II SA/Go 1198/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Powiatu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Powiatu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Nr 152/XXVII/2017 Rady Powiatu z dnia 13 września 2017 r. w sprawie zmiany uchwały nr 59/IX/2007 Rady Powiatu z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie postawienia w stan likwidacji Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Rada Powiatu złożyła w dniu 23 października 2017r. skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] października 2017 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Nr 152/XXVII/2017 Rady Powiatu z dnia 13 września 2017r. w sprawie zmiany uchwały nr 59/IX/2007 Rady Powiatu z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie postawienia w stan likwidacji Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017r. (II SA/Go 1104/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Rady Powiatu z uwagi na brak legitymacji Rady do wniesienia skargi. Powiat złożył w dniu 18 grudnia 2017 r. skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] października 2017 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Nr 152/XXVII/2017 Rady Powiatu z dnia 13 września 2017r. w sprawie zmiany uchwały nr 59/IX/2007 Rady Powiatu z dnia 25 lipca 2007r. w sprawie postawienia w stan likwidacji Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej. Wraz ze skargą Powiat złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia [...] grudnia 2017r. Wojewoda wniósł o oddalenie ww. wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od w/w zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a., aby w/w wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, chyba że wniosek dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi wówczas winien być wniesiony za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Wniosek złożony w rozpoznawanej sprawie przez pełnomocnika skarżącego dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi i nie podlega uwzględnieniu. Okoliczności wskazane przez stronę skarżącą nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że przywrócenia terminu może domagać się strona, która jest w stanie uprawdopodobnić, że nie dokonała czynności w terminie ze względu na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym, pomimo dołożenia należytej staranności, nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienie NSA z 25 maja 2004 r., FZ 63/04, LexPolonica). Podkreślenia przy tym wymaga, iż instytucja uprawdopodobnienia jest dalece mniej rygorystyczna niż udowodnienie danej okoliczności. Oznacza to, iż samo wykazanie zdarzenia lub faktu, który wskazuje na prawdopodobieństwo braku winy, winno być wystarczającym dla uznania, iż zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, o jakim mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Orzecznictwo sądów wskazuje, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; postanowienie SN z 29 października 1999 r., I CKN 556/98; postanowienie SN z 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP 2000, nr 12, poz. 6, postanowienie NSA z 15 grudnia 2004 r., OZ 809/2004). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W orzecznictwie sądowym można wskazać następujące przykłady okoliczności faktycznych, które nie uzasadniają braku winy w uchybieniu terminu np. dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r. sygn. akt II SA/Wa 1329/01, niepubl.), zwolnienie lekarskie od pracy (wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r. sygn. akt III SA 1243/97, LEX nr 36 902), oczekiwanie na poradę radcy prawnego (wyrok NSA z dnia 26 listopada 1997 r. sygn. akt I SA/Lu 1219/96), niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl.), zawinienie pełnomocnika strony w uchybieniu terminu (post. NSA z dnia 4 czerwca 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 3122/02, niepubl.). Co istotne, wina w uchybieniu terminu to również wina osób trzecich upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu. Działania pełnomocnika oraz zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (postanowienie SN z dnia 15 marca 2000 r., II CKN 554/00). W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik kryterium braku winy w uchybieniu terminu powinno być oceniane z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności przez profesjonalnego pełnomocnika (np. adwokata, radcy prawnego). Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (por. postanowienia NSA: z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 198/09, z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 155/09). Po przeanalizowaniu okoliczności zawartych we wniosku, które zdaniem strony skarżącej przemawiają za uznaniem braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, Sąd stwierdził, iż stanowią one zasadniczo polemikę ze stanowiskiem Sądu zawartym w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2017r. o odrzuceniu skargi Rady Powiatu (II SA/Go 1104/17). Powoływanie się na "wadliwą interpretację prawną" przepisu art. 80a w zw. z art. 85 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym, czy zamknięcie drogi do Sądu stanowią przesłanki, które mogłyby być podnoszone w ewentualnej skardze kasacyjnej, a nie we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Również na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej mógłby prezentować własny sposób rozumienia przepisów, na podstawie których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oparł postanowienie o odrzuceniu skargi. Reasumując stwierdzić należy, że adwokat reprezentujący stronę skarżącą nie wykazał, iż przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, nie był w stanie w sposób prawidłowy dochować terminu do wniesienia skargi, a zatem nie wykazał, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Poza tym niezrozumiałym dla Sądu jest też stwierdzenie pełnomocnika skarżącego, iż niezłożenie przez Powiat w przepisanym terminie skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody (wobec faktu jej złożenia przez Radę Powiatu) pozbawiło skarżącego prawa do sądu. Wniesienie skargi przez Radę nie oznaczało przecież, że Powiat nie mógł wnieść swojej skargi w ustawowym terminie. Z powyższych względów uznać należy, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki, określone w art. 86 § 1 p.p.s.a. i Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.