I SPP/Go 21/20

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-04-24

Skład orzekający: Katarzyna Kołodziej-Kobierowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie ujawniła wszystkich swoich dochodów i składników majątkowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie ujawniła wszystkich swoich dochodów, w tym dochodów z działalności gospodarczej, oraz nie przedstawiła kompletnych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową. Ciężar dowodu co do okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek.
Stan faktyczny
Skarżący L.T. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody z renty i wysokie wydatki. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedłożył część dokumentów, jednak sąd ustalił, że skarżący otrzymuje dodatkowe dochody z działalności gospodarczej, których nie ujawnił, a także nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu opłaty paliwowej za grudzień 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. L.T., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od ww. skargi w wysokości 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193), złożył formularz PPF wnosząc przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest właścicielem mieszkania o pow. 36m². Nie posiada oszczędności, wierzytelności, innych składników majątkowych. Utrzymuje się z renty po żonie w wysokości 1.100 zł. Do miesięcznych wydatków zaliczył: 550 zł - spłata kredytu, 150 zł - leki, 300 zł - wyżywienie), dodając jednocześnie, że koszty mieszkania opłaca córka. Analogiczny wniosek Skarżący złożył w sprawie o sygn. akt I SPP/Go 22/20. Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano jego pełnomocnika do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji: -dokumentów potwierdzających wysokość renty (przekazu pocztowego lub bankowego bądź aktualnej decyzji ustalającej wysokość świadczenia) za ostatnie trzy miesiące, -dokumentów potwierdzających wysokość raty kredytu i jego spłatę za ostatnie trzy miesiące, -wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i lokat skarżącego za ostatnie trzy miesiące, ze wskazaniem stanu konta na pierwszy i ostatni dzień sporządzenia wydruku, -oświadczenia o kosztach utrzymania skarżącego z wyszczególnieniem kwot przeznaczanych na konkretne cele oraz o źródłach ich finansowania. W odpowiedzi pełnomocnik nadesłał kopię decyzji o waloryzacji renty rodzinnej skarżącego oraz wyciągi z dwóch rachunków bankowych prowadzonych przez [...]: nr [...] za okres od 14 grudnia 2019 r. do 14 kwietnia 2020 r. i nr [...] za okres od 19 grudnia 2019 r. do 14 kwietnia 2010 r., a także oświadczenie skarżącego, że jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą 450 zł (czynsz - 140 zł, energia - 80 zł, leki - 200 zł, ubezpieczenie - 30 zł), a w utrzymaniu pomagają mu dwoje dorosłych dzieci. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści ww. przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. To ona ma inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt I GZ 134/16 - wszystkie cytowane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedłożone dokumenty nie mogą budzić zatem wątpliwości. Powinien z nich wynikać wszechstronny i wiarygodny obraz sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy. Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09, z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09). W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący, będąc świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, w nadesłanym formularzu PPF oświadczył, że jego jedynym źródłem dochodu jest renta po żonie. Jak ustalono, ww. świadczenie w kwocie 1.139,58 zł (w marcu 1.198,28 zł) przekazywane jest skarżącemu na rachunek bankowy nr [...] i prawie w całości wypłacane jest przez niego w bankomacie. W wyniku jednak analizy rachunku bankowego nr [...] ustalono, że skarżący, co miesiąc, otrzymuje dodatkowo dwa przelewy: około 20-stego każdego miesiąca kwoty w wysokości 890 zł (w kwietniu było to 886 zł) oraz około 4-tego dnia każdego miesiąca kwoty w wysokości 40 zł. Nadawcą ww. przelewów jest Przedsiębiorstwo L.T., co świadczy, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą na własne nazwisko, która stanowi dla niego dodatkowe źródło dochodu, którego nie ujawnił we wniosku. Ponadto, jak wynika z przedłożonego wydruku rachunku bankowego, ww. kwoty są przelewane z konta o nr [...], którego wydruk skarżący nie przedłożył na wezwanie referendarza sądowego z dnia 7 kwietnia 2020 r. W rezultacie pominięcia tak istotnych danych, które mają wpływ na ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych skarżącego, nie było możliwe zweryfikowanie zasadności przedmiotowego wniosku, co w konsekwencji skutkuje odmową przyznania prawa pomocy. Niezależnie od powyższego, na podstawie dotychczas przedłożonych dokumentów, wskazać należy, że suma stałych, miesięcznych dochodów skarżącego wynosi około 2.000 zł, zaś zadeklarowane wydatki kształtują się w granicach około 1.500 zł miesięcznie, z czego jednak kwota 220 zł związana z utrzymaniem mieszkania - według oświadczenia skarżącego - w całości ponoszona jest przez jego córkę oraz kwota 750 zł przeznaczana na spłatę kredytów. W odniesieniu do spłaty kredytów wyjaśnić należy, że obowiązek spłaty zobowiązań cywilnoprawnych ma oczywiście wpływ na sytuację majątkową strony, jednakże okoliczność ta nie przesądza o braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W judykaturze stwierdza się bowiem, że fakt spłaty kredytu czy pożyczki nie może wpłynąć na przyznanie prawa pomocy, ponieważ kwestia spłacania zaciągniętych kredytów lub pożyczek jest indywidualną sprawą podatnika i nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego (por. wyrok NSA z 3 czerwca 2013 r. sygn. akt II FZ 281/13, LEX nr 1320634, wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt II FZ 158/13, LEX nr 1310045). Powyższe pozwala zatem przyjąć, że skarżący jest w stanie uiścić kwotę wpisu sądowego, jedynej na obecną chwilę opłaty niezbędnej dla dalszego prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego, nawet w dwóch sprawach zawisłych przez tut. Sądem, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło