I SPP/Go 62/20

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 3 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2015 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. T sp. z o. o. wniosła skargę na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 7.713 zł ww. Spółka wpłaciła 1.000 zł (polecenie przelewu k. 46 akt sądowych I SA/Go 680/19). Jednocześnie wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że od 2016 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga przychodów, nie ponosi kosztów uzyskania przychodów, nie realizuje żadnej sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług jako czynny podatnik VAT. W związku z tym nie składała deklaracji w podatku dochodowym od osób prawnych oraz w podatku od towarów i usług. Z dniem [...] lutego 2017 r. skarżąca Spółka została wykreślona z rejestru podatników VAT. Ponadto, w latach 2016 - 2020 nie uzyskiwała dopłat od wspólników oraz nie korzystała z żadnych przedmiotów na podstawie umowy leasingu. Osoby reprezentujące spółkę są jedynymi osobami w rodzinie, które zarabiają na ich utrzymanie. Nie posiadają również majątku, z którego byłyby w stanie pokryć wpis w całości lub nawet w części. W obecnej sytuacji osoby te nie mają również zdolności kredytowej. Nadto skarżąca zaznaczyła, że wobec spółek z nią powiązanych prowadzone są postępowania, w ramach których zastosowano procedurę STIR, w konsekwencji tego zablokowane zostały ich rachunki bankowe i tym samym środki na nich zgromadzone nie pozostają w dyspozycji posiadaczy wskazanych rachunków bankowych. W związku z powyższym spółka nie jest również w stanie uiszczać własnych zobowiązań zarówno cywilnoprawnych, jak i podatkowoprawnych. Skarżąca podniosła, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy prawdopodobieństwo szybkiego zwolnienia spod zabezpieczenia ww. rachunków bankowych jest znikome. W tym stanie rzeczy nie jest w stanie uiścić wpisu stosunkowego od skargi w całości. Dodała, że ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy spółce w zakresie częściowym będzie prowadzić do uniemożliwienia jej skontrolowania decyzji organu podatkowego. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000,00 zł. Spółka nie posiada żadnych składników majątku, nie posiada rachunków bankowych. Część wpisu w łącznej kwocie 2.000 zł zostało uiszczone przez udziałowca skarżącej - S Sp. z o.o. Zauważyć w tym miejscu należy, że majątek i dochody skarżącej Spółki były już przedmiotem oceny w postępowaniu prowadzonym przed tutejszym sądem o sygn. akt I SPP/Go 126/19 i stwierdzić należy, że jej sytuacja nie uległa znacznej zmianie. Zgodnie z dokumentami znajdującymi się w aktach ww. sprawy, skarżąca Spółka nie osiągała przychodów i kosztów uzyskania przychodów w latach 2016 - 2019, zatem nie składała deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług oraz zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych. Rachunek bankowy został zamknięty w 2017 r. Również jej jedyny udziałowiec - S sp. z o.o. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych przychodów. Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie częściowym - czyli takim o jakie wnioskuje skarżąca - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oznacza to, że obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. To ona winna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki stanowiące podstawę do uwzględnienia jej wniosku. W toku rozpoznania wniosku nie można tracić z pola widzenia, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinna się ona sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Co więcej, od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wymaga się podejmowania działań z zachowaniem wyższego stopnia staranności, aniżeli ma to miejsce w przypadku osób fizycznych, nie będących profesjonalnymi przedsiębiorcami, ani nie posiadających specjalistycznej wiedzy prawniczej. Dotyczy to także przewidywania konsekwencji prowadzonej działalności w postaci konieczności prowadzenia postępowań sądowych i ponoszenia związanych z tym kosztów. W rozpatrywanej sprawie, zasadność wniosku o częściowe przyznanie prawa pomocy skarżąca Spółka upatruje w okoliczności, że nie prowadzi działalności, nie uzyskuje żadnego przychodu oraz nie posiada majątku. W ocenie referendarza, nie można uznać jako argument uzasadniający przyznanie prawa pomocy okoliczności, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. W orzecznictwie wskazuje się, że nawet brak bieżących dochodów nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy nie zgromadziła ona w okresie prowadzenia działalności gospodarczej dostatecznych środków na ten cel, ani też w sposób formalny nie dowiodła swojej niewypłacalności np. poprzez wystąpienie w odpowiednim czasie o ogłoszenie upadłości. Należy bowiem zauważyć, że z definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019r., poz. 1292 ze zm.) wynika, iż działalnością gospodarczą jest działalność zarobkowa. Analogiczny zapis znajdował się w art. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 ze zm.), gdzie celem działalności gospodarczej było osiąganie zysku. Jeżeli zatem przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą, to znaczy, że mu się ona opłaca, nawet jeśli przejściowo ma pewne kłopoty finansowe. Jeżeli natomiast przedsiębiorca faktycznie działalności nie prowadzi, lecz jej nie likwiduje i nie wnosi o ogłoszenie upadłości, to nie ma podstaw do finansowania takiego przedsiębiorcy przez zwolnienie od kosztów sądowych (por. post. WSA w Warszawie z 4 września 2014 r. sygn. akt V SAB/Wa 5/14, post. NSA z 24 marca 2015 r. sygn. akt II FZ 36/15, wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym postanowieniu dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem, z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego (https://ekrs.ms.gov.pl) - stan na dzień 3 września 2020 r. - nie wynika aby wobec skarżącej Spółki toczyło się postępowanie likwidacyjne, upadłościowe bądź układowe. Również sama skarżąca tego nie wykazała. Kolejną okolicznością, którą należy wziąć pod uwagę w przypadku skarżącej Spółki jest możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat (post. NSA z 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 796/11). Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 505 ze zm.), umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. Kidyba A., Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-300 K.s.h., wyd. VII). Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (postanowienia NSA z 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GZ 123/12, z 20 października 2015 r. sygn. akt II FZ 812/15). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że wspólnik spółki nie może wnieść dopłat na pokrycie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania ograniczają się do uzupełnienia wpisu od skargi. Jak wynika z akt sprawy, jedyny udziałowiec skarżącej Spółki - S sp. z o.o. dwukrotnie dokonała wpłaty z własnego konta kwoty po 1.000 zł tytułem częściowego wpisu od skargi: w dniu 14.10.2019 r. oraz 08.07.2020 r. mimo, że jak twierdzi skarżąca, w ramach prowadzonych postępowań wobec powiązanych z nią spółek, zablokowano ich rachunki bankowe. Ponadto, w sprawie I SPP/Go 126/19 skarżąca dodatkowo oświadczyła, że S sp. z o.o. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych przychodów. Jak wynika z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, S sp. z o.o. jest większościowym wspólnikiem w m.in. A sp. z o.o. krs [...], A sp. z o.o. krs [...], w których wspólnicy S sp. z o.o.: A.Z. i J.Z. pełnią jednocześnie funkcje prokurenta bądź prezesa zarządu. Powyższe okoliczności pozwalają na wniosek, że skarżąca Spółka nie wykazała, że nie miała i nie ma możliwość zgromadzenia wymaganych środków finansowych na pokrycie w całości wpisu sądowych od zainicjowanego postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.