I SPP/Go 57/21

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-09-07

Skład orzekający: Jacek Niedzielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał w sposób należyty, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób należyty, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów i informacji uniemożliwił sądowi zweryfikowanie jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności płatniczych, co skutkuje utrzymaniem w mocy postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący W.H. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając to niskimi dochodami i brakiem majątku. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, jednak skarżący nie uczynił temu w pełni zadość. W konsekwencji referendarz odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a. Sąd rozpoznał sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie (referendarza sądowego).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 7 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 lipca 2021 r. sygn. akt I SPP/Go 57/21 w sprawie ze skargi W.H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W.H. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dnia 5 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od ww. skargi w wysokości 100 zł skarżący wniósł o zwolnienie z tej opłaty. W nadesłanym formularzu PPF rozszerzył zakres ww. wniosku, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności czy innych wartościowych rzeczy. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.069zł netto miesięcznie. Z kolei wśród stałych wydatków i zobowiązań wskazał: opłaty mieszkaniowe 450 zł, wyżywienie 1.400 zł, leczenie 200 zł. Zgodnie z zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 23 czerwca 2021 r., w dniu 24 czerwca 2021 r., na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." wezwano skarżącego do złożenia, w terminie 7 dni, dodatkowo: a)dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia za pracę (np. zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia netto) za ostatnie trzy miesiące; b) oświadczenia, czy skarżący korzysta z jakichkolwiek form pomocy finansowej lub rzeczowej ze strony Państwa lub osób trzecich, jeśli tak to należy wykazać jej formę i wysokość za ostatnie trzy miesiące oraz sposób wypłaty środków (np. przelew bankowy, wypłata gotówką); c) wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i lokat skarżącego obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ciągu ostatnich trzech miesięcy; d) dokumentów potwierdzających prowadzone wobec skarżącego postępowania egzekucyjne, z podaniem w szczególności aktualnej wysokości egzekwowanych należności oraz rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych; e) oświadczenia, jakiego rodzaju tytułem prawnym dysponuje skarżący w stosunku do lokalu, w którym aktualnie mieszka oraz wskazanie wydatków związanych z jego utrzymaniem, z wyszczególnieniem kwot przeznaczonych na konkretne cele (w tym m.in. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wodę, odbiór nieczystości, telefon, telewizja, internet itp.) w okresie ostatnich trzech miesięcy a także źródeł ich finansowania. Jednocześnie pouczono skarżącego, że ciężar wykazania przesłanek prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie, zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał zaświadczenie o zarobkach, kopie dwóch postanowień z [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego i umorzenia postępowań egzekucyjnych wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji (sygn. akt [...]). Jednocześnie oświadczył, że nie korzysta z pomocy finansowej i rzeczowej ze strony Państwa, nie ma żadnego tytułu do lokalu w którym zamieszkuje i który opłaca z wynagrodzenia za pracę. Dodał też, że nie składa wyciągów z rachunków bankowych i lokat, ponieważ od wielu lat nie ma na nich żadnych operacji. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W motywach uzasadnienia tego postanowienia referendarz wyjaśnił, że gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 P.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu/referendarza sądowego, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy. Referendarz stwierdził, że skarżący pomimo skutecznego doręczenia mu wezwania z 24 czerwca 2021 r. do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji, w trybie art. 255 P.p.s.a., nie uczynił w pełni zadość ww. zobowiązaniu. Z kolei, oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i jego piśmie z dnia [...] lipca 2021 r., nie są wystarczające do oceny rzeczywistego stanu finansowego, majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, bowiem dane w nich zawarte są niepełne i budzą wątpliwości. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności czy innych wartościowych rzeczy. Ustalono, że ma stałe źródło dochodu, który zaspokaja jego wszystkie wydatki i zobowiązania. Jest on bowiem zatrudniony na cały etat, na podstawie umowy o pracę, na czas nieokreślony. Z przedłożonego zaświadczenia o zarobkach nie wynika, by jego wynagrodzenie było zajęte czy obciążone. Co prawda skarżący podniósł, że wobec niego prowadzone są liczne postępowania komornicze, jednak pomimo wyraźnej treści wezwania, nie przedłożył dokumentów w tym zakresie, w szczególności potwierdzających aktualną wysokość egzekwowanych należności oraz rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych. Z kolei, dołączone do pisma z dnia [...] lipca 2021r. kopie postanowień z [...] czerwca 2021 r. (sygn. akt [...]) potwierdzają umorzenie dwóch prowadzonych wobec niego postępowań egzekucyjnych. Ponadto wątpliwości referendarza wzbudziły lakoniczne i gołosłowne twierdzenia skarżącego w zakresie ponoszonych wydatków. W formularzu PPF, po stronie wydatków i zobowiązań skarżący ujawnił: opłaty mieszkaniowe 450 zł, wyżywienie 1.400 zł, leczenie 200 zł. W odpowiedzi na wezwanie do ujawnienia tytułu prawnego do zamieszkiwanego lokalu oraz wskazania wydatków związanych z jego utrzymaniem, z wyszczególnieniem kwot przeznaczanych na konkretne cele (w tym m.in. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wodę, odbiór nieczystości, telefon, telewizja, internet itp.) w okresie ostatnich trzech miesięcy, skarżący nie przedłożył żadnych dowodów, nie wskazał nawet jakie wydatki obejmują owe "opłaty mieszkaniowe" ujawnione w formularzu. W piśmie z dnia [...] lipca 2021 r. oświadczył jedynie, że za lokal, który zamieszkuje płaci z wynagrodzenia za pracę, przy czym, jak dodał, nie dysponuje żadnym tytułem do tego lokalu. Referendarz podkreślił, że wbrew wyraźnemu wskazaniu w wezwaniu skarżący nie przedłożył również wyciągów z rachunków i lokat bankowych obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Wyciągi bankowe są zaś tego rodzajem dowodem, który pokazuje nie tylko wpływ środków czy obciążeń, ale także przepływy pieniężne, czy też posiadane oszczędności. Twierdzenie skarżącego, że od wielu lat nie ma żadnych operacji na rachunku, nie zwalnia go z obowiązku przedstawienia żądanych wyciągów. W ocenie referendarza brak wymaganych wezwaniem z dnia 24 czerwca 2021r. dokumentów i informacji w rezultacie uniemożliwił zweryfikowanie oświadczeń skarżącego w zakresie jego rzeczywistej sytuacji materialnej, a tym samym ocenę jego faktycznych zdolności płatniczych. To zaś z kolei uniemożliwia ustalenie, czy i w jakim ewentualnie zakresie poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie mogłoby nastąpić z uszczerbkiem dla jego utrzymania. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw zarzucając mu naruszenie: 1) art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., poprzez jego wadliwe zastosowanie i odmowę przyznania prawa pomocy mimo wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, 2) art. 252 § 1 P.p.s.a., poprzez jego wadliwe zastosowanie i dowolną ocenę przedłożonego oświadczenia skarżącego obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym, 3) art. 245 § 1 P.p.s.a., poprzez jego wadliwe zastosowanie i nieprzyznanie prawa pomocy pomimo tego, że istniały podstawy do przyznania tego prawa. Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez przyznanie mu prawa pomocy. W ocenie skarżącego postanowienie referendarza zostało wydane w oparciu o błędne założenia, z pominięciem przesłanek wynikających z P.p.s.a. Skarżący zaznaczył, że w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia referendarz sądowy stwierdził między innymi, że nie przedłożył on dokumentów o wysokości egzekwowanych od niego należności oraz rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych. Tymczasem okoliczności te były drugorzędne w sprawie, skoro przedłożył jednocześnie dwa postanowienia komornika sądowego o umorzeniu prowadzonej przeciwko niemu egzekucji z powodu bezskuteczności. W ocenie skarżącego podobnie błędnie referendarz sądowy zinterpretował okoliczność dotyczącą ponoszonych przez niego opłat, w tym za wodę czy też za gaz. Skarżący zaznaczył, że nie podał specyfikacji tych opłat, bo ich nie zna. Natomiast podał sumę opłat ponoszonych w związku z zamieszkiwaniem i to powinno być miarodajne, jak chodzi o takie koszty. Referendarz sądowy tego nie dostrzegł z kolei dowolnie przyjmując przykładowo, że była istotna opłata za internet, której skarżący nie podał, bo nie ma internetu. Analogicznie błędnie referendarz sądowy odniósł się do wyjaśnień odnośnie rachunku bankowego, gdyż podał, że system bankowy w ogóle nie drukuje historii tego rachunku ponieważ od wielu lat na tym rachunku nie ma żadnych operacji. Tymczasem referendarz sądowy dowolnie przyjął, że nie zwalnia to skarżącego od przedłożenia historii rachunku bankowego. Zdaniem skarżącego tego rodzaju stwierdzenie sprzeczne z przepisami bankowymi, świadczy też o nieznajomości realiów odnośnie świadczonych usług bankowych. Powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2012r., sygn. akt II FZ 194/13 skarżący zaznaczył, że zestawienie wysokości kosztów sądowych z wielkością miesięcznego dochodu strony oraz wydatkami może pozwolić na stwierdzenie, że uiszczenie wpisu od skargi mogłoby wiązać się z uszczerbkiem koniecznego utrzymania strony oraz jej rodziny. Referendarz sądowy w całości pominął tę okoliczność, skoncentrował się zaś na uzasadnieniu z góry przyjętej tezy o braku podstaw do udzielenia skarżącemu prawa pomocy, nawet z pominięciem przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (m.in. postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 tej ustawy). Z kolei przepis art. 246 § 1 P.p.s.a wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie częściowym, czyli takim o jakie wnioskuje skarżący, następuje ono gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 art. 246 § 1 P.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 16 lutego 2012 r. sygn. akt I FZ 19/12; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt I GZ 134/16). Zaznaczyć przy tym należy, że ocena sytuacji materialnej strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Przypomnieć trzeba, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi bowiem wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2013 r. sygn. akt I GZ 19/13). Wobec powyższego, mając na uwadze okoliczności wynikające ze składanych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń oraz argumentów podniesionych w sprzeciwie stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w sposób należyty, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak zatem podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 lipca 2021 r. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi sam. Osiągane przez niego obecnie dochody są bardzo niewysokie (2069 zł netto miesięcznie). Ponadto prowadzone są wobec niego liczne postępowania komornicze. Nie posiada nieruchomości, wartościowych przedmiotów, papierów wartościowych pow. 500 zł, czy też zgromadzonych oszczędności. Z kolei jako zobowiązania i stałe wydatki wskazał opłaty mieszkaniowe – 450 zł, wyżywienie -1400zł i leczenie 200 zł. Z uwagi na to, że treść ww. oświadczeń skarżącego nie była wystarczająca do ustalenia jego rzeczywistych zdolności płatniczych, referendarz sądowy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów (szczegółowo opisanych w części wstępnej niniejszego uzasadnienia), w tym. m.in. wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i lokat skarżącego obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Dokumentów tych skarżący nie przedłożył. Wyjaśnił jedynie, że od wielu lat nie ma żadnych operacji na rachunku i z tego powodu system nie drukuje wyciągów. W ocenie Sądu referendarz sądowy trafnie stwierdził, że ww. usprawiedliwienie skarżącego nie zwalnia go z przedłożenia żądanych dokumentów. Skarżący zarzuca referendarzowi "nieznajomość realiów odnośnie świadczonych usług bankowych", jednakże zupełnie pomija fakt, że wyciągi bankowe nie tylko obrazują dokonywane przez stronę operacje finansowe ale też wskazują aktualne saldo rachunku. Natomiast skarżący wezwany został także do wykazania stanu posiadanych rachunków bankowych. Skoro skarżący nie mógł sam wydrukować stosownych dokumentów (bo jak twierdzi system mu ich nie drukował) mógł udać się do baku prowadzącego te rachunki, w którym zapewne wymagane dokumenty by uzyskał. Nie można też podzielić stanowiska skarżącego, że w okolicznościach niniejszej sprawy fakt, iż nie przedłożył on dokumentów o wysokości egzekwowanych od niego należności oraz rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych jest drugorzędny, w sytuacji gdy przedłożył dwa postanowienia komornika sądowego o umorzeniu prowadzonej wobec niego egzekucji. Wbrew ocenie skarżącego dokumenty te mają istotne znaczenie przy cenie aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego. Przypomnieć należy, że uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał na prowadzone wobec niego liczne postępowania egzekucyjne. Zasugerował tym samym, że postępowania te osłabiają jego sytuację ekonomiczną. Nie wskazał natomiast kwoty dochodzonych od niego należności oraz rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych. Dokumentów tych skarżący nie uzupełnił pomimo wezwania referendarza. Z przedłożonych przez skarżącego postanowień Komornika sądowego z [...] czerwca 2021 r. powyższe okoliczności nie wynikają. Postanowienia te wskazują jedynie, że prowadzone wobec skarżącego postępowania egzekucyjne opatrzone stosownymi numerami zostały umorzone i, że orzeczono w nich o obowiązku dłużnika zwrotu na rzecz wierzyciela kwot 115, 85 zł (postanowienie o sygn. akt [...]) i 111,11 zł (postanowienie o sygn. akt [...]) tytułem niespłaconych kosztów egzekucji. W tej sytuacji, wobec braku dokumentów, o których mowa w wezwaniu z dnia 24 czerwca 2021 r. argumenty skarżącego o prowadzonych wobec niego licznych postępowaniach egzekucyjnych okazały się nieaktualne. Jak bowiem słusznie zauważył referendarz sądowy z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia o zarobkach nie wynika, by jego wynagrodzenie było zajęte czy obciążone. Zaś oświadczeń skarżącego wynika, że to właśnie z wynagrodzenia za pracę pokrywa on wszystkie wydatki i zobowiązania, a innego majątku nie posiada. Zobrazowania aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego nie ułatwiają też lakoniczne i gołosłowne twierdzenia skarżącego w zakresie ponoszonych wydatków. Uzasadniając wniosek o przyznania prawa pomocy skarżący oświadczył m.in, iż koszty ponoszone przez niego na opłaty mieszkaniowe to 450 zł, przy czym pomimo wezwania w tym zakresie skarżący nie wyjaśnił, na jakiej podstawie korzysta z zajmowanego lokalu mieszkalnego np. czy jest to najem, użyczenie itp., czy też korzysta z gościny rodziny czy znajomych. Wskazał natomiast, że nie ma żadnego tytułu prawnego do lokalu, w którym zamieszkuje. Odnosząc się z kolei do poniesionej przez skarżącego tezy z postanowienia NSA z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt II FZ 194/13, wyjaśnić należy, że każda sprawa rozpatrywana jest przez Sąd indywidualnie. W istocie zestawiając wysokość kosztów sądowych w danej sprawie z wielkością miesięcznego dochodu strony oraz wydatkami niekiedy można stwierdzić, że uiszczenie wpisu od skargi mogłoby wiązać się z uszczerbkiem koniecznego utrzymania strony oraz jej rodziny, niemniej jednak na ww. ocenę wpływa rzetelne zobrazowanie aktualnej sytuacji majątkowej przez stronę, a tego skarżący w niniejszej sprawie nie uczynił. Konstrukcja art. 255 P.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem. Natomiast niedopełnienie tego obowiązku może skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Postawa strony, która wybiórczo prezentuje informacje mające potwierdzać jej sytuację majątkową i rodzinną uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. W przypadku, gdy zachodzą wątpliwości co do wiarygodności złożonych przez stronę oświadczeń, to wnioskującemu powinno zależeć na ich obaleniu. Sąd nie jest zaś zobowiązany do prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego w sytuacji, gdy dane umożliwiające ocenę tego stanu nie są pełne, mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 11 czerwca 2012 r. sygn. akt I FZ 201/12). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło