II SA/Go 17/15

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-02-25

Skład orzekający: Michał Ruszyński, Maria Bohdanowicz, Aleksandra Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy może uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i tachografów, powołując się na brak wpływu na powstanie naruszenia lub na zdarzenia i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, mimo że naruszenie wynikało z działań kierowcy?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi obiektywną odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i tachografów, nawet jeśli naruszenie wynika z działań kierowcy. Aby uwolnić się od tej odpowiedzialności, przedsiębiorca musi wykazać, że podjął wszelkie niezbędne środki zapobiegające powstaniu naruszenia i jego przyczyn, a także udowodnić wystąpienie nadzwyczajnych, nieoczekiwanych okoliczności, których nie mógł przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności. Samo zapoznanie kierowcy z przepisami czy ukaranie go naganą nie jest wystarczające do uwolnienia od odpowiedzialności.
Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że pojazd ciężarowy był wyposażony w cyfrowe urządzenie rejestrujące (tachograf), do którego podłączono niedozwolone urządzenie (magnes), powodujące fałszowanie zapisów dotyczących prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi, a także skrócenie dziennego odpoczynku. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na przewoźnika karę pieniężną. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Spółka z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych oraz kwestionując zasadność nałożenia kary, twierdząc, że naruszenie było wynikiem samowolnych działań kierowcy, na które spółka nie miała wpływu. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi W spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego - powołując się na dyspozycję art. 104 § 1, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a), art. 92a ust. 1 i 6, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1414, dalej: u.t.d), art. 8 ust. 1-4 i 8, art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EWG) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, przepisu art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE L.1985.370.8) w związku z przepisami art. 46 i art. 47 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE. L. 60/1 z dnia 28.02.2014 r.) - nałożył na W sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 5.300 zł za wykonywanie przewozu pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenia rejestrujące, do którego podłączono niedozwolone urządzenia dodatkowe w postaci magnesu, wpływające na jego niewłaściwe funkcjonowanie polegające na nierejestrowaniu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, oraz skrócenie dziennego odpoczynku. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wskazał, że [...] sierpnia 2013 r. o godz. 22:45 na drodze krajowej DK [...] na wjeździe na [...] został zatrzymany do kontroli przez funkcjonariuszy celnych, ciągnik samochodowy marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową o nr rej. [...], prowadzony przez M.D.. W toku kontroli ustalono, że zestawem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony realizowano przewóz drogowy rzeczy z Polski do Niemiec. Kierowca okazał do kontroli dowód rejestracyjny pojazdu i naczepy ciężarowej, wypis z licencji nr [...] z [...] grudnia 2011 r. na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydanej dla W sp. z o. o ważnej od [...].07.2011 r. do [...].07.2016 r. oraz dokument CMR nr [...]. Organ wskazał, że podczas kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca wykonywał przewóz drogowy pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostało niedozwolone urządzenie – magnes – wpływające na niewłaściwe funkcjonowanie urządzenia rejestrującego. Ujawniono magnes zamontowany na impulsatorze skrzyni biegów który fałszował zapis tachografu cyfrowego i impulsatora. Podczas gdy pojazd poruszał się na tachografie i na wydruku z tachografu widniał zapis odpoczynku. W chwili zatrzymania pojazdu na sporządzonym wydruku z tachografu cyfrowego stwierdzono zarejestrowaną funkcję odpoczynku a nie faktycznie wykonywanej jazdy, wg. zapisów odpoczynek był odbierany od godz. 18:16 czasu UTC. Ponadto kontrolowany kierowca okazał do kontroli kartę kierowcy z tachografu cyfrowego. W wyniku analizy zawartych na niej danych z okresu objętego kontrolą, tj. [...].07.2013 r. – [...].08.2013 r., uwzględniając błędy powstałe w wyniku przerwy w zasilaniu urządzenia stwierdzono, że kierowca w dniu [...].07.2013 r. o godz. 17.40 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 45 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godz. 07:55 dnia [...]/07.2013 r. do godziny 17:40 dnia [...].07.2013 r. czasu UTC + 1. Zatem koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin. Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Organ wskazał, że zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985) pracodawca oraz kierujący zapewniają poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Natomiast art. 15 ust. 8 ww. rozporządzenia wyraźnie zabrania fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach przechowywanych przez urządzenia rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach. Konsekwencją powyższego jest lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d, który sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Organ wskazał także, że kierowca naruszył normę art. 8 ust. 1-4 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r., albowiem w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 17:40 dnia [...].07.2013 r. do godz. 17:40 dnia 25.07.2013 r. w ciągu którego kierowca powinien odebrać odpoczynek dzienny w wymiarze minimum 11 godzin, kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 45 minut, skracając dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 15 minut. Organ wydając decyzję uznał, iż w przedmiotowych okolicznościach nie zachodzą przesłanki określone w art. 92b ust. 1 i art. 92c u.t.d. Zdaniem organu przesłane przez stronę dokumenty – Wytyczne dotyczące czasu pracy kierowców zawodowych: podstawowe zasad czasu jazdy i czasu odpoczynku z dnia [...].05.2013 r. oraz zakres obowiązków kierowcy z dnia [...].05.2013 r., nie stanowi potwierdzenia, że zostały podjęte wszystkie niezbędne środki mające zapobiec powstawaniu naruszeń. Treść w nich zawarta jest wskazaniem poszczególnych obowiązków i odpowiedzialności wynikających z przepisów prawa, a nie rozwiązaniem organizacyjnym wdrożonym i stosowanym przez przedsiębiorcę, umożliwiającym przestrzeganie przez kierowców norm określonych w przepisach prawa. Od powyższej decyzji w zakresie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, odwołała się W sp. z o.o. Odwołująca wskazała, że z uwagi na fakt, że jako przedsiębiorca zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą do prowadzenia przewozów drogowych oraz zapewnienie właściwych zasad wynagradzania pracowników, organ pierwszej instancji powinien odstąpić od nałożenia kary. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swej decyzji, odnosząc się do stwierdzonego naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że stosownie do art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego, jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach. Zgodnie z kolei z art. 15 ust 2 ww. rozporządzenia Rady (EWG) kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d, który sankcjonuje omawiane naruszenie karą pieniężną w wysokości 5.000 zł. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 92b ust. 1 i art. 92c u.t.d. Pismem z [...] grudnia 2014 r. W sp. z o. o wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] listopada 2014 r. nr [...], zarzucając jej: - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2, ust. 3, ust. 8 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie przez organ II instancji, że zasadne jest wymierzenie kary w wysokości 5000 zł z tytułu nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 92b i c u.t.d poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie przez organ II instancji, że zasadne jest wymierzenie kary w wysokości 5000 zł z tytułu nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 k.p.a, art. 8 k.p.a poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności poprzez nie wyjaśnienie, czy opisane w przedmiotowej decyzji zachowanie kierowcy wynikało z jego samowolnej decyzji czy też było wynikiem czynników zależnych od skarżącej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. W świetle podniesionych w skardze, jak i w odwołaniu zarzutów przyjąć należy, że kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje przede wszystkim możliwość zastosowania wobec skarżącej regulacji art. 92 b i c u.t.d. Zgodnie z treścią pierwszego z nich nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń (ust. 2). Przepis art. 92 c u.t.d stanowi natomiast, iż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Przepisy ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nałożenia kary przez uprawniony zagraniczny organ (ust. 2). Zdaniem skarżącej przepisy te powinny znajdować w sprawie zastosowanie albowiem postępowanie kierowcy odbiegało od jakichkolwiek zasad przyjętych w zakładzie skarżącej. Było ono tylko i wyłącznie jego własną inwencją, zaś skarżąca nie miała o tej sytuacji jakiejkolwiek wiedzy. Skarżąca wskazała także, że jako przedsiębiorca dokonała wszelkiej należytej staranności, aby nie doprowadzić do sytuacji opisanej w zaskarżonej decyzji. Wprowadziła odpowiednie rozwiązania organizacyjne oraz rozwiązania w zakresie postępowania z kierowcami. Przede wszystkim w momencie zatrudnienia kierowcy zapoznała go ze wszystkimi zasadami, jakie wiążą się z przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy oraz prawidłowego użytkowania tachografów. Zostało to potwierdzone poprzez "Obowiązki kierowcy" oraz "Wytyczne z zakresu czasu pracy kierowcy". Skarżąca wskazała nadto, że dokonywała regularnych szkoleń kierowców z zakresu czasu pracy kierowcy, a zaświadczenie o odbytym szkoleniu wraz z harmonogramem szkolenia przesłane zostało do organu I instancji. Dodatkowo podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca nie miał jakiejkolwiek presji czasowej w związku z dostarczeniem towaru a z związku z naruszeniem zasad ukarany został karą nagany. Rozstrzygając tak zakreślony spór na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie, przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Art. 15 ust. 8 ww. Rozporządzenia stanowi natomiast, iż zabrania się fałszowania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z urządzenia rejestrującego jak określono w załączniku IB. To samo stosuje się do jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, wykresówką lub kartą kierowcy, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz informacji wydrukowanych. W pojeździe nie może znajdować się żaden sprzęt, który mógłby zostać użyty w powyższych celach. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść: Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5 000 złotych. Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy, a odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Zauważyć należy, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (tak NSA w wyroku z 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 716/10). Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności w jakich doszło do powstania naruszeń u przedsiębiorcy. Powyższy przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Przy czym ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 u.t.d i przywołanego wyżej art. 92c ust. 1 u.t.d - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz. Podnieść w tym miejscu należy, iż analiza dyspozycji art. 92b (określającego wyłącznie w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenie pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku przesłanek ekskulpujących takich jak: zapewnienie przez podmiot wykonujący przewóz właściwej organizacji pracy i dyscypliny pracy, jak i prawidłowe zasady wynagradzania) oraz ww. art. 92c u.t.d prowadzi do konstatacji, iż przesłanki egzoneracyjne określone w przepisie art. 92c nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Powyższe znajduje swoje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie ukształtowanym na gruncie obowiązującej do dnia 1 stycznia 2012 r. treści przepisu art. 93 ust. 7 u.t.d, wyłączającego możliwość nałożenia kary w sytuacji, gdy naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący nie mógł przewidzieć, jak i art. 92a ust. 4 odnoszącego się do braku wpływu takiego podmiotu na powstałe naruszenie. W orzecznictwie tym uznaje się, iż w dyspozycji ww. przepisów nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieszczą się w zakresie regulacji art. 93 ust. 7 oraz art. 92a ust. 4 u.t.d, bowiem tylko i wyłącznie z uznania przedsiębiorcy wynika właściwy dobór osób współpracujących. Stąd też w przywołanych przepisach u.t.d chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, a nie związane z niewłaściwą organizacją pracy przedsiębiorstwa transportowego. Przepisy te wyraźnie statuują odpowiedzialność obiektywną (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 89/11 oraz z dnia 19 stycznia 2011r., sygn. akt VI SA/Wa 1854/10). Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Przedsiębiorca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności powinien wykazać, że przedsięwziął wszystkie niezbędne środki zapobiegające powstaniu naruszenia prawa i jego przyczyny. Powyższa argumentacja znajduje także oparcie w poglądach orzecznictwa, w tym Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06, wypowiadał się w przedmiocie obowiązków przewoźnika określonych w art. 5 u.t.d., podkreślając, iż regulacje te zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. W powyższym wyroku Trybunał wskazał także, że "sankcje administracyjne - stosowane automatycznie, z mocy ustawy - mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne (vide: wyrok z 24 stycznia 2006 r., sygn. akt SK 52/04). Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej (sygn. akt P 19/06)". Uwzględniając powyższe nie można uznać, że okoliczności sprawy i przedstawione przez skarżącą dowody i wyjaśnienia wskazują, że nie miała ona wpływu na powstanie naruszenia, zaś naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 2 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1168/14 (Lex nr 1575763). W orzeczeniu tym Sąd wskazał, że "przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego między innymi poprzez własne akty staranności w zakresie właściwej organizacji przedsiębiorstwa w tym planowania przewozów, jak też bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, właściwych środków dyscyplinujących. Mając na uwadze obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium odpowiednio wysokiej staranności. Wbrew wywodom skarżącego należy uznać, że przedsiębiorca ma wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Skarżący nie wykazał wystąpienia okoliczności ujętych przepisem art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym - nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby w stanie przewidzieć. Bez wątpienia w zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd na drodze, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże okoliczności tej nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy "okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć", bowiem, zgodnie z przepisem art. 11 umowy AETR, która miała zastosowanie do przewozu objętego kontrolą obowiązkiem pracodawcy jest przeprowadzanie kontroli i organizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń zwłaszcza w zakresie czasu pracy kierowców. Celem sankcji określonych w ustawie o transporcie drogowym jest wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, które zagwarantują bezpieczeństwo innych użytkowników dróg (poprzez właściwy dobór kierowców i ułożenie planu ich pracy). Podmiot wykonujący transport drogowy jako pracodawca ponosi ryzyko osobowe, to znaczy obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników do danego zadania i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich działań. To on zobowiązany jest do przeprowadzania bieżących kontroli, czy kierowcy przestrzegają przepisów i powinien w taki sposób organizować i nadzorować ich pracę, aby jednocześnie umożliwić sobie wypełnianie ciążących na nim obowiązków. Profesjonalny przewoźnik winien wdrożyć odpowiednie rozwiązania organizacyjne, zabezpieczające prawidłowe wykonywanie przewozów. Brak realnego skutecznego nadzoru nad działaniami kierowców związanymi z wykonywaniem przewozów nie może skutkować egzoneracją". Mając zatem na uwadze, że okoliczności objęte hipotezą art. 92b i 92 c powinien udowodnić przedsiębiorca, uznać należało, iż skarżąca nie wykazała, iż zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, jak i też nie przedstawiła żadnych nadzwyczajnych, nieoczekiwanych okoliczności, które mogłyby odpowiedzialność tę wyłączyć. Zapoznanie kierowcy ze wszystkimi zasadami jakie wiążą się z przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, czy dokonywanie szkoleń kierowców nie gwarantuje jeszcze właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów. Również fakt ukarania kierowcy karą upomnienia po stwierdzonym w toku kontroli naruszeniu przepisów u.t.d nie stanowi przesłanki, o której mowa w przytoczonym przepisie ustawy zwalniającej od wymierzenia kary. Nieuzasadnione okazały się zatem zarzuty strony odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, jak i naruszenia prawa materialnego. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło