II SA/Go 1135/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W.S. na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie II SAB/Go 17/16 I. odrzuca skargę na niewykonanie punktu V wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie II SAB/Go 17/16, II. w pozostałym zakresie oddala skargę, III. zwraca od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżącemu W.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi. Pismem z [...] października 2017 r. W.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej określanego skrótem: "SKO) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie II SAB/Go 17/16. W skardze wniósł o wymierzenie organowi grzywny kwocie 7.534 zł, przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w kwocie 3.767 zł, zwrot kosztów postępowania oraz o poinformowanie organu zwierzchniego - Prezesa Rady Ministrów, w trybie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), o istotnych naruszeniach prawa w toku rozpoznawania sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 czerwca 2017 r. (sygn. akt. II OSK 1803/16) oddalił skargę kasacyjną SKO od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 21 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II SAB/Go 17/16), co oznaczało utrzymanie wyroku zobowiązującego organ do załatwienia sprawy oraz wypłacenia skarżącemu kosztów postępowania oraz sumy pieniężnej w kwocie 500 zł. Podkreślił, że organ otrzymał akta najprawdopodobniej we wrześniu 2017 r. i nie wykonał prawomocnego wyroku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II SAB/Go 17/16) został w terminie wykonany. Pismem z [...] stycznia 2018 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze, jednocześnie wskazał, że organ zwrócił zasądzone koszty postępowania sądowego oraz wydał decyzję, której dotyczył wyrok, jednakże na dzień złożenia skargi Kolegium nie zapłaciło mu sumy pieniężnej w kwocie 500 zł. Wskazując na to, że skarga została złożona przed wydaniem decyzji przez organ ograniczył wnioskowane w skardze grzywny do wysokości 5000 zł i 2500 zł. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim 8 lutego 2018 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w skardze i piśmie procesowym z [...] stycznia 2018 r., jednocześnie oświadczył, że dla niego punkt wyroku dotyczący zasądzenia na jego rzecz grzywny w wysokości 500 zł jest jasny i kwotę tę powinien zapłacić organ. Podczas rozprawy w dniu 8 lutego 2017 pełnomocnik SKO wyjaśnił, iż kwota 500 zł zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II SAB/Go 17/16) nie została zapłacona bowiem w wyroku tym nie wskazano nie określono podmiotu zobowiązanego do zapłaty tej kwoty. Sąd ustalił, co następuje: Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zobowiązał SKO do załatwienia wniosku skarżącego W.S. z dnia [...] grudnia 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] stycznia 2014r. - w terminie 7 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Nadto stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dalej wymierzył SKO grzywnę w kwocie 1,000 zł, przyznał skarżącemu W.S. sumę pieniężną 500 zł i zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga kasacyjna SKO została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 1803/16. Odpis prawomocnego wyroku WSA został doręczony SKO 6 października 2017 r. (k. 144 akt II SAB/Go 17/16). Odpis doręczono bez akt administracyjnych, a to z uwagi na ich brak (zarządzenie - k. 141 akt II SAB/Go 17/16) Decyzją z [...] października 2017r. nr [...] SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych (k. akt SKO oznaczone nr. [...]). Dnia 7 listopada 2017 r. SKO uiściło na rzez skarżącego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zasądzonych wyrokiem w sprawie II SAB/Go 17/16 (k. 37 akt SKO). Pismem z [...] października 2017 r. skarżący wezwał organ do wykonania wyroku WSA o sygn. akt II SAB/Go 17/16 (k. 66 akt SKO). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 p.p.s.a.). Rzeczowa ocenę żądań skargi poprzedzić należało analizą skargi pod kątem spełnienia dalszych wymogów formalnych. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. skargę z żądaniem wymierzenia grzywny, o której mowa w tym przepisie, można wnieść po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt SKO, skarżący wypełnił ten wymóg formalny, ponieważ pismem z [...] października 2017 r. wezwał organ do wykonania wyroku II SA/Go 17/16 domagając się od organu wydania decyzji oraz zapłaty sumy pieniężnej orzeczonej w wyroku. Jak wynika ze skargi W.S. domaga się wymierzenia Kolegium grzywny oraz zasądzenia na jego rzecz sumy pieniężnej z tytułu niewykonania dwóch rozstrzygnięć zawartych w wyroku z 21 kwietnia 2016 r. to jest punktu I wyroku w którym Sąd zobowiązał SKO do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 7 dni od otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz punktu V wyroku, w którym orzeczono o przyznaniu skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 500 zł. Odnosząc się do takich żądań Skarżącego, wskazać należy, iż celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany (zob. wyr. NSA z 11 lipca 2017 II OSK 879/17, wyr. WSA z 21 września 2017 r. VIII SA/Wa 150/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl - w skrócie: "CBOSA"). Skarga jest środkiem ostatecznym (ultima ratio) służącym wymuszeniu na organie załatwienia sprawy - zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Zagwarantowanie go stronom postępowań administracyjnych, które pomimo uwzględnienia ich skarg na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w dalszym ciągu, nie uzyskują załatwienia ich spraw uzasadnia to, że wyrok w zakresie zobowiązującym do załatwienia sprawy, pomimo swojej prawomocności, nie jest wykonalny w sposób umożliwiający wyegzekwowanie tego przez stronę postępowania. Strona nie ma bowiem innych środków prawnych służących przymuszeniu biernego lub obstruującego swe powinności organu do załatwienia jej sprawy. Inaczej jest jednak z tymi obowiązkami zawartymi w treści wyroku, które są wykonalne. Do orzeczeń wykonalnych zaliczyć należy m. in. orzeczenie o przyznaniu określonej sumy pieniężnej ponieważ wynika z niego konkretne zobowiązanie pieniężne. W tym przypadku przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania, a droga przed sądem administracyjnym jest wyłączona, ponieważ nie występuje konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej poprzez wszczęcie postępowania, wydanie aktu, czy też dokonanie innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zastrzeżonych prawem do jego właściwości. Wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych w takim zakresie odbywa się w drodze egzekucji sądowej, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, gdyż wyrok sądu administracyjnego stanowi tytuł egzekucyjny, mogący stanowić podstawę do wszczęcia egzekucji po opatrzeniu go klauzulą wykonalności przez sąd powszechny (art. 781 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego Dz.U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.). Skarga na niewykonanie wyroku w części dotyczącej przyznania sumy pieniężnej jest zatem niedopuszczalna co prowadzi do jej odrzucenia w tym zakresie (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a). W odniesieniu zaś do wyartykułowanych na rozprawie przez pełnomocnika SKO wątpliwości dotyczących sformułowania punktu V wyroku z 21 kwietnia 2016 r., czyli twierdzenia o niewykonalności tego rozstrzygnięcia z uwagi na brak określenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty przyznanej Skarżącemu sumy pieniężnej, Sąd wskazuje, iż rozstrzygnięcie tej kwestii należy do oceny organu egzekucyjnego. Zdaniem sądu bowiem, mimo, że w punkcie V wyroku istotnie nie wskazano wprost organu zobowiązanego, to jest oczywiste, iż obowiązek uiszczenia kwoty 500 zł obarczał SKO. Z przywołanego w uzasadnieniu wyroku art. 149 § 2 p.p.s.a., przyjętego jako podstawa prawna omawianego orzeczenia, wynika bowiem wprost, że suma pieniężna może być przyznana wyłącznie od organu, który dopuścił się bezczynności albo przewlekłego prowadzenia postępowania. Innej wykładni treści orzeczenia być zatem nie może. Odnosząc się zaś do skargi w zakresie dotyczącym niewykonania punktu I wyroku z 21 kwietnia 2016 r. Sąd uznał, iż jest ona bezzasadna. Warunkiem wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie przez sąd, że organ pozostaje w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy czym pod pojęciem niewykonania wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Dodać należy, że w niniejszym postępowaniu nie jest kontrolowana merytoryczna treść decyzji, lecz sam fakt wykonania obowiązku nałożonego w wyroku. Zasadą jest, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie, akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 § 1 i 2 p.p.s.a.). W punkcie I wyroku z 21 kwietnia 2016 r. Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 7 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru odpis prawomocnego wyroku doręczono organowi 6 października 2017 r., natomiast decyzja załatwiająca wniosek została wydana [...] października 2017 r., a zatem w zakreślonym przez Sąd terminie. Zastrzeżenia Sądu budzi wprawdzie, że - co wynika z adnotacji poczynionej na decyzji znajdującej się w aktach sprawy - została ona wysłana skarżącemu po upływie ponad miesiąca od daty którą ją opatrzono, bo dopiero w 13 listopada 2017 r. to jednak za datę załatwienia sprawy należy uznać właśnie datę umieszczoną na decyzji czyli [...] października 2017 r. W orzecznictwie wskazuje się, że datą wydania decyzji, stosownie do treści art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) jest data jej podpisania przez organ, a w razie wątpliwości jest to data wskazana w decyzji (por. wyroki NSA z 15 lipca 2010 r., II OSK 2051/09 oraz 2 lutego 2011 r., II GSK 178/10, CBOSA). W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę na niewykonanie pkt. V wyroku z 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Go 17/16 ponieważ w tym zakresie sprawa nie należała do właściwości sądu administracyjnego (pkt I wyroku) oraz, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt II wyroku). Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 225 p.p.s.a. zwrócił Skarżącemu nadpłacony wpis od skargi w wysokości 100 zł (pkt III. wyroku).