II SA/Go 132/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L S.A. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi L S.A. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r., Nr XIX/116/2005 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu [...] lutego 2005 r. Rada Gminy podjęła uchwałę nr XIX/116/2005 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania wsi [...], ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 46 pod poz. 1005. Pismem z dnia [...] września 2012 r. L S.A. reprezentowana przez pełnomocnika – R.L. wezwała Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa odnośnie w/w uchwały. Pismem z dnia [...] września 2012 r. Rada Gminy udzieliła stronie odpowiedzi na wezwanie, wskazując na brak podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności uchwały. W/w odpowiedź odebrana została przez stronę skarżącą w dniu 4 października 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 7). Następnie w dniu 11 stycznia 2013 r. (data osobistego złożenia w siedzibie organu – k.3) L S.A. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie R.L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na w/w uchwałę. Postanowieniem z dnia 18 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Go 132/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę L S.A., z uwagi na złożenie jej z uchybieniem terminu. Postanowienie nie jest prawomocne. Następnie pismem z dnia [...] marca 2013 r. L S.A. zwróciła się do tutejszego Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od uchwały Rada Gminy nr XIX/116/2005 z dnia [...] lutego 2005 r. W uzasadnieniu do wniosku skarżący potwierdził złożenie skargi z uchybieniem ustawowego terminu. Jednocześnie skarżący wskazał, iż termin został przekroczony bez jego winy. Skarżący zwrócił przede wszystkim uwagę na fakt reprezentowania przez pełnomocnika, który nie jest profesjonalistą. Dalej wskazano na fakt, iż odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wysłana została na adres strony skarżącej w [...], podczas gdy strona skarżąca zmieniła adres, co jak twierdzi skarżący, było wiadome organowi. Skarżący wskazał, iż odpowiedź wysłana została na ,,stary" adres i odebrana przez osobę nieposiadającą pełnomocnictwa pocztowego. Dodatkowo strona skarżąca powołała się na fakt, iż w okresie od dnia złożenia wniosku do Rady Gminy do dnia [...] stycznia 2013 r. trwały czynności związane z przekazywaniem obowiązków i dokumentacji z uwagi na zmianę Prezesa Zarządu Spółki L S.A. co wpłynęło na funkcjonowanie podmiotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) -zwanej dalej p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od w/w zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a., aby w/w wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, chyba że wniosek dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi wówczas winien być wniesiony za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę dochował wszystkich w/w wymogów umożliwiając Sądowi dokonanie merytorycznej oceny wniosku skarżącego. Po pierwsze wniosek skarżącego złożony został w terminie, gdyż postanowienie o odrzuceniu skargi z dnia 18 marca 2013 r. doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego w dniu 22 marca 2013 r., a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożony został w dniu 29 marca 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – k.77). Wniosek prawidłowo złożony został bezpośrednio do Sądu, gdyż akta sprawy o sygn. akt II SA/Go 132/13 znajdują się w tutejszym Sądzie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 20006 r., III SA/Wa 3288/05). Zauważyć należy, iż w aktach tych znajduje się również skarga strony na uchwałę Rady Gminy nr XIX/116/2005 z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania wsi [...], zatem należało przyjąć, iż strona dokonała już czynności, której dotyczy wniosek o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2008 r., II FZ 646/07). Odnosząc się merytorycznie do złożonego przez stronę skarżącą wniosku o przywrócenie terminu Sąd uznał, iż nie zasługuje on na uwzględnienie z uwagi na brak uprawdopodobnienia okoliczności, które miałyby wyłączyć winę strony skarżącej w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi na uchwałę. Należy podkreślić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej (o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.) stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Komentatorzy (Komentarz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007) zwracają uwagę, iż art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Orzecznictwo sądów wskazuje, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; postanowienie SN z 29 października 1999 r., I CKN 556/98; postanowienie SN z 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP 2000, nr 12, poz. 6). Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym w dniu 15 grudnia 2004 r., OZ 809/2004. Należy mieć na uwadze, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia NSA z dnia 12 kwietnia 2012 r., I FZ 13/12, Lex nr 1136361, z dnia 4 kwietnia 2012 r., II FZ 200/12, Lex nr 1137708). Powyższe oznacza, iż o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Konieczne jest zatem wskazanie we wniosku o przywrócenie terminu takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie wnioskodawcy, a uniemożliwiło dopełnienie mu czynności procesowej w terminie. Jako okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu czynności procesowej skarżący wskazał po pierwsze na fakt reprezentowania Spółki przez pełnomocnika, który nie jest profesjonalistą. Dalej wskazano na fakt, iż odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wysłana została na adres strony skarżącej w Krakowie, podczas gdy strona skarżąca zmieniła adres, co jak twierdzi skarżący, było wiadome organowi. Skarżący wskazał, iż odpowiedź wysłana została na ,,stary" adres i odebrana przez osobę nieposiadającą pełnomocnictwa pocztowego. Dodatkowo strona skarżąca powołała się na fakt, iż w okresie od dnia złożenia wniosku do Rady Gminy do dnia 5 stycznia 2013 r. trwały czynności związane z przekazywaniem obowiązków i dokumentacji z uwagi na zmianę Prezesa Zarządu Spółki L S.A. co wpłynęło na funkcjonowanie podmiotu. Odnosząc się kolejno do podniesionych przez skarżącego w przedmiotowym wniosku okoliczności uzasadniających brak winy wskazać należy, iż w przypadku gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi się ona posługuje obciąża jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r. I SA/Gd 1676/99). Dodać przy tym należy, iż strona skarżąca jest osoba prawną – spółką akcyjną, a zatem podmiotem profesjonalnym w obrocie gospodarczym. Na skarżącym, jako na mocodawcy w tej sytuacji ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika profesjonalnego czy też nieprofesjonalnego, który działać ma w imieniu i na rzecz mocodawcy. Zatem wskazana przez skarżącego okoliczność, iż reprezentował ją pełnomocnik nieprofesjonalny, w szczególności jeżeli jest to spółka akcyjna, nie może usprawiedliwiać braku winy w niezachowaniu terminu do wniesienia skargi. Za okoliczność taką nie sposób również uznać wskazanych przez stronę skarżącą zmian personalnych w L S.A. Kolejną okolicznością wskazaną przez stronę skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu stanowiło przesłanie przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa na adres strony skarżącej w Krakowie, podczas gdy strona skarżąca zmieniła adres, co jak twierdzi skarżący, było wiadome organowi. Sąd zauważa, iż w aktach administracyjnych sprawy fakt ten nie znajduje potwierdzenia, a strona w żaden sposób powyższej okoliczności nie uprawdopodobniła. Z załączonego do akt administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru w/w odpowiedzi na wezwanie wynika, iż została ona przesłana przez organ na adres: R.L. L S.A. ul. [...], a nie na adres w [...]. Nadto skarżąca nie uprawdopodobniła podanego przez siebie faktu, aby Gminie znany był ,,aktualny" adres spółki. Sąd stwierdził również, iż skarżący nie uprawdopodobnił przywołanej we wniosku okoliczności, iż odpowiedź wysłana została przez organ na ,,stary" adres i odebrana przez osobę nieposiadającą pełnomocnictwa pocztowego. Należy zauważyć, iż z treści skargi wynika, iż strona skarżąca posiadała wiedzę o udzieleniu odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a zatem z odpowiedzią tą musiała się zapoznać. Natomiast co doręczenia w/w odpowiedzi osobie nieposiadającej pełnomocnictwa pocztowego, zauważyć należy iż strona skarżąca nie wskazała, aby w tym zakresie przeprowadzone zostało choćby na jej wniosek postępowanie reklamacyjne. Zdaniem Sądu nie sposób przypisać stronie skarżącej należytej staranności mając także na uwadze fakt, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone zostało w dniu 14 września 2012 r., natomiast skarga wniesiona została w dniu 11 stycznia 2013 r. Zatem nawet jeżeli założyć, iż skarżąca była w przekonaniu, iż brak jest odpowiedzi organu na jej wezwanie, zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., skarga winna zostać złożona w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa tj. 13 listopada 2012 r. Skarżący oczekując na udzielenie odpowiedzi przez organ winien zwrócić się do organu o informację w tym zakresie. Brak w tej sytuacji zainteresowania ze strony skarżącego rozstrzygnięciem złożonego przez niego wezwania również nie świadczy o zachowaniu należytej staranności skarżącego we własnej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił w stopniu wystarczającym okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, w związku z czym zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.