, albowiem stwierdzenie nadpłaty poprzedzałoby postępowanie wymiarowe w zakresie prawomocnego stwierdzenia wymiaru.
Z tym bardzo zawiłym poglądem nie można się zgodzić, albowiem decyzje wymiarowe zostały już wydane i stały się ostateczne i to one są dla organu wiążące. Organ w udzielonej odpowiedzi na skargę nie wskazał, na jakiej to podstawie prawnej twierdzi, że do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nadpłaty konieczne są mu prawomocne decyzje a nie ostateczne, chociaż z art. 128 Ordynacji podatkowej wynika, zasada trwałości decyzji ostatecznej. Strona złożyła wniosek o zwrot nadpłaty za maj 1995r., a ze stanowiska organu wynika, że chce sprawę załatwić kompleksowo za miesiące od kwietnia do grudnia, wychodząc tym samym poza wniosek strony, która w piśmie z [...].09.2008 r. wskazała, że wniosek dotyczy maja 1995 r., a w piśmie z [...].12.2008 r. podała kwotę nie zmieniając w pozostałym zakresie wniosku (k. 12 akt adm.). Pamiętać należy, że sprawa dotyczy wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a nie jest to sprawa podatkowa dotycząca określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 1995 r. Z udzielonej odpowiedzi na skargę wynika, że były wydawane tzw. wymiarowe decyzje za maj 1995 r. Zatem organ winien ustalić, czy są one nadal w obrocie prawnym, jeżeli tak to powinien rozpoznać złożony wniosek biorąc pod uwagę regulację rozdziału 9 Ordynacji podatkowej.
Jeżeli jednak zdaniem organu rozpoznanie złożonego wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie jest możliwe z uwagi na konieczność oczekiwania rozstrzygnięć spraw rozpoznawanych w postępowaniu sądowoadministracyjny oraz przez Dyrektora Izby Skarbowej to powinien rozważyć czy w tej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji zawieszenia postępowania, z art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej.
Sąd działając na podstawie art. 149 P.p.s.a., zobowiązał Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego do wydania w terminie 30 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku orzeczenia w sprawie wniosku skarżącej spółki z dnia [...] września 2008 r. dotyczącego stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1995 r. prowadzonej w sprawie [...].
(-) S. Kowalczyk (-) D. Skupień (-) J. Niedzielski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło