II SA/Go 180/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-05-29
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Aleksandra Wieczorek, Sławomir Pauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby posiadające lokale mieszkalne w budynku wielorodzinnym, w którym planowana jest przebudowa części wspólnych (piwnic), mają status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli nie wykażą indywidualnego interesu prawnego naruszonego przez tę inwestycję?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że Wojewoda prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze. Sąd stwierdził, że indywidualni właściciele lokali w budynku wielorodzinnym nie posiadają statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę dotyczącym przebudowy części wspólnych (piwnic), jeśli nie wykażą konkretnego, indywidualnego interesu prawnego naruszonego przez tę inwestycję, a jedynie interes faktyczny. W przypadku wspólnot mieszkaniowych, stroną postępowania jest co do zasady wspólnota reprezentowana przez zarząd, chyba że członek wspólnoty wykaże swój indywidualny interes prawny.Stan faktyczny
Skarżący, będący właścicielami lokali w budynku mieszkalnym, wnieśli skargę na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie odwoławcze zostało zainicjowane odwołaniami od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę Wspólnocie Mieszkaniowej na przebudowę części piwnic. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając, że skarżący nie posiadają statusu strony, ponieważ nie wykazali indywidualnego interesu prawnego naruszonego przez planowaną inwestycję, a jedynie interes faktyczny. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego, twierdząc, że posiadają zarówno interes faktyczny, jak i prawny, a organ I instancji uznał ich za strony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi L.W., S.W., M.S., M.S., D.S., Z.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. (znak sprawy : [...]), powołując się na przepisy art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) Starosta zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę inwestorowi – Wspólnocie Mieszkaniowej [...] dla inwestycji polegającej na przebudowie części piwnic w budynku mieszkalnym przy ul. [...] na działce ewid. nr [...] według projektu sporządzonego przez tech. R.P. up. budowlane nr [...] oraz mgr inż. E.M.M. upr. budowlane nr [...]. Jednocześnie ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż Wspólnota Mieszkaniowa, [...] zwróciła się z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na przebudowę części piwnic w budynku mieszkalnym przy ul. [...] na działce ewid. nr [...]. O wszczęciu postępowania oraz możliwości zapoznania się z dokumentami zawiadomiono strony postępowania, zaś z prawa zapoznania się z dokumentacją skorzystali M. i M.S. oraz S. i L.W.. Wskazane osoby, w piśmie z dnia [...] października 2013 r. zwróciły uwagę na brak w projekcie budowlanym rozwiązań zasadniczych elementów wyposażenia budowlano – instalacyjnego zapewniającego użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem. Nadto strony przedłożyły projekt budowlany opracowany przez Pracownię Projektową "B" dotyczący przebudowy i zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicznych na kotłownię na paliwo stałe ze składem opału wraz z budową schodów zewnętrznych i zadaszenia wejścia do kotłowni w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Wskazany projekt – jak wyjaśnili - stanowi część 1 załącznika do uchwały nr [...] podjętej przez Wspólnotę Mieszkaniową. Natomiast przedmiotem postępowania jest projekt budowlany stanowiący część 2 załącznika do w/w uchwały, który inwestor dołączył do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę.
Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. [...] zgodnie § 11 ust. 2 pkt. 8 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012r., poz. 462) zobowiązano inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego o rozwiązania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniające użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem.
Inwestor uzupełnił braki w terminie. Po ponownym zapoznaniu się z dokumentacją, M. i M.S. zwrócili uwagę na brak w przedłożonym projekcie ekspertyzy technicznej, w zwiazku z czym postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. znak: [...] zobowiązał ponownie inwestora do przedłożenia zgodnie § 206 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie {Dz. U. z 2002r., nr 75, poz. 690) ekspertyzy technicznej stanu konstrukcji elementów budynku objętego opracowaniem z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego. Inwestor w dniu 28 listopada 2013r. przedłożył uzupełniony projekt budowlany.
Z kolei po zapoznaniu sie z dokumentacją państwo M. i M.S. w piśmie z dnia [...] grudnia 2013r. zarzucili, iż dokumentacja budowlana przedłożona przez inwestora nie spełnia wymagań określonych dla projektu budowlanego, oraz na braki ekspertyzy technicznej będącej elementem w/w projektu. Ponadto zarzucili projektantowi brak odpowiednich uprawnień budowlanych do sporządzenia projektu przedmiotowej inwestycji.
Tymczasem organ po przeanalizowaniu złożonych przez inwestora dokumentów stwierdził, że wnioskodawca spełnił wymóg określony w art. 33 ust.2 Pr. budowlanego składając cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu oraz przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W świetle art. 35 ust. 1 Pr. budowlanego stwierdzono również kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrtowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b Pr. budowlanego, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Pr. budowlanego.
Jednocześnie organ wyjaśnił, iż decyzji nadano zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek inwestora, który uzasadnił to ochroną zdrowia i życia mieszkańców budynku położonego w [...]. Organ stwierdził, że wystąpiły przesłanki do nadania niniejszej decyzji przedmiotowego rygoru. Inwestycja objęta pozwoleniem na budowę dotycząca przebudowy części piwnic w budynku mieszkalnym zgodnie z pismem inwestora stanowi przygotowanie pomieszczenia dla potrzeb budowy przyszłej kotłowni. Obecnie 14 z 18 lokali mieszkalnych znajdujących się przy ul. [...] nie posiada żadnego ogrzewania co w okresie obniżonych temperatur powietrza stanowi zagrożenie utraty zdrowia i życia mieszkańców w tym dzieci i osób starszych.
Odnosząc się do uwag M. i M.S. Starostaw wskazał, iż są one nie uzasadnione, bowiem przedłożone dokumenty odpowiadaja przepisom prawa, zaś osoby, które sporządziły projekt posiadają odpowiednie, wymagane prawem uprawnienia.
Odwołanie od powiższej decyzji wnieśli L. i S.W., M. i M.S. oraz D. i Z.S..
Państwo L. i S.W. zarzucili organowi niewykazanie, aby w sprawie zachodziły okolicznosci wskazane w art. 108 § 1 k.p.a. uzasadniajace nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalnosci. Podkreślili, iż zaskarzona decyzja w zaden sposób nie przyczyni się do zapobieżenia wskazanym przez ten organ zagrożeniom. Podnieśli, iż inwestor nie wskazywał, iż projektowane roboty budowlane służyć mają wykonaniu kotłowni. Strona podkreśliła braki przedłożonej dokumentacji projektowej. Wskazała, na istnienie w budynku zagrażającej bezpieczeństwu i życiu nielegalnie wybudowanej kotłowni ( pismo z ndia [...] grudnia 2013 r.).
Z kolei państwo M. i M.S. wnieśli odwołanie zarzucając, iż zatwierdzony projekt budowlany jest niekompletny, bowiem nie zawiera projektu zagospdoarwoania terenu, oraz został sporządzony przez projektanta, który nie ma odpowiednich uprawnień budowlanych (pismo z dnia [...] grudnia 2013 r. ). W kolenym piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r., stanowiącym uzupełnienie złożonego odwołania, wskazali (powołując się na opinię biegłego), iż stropy nad kotłownią nie posiadają odpowiedniej gazoszczelności oraz nie spełniają warunków klasy 2 odporności ogniowej. Podkreślili, że projektowane jako kotłowania pomieszczenie jest zbyt małe, a w konsekwencji, projektowane roboty budowlane niezgiodne z prawem.
Państwo D. i Z.S. zarzucili organowi niewykazanie, aby w sprawie zachodziły okolicznosci wskazane w art. 108 § 1 k.p.a. uzasadniajace nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalnosci. Podkreślili, iż zaskarżona decyzja w zaden sposób nie przyczyni się do zapobieżenia wskazanym przez ten organ zagrożeniom. Podnieśli, iż inwestor nie wskazywał, iż projektowane roboty budowlane służyć mają wykonaniu kotłowni. Strona podkreśliła braki przedłożonej dokumentacji projektowej. Wskazała, na istnienie w budynku zagrażającej bezpieczeństwu i życiu nielegalnie wybudowanej kotłowni ( pismo z ndia [...] grudnia 2013 r.).
Wskazane osoby wspólnym pismem z dnia [...] stycznia 2014r., uzupełniając złożone odwołania, wskazali na istniejący wśród członków Wspólnoty Mieszkaniowej [...] konflikt, a także problemy związane z ogrzewaniem budynku, istniejącą kotłownią i planowaną inwestycją. Zakwestionowali uprawnienie Wspólnoty do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazując, iż uchwały przedłożone w tym zakresie zostały uchylone przez Sąd Okręgowy. Ponownie zakwestionowali złożoną dokumentację projektową oraz ekspertyzę techniczną. Podkreślili uciązliwość wykonywanych w związku z decyzją Starosty robót budowlanych.
Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniami L. i S.W., M. i M.S. oraz D. i Z.S..
Organ odwołąwczy wskazał, iż zgodnie z art. 127 k.p.a. odwołanie służy stronie, zaś stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu - art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.). Z kolei przez obszar oddziaływania należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu - art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Podkreślił jednocześnie, iż o uznaniu danej osoby za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę decydują dwa wyróżniki - tytuł prawny do nieruchomości oraz wpływ planowanej inwestycji na prawnie chronione uprawnienia lub interes prawny podmiotu posiadającego ten tytuł. Jednocześnie wskazał, że w przypadku budynków wielorodzinnych zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), to zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Zatem co do zasady w imieniu członków wspólnoty mieszkaniowej działa zarząd wspólnoty.
Tymczasem z akt sprawy – jak wyjaśnił organ - wynika, że mieszkańcy budynku przy ul. [...] tworzą dużą wspólnotę mieszkaniową. Zarządcą tej wspólnoty jest "L" Zarządzanie Nieruchomościami. Zatem podmiotem uprawnionym do wniesienia odwołania w imieniu ogółu właścicieli lokali od decyzji administracyjnej wydanej na rzecz wspólnoty jest zarząd wspólnoty. Wprawdzie zasada ta dopuszcza pewne wyjątki, np. w sytuacji, gdy członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój indywidualny interes prawny. Jednak, aby członek wspólnoty mógł samodzielnie występować jako strona postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, musi istnieć przepis prawa, który ogranicza możliwości zagospodarowania mieszkania, będącego jego własnością. Przymiot strony przysługiwać będzie tym członkom wspólnoty mieszkaniowej, którzy wykażą, że posiadają interes prawny w danej sprawie indywidualnej (wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1648/06). W dalszej kolejności organ odwołąwczy wyjaśnił, że interesu prawnego nie można utożsamiac z interesem faktycznym, lecz musi on być bezpośrednio związany z prawami lub obowiązkami danego właściciela, wynikającymi wprost z przepisów prawa. Ponadto musi to być interes realny, czyli istniejący rzeczywiście w czasie danego postępowania, a nie tylko przewidywany w przyszłości ani wyłącznie hipotetyczny. Zatem cechami interesu, dającego przymiot strony, jest to, że jest on konkretny, indywidualny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Jeżeli prowadzący sprawę organ nie dopatrzy się indywidualnego interesu prawnego poszczególnych właścicieli lokali, to wówczas nie może przyznać im statusu strony postępowania.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy, Wojewoda uznał, że L. i S.W., M. i M.S. oraz Z. i D.S. nie wskazali przepisów prawa, które zostałyby naruszone w związku z udzieleniem przez organ I instancji pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji i które uzasadniałyby uznanie ich za stronę postępowania. Podnoszone przez nich zarzuty w zasadzie nie dotyczą inwestycji, polegającej na remoncie części piwnic w budynku mieszkalnym, lecz zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na budowie kotłowni. Taka zaś inwestycja nie stanowi przedmiotu rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji Starosty nr [...] z dnia [...].12.2013r.
Z uwagi na wskazane powyżej przepisy oraz podniesione przez wnioskodawców argumenty stwierdzić należy, iż brak jest przepisu uzasadniającego twierdzenie, że są oni stronami postępowania w sprawie pozwolenia na przebudowę części piwnic w budynku mieszkalnym przy ul. [...] na działce nr ewidencyjny [...], co uzasadniało umorzenie postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniami wniesionymi przez wyżej wymienione podmioty.
L. i S.W., M. i M.S. oraz Z. i D.S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższe rozstrzygnięcie Wojewody, wskazujac iż rażoco narusza ono art. 28 ust. 2 Pr. Budowlanego. Podkreślili, iż w toku postępowania pierwszoinstancyjnego wnieśli o uznanie ich za strony postępowania, uzasadniając to niewątpliwym oddziaływaniem inwestycji na sposób użytkowania należących do nich lokali i nieruchomości gruntowych. Podkreślili, iż w prowadzonym postepowaniu mają nie tylko interes faktycznym jak twierdzi organ II instancji, lecz również inters prawny. Podkreślili, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy zostali uznani za strony postępowania. Ponadto wskazali, iż organ I instancji uznał ich za strony postępowania, a tym samym organ odwołąwczy nie miał podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na okoliczność, iż przymiot strony im nie przysługuje.
Ponadto zarzucili organowi naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a., tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz prowadzenia postępowania w sposób pogłebiający zaufanie obywateli do organów państwa, z uwagi na nie odniesienie się do przedłożonych w toku postępowania dokumentów, co miało wpływ na wynik postępowania.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia [...] maja 2014 r. skarżący podtrzymując wniesioną skargę, podkreślili, iż w pomieszczeniach wspołnych Wspólnoty Mieszkanowej została wybudowana kotłownia bez zgody wspólnoty wyrażonej w formie uchwały. Wybudowana kotłownia narusza §§ 323, 310 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie waruków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jej funkcjonowanie stanowiło zagrożenie dla ich zdrowia, uniemożliwiało pracę, odpoczynek i sen, z uwagi na nadmierny hałas oraz zadymienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej jako: "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Powołana regulacja prawna wskazuje zatem, że zaskarżone akty mogą być uchylone tylko wtedy, gdy organom administracji można postawić skuteczny zarzut naruszenia prawa w oznaczonym wyżej zakresie.
Ponadto w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Wojewody z dnia [...] stycznia 2014r. o umorzeniu postępowania odwoławczego, zainicjowanego odwołaniem L. i S.W., M. i M.S. oraz D. i Z.S., wniesionym od decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], wydanej na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla robót budowlanych polegających na przebudowie części piwnic w budynku mieszkalnym przy ul. [...] na działce ewid. nr [...].
Prawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca1994 r. Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. jednym z orzeczeń wydanych w wyniku wniesienia odwołania może być decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego. Kodeks wprawdzie nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego, jednakże w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że podstawę umorzenia postępowania odwoławczego stanowią przesłanki określone przepisem art. 105 § 1 k.p.a., w myśl którego w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. W piśmiennictwie dzieli się te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe. Wśród podmiotowych przesłanek umorzenia postępowania wymienić można okoliczność, gdy uczestnik postępowania utracił przymiot strony, czy też jak w przypadku postępowania odwoławczego organ ustali, iż osoba składająca to odwołanie, nie posiada przymiotu strony w danym postępowaniu. Zaznaczyć przy tym należy, iż nawet błędne uznanie danego podmiotu za stronę postępowania przez organ I instancji, nie powoduje, że taka osoba nabywa prawo do występowania w danym postępowaniu w charakterze strony, bowiem kategoria przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym jest pojęciem obiektywnym, ustalanym w oparciu o właściwy przepis prawa, a błędne jego uznanie przez organ nie może skutkować jego nabyciem wbrew obowiązującym przepisom. Organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a., zobowiązany jest do powtórnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, stąd też do oceny we własnym zakresie interesu prawnego dopuszczonych ( a niekiedy pominiętych) przez organ stopnia podstawowego osób do postępowania. Przede wszystkim jednak zobowiązany jest do oceny, czy odwołanie zostało wniesione zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., tj. czy zostało wniesione przez stronę. Zasadą każdej procedury postępowania organów administracji a także sądów jest, iż przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, wskazane podmioty obowiązane są do formalnej oceny wniesionego podania ( wniosku, pozwu czy skargi). W przypadku ustalenia, że wniesione podanie nie pochodzi od osoby, której zgodnie z przepisami prawa przysługuje uprawnienie do jego złożenia postępowanie kończy się na etapie formalnej jego oceny, a organ nie może dokonać jego merytorycznej oceny.
Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu jest ocena dokonana przez organ odwoławczy, z której wynika, iż odwołujący się nie są uprawnieni do wniesienia odwołania, albowiem nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu prowadzonym z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej [...] o udzielenie pozwolenia na budowę.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż przedmiotem orzeczenia Starosty była inwestycja polegająca wyłącznie na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie części piwnic w budynku mieszkalnym przy ul. [...] na działce ewid. nr [...]. To rozgraniczenie ma istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, bowiem wynika z niego, iż poza zakresem oceny zarówno organu odwoławczego, którego decyzja została zaskarżona w niniejszym postępowaniu, jak również tut. Sądu, znajdują się wszystkie zarzuty podnoszone przez skarżących, które odnoszą się do planowanej czy też wykonanej już przez Wspólnotę Mieszkaniową kotłowni. Przedmiotem oceny Wojewody była jedynie inwestycja dotycząca przebudowy części piwnic w budynku mieszkalnym przy ul. [...] na działce ewid. nr [...] i w tym zakresie, czy odwołującym się od orzeczenia organu I instancji przesługuje przymiot strony w tym postępowaniu.
Krąg stron postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Pr. budowlanego, który ma charakter szczególny w stosunku do regulacji wynikającej z ogólnych zasad postępowania, tj. z art. 28 k.p.a. W myśl art. 28 ust. 2 Pr. budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Definicja ustawowa "obszaru oddziaływania obiektu" zamieszczona została w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Celem tej regulacji było przesądzenie w ustawie, że osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne inwestora jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem.
W rozpatrywanej sprawie zauważyć należy zatem, że skarżącym wprawdzie przysługuje tytuł odrębnej własności lokalu mieszkalnego i udział w częściach wspólnych budynku, którego dotyczy inwestycja przebudowy części piwnic, jednakże poza powołaniem się na swój tytuł własności do lokalu i współwłasności do części wspólnych nieruchomości będącej przedmiotem inwestycji, skarżący istotnie – jak wskazał organ odwoławczy - nie wskazali na uszczerbek w swym interesie prawnym spowodowany powyższą decyzją, ani też nie wykazali jakie konkretne naruszenie warunków korzystania z przysługujących im praw do lokalu mieszkalnego, chronionego przez przepisy prawa materialnego, wywołała w/w decyzja o pozwoleniu na budowę.
W pierwszej kolejności jednak wskazać należy, iż skarżący są członkami Wspólnoty Mieszkaniowej, [...]. Wspólnota Mieszkaniowa lokali ma być sposobem władania nieruchomością wspólną w zgodzie z interesem właścicieli lokali. W świetle art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. (t.j. Dz.U z 2000, Nr 80 poz. 903 ze zm., dalej ustawa o własności lokali) w zw. z art. 28 ust. 2 Pr. budowlanego wspólnocie mieszkaniowej przysługuje zdolność do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Wzajemne stosunki między członkami wspólnoty mieszkaniowej a jej zarządem, regulują przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2010 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), zwanej dalej ustawą i jedynie w trybie tych przepisów poszczególni właściciele lokali mogą sprzeciwiać się działaniom organów wspólnoty mieszkaniowej oraz dochodzić swych praw. Natomiast w relacjach z organami administracji publicznej lub innej władzy publicznej reprezentują ich uprawnione ustawowo organy wspólnoty mieszkaniowej. Stosownie do przepisu art. 21 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy, sprawami wspólnoty mieszkaniowej w budynku, w którym jest więcej niż siedem lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych, kieruje i reprezentuje tę wspólnotę na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami powołany zarząd. Czynności zwykłego zarządu, w myśl art. 22 ustawy, podejmuje zarząd samodzielnie. Do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, zgodnie z przepisem art. 22 ust. 2 ustawy, potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu, stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 pkt 5 ustawy, jest udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej.
W omawianej sprawie decyzja przewiduje wykonywanie robót budowlanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, w którym lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych jest więcej niż siedem. Przepisy powyższe zatem odnoszą się do realiów przedmiotowej sprawy, w której to nastąpić miała przebudowa częsci piwnic. To oznacza, że z odwołaniem od decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej może wystąpić jedynie osoba upoważniona przez Wspólnotę Mieszkaniową na podstawie odrębnej uchwały, tzw. "pełnomocnictwa rodzajowego". Natomiast, tak jak zostało to już wyżej wskazane, poszczególni właściciele lokali mogą być uznani za strony postępowania tylko w przypadku, gdy wykażą swój indywidualny interes prawny - wskażą normę prawa, z której będzie wynikało, że został naruszony ich interes prawny, np. poprzez ograniczenie dostępu do ich lokalu mieszkalnego.
Zgodnie z utrwaloną w sądownictwie administracyjnym linią orzecznictwa, członek wspólnoty mieszkaniowej, może wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym, w sprawie w której występuje Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez właściwy organ, pod warunkiem, iż wykaże własny zindywidualizowany i skonkretyzowany interes prawny. Co do zasady bowiem właściciel lokalu mieszkalnego w budynku objętym wspólnotą w sprawach z zakresu nadzoru budowlanego dotyczących części wspólnych budynku, nie ma legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, co wynika z instytucji wspólnoty mieszkaniowej oraz sposobu zarządu wspólną nieruchomością (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2010 roku, sygn. akt VII SA/Wa 412/10, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2010 roku, sygn. akt II OSK 729/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 maja 2011 roku, sygn. akt II SA/Kr 390/11- http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2010 roku, sygn. akt VII SA/Wa 879/10, http: //orzeczenia.nsa.gov.pl). W pewnych wypadkach możliwe jest odstępstwo od ogólnych zasad reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów o charakterze zbiorowym, takich jak wspólnota mieszkaniowa. Nie we wszystkich bowiem wypadkach za członka wspólnoty działa zarząd wspólnoty. Jeżeli członek wykaże swój indywidualny, własny interes, to istnieje podstawa, by występował jako strona postępowania administracyjnego, w której może także występować wspólnota (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 grudnia 2010 roku, sygn. akt II SA/Go 753/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Członek wspólnoty, aby wykazać, iż przysługuje mu indywidualnie przymiot strony w takim postępowaniu, musiałby wykazać obok tytułu prawnego do lokalu, także iż należący do niego lokal znajduje się w sferze oddziaływania projektowanych robót budowlanych, wyznaczonej na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tymi robotami, ograniczenia w zagospodarowaniu tego obszaru, tj. że należący do niego lokal znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanych robót budowlanych. Tutejszy Sąd podziela pogląd, że pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" materializuje się, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji, jej przedmiotu, konkretyzują się również odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 666/09 publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, iż w odniesieniu do konkretnej inwestycji, przy uwzględnieniu jej indywidulanych parametrów użytkowych i technicznych, mogą (lecz nie muszą ) konkreytyzować się określone obowiązki osób trzecich (np. ograniczenie możliwości przebudowy własnego lokalu w przyszłości ze względu na konkretne zapisy przepisów prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno – budowlanych), które w kontekście powyższych rozważań stanowią podstawę przyznania im statusu strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę. Dla ustalenia przymiotu strony danej osoby w postępowaniu konieczne będzie zatem ustalenie skutków prawnych jakie wywoła realizacja danego przedsięwziecia budowlanego, a zatem wynikających z przepisów prawa powszewchnie obowiązujących konkretnych ograniczeń w zakresie korzystania z przysługujących tej osobie uprawnień, a konkretnie – jak w niniejszej sprawie - korzytstania z lokalu stanowiacego jej własność. Chodzi przy tym o takie ograniczenia, które wynikają bezpośrednio z projektowanego zamierzenia inwestycyjnego. Sama uciążliwość związana ze zrealizowanymi robotami budowlanycmi, o ile nie znajduje oparcia generalnie w przepisach prawa publicznego, nie stanowi podstawy do uznania danej osoby za stronę postępowania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało stwierdzić, że skarżący, w niniejszym postępowaniu, nie wykazali, że wskutek realizacji wskazanych w decyzji o pozwoleniu na budowę prac budowlanych, nastąpi bezpośrednie i trwałe naruszenie ich interesu prawnego.
W ocenie Sądu, w przedmiotowym przypadku wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie części piwnic, w ramach której nastąpić miało wyburzenie istniejącej ściaki działowej, obniżeje parkietu piwnicy, wykonanie nowych ścianek działowych z osadzeniem drzwi, w żadnym zakresie nie wpłynie na sposób wykonywania prawa własności przysługującego skarżącym do lokali mieszkalnych w tym budynku. Ewentualna kwestia zmiany wysokości udziałów w częściach wspólnych stanowić może przedmiot wzajemnych rozliczeń i umów pomiędzy członkami wspólnoty, a inwestorem. Tym samym prace związane z przebudową nie niosą za sobą jakichkolwiek uciążliwości lub ograniczeń w możliwości korzystania przez skarżących ze stanowiacych ich własność odrębną lokali, a zatem nie znajdują się one w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia. Nadto strony nie wykazały aby wykonanie tych robót w przyszłości wpłynęło na sposób korzystania z części wspólnych.
Tym samym stanowisko organu odwoławczego, iż w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym skarżącym nie przysługiwał status strony, a co za tym idzie prawo wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, jest trafne, a zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie odpowiada prawu, tj. dyspozycji art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.
Twierdzenia skarżących, że odnoszące się w swojej treści do budowy kotłowni, nie dotyczą w istocie objętej postępowaniem Starosty zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] inwestycji polegającej jedynie na przebudowie części piwnic w lokalu mieszkalnym przy ul. [...].
W tym stanie rzeczy skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło