II SA/Go 1044/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] w sprawie nadania Statutu Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej Zastępca Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej, orzekł o uznaniu zasiłku pielęgnacyjnego wypłaconego H.O. w okresie od [...] listopada 2011 r. do [...] lutego 2012 r. za świadczenie nienależnie pobrane w kwocie 612 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzją administracyjną z dnia [...] lipca 2009 r. strona nabyła prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od [...] czerwca 2009 r. do [...] lipca 2012 r. w kwocie 153 zł. W związku z pismem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział jakie otrzymał organ, a z którego wynika, iż stronie przyznany został dodatek pielęgnacyjny z tytułu okresowej niezdolności do samodzielnej egzystencji od dnia [...] listopada 2011 r., organ przeprowadził postepowanie dowodowo-wyjaśniające. W wyniku w/w postępowania organ stwierdził, iż strona nie spełnia kryterium do przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od [...] listopada 2011 r. do [...] lutego 2012 r., gdyż w tym czasie wypłacany był dodatek pielęgnacyjny przez ZUS. Wobec powyższego mając na uwadze treść art. 16 i 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) organ uznał, iż pobrane przez stronę świadczenie pielęgnacyjne za okres jak sentencji orzeczenia stanowi świadczenie nienależnie pobrane. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. (złożonym w organie w dniu 30 sierpnia 2012 r.) H.O. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. Odwołujący zwrócił uwagę, iż dodatek pielęgnacyjny został mu przyznany przez ZUS decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., który to fakt zgłosił do CPR, wcześniej nie mógł tego uczynić bo o tym nie wiedział. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. SKO przyjęło, iż decyzja organu I instancji odebrana została przez żonę odwołującego w dniu 10 sierpnia 2012 r. zatem odwołanie złożone w dacie 30 sierpnia 2012 r. złożone zostało z uchybieniem terminu. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. strona wniosła skargę do tutejszego Sądu wskazując na fakt, iż odwołanie wniesione zostało w terminie, gdyż decyzja organu I instancji doręczona została stronie w dniu 16 sierpnia 2012 r., a nie 10 sierpnia 2012 r. Na potwierdzenie powyższego skarżący załączył pismo kontrolera urzędu pocztowego Poczty Polskiej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na wydanie przez SKO decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej zwanej p.p.s.a., w której uchylono w całości postanowienie z dnia [...] października 2012 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Kolegium złożyło w tutejszym Sądzie odpis decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej zwanej p.p.s.a., organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W opisanym powyżej przepisie uregulowana została instytucja samokontroli organu, którego akt prawny został zaskarżony do sądu administracyjnego. Celem wskazanej autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem (Postępowanie sądowoadministracyjne, Komentarz, T. Woś, Warszawa 1999). Warunkiem skorzystania przez organ z w/w instytucji, jest uwzględnienie skargi w całości, tj. uwzględnienie jej co do istoty. Skutkiem takiego działania jest nie tylko uchylenie objętej skargą decyzji, ale także ostateczne orzeczenie co do istoty sprawy albo umorzenie postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 kwietnia 2012 r., II SA/Rz 68/12). Podkreślić należy, iż organ wydający decyzję na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi i ma obowiązek zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 kwietnia 2011 r., II SA/Rz 85/11). W sytuacji, gdy wniesiona została przez skarżącego do wojewódzkiego sądu administracyjnego skarga na akt z zakresu administracji publicznej, a następnie wydane zostaje przez organ administracji publicznej, którego dotyczy skarga, orzeczenie w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania sytuacji, gdy zaistnieje jedna z trzech podanych poniżej podstaw: 1. skarżący skutecznie cofnął skargę, 2. w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania, 3. postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Uwzględnienie przez organ w całości skargi w ramach opisanej powyżej autokontroli niewątpliwie stanowi trzecią z w/w wymienionych przesłanek stanowiących podstawę do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Stanowisko takie potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 września 2006 r. I OSK 1168/05, LEX nr 321161 oraz w wyroku z dnia 25 października 2005 r., II OSK 85/05, LEX nr 188791. NSA podkreślił, iż w takiej sytuacji zaskarżona decyzja zostaje pozbawiona bytu prawnego, w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona z uprawnień autokontrolnych. W niniejszej sprawie zaskarżone do tutejszego Sądu przez H.O. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zostało przez organ II instancji, w ramach autokontroli, uchylone w pkt 1 decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Jednocześnie organ w pkt 2 decyzji orzekł o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2012 r. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Kolegium w całości uwzględniło zarzuty H.O. zawarte w skardze, uznając, iż odwołanie od decyzji I instancji zostało wniesione w terminie. Jednocześnie w konsekwencji powyższego SKO rozpoznało powyższe odwołanie, uwzględniło argumentację odwołującego w nim zawarte i uznało, iż zasiłek pielęgnacyjny wypłacony skarżącemu w okresie [...] listopada 2011 r. do [...] lutego 23012 r. nie miał charakteru nienależnie pobranego w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż będące przedmiotem rozpoznania zaskarżone postanowienie organu II instancji oraz decyzja organu I instancji utraciły byt prawny, czyniąc postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym. Wobec czego w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 3p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.