I SPP/Go 11/20

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi K spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. K sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 rok. Jednocześnie w skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym w dniu 5 marca 2020 r. formularzu PPPr Spółka rozszerzyła zakres wniosku o ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu podniosła, że złożyła wnioski o zwrot podatku od towarów i usług w łącznej wysokości 1.710.284 zł plus odsetki. Jest to kwota wyjęta z obrotu spółki co skutkuje utratą płynności finansowej. Względem spółki prowadzone są liczne egzekucje komornicze, spółka ma zajęte konta bankowe co powoduje, że nie jest w stanie normalnie funkcjonować i zaplanować jakichkolwiek wydatków. Z oświadczenia o majątku o dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 410.000,00 zł, wartości środków trwałych 7.021.735,00 zł oraz wysokość zysku za ostatni rok obrotowy 204.084,92 zł. Spółka wykazała też "zerowe" saldo rachunku bankowego w [...]. Oświadczyła ponadto, że należący do niej majątek nieruchomy jest obciążony hipoteką, a rachunki bankowe są zajęte. Podała, że jej miesięczny dochód wynosi około 18.000,00 - 25.000,00 zł, a miesięczne koszty jej działalności to około 24.000,00 zł i 3.000,00 - 4.000,00 zł na paliwo do urządzeń. Stan środków w kasie na koniec grudnia wyniósł 44,00 zł. Ze względu na zajęcia komornicze część klientów Spółki zrezygnowała ze współpracy, a inni przekazują zapłaty za towary bezpośrednio do urzędu skarbowego. Pomimo wygenerowanego zysku na koniec roku na konto Spółki wpływają małe kwoty, które nawet nie wystarczają na wynagrodzenia pracowników, dlatego Spółka jest zmuszona zaciągać pożyczki od udziałowca, ale jego możliwości finansowe już się skończyły. Z nadesłanych, w odpowiedzi na wezwanie z 11 marca 2020 r., dokumentów (zeznanie podatkowe, sprawozdanie finansowe, ewidencja środków trwałych) wynika, że w 2018 r. skarżąca spółka osiągnęła przychód w wysokości 529.368,48 zł przy kosztach jego uzyskania w kwocie 297.751,79 zł. Zgodnie z bilansem sporządzonym na dzień 31 grudnia 2018 r. spółka posiada aktywa w wysokości 15.982.864,82 zł, na które składają się przede wszystkim grunty o wartości 7.021.735,00 zł oraz należności od pozostałych jednostek w wysokości 8.945.331,15 zł. Z kolei z deklaracji dla podatku od towarów i usług wynika, że w ostatnich trzech kwartałach 2019 r. dokonano dostaw towarów na kwoty: 86.043 zł (II kwartał 2019r.), 59.991 zł (III kwartał 2019r.), 295.465 zł (IV kwartał 2019r.), przy nabyciu towarów odpowiednio na kwotę: 22.930 zł (II kwartał 2019r.), 30.718 zł (III kwartał 2019r.), 38.917 zł (IV kwartał 2019r.). Spółka przedłożyła kopie 9 umów pożyczek udzielonych Spółce przez R.S. ([...] września 2019 r. na kwotę 11.500 zł, [...] października 2019 r. na kwotę 15.000 zł, [...] października 2019 r. na kwotę 15.000 zł, [...] listopada 2019 r. na kwotę 5.000 zł, [...] grudnia 2019 r. na kwotę 14.000 zł, [...] grudnia 2019 r. na kwotę 3.500 zł, [...] stycznia 2020 r. na kwotę 14.000 zł, [...] stycznia 2020 r. na kwotę 1.700 zł i [...] lutego 2020 r. na kwotę 12.700 zł.), a także dokumenty świadczące o zajęciach komorniczych i egzekucyjnych. Analiza sytuacji majątkowej i dochodów Spółki prowadzi do wniosku, że jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej zwanej "P.p.s.a."), stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. To ona winna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki stanowiące podstawę do uwzględnienia jego wniosku. Sąd rozpoznający wniosek nie prowadzi postępowania dowodowego w tym zakresie. Rozpoznając złożony wniosek podkreślić przede wszystkim należy, że skarżąca spółka cały czas prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi stały, znaczny dochód. Zysk z samej sprzedaży w 2018 r. wyniósł 119.715,40 zł, a zysk z całej działalności operacyjnej 206.297,08 zł. Spółka nie przedłożyła zeznania i sprawozdania finansowego za 2019 r. Sama jednak deklaruje, że jej miesięczny dochód wynosi około 18.000 zł - 25.000 zł. Ponadto, jak wynika z przedłożonych deklaracji VAT-7 za ostatnie trzy kwartały 2019 r. Spółka, w ramach prowadzonej działalności, dokonała dostaw towarów i usług w kwocie: II kwartał 2019r. 86.043 zł, III kwartał 2019 r. 59.991 zł, IV kwartał 2019 r. 295.465 zł, przy nabyciu towarów odpowiednio na kwotę: 22.930 zł, 30.718 zł, 38.917 zł. Przyjąć zatem należy, że dysponuje zasobami finansowymi, które pozwalają na kontynuowanie działalności. Uwagę zwraca ponadto znaczna wartość środków trwałych Spółki; ich stan na dzień [...] grudnia 2018 r. wynosił 7.021.735,00 zł. Dysponowanie tak znacznym majątkiem, w ocenie referendarza, wyklucza w zasadzie przyznanie prawa pomocy. Daje bowiem możliwości jego wykorzystania do poniesienia kosztów sądowych. Z akt sprawy nie wynika nadto, aby Spółka została postawiona w stan likwidacji, upadłości bądź żeby toczyło się wobec niej postępowanie układowe, z powodu ewentualnego braku płynności finansowej. Zatem jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą nastawioną na zysk i mając zapewnioną możliwość uzyskiwania środków finansowych na pokrycie wydatków związanych z tą działalnością nie może przerzucać kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowoadministracyjnego na rzecz Skarbu Państwa. Jak podnosi się w orzecznictwie, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r. o sygn. akt I OZ 208/08, Lex nr 477191). Podnieść również należy, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ubiegająca się o prawo pomocy ma możliwość pozyskania środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat (por. postanowienie NSA z 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 796/11). Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 505 ze zm.), umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. Kidyba A., Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-300 K.s.h., wyd. VII). Mogą być także wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (postanowienia NSA z 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GZ 123/12, z 20 października 2015 r. sygn. akt II FZ 812/15). W tym miejscu należy wskazać, że przedłożona do akt sprawy umowa spółki (tekst jednolity z [...] stycznia 2017r.) w § 10 przewiduje możliwość nałożenia na wspólników dopłat w granicach do dziesięciokrotnej nominalnej wartości udziałów posiadanych przez każdego z nich. Wartość udziałów jednego z nich (E.S.) wynosi 310.000 zł, a drugiego (R.S.) 100.000 zł. Jak sama strona przyznała w złożonym wniosku, zaciąga pożyczki od jednego z udziałowców. Podniesiona natomiast przez nią okoliczność, że "i jego oszczędności i możliwości finansowe już się skończyły", nie wyklucza zobowiązania do dopłaty drugiego wspólnika. Trzeba też zauważyć, że w dniu [...] stycznia 2020 r., tj. kilka dni przed wniesieniem skargi na decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 rok, Spółka zaciągnęła pożyczkę w wysokości 14.000,00 zł, zaś dwie ostatnie umowy zawarte zostały już na etapie postępowania sądowego. Powyższe świadczy zatem o tym, że Spółka miała możliwość zabezpieczenia środków na dochodzenie swoich praw przed sądem, tj. na uiszczenie wpisu sądowego. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że obowiązkiem spółki jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą jest zabezpieczenie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym, gdyż stanowią one część kosztów tej działalności i mają pierwszeństwo przed innymi zobowiązaniami (por. postanowienia WSA w Warszawie: z 31.08.2017r. sygn. akt III SA/Wa 2212/17, z dnia 13 listopada 2018r. sygn. akt III SA/Wa 1187/17). Powyższe okoliczności pozwalają na wniosek, że skarżąca Spółka, pomimo braku środków na kontach bankowych i zajęć składników majątku, ma możliwość pozyskania środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, jak i opłacenie pełnomocnika do prowadzenia sprawy sądowoadministracyjnej. Jedynie na marginesie dodać należy, że udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest niezbędny do rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji, który dokonuje całościowej kontroli legalności zaskarżonego aktu, bezczynności lub przewlekłości postępowania, bez względu na argumentację podniesioną przez stronę skarżącą. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.