II SA/Go 241/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sad. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2019 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Pismem z [...] września 2018 r., nr [...] specjalista neurolog lek. med. M.M. zatrudniony w Samodzielnym Publicznym Zespole Opieki Zdrowotnej – Oddziale Neurologicznym z Pododdziałem Urazowym poinformował Starostę [...], iż w przypadku J.J. aktualny stan zdrowia budzi zastrzeżenia co do predyspozycji zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz że zasadnym w związku z tym jest dokonanie oceny istnienia lub braku przeciwskazań w tym zakresie. 17 września 2018 r. Starosta wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie skierowania J.J. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wg kat. B. W tym samym dniu organ zwrócił się do lek. med. M.M. o wskazanie konkretnego zastrzeżenia co do stanu zdrowia ww. kierowcy. Odpowiadając na powyższe pismo lekarz – pismem z [...] września 2018 r. – wyjaśnił, że szczegółowe informacje dotyczące stanu zdrowia J.J. objęte są tajemnicą lekarską. Pismem z [...] października 2018 r. Starosta zwrócił się do Prokuratury Rejonowej o zgłoszenie udziału prokuratora w sprawie oraz o pomoc w uzyskaniu od jednostki medycznej dokumentacji medycznej świadczącej o stanie zdrowia J.J. Pismem z [...] października 2018 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej zgłosiła swój udział w postępowaniu administracyjnym a [...] października 2018 r. przesłała organowi kserokopię dokumentacji lekarskiej, tj. kartę informacyjną leczenia szpitalnego z [...] września 2018 r., zaświadczenia lekarskie z [...] września 2018 r. i z [...] października 2018 r. oraz historię wizyt z [...] października 2018 r. z P.s.c. Pismem z [...] listopada 2018 r. Starosta zwrócił się do lek. med. M.M. o udzielenie informacji czy nastąpiły zmiany dotyczące karty informacyjnej leczenia szpitalnego strony z [...] września 2018 r. Ww. lekarz poinformował organ – pismem z [...] listopada 2018 r. – że nie dokonywano korekty karty informacyjnej J. J. Pismem z [...] grudnia 2018 r. J.J. poinformował organ, że wszystkie dotychczasowe wyniki badań klinicznych, dodatkowe badania laboratoryjne oraz dodatkowe badania na sprzęcie pomocnym do wykrycia tego typu schorzeń (EEG, TK, EKG, Echo serca) nie dają żadnych podstaw do skierowania na badania lekarskie. Wyjaśnił, że zgodnie z zalecaniami lekarskimi wydanymi w karcie informacyjnej ze szpitala przeprowadza badania w specjalisty neurologa ([...].10. 2018 r.), specjalisty chorób wewnętrznych diabetologa ([...].09.2018 r., następna wizyta [...].12.2018 r.), specjalisty kardiologa ([...].11.2018 r.), specjalisty laryngologa ([...].10.2018 r.) specjalisty neurologa ([...].11.2018 r.) który wydał skierowanie na badania głowy EEG jak również na badanie rezonansem magnetycznym (badania w toku). J.J. w ww. piśmie kategorycznie sprzeciwił się stwierdzeniu w karcie informacyjnej tj. rozpoznaniu pierwszorazowego incydentu utraty przytomności z drgawkami. Zaznaczył, że żaden zespół medyczny nie stwierdził takich objawów. Wskazał, ze jest lekarzem weterynarii z ponad 45-letnim stażem i potrafi rozróżnić utratę przytomności od zasłabnięcia, zemdlenia. Wyjaśnił także, że od momentu zasłabnięcia do przyjazdu karetki był w pełni świadomy a później również takiego incydentu nie było. W ocenie strony, gdyby odbierał kartę informacyjną osobiście, sprostowałby tę nieprawdę od razu. Jednak karta informacyjna nie była gotowa w dniu wypisu ze szpitala. W takim stanie faktycznym Starosta [...] grudnia 2018 r. wydał – na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 978 ze zm., dalej: u.k.p) – decyzję nr [...] o skierowaniu J.J. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że z karty informacyjnej leczenia szpitalnego strony wynika jasno, że u strony rozpoznano nadciśnienie tętnicze, cukrzycę typu 2, chorobę wieńcową, migotanie przedsionków. W zaleceniach zakazano stronie pracy na wysokości i obsługi urządzeń mechanicznych w ruchu, w tym prowadzenia auta. Organ zaznaczył, że bezwzględnymi wymaganymi przesłankami dla wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, określonymi w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania lekarskie lub badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu (Dz.U. z 2013 r, poz. 9 ze zm.) jest otrzymanie przez starostę informacji i ustaleń stanu faktycznego, uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych, dotyczących istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Taką informację organ uzyskał od Samodzielnego Zespołu Opieki Zdrowotnej oraz załączoną kopię dokumentacji medycznej. Organ zwrócił uwagę, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie jest decyzją uznaniową charakteryzującą się swobodą decyzyjną organu lecz tak zwaną decyzją związaną, tj. taką, w której jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy, zobowiązany jest wydać przewidzianą prawem decyzję administracyjną. Zdaniem organu skierowanie na badania lekarskie J.J. jest działaniem profilaktycznym mającym wyeliminować bądź przynajmniej ograniczyć zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym a tym samym – interesem społecznym. Ochrona bezpieczeństwa w ruchu drogowym wymaga czuwania nad tym, aby podczas kontroli pod kątem posiadania odpowiednich warunków do prowadzenia pojazdów silnikowych poddawanie były nie tylko osoby ubiegające się o wydanie uprawnień ale także kierowcy, którzy je już posiadają. Jak wynika z treści art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami - kieruje się osoby, wobec których istnieją uzasadnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowie. Nie jest przy tym wymagane uzyskanie przez organ pewności co do istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lecz jedynie uprawdopodobnienie istnienia takich przesłanek. Dlatego też – jak wyjaśnił organ – nie może on przyjąć jako dowód w sprawie i analizować badań przeprowadzanych obecnie przez J.J., bowiem z przepisów u.k.p. wynika jednoznacznie, że dokonywanie oceny istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami zostało przekazane wyłącznie upoważnionym do tego lekarzom, wojewódzkim ośrodkom medycyny pracy oraz podmiotom medycznym enumeratywnie wymienionym w § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia. Podsumowując organ stwierdził, że w oparciu o zgormadzony materiał dowodowy ustalono, że zostały wyczerpane wszystkie znamiona art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. – bowiem zachodzi podejrzenie, że stan zdrowia J.J. może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym innym uczestnikom ruchu. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, J.J. złożył od niego odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO). W odwołaniu J.J. powtórzył argumentację zaprezentowaną w piśmie z [...] grudnia 2018 r. SKO decyzją z [...] lutego 2019 r., nr [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w decyzji organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J.J. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (dalej: WSA). W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że na SOR trafił [...].09.2018 r. ok. godz. 16.30 będąc u rodziny. Skarżący wyjaśnił, że nie utracił przytomności – jak wskazano w karcie informacyjnej – leczy tylko zasłabł zachowując przy tym świadomość. Od momentu zasłabnięcia do momentu wypisania ze szpitala aż do chwili obecnej nie ma żadnych tego typu objawów. Wystąpienie zaś zasłabnięcia kojarzy z przybywaniem na powietrzu przy słonecznej pogodzie bez nakrycia głowy. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z [...] kwietnia 2019 r. Prokurator Okręgowy wniósł o oddalenie skargi, podzielając stanowisko SKO. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z treścią art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., będący uzupełnieniem ww. regulacji, stanowi natomiast, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Mając na uwadze treść powyższych przepisów należy wskazać, że przesłanka uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia musi być interpretowana zgodnie z celem u.k.p., którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zatem uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, o których mowa w omawianym przepisie dotyczyć powinny tego rodzaju aspektów stanu zdrowia osoby, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Przyjąć zatem należy, że uprawnienie starosty do skierowania na badania lekarskie należy do szeroko pojętej profilaktyki w zakresie bezpieczeństwa na drogach, a celem przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. jest spowodowanie, by osoba, w stosunku do której zaistniały określone wątpliwości, została przebadana przez uprawnionego lekarza zanim dojdzie do sytuacji, w której osoba ta narazi siebie, jak też innych uczestników ruchu drogowego na utratę zdrowia bądź życia. Zastrzeżenia co do stanu zdrowia muszą być zatem "uzasadnione" i "poważne". Informacja o nich musi być natomiast wiarygodna. Organ administracji publicznej zobowiązany jest dokonać oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, pamiętając o tym, że celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z unormowań tych wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje stosowne orzeczenie (vide: wyrok WSA z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Bk624/10; LEX nr 752374). Decyzja o skierowaniu na badanie nie jest decyzją uznaniową, a jej jedynym ograniczeniem jest, aby informacja o stanie zdrowia nasuwającym zastrzeżenie co do możliwości prowadzenia pojazdu była wiarygodna, wzbudzając tym samym istotne zastrzeżenia, co do stanu zdrowia osoby legitymującej się uprawnieniami do kierowania pojazdami. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przyczyną dla której Starosta skierował skarżącego na badania lekarskie było zawiadomienie, dokonane przez lekarza specjalistę z zakresu neurologii. W karcie informacyjnej leczenia szpitalnego – sporządzonej przez tego lekarza - wskazano, że skarżący został przyjęty do szpitala z powodu nagłej utraty przytomności z towarzyszącym charczeniem, krótkotrwałymi drgawkami, bezwiednym oddaniem moczu. Był to pierwszy taki incydent w jego życiu. U skarżącego rozpoznano pierwszorazowy incydent utraty przytomności z drgawkami, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę typu 2, chorobę wieńcową oraz przetrwałe migotanie przedsionków. W zaleceniach lekarskich zawartych w tej karcie widnieje informacja m.in. o zakazie obsługi urządzeń mechanicznych w ruchu, w tym prowadzenia auta. Zdaniem WSA treść tej karty wzmacnia zasadność stanowiska organów na rzecz przyjętej przez nie tezy o istnieniu uzasadnionych zastrzeżeń w odniesieniu do stanu zdrowia skarżącego. W ocenie WSA, informacja, którą uzyskał Starosta o możliwych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego była zatem poważna i wiarygodna. Informacja ta nie została także – co ustalił organ pierwszej instancji – skorygowana przez lekarza specjalistę z zakresu neurologii. W konsekwencji więc upoważniała do podjęcia decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Zasadne też pozostawało utrzymanie w mocy tej decyzji przez organ odwoławczy. W tym miejscu podkreślić należy, że organy administracji nie zostały powołane i nie posiadają wymaganych uprawnień, aby dokonywać oceny stanu zdrowia i weryfikowania treści wyników badań które skarżący dołączył do pisma z [...] grudnia 2018 r., a zatem zgodzić się należy z organem pierwszej instancji, że postępowanie dowodowe w tym zakresie nie mogło być przeprowadzone. Temu mają właśnie służyć badania lekarskie prowadzone przez uprawnionych lekarzy w trybie obowiązujących przepisów prawa. Wyjaśnić dodatkowo należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Służy ona jedynie wyjaśnieniu istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. Jeśli bowiem okaże się, w wyniku badania lekarskiego, że stan zdrowia osoby skierowanej pozwala kierowanie pojazdami, to nie zaistnieją podstawy prawne do pozbawienia takich uprawnień. Celem badań jest bowiem jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości (vide: wyrok NSA z 27 października 2014 r., sygn. akt I OSK 584/13, wyrok WSA w Rzeszowie z 14 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 285/14 - baza orzeczeń nsa.gov.pl). Jeżeli zaś badania te wykażą istnienie przeciwwskazań zajdą podstawy do wszczęcia przez właściwy organ odrębnego postępowania administracyjnego zmierzającego do pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami. Analiza treści zarzutów odwołania wskazuje, że w istocie nie były one skierowane przeciwko rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji, ale nakierowane na zaprezentowanie przez skarżącego własnej oceny stanu zdrowia, odmiennej od dokonanej w związku z pobytem na leczeniu szpitalnym i zamieszczonej w karcie informacyjnej z tego leczenia. Podnoszona natomiast w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, argumentacja skarżącego, co do nieprawidłowych ustaleń zawartych w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego, w swej istocie stanowi jedynie polemikę z przyjętym stanowiskiem placówki medycznej, w której przebywał skarżący. Na zakończenie już tylko wskazać należy, że skierowanie na badania lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami ma charakter prewencyjny - zabezpieczający. Dla bezpieczeństwa ruchu niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale także w okresie późniejszym, kiedy już z tych uprawnień korzystają. Zadanie to należy do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami. Podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W istocie obejmują one sytuacje, gdy jest prawdopodobne, że kierowca - ze względu na stan zdrowia lub kwalifikacje – nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.