II SA/Go 229/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Mirosław Trzecki Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi R.M. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 451/07 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 451/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę R.M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 19 października 2007 r. W dniu 31 marca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga R.M. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wskazanym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Jako przesłankę wznowienia, powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm. - dalej "kpa"), skarżąca wskazała okoliczność, iż zeznania radcy prawnego H.Ł. oraz pełnomocnika organu lek. med. E.P. – K., zawarte w protokole rozprawy z dnia 23 sierpnia 2007 r., co do daty powstania choroby, są fałszywe. Skarżąca stwierdziła, iż w aktach znajdują się dokumenty poświadczające wystąpienie choroby słuchu już w roku 1987 i w kolejnych latach oraz audiogram z badań słuchu z 1997 roku świadczący o ubytku słuchu. Tymczasem pełnomocnik organu wprowadził w błąd Sąd wskazując, iż ubytek słuchu ujawnił się dopiero po upływie 5 lat od ustania warunków zagrożenia hałasem. Skarżąca zarzuciła, że Powiatowy Inspektor Sanitarny, mataczył w sprawie, oraz ukrył okoliczność, iż był odpowiedzialny za kontrolę i nadzór nad warunkami pracy pracowników [...], nadto zataił dokumenty świadczące o postępującej chorobie skarżącej. Skarżąca podkreśliła, iż w chwili obecnej posiada wiele dokumentów świadczących o warunkach szkodliwych, jak również przebiegu choroby, której początek nastąpił już od co najmniej 1987 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Sąd wezwał skarżącą o określenie, które z podstaw wznowienia postępowania wymienionych w art. 271 - 273 ppsa stanowiła podstawę do złożenia niniejszej skargi o wznowienie postępowania oraz o jej uzasadnienie, a także o wskazanie okoliczności zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie, i wreszcie określenie żądania co do uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. W piśmie z dnia 23 kwietnia 2010 r. ( k-25), Skarżąca wskazała iż podstawę wznowienia stanowi art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1270 ze zm. - dalej "ppsa" ), ze względu na odkrycie takich środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Uprawdopodabniając okoliczności zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania R.M. wyjaśniła, iż o tym, że w aktach sprawy znajdowały się również wyniki badań z roku 1997 (audiogram) wskazujące na ubytek słuchu, na które nie zwrócono uwagi w trakcie prowadzonego postępowania, dowiedziała się dopiero w trakcie dokładnej analizy dokumentacji przeprowadzonej przed opracowaniem apelacji w dniu [...] marca 2010 r. Jednocześnie skarżąca sformułowała żądanie uchylenia wyroku z dnia 29 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 451/07 oraz rozpoznania sprawy i uchylenia zaskarżonej w tym postępowaniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) w przypadkach przewidzianych w dziale dotyczącym wznowienia postępowania - Dział VII ustawy -można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Znaczenie instytucji wznowienia postępowania sprowadza się do stworzenia możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już prawomocnym orzeczeniem sądu, o ile zachodzą enumeratywnie wyliczone w ustawie przyczyny wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania może nastąpić z przyczyn nieważności, stosownie do przepisu art. 271 ppsa, co w przypadku ziszczenia się wymienionych w tym przepisie przesłanek, bezwzględnie wiąże się z koniecznością uchylenia wadliwego orzeczenia sądu, bądź też z innych przyczyn, określonych w przepisie art. 273 ppsa, które w doktrynie i orzecznictwie określa się jako przyczyny restytucyjne. Istnienie przyczyn restytucyjnych uzasadnia uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia tylko wówczas, gdy zostanie stwierdzony związek przyczynowy zachodzący między nimi, a treścią orzeczenia. Stosownie do treści przepisu art. 273 ppsa można żądać wznowienia postępowania na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1) lub też orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2). Ponadto można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2), a także w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (art. 273 § 3). Wskazanie właściwej, ustawą określonej podstawy wznowienia postępowania stanowi wymóg formalny skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego (art. 279 ppsa). Wyjaśnić przy tym należy, iż podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-274 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia. Wskazanie podstaw wznowienia i ich uzasadnienie jest elementem obligatoryjnym skargi (art. 279 p.p.s.a.), którego brak powoduje, że skarga o wznowienie nie może być przez Sąd rozpoznana merytorycznie i podlega odrzuceniu (postanowienie NSA w Warszawie z dnia 17 maja 2008 r. sygn. akt l OZ 347/08). Tutejszy sąd podziela pogląd wyrażony i akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271 i art. 273 ppsa poprzez powołanie się na te przepisy nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 ppsa( por. postanowienie NSA z 25 września 2001 r., II SA/Gd 970/2001 - niepubl.; postanowienie NSA z 21 lutego 2006 r., II OSK 45/2006 - niepubl.). Podczas badania wstępnego skargi o wznowienie postępowania sąd ogranicza się do ustalenia, czy podstawa przytoczona w skardze odpowiada którejkolwiek z podstaw określonych w ustawie ( wyrok NSA z 8 września 2005 r., FSK 2214/2004 - niepubl., z 3 listopada 2005 r., II FSK 828/2005 -niepubl.). Zgodnie z art. 277 ppsa, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. W przypadku powołanej przez stronę w niniejszej sprawie przesłanki z art. 273 § 2 ppsa, termin ten liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o istnieniu nowych okoliczności faktycznych i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy (postanowienie SN z dnia 25 stycznia 1967 r. sygn. akt II CZ 128/66). Wskazane powyżej okoliczności podlegają ocenie we wstępnym stadium postępowania w sprawie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. W razie braku jednego z tych wymagań sąd odrzuca skargę o wznowienie postępowania. Badania okoliczności zachowania przez stronę terminu do wniesienia skargi oraz oparcia się przez nią na ustawowej podstawie wznowienia postępowania sąd może dokonać zarówno na posiedzeniu niejawnym ( art. 280 § 1 ppsa) jak i na rozprawie (art. 281 ppsa). Ustalenie, że skarga o wznowienie została wniesiona z uchybieniem terminu, wyklucza możliwość badania podstawy wznowienia wskazanej w skardze, z kolei brak ustawowej podstawy wznowienia stanowi obowiązek odrzucenia wniosku o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2004 r. sygn. akt OW 87/04). Analizując niniejszą sprawę Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie jest dopuszczalna. W niniejszym postępowaniu podstawę żądania strony stanowi okoliczność ujawnienia w aktach zakończonego postępowania sygn. akt II SA/Go 451/07 dowodu w postaci audiogramu z badania słuchu z 1997 r. Skarżąca podkreśliła, iż organ pominął ten dowód w toku prowadzonego postępowania w sprawie. Na wezwanie Sądu skarżąca wskazała, iż podstawę wniosku o wznowienia stanowi przesłanka określona w art. 273 § 2 ppsa. W myśl w/w artykułu, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Istotą tej przesłanki jest wykrycie okoliczności i środków dowodowych w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych. Natomiast przepis ten nie odnosi się do okoliczności i dowodów ujawnionych, a tylko niedostrzeżonych przez stronę ( tak też wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2005 r. sygn. akt GSK 1242/04). Istotne jest aby podkreślić, iż pojęcie "wykrycia" sprowadza się głównie do takich okoliczności czy też dowodów, które wprawdzie w trakcie poprzedniego postępowania sądowego istniały, lecz nie były stronom znane, co z kolei skutkowało "niemożliwością skorzystania" z nich. Nie stanowi wypełnienia przesłanki cytowanego przepisu powołanie się na ujawnienie dowodu, który faktycznie został ujawniony już w poprzednim postępowaniu. Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż z akt sądowych sprawy sygn. akt II SA/Go 451/07 wynika, iż wskazany dokument - audiogram z 1997 r. był stronie znany, co więcej strona skorzystała z niego, bowiem przedłożyła go jako dowód w sprawie wraz z pismem procesowym z dnia [...] lipca 2007 r. Zatem w niniejszym postępowaniu powołany dowód nie jest nowym dowodem "wykrytym" w późniejszym terminie, a nadto nie jest to dowód, z którego strona "nie mogła skorzystać" w poprzednim postępowaniu. Strona sama bowiem dostarczyła ten dowód na poparcie swojego stanowiska w sprawie. Ponadto wyjaśnić należy, iż zasadą jest, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia postępowania, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (tak też: wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt II FSK 743/05; wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. akt l OSK 1270/07). Tymczasem w uzasadnieniu wniosku R.M. wyjaśniła, iż to Powiatowy Inspektor Sanitarny, a także Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy pominęły istotne okoliczności i dowody, które mogły mieć istotne znaczenie dla sprawy. Podkreśliła, iż to organ pominął wskazany dowód w postaci audiogramu z 1997 r. Zatem powołane przez skarżącą zarzuty odnoszą się w głównej mierze do przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, nie zaś postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 29 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Go 451/07. Tym samym Sąd stwierdził, iż w istocie strona nie powołała skutecznie przesłanki wznowienia postępowania. Wskazane we wniosku okoliczności, wbrew twierdzeniu strony nie mogą stanowić podstawy żądania wznowienia postępowania w oparciu o powołany przepis art. 273 § 2 ppsa . W ocenie Sądu, w odniesieniu do terminu wniesienia skargi o wznowienie, jego zachowanie przez skarżącą budzi istotne wątpliwości. Jak już zostało to zaznaczone, zgodnie z art. 277 ppsa termin do wniesienia skargi o wznowienie wynosi trzy miesiące od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Jak wynika z akt poprzedniej sprawy, przedmiotowy audiogram z 1997 r. Skarżąca przedłożyła Sądowi wraz z pismem z dnia [...] lipca 2007 r. (data prezentaty 12 lipca 2007 r.), jako jeden z dowodów potwierdzających jej stanowisko w przedmiocie okresu powstania i rozwoju choroby słuchu. Świadczy to jednoznacznie nie tylko o wiedzy skarżącej o istnieniu tego dokumentu w tym czasie, ale również o świadomości strony co do jego znaczenia dowodowego w sprawie. W tym kontekście wskazana przez R.M. data [...] marca 2010 r., jako data kiedy dowiedziała się o podstawie wznowienia musi budzić wątpliwości. Jednakże w tym zakresie Sąd rozpoznający niniejszą skargę podzielił stanowisko wyrażone w przywołanym powyżej postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1967 r. sygn. akt II CZ 128/66 Wobec powyższego uznając, że podnoszona w skardze podstawa wznowienia nie zachodzi i nie przystępując do jej merytorycznego rozpatrzenia, na podstawie art. 281 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odrzucił skargę.