II SA/Go 1062/17

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-02-08

Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Jacek Jaśkiewicz, Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów, powinna zawierać konkretne daty początkową i końcową okresu cofnięcia uprawnień, czy też wystarczy wskazanie okresu i momentu rozpoczęcia jego biegu od zwrotu dokumentu prawa jazdy?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana w związku z orzeczonym przez sąd zakazem prowadzenia pojazdów, musi zawierać w swojej osnowie (rozstrzygnięciu) konkretne daty początkową i końcową okresu cofnięcia uprawnień, wynikające z wyroku sądu karnego. Umieszczenie tej informacji jedynie w uzasadnieniu decyzji lub wskazanie okresu liczonego od momentu zwrotu dokumentu prawa jazdy bez precyzyjnych dat stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 182 § 2 k.k.w. Przepis § 17 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, który dopuszcza takie rozwiązanie, jest niezgodny z ustawą i nie powinien być stosowany przez sądy.
Stan faktyczny
Skarżący D.K. został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, A1, A2 na okres 3 lat w drodze decyzji administracyjnej, która utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji. Podstawą decyzji był wyrok sądu karnego orzekający zakaz prowadzenia pojazdów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych, twierdząc, że decyzja rozszerza zakres dolegliwości poza granice orzeczone przez sąd karny. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu wadliwej konstrukcji rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzenie od SKO na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego D.K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej określane jako "SKO") decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] o cofnięciu D.K. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii "A, A1, A2" prawa jazdy na okres 3 (trzech) lat, zastrzegając przy czym, iż bieg tego terminu rozpocznie się od momentu zwrotu dokumentu prawa jazdy. Jako podstawę prawną swojej decyzji SKO wskazało art. 38 ust. 3 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 814 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.), art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.; zwana dalej "u.k.p."), art. 182 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 665 ze zm.; zwana dalej "k.k.w."), art. 43 § 3 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2017 r., poz. 2204 ze zm.; dalej jako k.k.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. - zwanej dalej: "k.p.a."). Z uzasadnienia tej decyzji wynikał następujący stan sprawy. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2016 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy – Wydział Karny na podstawie art. 42 § 1 k.k. orzekł w stosunku do Skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do prowadzenia których upoważnia prawo jazdy kategorii "A, A1, A2" na okres 3 (trzech lat), jednocześnie na podstawie art. 43 § 3 Kodeksu karnego nałożył obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami objętymi zakazem właściwemu Wydziałowi Komunikacji. Odpis niniejszego wyroku został przesłany do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta pismem z [...] maja 2017 r. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] orzekł o cofnięciu D.K. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii "A, A1, A2" prawa jazdy na okres 3 (trzech) lat, zastrzegając, iż bieg terminu rozpocznie się od momentu zwrotu dokumentu prawa jazdy. W uzasadnieniu organ I instancji przywołał treść art. 182 § 2 k.k.w., zgodnie z którym organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Ponadto wyjaśnił, że zgodnie z art. 103 § 1 pkt 4 u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Jednocześnie organ I instancji poinformował skarżącego, że zgodnie z art. 43 § 3 k.k., do chwili wykonania obowiązku zwrotu prawa jazdy, zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje, lecz kara ta nie biegnie. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do SKO, w którym wniósł o uchylenie decyzji Prezydenta i rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy sprawy co do istoty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania wydało wskazaną na wstępie decyzję z [...] sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał przedstawiony powyżej stan faktyczny. Wskazał, że na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. oraz art. 182 ust. 1 i 2 k.k.w., decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowi akt o charakterze związanym, tj. nie zależy od uznania organu. W przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek, organ ma nie tylko prawo, lecz i bezwzględny obowiązek wydać decyzję określonej treści. Stwierdził również, że organ faktycznie nie może samodzielnie rozszerzać orzeczonego przez sąd karny zakazu na uprawnienia do kierowania pojazdami, które nie zostały objęte tym zakazem, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Podkreślił, że nie ma innej możliwości, jak orzeczenie o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy, gdyż tylko w ten sposób może wykonać dyspozycję zarówno ustawową, jak i zawartą w wyroku Sądu Rejonowego. Od powyższej decyzji pismem z [...] października 2017 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Ww. decyzji zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a k.p.a. w zw. z art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, co w konsekwencji bacząc na treść art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p. pozbawia skarżącego prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawnień odnośnie pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec niego środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia (tj. uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii B), a tym samym rozszerza zakres dolegliwości poza granice określone prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w sprawie o sygn. akt [...], naruszając tym samym przepisy rangi konstytucyjnej. Jednocześnie wniósł o uchylenie decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości, wstrzymanie wykonania decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania dla skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W rozmowie telefonicznej przeprowadzonej dnia [...] grudnia 2017 r. z pracownikiem Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta ustalono, że dokument prawa jazdy D.K. został zwrócony [...] października 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na zaskarżalne postanowienia w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego postanowienia w tak określonych granicach kognicji Sąd uznał, iż akt ten naruszał prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest powołana na wstępie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta, którą rozstrzygnięto o cofnięciu D.K. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii "A, A1, A2" prawa jazdy na okres 3 (trzech) lat, przy czym zastrzeżono, iż bieg terminu rozpocznie się od momentu zwrotu dokumentu prawa jazdy. Materialnoprawną podstawą prawną zaskarżonej decyzji był, trafnie wskazany w podstawie prawnej decyzji SKO, art. 182 § 2 k.k.w. Zgodnie z tym przepisem organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. W przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego (art. 182 § 1 k.k.w.). Przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono tego rodzaju środek karny albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka ( art. 184 k.k.w.). Dodać należy, iż zakaz prowadzenia pojazdów to środek karny przewidziany w art. 42 § 1 pkt 1 k.k. Stosownie do treści art. 43 § 1 k.k. zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w latach. Zakaz ten obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Orzekając zakaz nakłada się obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów; do chwili wykonania tego obowiązku okres, na który orzeczono zakaz nie biegnie (art. 43 § 3 k.k.). Na poczet orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego odpowiedniego dokumentu (art. 63 § 3 k.k.). Cytowany powyżej przepis art. 182 k.k.w. stanowi zatem normę prawa materialnego do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mimo, że jest w akcie prawnym zawierającym przepisy prawa karnego, nienależącym do systemu prawa administracyjnego (por. wyr. NSA z 26 stycznia 2006 r., I OSK 361/05, wyr. WSA z 26 lutego 2015 II SA/Go 15/15 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl - w skrócie: "CBOSA"). Przepis ten wskazuje organ administracji zobowiązany do wydawania rozstrzygnięcia w orzeczonym przez sąd zakresie. Organ ten wykonując wyrok w tym zakresie jest związany jego treścią, a więc może cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na ściśle wskazany okres wynikający z treści wyroku i w określonym przez sąd zakresie i w tym też okresie nie może wydać tych uprawnień (por. K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy, Komentarz, Lex 2014, uwagi do art. 182 teza 3). Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, iż wyrokiem Sądu Rejonowego z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt [...], orzeczono wobec Skarżącego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do prowadzenia których upoważnia prawo jazdy kategorii "A, A1, A2" B na okres 3 (trzech) lat, jednocześnie nakładając na niego obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami objętymi zakazem właściwemu Wydziałowi Komunikacji. W świetle zaś ustaleń poczynionych przez Sąd, Skarżący zwrócił dokument prawa jazdy [...] października 2017 r. W ocenie Sadu konstrukcja decyzji organu I instancji - zaakceptowana przez organ odwoławczy - jest wadliwa i pozostaje w sprzeczności z dyspozycją art. 107 § 1 k.p.a. w powiązaniu z art. 182 § 2 k.k.w., z którego wynika konieczna treść rozstrzygnięcia o cofnięciu uprawnień. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub certyfikowany podpis elektroniczny. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. W niniejszej sprawie, kierując się zapewne treścią § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231 ze zm. - dalej określanym jako "rozporządzenie w sprawie dokumentów"), Prezydent Miasta w sentencji swojej decyzji nie wskazał konkretnego -wyznaczonego datami okresu, na jaki cofnął Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami. Wskazał jedynie, iż uprawnienia są cofane na 3 lata licząc od momentu zwrotu dokumentu prawa jazdy. Należy zatem stwierdzić, iż z ww. przepisu rozporządzenia w sprawie dokumentów wynika, iż: "w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji" (§ 17 ust. 1); "w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami. W przypadku gdy sąd nakazał zwrot dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami, a w aktach sprawy stwierdzono brak tego dokumentu, w uzasadnieniu decyzji nie wskazuje się daty rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami, a jedynie pouczenie o obowiązku zwrócenia dokumentu i związanym z terminem jego zwrotu początkiem liczenia terminu orzeczonego zakazu" (§ 17 ust. 2). W ocenie Sądu jednak zacytowany przepis rozporządzenia w sprawie dokumentów w sposób niedopuszczalny modyfikuje treść art. 107 k.p.a. w zw. z art. 182 § 2 k.k.w. Jak bowiem wskazano we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia, z przepisu art. 182 § 2 k.k.w. wynika obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego. Powinnością organu jest zatem nie tylko cofnięcie uprawnień, ale również zakreślenie tego cofnięcia w zgodzie z treścią prawomocnego wyroku karnego. O ile nie budzi wątpliwości, iż wyrażenie w "orzeczonym zakresie" odnosi się przede wszystkim do zakresu przedmiotowego w jakim sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów (czyli kategorii pojazdów do których odnosi się zakaz), lecz przyjąć należy, pojęcie to obejmuje również okres na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów. Oznacza to, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi nastąpić na ściśle oznaczony, określony datami: początkową i końcową, okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu (zob. wyr. NSA z 16 kwietnia 2010 r., I OSK 698/09, wyr. WSA: z 5 listopada 2009 r., III SA/Gd 348/09, z 7 lipca 2016, III SA/Lu 1647/15, CBOSA). Co więcej: tego rodzaju rozstrzygnięcie powinno zostać zamieszczone w osnowie decyzji (rozstrzygnięciu decyzji), nie zaś w jej uzasadnieniu. W świetle powołanego art. 107 § 1 k.p.a. rozstrzygnięcie jest obowiązkowym, zasadniczym i podstawowym elementem decyzji. Obejmuje ono wypowiedź o prawach i obowiązkach strony lub stron, sformułowaną po rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Treść rozstrzygnięcia jest równoznaczna z udzielonym stronie uprawnieniem lub nałożonym na nią obowiązkiem (M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, [red. H. Knysiak - Molczyk] wyd. elektr. LEX, uwagi do art. 107 teza 4). Musi ten obowiązek określać konkretnie, całościowo bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, gdyż w przeciwnym wypadku decyzja może być niewykonalna (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1996 r., sygn. akt SA/Gd 1537/95, LEX nr 44086, zob. również np. wyr. NSA z z 27 czerwca 2003 r., I SA 215/02, LEX 149489, wyr. WSA z 26 listopada 2014 r. II SA/Go 743/14, CBOSA). Należy podkreślić, że uzasadnienie decyzji nie służy natomiast formułowaniu w nim rozstrzygnięcia, czyli orzekaniu o prawach bądź obowiązkach strony. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z tak wykładanym art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 182 § 2 narzucającym obowiązek skonkretyzowania w sentencji decyzji zakresu czasowego cofnięcia uprawnień sprzeczne są zapisy przywołanego wcześniej § 17 rozporządzenia w sprawie dokumentów w zakresie zarówno dopuszczającym umieszczanie istoty rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, jak i dopuszczającym odstąpienie od wskazania wyznaczonego konkretnymi datami okresu cofnięcia uprawnień. Ranga tej sprzeczności uzasadnia odmowę zastosowania przepisów rozporządzenia przez Sąd. Należy bowiem wskazać, iż sądy samodzielnie mogą odmawiać zastosowania przepisu rozporządzenia, w stosunku do którego stwierdzają niezgodność z normą ustawową. Uprawnienie to wynika bowiem bezpośrednio z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi o podległości sędziów tylko Konstytucji RP i ustawom, a nie wszelkim innym aktom prawnym, nawet jeśli mają one charakter aktów powszechnie obowiązujących. Zasada ta, na gruncie art. 8 ust. 2 Konstytucji, wskazująca, iż Konstytucja jest najwyższym prawem i że przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, stanowi podstawę przyznania sądom kompetencji do odmowy zastosowania takiego przepisu rozporządzenia. Dotyczy to także sądów administracyjnych, sprawujących wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, co obejmuje nie tylko kontrolę stosowania, ale także kontrolę stanowienia prawa przez organy administracji (art. 175 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP zob. np. wyr. NSA z 11 kwietnia 2017 r. I OSK 1904/15 z 18 stycznia 2012 r. II SA/Sz 1225/11). Uprawnienie to nie koliduje przy tym z kompetencjami Trybunału Konstytucyjnego i sądu administracyjnego. Uprawnienie każdego sądu, rozpoznającego sprawę, do oceny, czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą było i jest przyjmowane w orzecznictwie zarówno Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyr. 7 sędziów NSA z 16 stycznia 2006 r. I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006/2/39). Sam Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis ten może być zastosowany (zob. post. TK z 13 stycznia 1998 r. U 2/97, OTK 1998 r. Nr 1, poz. 4). Podobnie w tej kwestii wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny, w tym również w orzeczeniach odwołujących się do ww. orzeczenia TK (zob. np. wyr. NSA: z 21 czerwca 2011 r. I OSK 2102/10, 16 kwietnia 2015 r. I OSK 1896/13, z 19 grudnia 2012 r. I OSK 1997/11, CBOSA). Kierując się takim uprawnieniem, Sąd przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy odstąpił od zastosowania § 17 rozporządzenia w sprawie dokumentów wobec sprzeczności tego przepisu z art. 107 § 1 k.p.a. oraz z art. 182 § 2 k.k.w. W utrzymanej w mocy zaskarżonym aktem decyzji Prezydenta Miasta orzeczono o cofnięciu uprawnień na okres 3 lat, z zastrzeżeniem, iż termin ten liczy się od dnia zwrotu dokumentu prawa jazdy. Nie wskazano jednak ani daty początkowej ani daty końcowej okresu cofnięcia uprawnień. Nadto dopiero w uzasadnieniu decyzji wskazano, iż na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznym zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od dnia uprawomocnienia się wyroku tj. od [...] czerwca do [...] lipca 2016 r. (tj. 21 dni). Taka konstrukcja decyzji oraz jej braki treściowe powodowały, że decyzja zapadła z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. Należy też zauważyć, iż organ pierwszej instancji wydał decyzję przedwcześnie. Jako organ postępowania karnego wykonawczego, stwierdziwszy, iż Skarżący nie zastosował się do obowiązku zwrotu dokumentu prawa jazdy, winien był o tym fakcie powiadomić Sąd Rejonowy. Dla uzyskania wiążących informacji w zakresie daty początkowej, od której należy liczyć okres wykonywania środka karnego zwrócić się o rozstrzygnięcie wątpliwości w tym zakresie w trybie art. 13 § 1 k.k.w. i dopiero po uzyskaniu wydanego na podstawie tego przepisu postanowienia Sądu Rejonowego rozstrzygnąć o cofnięciu uprawnień. Uwaga ta jest już jednak nieaktualna, a to wobec zwrócenia przez Skarżącego dokumentu prawa jazdy, co miało miejsce [...] października 2017 r., a zatem już po wydaniu decyzji przez organy obu instancji. Organy posiadają w tej sytuacji wszystkie dane pozwalające na wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień. Sąd nie uwzględnił natomiast zarzutów Skarżącego dotyczących obowiązku zwrotu dokumentu prawa jazdy a to wobec obawy nieuzyskania dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów kategorii nieobjętych zakazem wynikającym z wyroku skazującego. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, iż decyzje wydawane w oparciu o art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. mają charakter związany, czyli nie zależą od uznania organu (por. wyr. WSA: z 6 lipca 2017 r., IV SA/Po 297/17; z 25 maja 2017 r., II SA/Ke 57/17; z 22 września 2016 r., III SA/Gd 158/16; z 25 sierpnia 2016 r., VII SA/Wa 1389/15, wyr. NSA z 6 czerwca 2017 r., I OSK 2709/16). W tym zakresie organ I instancji nie naruszył prawa, ponieważ nie rozszerzył zakresu wyroku karnego na co wskazywał skarżący. Organ I instancji nie orzekał w zakresie obowiązku zwrotu przez skarżącego dokumentu prawa jazdy, ale o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami we wskazanym zakresie. W tym miejscu podkreślić należy również, że organy administracji są związane wyrokiem skazującym i nie są uprawnione do jego weryfikacji. W niniejszej sprawie w związku z orzeczeniem przez sąd czasowego zakazu prowadzenia pojazdów, właściwy miejscowo Starosta zobowiązany był wydać decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie dostosowanym do orzeczenia sądu karnego. Natomiast obowiązek zwrotu dokumentu, którego wyegzekwowanie poruczył organowi pierwszej instancji Sąd Rejonowy pismem z [...] maja 2017 r. wynikał bezpośrednio z orzeczenia zawartego w pkt. 5 sentencji wyroku tego Sądu z [...] grudnia 2016 r. Kwestia natomiast wydania Skarżącemu prawa jazdy potwierdzającego uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii nieobjętych zakazem wynikającym z wyroku Sadu Rejonowego wykracza poza granice niniejszej sprawy, która dotyczy wyłącznie wykonania zawartego w tym wyroku orzeczenia o zakazie prowadzenia pojazdów określonych kategorii. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I. sentencji wyroku). O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od SKO na rzecz Skarżącego 200 zł czyli równowartość uiszczonego wpisu od skargi (pkt II. sentencji wyroku). Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną i wyda decyzję uwzględniającą fakt zwrócenia przez Skarżącego dokumentu prawa jazdy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło