II SA/Go 199/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-06-04

Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zamiaru likwidacji filii szkoły publicznej wymaga wcześniejszego zasięgnięcia opinii związku zawodowego?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie zamiaru likwidacji szkoły publicznej, jako akt prawny dotyczący praw i interesów pracowniczych, podlega obowiązkowi zasięgnięcia opinii związku zawodowego zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych. Niewykonanie tego obowiązku stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały.
Stan faktyczny
Rada Miasta podjęła uchwałę o zamiarze likwidacji filii Szkoły Podstawowej. Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) wezwał Radę do usunięcia naruszenia prawa, argumentując, że uchwała została podjęta z naruszeniem przepisów ustawy o związkach zawodowych, ponieważ nie zasięgnięto opinii ZNP przed jej podjęciem. Rada Miasta odmówiła uwzględnienia wezwania. ZNP zaskarżył uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia jej nieważności.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały i orzeczono, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądzono od Rady Miasta na rzecz ZNP zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej E.Ż.-W. sprawy ze skargi Związku Nauczycielstwa Polskiego - Zarządu na uchwałę nr XLVII/774/2009 Rady Miasta z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie zamiaru likwidacji filii Szkoły Podstawowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Rady Miasta na rzecz strony skarżącej – Związku Nauczycielstwa Polskiego – Zarządu Oddziału kwotę 574 (słownie: pięćset siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uchwałą z dnia [...] stycznia 2009 r. nr XLVII/774/2009 Rady Miasta w sprawie zamiaru likwidacji filii Szkoły Podstawowej, w paragrafie 1 stwierdzono, że z dniem [...] sierpnia 2009 r. zamierza się zlikwidować filię publicznej Szkoły Podstawowej, wchodzącą w skład Szkoły Podstawowej. W dniu [...] lutego 2009 r. do Rady Miasta wpłynęło wezwanie Związku Nauczycielstwa Polskiego Zarząd Oddziału do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie tym, Związek podniósł, iż uchwała z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawie zamiaru likwidacji filii Szkoły Podstawowej podjęta została sprzecznie z prawem i narusza ona uprawnienia związków zawodowych, uczniów i pracowników filii szkoły. Podniósł jednocześnie, iż uchwała ta powinna zostać podjęta dopiero po wyrażeniu opinii w przedmiotowej sprawie przez związek zawodowy, co wynika jednoznacznie z przepisu art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Z uwagi zatem na to, iż Rada Miasta nie wykonała przed podjęciem uchwały intencyjnej ustawowego obowiązku uzyskania opinii związku zawodowego i nie przesłała projektu uchwały intencyjnej, zaś o podjęciu uchwały związek zawodowy uzyskał informację z publikatorów, tj. prasy, dlatego uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. Uchwałą z dnia [...] marca 2009 r. nr XLIX/821/2009 Rada Miasta postanowiła odmówić uwzględnienia wezwania Zarządu Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nie przedstawieniu do zaopiniowania uchwały Rady Miasta nr XLVII/774/2009 z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawie zamiaru likwidacji filii Szkoły Podstawowej. Skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zarząd Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego, działając na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. nr 142 poz. 1591 ze zm. - dalej jako "u.s.g.") zaskarżył uchwałę Rady Miasta nr XLVII/774/2009 z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawie zamiaru likwidacji filii Szkoły Podstawowej, zarzucając jej nieważność z powodu wydania z rażącym naruszeniem obowiązującego prawa, a w szczególności przepisów ustawy o związkach zawodowych. W uzasadnieniu skargi Zarząd wskazał, iż zaskarżona uchwała powinna być podjęta dopiero po wyrażeniu opinii w przedmiotowej sprawie przez związek zawodowy, a w tym przypadku przez uprawniony Związek Nauczycielstwa Polskiego Zarząd Oddziału. Wskazał ponadto, że obowiązek uzyskania opinii przed podjęciem uchwały o zamiarze likwidacji tzw. uchwały intencyjnej wynika wprost z art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. W świetle art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych projekt uchwały Rady Miasta w sprawie zamiaru likwidacji filii szkoły winien być przedłożony odpowiednim władzom statutowym związku zawodowego przed jego przyjęciem przez Radę Miasta, gdyż takie rozwiązanie umożliwia skorzystanie przez związki zawodowe z prawa do wyrażenia swego stanowiska przed rozstrzygnięciem przez określone organy spraw istotnych z punktu widzenia społeczno-gospodarczego. Rada Miasta nie wykonała przed podjęciem uchwały intencyjnej ustawowego obowiązku uzyskania opinii związku zawodowego, nie przesłała projektu uchwały intencyjnej, zaś o podjęciu tej uchwały związek zawodowy uzyskał informację z publikatorów (prasy). Jednocześnie skarżący wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 listopada 2007 r. I OSK 1282/07, uznał fakt przyznania przez przepis art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79 poz. 854 ze zm.) reprezentatywnej organizacji związkowej prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Prawu temu odpowiada obowiązek władzy publicznej kierowania założeń albo projektów aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy niż 30 dni. W ocenie skarżącego, niewątpliwie zaskarżona uchwała Rady Miasta o zamiarze likwidacji filii Szkoły Podstawowej mieści się w pojęciu aktu prawnego, o którym mowa w powołanym przepisie. Obowiązek organów samorządu terytorialnego zasięgnięcia opinii związków zawodowych o założeniach albo projektach aktów prawnych odnosi się tylko do tych spośród nich, które dotyczą określonego przedmiotu. Jest on wskazany w ustawie o związkach zawodowych przez generalne odesłanie, gdyż art. 19 ust. 1 tejże ustawy stanowi "o prawie opiniowania w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych". Zadania te wymienia art. 1 ust. 1, art. 4 i 6 tej ustawy. Analiza zadań wymienionych w tych przepisach prowadzi do wniosku, że chodzi o reprezentację i obronę praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy, obronę ich godności, interesów materialnych i moralnych, zbiorowych i indywidualnych, tworzenia korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku. Zauważyć należy, że w ustawie o związkach zawodowych zadania te określone są tylko generalnie, a bardziej szczegółowe scharakteryzowanie zadań zawierają postanowienia statutowe związków zawodowych. Celem związku jest obrona godności, praw i interesów pracowniczych członków Związku i rodzin, w szczególności: zabezpieczenia praw pracowniczych w zakresie wykonywanej pracy zawodowej, wynagrodzenia, warunków socjalno -bytowych oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, wskazując jednocześnie, iż zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "h" ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm) oraz art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) do właściwości Rady Miasta jako organu prowadzącego szkoły i placówki oświatowe należy między innymi ich likwidowanie. Zgodnie z art. 59 ust 1 ustawy o systemie oświaty organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji szkoły, zawiadomić o zamiarze jej likwidacji: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Zgodnie z art. 59 ust 2 ww. ustawy szkołę można zlikwidować po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Zdaniem organu stanowisko ZNP jest nieprawidłowe. Organ prowadzący dopełnił wszelkich wymogów ustawowych, o których mowa w art. 59 ustawy o systemie oświaty, co potwierdza obecnie ukształtowana linia orzecznictwa sądownictwa administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080), zwanej dalej "ustawą o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych", ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Nie dotyczy to założeń projektu budżetu państwa oraz projektu ustawy budżetowej, których opiniowanie regulują odrębne przepisy. Natomiast ustęp 2 cytowanej ustawy stanowi, iż organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni. Termin ten może zostać skrócony do 21 dni ze względu na ważny interes publiczny. Skrócenie terminu wymaga szczególnego uzasadnienia. Bieg terminu na przedstawienie opinii liczy się od dnia następującego po dniu doręczenia założeń albo projektu wraz z pismem określającym termin przedstawienia opinii. Nie przedstawienie opinii w wyznaczonym terminie uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia. Przepisy powyższe wskazują jednoznacznie, iż ustawa o związkach zawodowych wymaga konsultacji jedynie "aktów prawnych" i to takich, które są objęte zadaniami związków zawodowych. Uchwała o zamiarze likwidacji filii szkoły nie ma charakteru aktu prawa. Jest to jedynie indywidualny akt organizacyjny. Stanowi bowiem tylko informację, iż Rada Miasta zamierza zlikwidować filię szkoły. W odróżnieniu zatem od samego aktu likwidacji, nie wywołuje bezpośrednio skutków prawnych w odniesieniu do nauczycieli szkoły i pracowników w niej zatrudnionych. W sposób jednoznaczny potwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 3 września 2008 r. sygn. akt II SA/Go 480/08. Takie samo stanowisko wyraził w swoim orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (por. wyrok WSA w Olsztynie z 24 czerwca 2008r. II SA/01 265/08). W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, iż uchwała o zamiarze likwidacji szkoły dopiero otwiera procedurę związaną z likwidacją szkoły. Skutkiem jej podjęcia jest, jedynie zawiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły podmiotów, określonych w treści art. 59 ust. 1 zdanie 2 ustawy o systemie oświaty, co stanowi wypełnienie procedury przewidzianej w tym przepisie, zobowiązującej organ prowadzący szkołę do zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Jest ona zatem jedynie wyrazem intencji i woli organu stanowiącego jednostki samorządu. Stanowi akt o charakterze indywidualno - organizacyjnym, a nie akt prawny w rozumieniu art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Uchwała w sprawie zamiaru likwidacji szkoły nie mieści się w zakresie działania związków zawodowych, gdyż w żaden sposób nie wpływa na prawa i interesy pracownicze, do których obrony powołane są związki zawodowe. Z kolei w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 332/05 wyrażono pogląd, iż nie cała działalność uchwałodawcza gminy jest objęta obowiązkiem współdziałania ze związkami zawodowymi w formie opiniowania założeń i projektów aktów prawnych, obowiązek ten nie obejmuje spraw załatwianych w drodze indywidualnych aktów organizacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest wyłącznie pod względem legalności tj. zgodności z prawem. Zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami), sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 147 § 1 cytowanej ustawy, Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W ocenie Sądu zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem przepisów prawa, przy czym stwierdzone naruszenie prawa należy zakwalifikować, jako istotne - w myśl art. 91 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 roku . o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zaskarżoną uchwałą Rada Miasta uchwaliła, iż z dniem [...] sierpnia 2009 r. zamierza się zlikwidować filię publicznej Szkoły Podstawowej. Podstawę materialnoprawną wskazanej uchwały w zakresie zamierzonej likwidacji szkoły publicznej stanowił przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. nr 256 poz. 2572 ze zm. - dalej jako "u.s.o.") zgodnie z którym szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Stosownie do przepisu ust. 2 w/w artykułu szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez inną osobę prawną lub fizyczną - za zgodą organu, który udzielił zezwolenia na jej założenie. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. nr 79 poz. 854 ze zm. - dalej jako "u.z.z.") związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Stosownie do treści przepisu art. 4 i 6 u.z.z. związki zawodowe reprezentują pracowników i inne osoby, o których mowa w art. 2 a także bronią ich godności, praw oraz interesów materialnych i moralnych, zarówno zbiorowych jak i indywidualnych i współuczestniczą w tworzeniu korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku. Realizację wskazanych celów działania związków zawodowych ustawodawca zapewnia między innymi przez zapewnienie tej organizacji prawa opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych, o czym stanowi przepis art. 19 ust. 1 u.z.z. W myśl przepisu art. 19 ust. 2 u.z.z. organy władzy i administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego kierują założenia albo projekty aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy jednak niż 30 dni. Termin ten może zostać skrócony do 21 dni ze względu na ważny interes publiczny. Skrócenie terminu wymaga szczególnego uzasadnienia. Bieg terminu na przedstawienie opinii liczy się od dnia następującego po dniu doręczenia założeń albo projektu wraz z pismem określającym termin przedstawienia opinii. Nieprzedstawienie opinii w wyznaczonym terminie uważa się za rezygnację z prawa jej wyrażenia. Wskazać zatem należy, że art. 19 wprowadza unormowanie polegające na tym, że związki zawodowe nie tylko mają prawo opiniowania założeń i projektów ustaw oraz aktów wykonawczych do tych ustaw, ale w ogóle założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Zmienia to w sposób istotny także zakres spraw objętych zadaniami związków zawodowych. Zadania związków zawodowych dotyczą bowiem projektów i założeń ustaw i aktów wykonawczych do tych ustaw, ale także aktów jednostek samorządu terytorialnego. Powołane przepisy przyznają reprezentatywnej organizacji związkowej prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Prawu temu odpowiada obowiązek władzy publicznej kierowania założeń albo projektów aktów prawnych, o których mowa w ust. 1, do odpowiednich władz statutowych związku, określając termin przedstawienia opinii nie krótszy niż 30 dni. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy jednocześnie należy wskazać, że Związek Nauczycielstwa Polskiego jest zgodnie z art. 1 Statutu Związku Nauczycielstwa Polskiego jest jednolitym, dobrowolnym, niezależnym i samorządnym związkiem zawodowym pracowników oświaty i wychowania, szkolnictwa wyższego i nauki, zrzeszającym osoby, o których mowa w art. 7 (art. 1 Statutu). Jego głównymi celami jest obrona godności, praw i interesów członków ZNP, aktywne uczestniczenie w kształtowaniu demokratycznego oblicza polskiej oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, wychowywanie w duchu tolerancji, poszanowania praw, wolności i godności osobistej, dążenie do powszechnej dostępności do oświaty na wszystkich jej szczeblach oraz zapewnienie warunków organizacyjnych i materialnych do podnoszenia kwalifikacji zawodowych oraz tworzenie materialnej i społecznej bazy dla realizowania zadań w zakresie pomocy i uczestniczenia w życiu intelektualnym i kulturalnym środowisk lokalnych i całego kraju (art. 5 Statutu). Cele te, związek zawodowy realizuje m. in. poprzez uczestniczenie w tworzeniu aktów prawnych dotyczących statusu prawnego pracowników oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki (art. 6 pkt 1 Statutu), opiniowanie aktów prawnych dotyczących oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki (art. 6 pkt 2 Statutu), oraz opracowywanie i przedkładanie właściwym organom państwowym i samorządowym wniosków, opinii i stanowisk w sprawach oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, warunków pracy i bytu pracowników, emerytów i rencistów oraz członków ich rodzin (art. 6 ust. 3 Statutu). W kontekście przepisów ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych a także statutu ZNP wskazującego wyraźnie zakres działania tej organizacji, bezspornym jest, iż uchwała z dnia [...] stycznia 2009 r. nr XLVII/774/2009 Rada Miasta w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej mieści się w pojęciu aktu prawnego, o którym mowa w powołanym przepisie art. 19 u.z.z.. Obowiązek organów samorządu terytorialnego zasięgnięcia opinii związków zawodowych o założeniach albo projektach aktów prawnych odnosi się tylko do tych spośród nich, które dotyczą określonego przedmiotu. Jak już zostało wskazane zadania te wymienia art. 1 ust. 1, art. 4 i 6 u.z.z., zaś analiza tych zadań prowadzi do wniosku, że chodzi o reprezentację i obronę praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy, obroną ich godności, interesów materialnych i moralnych, zbiorowych i indywidualnych, tworzenia korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku. Zauważyć należy, że w ustawie o związkach zawodowych zadania te określone są tylko generalnie, a bardziej szczegółowe scharakteryzowanie zadań zawierają postanowienia statutowe związków zawodowych. Wprawdzie nie cała działalność uchwałodawcza gminy jest objęta obowiązkiem współdziałania ze związkami zawodowymi w formie opiniowania założeń i projektów aktów prawnych, bowiem obowiązek taki nie obejmuje spraw załatwianych w drodze indywidualnych aktów organizacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt II OSK 332/05), jednakże zarówno likwidacja szkoły, jak i wszystkie akty składające się na ten proces, w tym zamiar likwidacji szkoły, odnoszą się wprost do działalności związków zawodowych, których celem jest reprezentowanie i obrona praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy, a w przedmiotowej sprawie - pracowników szkoły podstawowej objętej zamiarem likwidacji. Wynika to z faktu, iż dotyczy to zagadnienia powszechnej dostępności do oświaty na wszystkich jej szczeblach, a więc sfery szkolnictwa publicznego, a w tym zarówno praw pracowników przedmiotowej placówki, jak również uczniów tej szkoły. Ponadto na marginesie zauważyć należy, iż w doktrynie podkreśla się, iż pomimo faktu nie objęcia obowiązkiem konsultacji w odniesieniu do indywidualnych aktów organizacyjnych, to wyłączenie to nie dotyczy sytuacji, gdy akt ten bezpośrednio dotyczy praw i obowiązków pracowników i są podejmowane w wyniku delegacji ustawowej ( Krzysztof Baran (w:) Zbiorowe prawo pracy. Komentarz, Oficyna, 2007 r.). Niekiedy podkreśla się także, iż nie sposób precyzyjne wyznaczyć, kiedy powstaje obowiązek, o którym mowa w art. 19 u.z.z. Jednakże zakres działania związków zawodowych jest wyznaczony zarówno ustawowo jak i statutowo, i w płaszczyźnie podmiotowej odnosi się on nie tylko do pracowników, lecz także innych kategorii ludzi pracy i ich rodzin ( tak też: Krzysztof Baran (w:) Zbiorowe prawo pracy. Komentarz, Oficyna, 2007 r.). W ocenie Sadu zaskarżona uchwała o zamiarze likwidacji szkoły nie należy do kategorii indywidualnych aktów administracyjnych. Stanowisko takie wynika z faktu, iż skutki tego aktu mają wpływ na sytuację zatrudnionych pracowników pedagogicznych i niepedagogicznych szkoły. W związku z tym stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie, Rada Miasta, stosownie do przepisu art. 19 ust. 1 i 2 u.z.z. zobligowana była do zasięgnięcia opinii związku zawodowego o projekcie aktu prawnego odnoszącego się do likwidacji szkoły publicznej, bowiem przedmiot tego rozstrzygnięcia mieści się w zakresie działalności związku zawodowego. Stanowisko takie, jest zgodne z linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 3 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1402/08 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż likwidacja szkoły, jak i wszystkie akty składające się na ten proces, w tym zamiar likwidacji szkoły, odnoszą się wprost do działalności związków zawodowych, których celem jest reprezentowanie i obrona praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy, a w przedmiotowej sprawie - pracowników zespołu szkół, w skład którego wchodzi technikum objęte zamiarem likwidacji. W związku z tym stwierdzić należy, że uchylenie się organu administracyjnego od zasięgnięcia opinii związku zawodowego o projekcie aktu prawnego odnoszącego się do działalności związku zawodowego, stanowi naruszenie prawa (podobnie: wyrok NSA z dnia 30 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1282/07, a także wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Go 205/08). W konsekwencji Sąd uznał, iż świadome pominiecie w opiniowaniu zakwestionowanej skargą uchwały związków zawodowych, których udział w procesie legislacyjnym gwarantuje ustawa, stanowi naruszenie przepisów art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. , na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami ) orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ustawy Sąd orzekł, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło