II SA/Go 246/12

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-06-28

Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Jacek Jaśkiewicz, Marek Szumilas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej obniżająca średnią cenę skupu żyta, przyjmowaną jako podstawa naliczenia podatku rolnego, narusza interes prawny rolników, jeśli obniżenie to nie uwzględnia lokalnych warunków pogodowych i nie było poprzedzone konsultacjami ze środowiskiem rolników?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała Rady Miejskiej ustalająca średnią cenę skupu żyta na poziomie niższym niż wynikało z komunikatu Prezesa GUS nie narusza przepisów prawa. Sąd podkreślił, że legitymację do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma jedynie podmiot, którego interes prawny został naruszony, a nie interes faktyczny. W niniejszej sprawie skarżący posiadali jedynie interes faktyczny w obniżeniu podatku, a nie interes prawny wynikający z konkretnej normy prawa materialnego.
Stan faktyczny
Rada Miejska uchwałą nr XV/110/2011 z dnia [...] listopada 2011r. obniżyła średnią cenę skupu żyta dla celów wymiaru podatku rolnego na 2012 rok do kwoty 60,00 zł za 1 q żyta, podczas gdy Komunikat Prezesa GUS z dnia 19 października 2011 roku określał tę cenę na 74,18 zł. Skarżący S.B., J.K. i J.R. wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia uchwały, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o podatku rolnym, statutu gminy, ustawy o samorządzie gminnym oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Podnieśli, że uchwała została podjęta bez konsultacji z rolnikami i bez uwzględnienia lokalnych warunków pogodowych (suszy), co narusza ich interes prawny poprzez obciążenie ich niewspółmiernie wysoką stawką podatku rolnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi S.B. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] r. nr XV/110/2011 w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta, przyjmowanej jako podstawa do naliczenia podatku rolnego na obszarze gminy oddala skargę. Rada Miejska, uchwałą Nr XV/110/2011 z dnia [...] listopada 2011r., ustaliła średnią cenę skupu żyta dla celów wymiaru podatku rolnego na 2012 rok w kwocie obniżonej, wobec stawki ustalonej w Komunikacie Prezesa GUS z dnia 19 października 2011 roku za okres pierwszych trzech kwartałów 2011 roku do 60,00 zł za 1 q żyta. Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnieśli S.B., J.K. i J.R.. Domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały podnieśli zarzuty : 1. naruszenia art.6 ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, 2. naruszenia § 69 ust. 3 Statutu Gminy - uchwała Nr XIX/31/2008 Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 2008 roku, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (dalej - Statut Gminy), 3. naruszenia art.11 b) ust.1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym - poprzez jego nierespektowanie, 4. naruszenia art.35 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez brak odpowiedzi na wezwanie skarżących we właściwym terminie oraz przez właściwy organ Gminy. W uzasadnieni skarżący wskazali, że według Komunikatu Prezesa GUS, średnia cena skupu żyta na obszarze całego kraju wyniosła 74,18 zł za 1 q żyta. Zaskarżoną uchwałą wprawdzie Rada Miejska obniżyła wysokość ceny do kwoty 60 zł, lecz została ona podjęta bez żadnych konsultacji w środowisku rolników Gminy oraz bez uwzględnienia miejscowych warunków pogodowych. Na wezwanie skarżących, skierowane do Rady Miejskiej oraz do Burmistrza o zmianę zaskarżonej uchwały, naruszającej interes prawny skarżących Rada Miejska nie zareagowała, natomiast Burmistrz nie dopatrzył się naruszenia prawa wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały. Burmistrz dzielił odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia [...] stycznia 2012r., doręczonym w dniu 30 stycznia 2012 roku, termin zaś do udzielenia odpowiedzi i zajęcia stanowiska przez Radę Miejską minął bezskutecznie, wg skarżących, 27 stycznia 2012 roku. Skarżący, podtrzymując zarzuty zawarte w piśmie skierowanym do Burmistrza , dodatkowo podnieśli, że ich interes prawny rozumieć należy nie tylko przez pryzmat przepisów konkretnych ustaw, ale także w ujęciu szerokim, wynikającym z faktycznej sytuacji rolników z Gminy jako producentów rolnych. Zdaniem Skarżących Rada Miejska naruszyła przede wszystkim art.6 ust. 3 u.p.r. stosując ten przepis i korzystając z danego jej uprawnienia dość dowolnie, bez właściwego rozeznania sytuacji lokalnej. Wedle przekonania skarżących uchwała podjęta została przez radnych bez rzetelnej znajomości zagadnienia i bez szczegółowej informacji o zaistniałym w 2011 roku na obszarze Gminy stanie suszy. Stanowi to naruszenie§ 69 ust.3 Statutu Gminy. Zdaniem skarżących dopatrzeć się w tym można uchybienia fundamentalnej zasadzie jawności działania organów gminy, gdyż pełnej informacji o przesłankach zaproponowania uchwały, zaskarżonej niniejszą skargą, w takim a nie innym brzmieniu co do kwotowo ustalonej stawki średniej ceny skupu żyta na obszarze Gminy w uzasadnieniu uchwały brak. W ocenie skarżących, na obszerny wniosek skarżących w tej sprawie właściwy organ - Rada Miejska - nie zareagowała w ogóle, natomiast Burmistrz udzielił bardzo lakonicznej odpowiedzi. Zdaniem skarżących zatem skarga jest uzasadniona, a treść zaskarżonej uchwały narusza interes prawny skarżących wyrażający się w obciążeniu ich niewspółmiernie wysoką stawką podatku rolnego wywodzącą się z przyjętej zaskarżoną uchwałą średniej ceny żyta dla celów wymiaru podatku rolnego na 2012 rok, poza względami budżetowymi niczym w zasadzie nie uzasadnioną. Stwarza to w ocenie strony realne zagrożenie dla rolników z Gminy, gdyż w przypadku lak podwyższonej stawki podatku rolnego zachwianiu ulec mogą podstawy ekonomiczne funkcjonowania ich gospodarstw rolnych. Obciążenie podatkiem rolnym, który w stosunku do roku ubiegłego wzrasta bez merytorycznego uzasadnienia o około 60% godzi w interes skarżących. Naruszeniem ich praw jest też bardzo oględne, jednostronne i dość lakoniczne uzasadnienie przyjętej zaskarżoną uchwałą przez Radę Miejską średniej ceny żyta do celów wymiaru podatku rolnego, albowiem motywy i przesłanki działania organów Gminy winny być tu jasne i czytelne. Zdaniem skarżących tak wysoka podwyżka nie znajduje uzasadnienia ani w stopie inflacji, ani w realnym wzroście przychodów i dochodów Skarżących z prowadzonej działalności rolniczej, inne zaś podatki i opłaty lokalne wzrosły w Gminie tylko o kilka procent, stosownie do wskaźnika inflacji. Rozpoznanie zasadności wniesionej skargi poprzedza badanie spełniania poprzez tę skargę warunków formalnych. W wyniku takiego sprawdzenia Sąd postanowieniem z dnia 30 maja 2012 roku odrzucił skargę J.K. i J.R.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz.1269). Wśród prawnych form działania organów administracji samorządowej poddanych kontroli sądowoadministracyjnej ustawodawca wskazał między innymi akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne akty tych organów i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2012r., poz. 270, zwanej dalej: "p.p.s.a."). Wniesiona w rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na mocy przepisu art. 163 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz.U. nr 78, poz. 483), samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne nie zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla organów innych władz publicznych, przy czym samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej (art. 165 Konstytucji RP). Podkreślenia wymaga fakt, iż działalność samorządu terytorialnego została poddana nadzorowi organów państwa, jednakże jedynie z punktu widzenia legalności (art. 171 ust. 1 Konstytucji RP). Szczegółowy tryb i formy nadzoru określone zostały nie w Konstytucji, lecz w ustawach tzw. "samorządowych", przede wszystkim w rozdziale 10 ustawy z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z zm.) zwanej dalej: "u.s.g.". Uregulowanie takie zgodne jest także z normą art. 8 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz.U. z 1994 roku nr 124, poz. 607), zgodnie z którą wszelka kontrola administracyjna działalności społeczności lokalnych powinna w zasadzie mieć na celu jedynie zapewnienie przestrzegania prawa i zasad konstytucyjnych. W ust. 3 wskazano ponadto, że kontrola ta powinna być sprawowana z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów, które ma on chronić. Stosownie do treści art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wskazać należy, iż powyższy środek prawny, mimo że został zamieszczony w rozdziale 10 "Nadzór nad działalnością gminną", nie ma charakteru aktu nadzoru. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, iż w istocie rzeczy służy on do ochrony prawnej (sądowej) jednostek przed bezprawnymi działaniami organów gminy (innych organów wykonujących zadania gminy), stanowiącymi ingerencję w sferę ich praw i wolności (vide wyrok Naczelnego Sąd Administracyjny z dnia 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1033/07, LEX nr 384677). W przepisie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym legitymacja skargowa została oparta na kryterium naruszenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Jest to istotne zawężenie legitymacji skargowej w stosunku do zasady ogólnej wyrażonej w art. 50 § 1 p.p.s.a., która stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji podzielić należy prezentowany w doktrynie pogląd, iż nie jest to rodzaj actio popularis (skargi powszechnej), środek ten bowiem wyraźnie nakierowany jest na ochronę praw podmiotowych (vide komentarze do art. 101 ustawy o samorządzie gminnym [w:] B. Dolnicki (red.), M. Augustyniak, R. Cybulska, J. Glumińska-Pawlic, J. Jagoda, A. Jochymczyk, A. Matan, C. Martysz, T. Moll, A. Wierzbica, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, ABC, 2010 i A. Szewc, G. Jyż, Z. Pławecki, Samorząd gminny. Komentarz, ABC, 2010, wyd. III.). Podkreślenia wymaga, iż nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (vide wyrok WSA we Wrocławiu z 5 lutego 2008 roku w spr. II SA/Wr 327/07 Wspólnota 2009, nr 11). Powyższe oznacza, iż legitymacja do wniesienia takiej skargi do sądu administracyjnego przysługuje nie temu kto ma w tym interes prawny, ale temu czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 roku w spr. OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2). Naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienie, musi więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Takie rozumienie legitymacji skarżącego znajduje potwierdzenie także w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 4 listopada 2003 roku w spr. SK 30/02 (OTK-A 2003 nr 8, poz. 4) zauważył bowiem, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza sposób rzeczywisty i bezpośredni (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (vide wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 roku w spr. III RN 42/02, OSNP 2004/7/114, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 roku w spr. I OSK 1016/09, Lex nr 594835, wyrok Wojewódzkich Sądów Administracyjnych : w Gdańsku z dnia 22 października 2008 roku w spr. II SA/Gd 492/08, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 września 2010 roku w spr. II SA/Go 476/10 oraz z dnia 30 czerwca 2011 roku w spr. II SA/Go 83/11 i postanowienie tegoż Sadu z dnia 14 grudnia 2011 w spr. II SA/Go 760/11, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych. Podkreślić nadto należy, że według art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. W myśl art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Działanie na podstawie i w granicach prawa w zakresie podejmowania uchwał przez organy jednostek samorządu terytorialnego to działanie zgodne z przepisami regulującymi podstawy prawne podejmowania uchwał, przepisami prawa ustrojowego, przepisami prawa materialnego oraz zgodne z przepisami regulującymi procedurę podejmowania uchwał. Przepis art. 18 ust. 2 pkt 8 u.s.g. stanowi, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych przepisach. Granicami określonymi w odrębnych przepisach będzie zatem przede wszystkim Konstytucja RP, która w art. 217 stanowi, że nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. W oparciu, między innymi i o tę zasadę przyjęta została ustawa z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (tekst jedn. Dz.U. z 2006 roku nr 136, poz. 969 ze zm.). Przepis art. 6 ust. 1 tej ustawy stanowi, że podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 - równowartość pieniężną 2,5q żyta, od 1 ha gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt2 - równowartość pieniężną 5q żyta - obliczone według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy. Treść tego przepisu wskazuje na to, że ustawodawca zróżnicował stawki podatku rolnego dla gruntów gospodarstw rolnych oraz dla gruntów pozostałych (art. 4 ust. 1 i 2 ustawy), preferując grunty gospodarstw rolnych. W czasie obowiązywania ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym preferencje podatkowe ulegały zmianom, w zależności od potrzeb dyktowanych polityką Państwa, nie mniej jednak zawsze znajdowały odzwierciedlenia w przepisach ustawowych bowiem tylko tej rangi przepisy mogą stanowić podatki. Przepis art. 6 ust. 2 ustawy o podatku rolnym ustanawia również średnią cenę skupu żyta odsyłając do komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie trzeciego kwartału. Rada gminy jest uprawniona jedynie do obniżenia cen skupu żyta, przyjętego jako podstawa obliczenia podatku rolnego, podanej w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na obszarze gminy. Takie brzmienie tego przepisu oznacza, że rada gminy uprawniona jest jedynie do obniżenia średniej ceny skupu ustalonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, natomiast nie jest uprawniona do różnicowania podatników gdyż te kwestie, jak wyżej wskazano reguluje ustawodawca. Skutkiem tego może być wyłącznie określenie jednej , niższej od wynikającej z komunikatu Prezesa GUS ceny skupu żyta, która będzie przyjmowana jako podstawa obliczania podatku rolnego jednolicie wobec wszystkich zobowiązanych do takiej płatności i to bez względu na rodzaj gruntów. Odnosząc powyższe zasady do realiów kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie ustalenia wysokości ceny żyta nie narusza przepisów art. 18 u.s.g. oraz przepisu art. 6 ust. 3 ustawy o podatku rolnym. W chwili podjęcia uchwały, zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 19 października 2011 roku (M.P. z 2011 roku, nr 95, poz. 969), średnia cena skupu żyta za okres pierwszych trzech kwartałów 2011 roku wynosiła 74,18 zł. za 1 q. Tak zatem ustalona w uchwale cena 60 zł była niższa od powszechnie obowiązującej i tym samym zaskarżona uchwała odpowiadała powołanym przepisom. Jako chybiony ocenić należy podniesiony w skardze zarzut, braku rzetelnej znajomości zagadnienia przez radnych podejmujących zaskarżoną uchwałę i brak szczegółowej informacji o zaistniałym w 2011 roku stanie suszy na obszarze gminy. Projekt uchwały (w aktach sprawy) zawiera uzasadnienie ze wskazaniem obowiązujących przepisów oraz wskazanie wysokości ceny żyta oznaczonej w ogłoszeniu Prezesa GUS. Jak wynika z protokołu nr XV/2011 z odbytej sesji Rady Miejskiej w dniu [...] listopada 2011 roku (w aktach sprawy), przed podjęciem uchwały radni prowadzili bardzo obszerną dyskusję uwzględniającą różne aspekty kształtujące wysokość ceny skupu żyta, w tym również czynniki atmosferyczne. Także rolnicy nie będący radnymi wypowiadali się w tych kwestiach. Wskazać w tym miejscu wypada, że radni głosują według własnego uznania bez konieczności uzasadnienia swojej decyzji i nie są zobowiązani do obniżenia stawki ogłoszonej przez Prezesa GUS. Jednak ustawa o samorządzie gminnym zapobiega dowolności w sprawowaniu mandatu radnego i w przepisie art. 23 nakłada na niego obowiązek kierowania się dobrem wspólnoty samorządowej gmin. Przepis ten jednocześnie poleca radnemu utrzymywanie więzi z mieszkańcami gminy oraz ich organizacjami. Z tej racji w ocenie Sądu, zbędne było szczegółowe informowanie radnych o klęsce suszy na terenie gminy, skoro są jej mieszkańcami i tym samym świadkami takiego stanu rzeczy. Podejmując zaskarżoną uchwałę, zgodnie z powołanym przepisem radni zobowiązani byli kierować się dobrem całej wspólnoty. Przyjęcie jako wyznacznika, dla oznaczenia wysokości ceny żyta, oczekiwań osób dotkniętych klęskami żywiołowymi, byłoby naruszeniem konstytucyjnej zasady równości jako, że prowadziłoby do uprzywilejowania osób, których nie dotknęły klęski żywiołowe. Uchwała rady gminy obniżająca wysokość ceny skupu żyta odnosi się do wszystkich osób, do których jest kierowana w jednakowym stopniu uwzględniając ich interesy. Uchwała podjęta w omawianym przedmiocie nie może zatem uwzględniać indywidualnych przypadków dotyczących tylko niektórych, przenosząc ich skutki na pozostałe osoby, których nie dotyczą. Niewątpliwie klęski żywiołowe sprowadzają na osoby zobowiązane do płacenia podatku rolnego straty finansowe utrudniające wywiązanie się z jego zapłaty. Możliwość rekompensaty skutków suszy lub powodzi przewiduje przepis art. 24 ustawy z dnia 12 marca o pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 roku, nr 175 poz., 1362), w myśl którego Rada Ministrów może przyjąć rządowy program pomocy społecznej mający na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia, w tym celu Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji programu, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia efektywności rządowego programu pomocy społecznej. Na mocy takiej delegacji, w ostatnich latach Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 26 listopada 2011 określające szczegółowe warunki realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2011 roku huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych (Dz.U. z 2011 roku, nr 167, poz. 996) oraz wcześniej w rozporządzenie z 13 lipca 2010 roku określające szczegółowe warunki realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 roku (Dz.U. z 2010 roku, nr 132, poz. 996). W świetle powyższego bezpodstawny okazał się także podniesiony w skardze zarzut naruszenia § 69 ust. 3 Statutu Gminy (Dz.Urz Woj. z 2008 roku, nr 71, poz. 1163), w myśl którego projekt uchwały powinien zostać przedłożony radzie wraz z uzasadnieniem, w którym należy wskazać potrzebę podjęcia uchwały oraz informację o skutkach finansowych jej realizacji. Jak wyżej wskazano uzasadnienie projektu uchwały zawierało uzasadnienie. Zwięzłość uzasadnienia mogła stać się podstawą żądania przez radnych uzupełniających wyjaśnień od burmistrza. W ocenie Sądu, uzasadnienia w zakresie w jakim zostało sporządzone czyni zadość wymaganiu zawartemu w przywołanym regulaminie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 11b ust. 1 i 2 u.s.g., w myśl którego działalność organów gminy jest jawna, zaś jawność obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskania informacji, wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a także dostępu do dokumentów. Skarżący nie wskazał faktów uzasadniających podniesienie zarzutu naruszenia przywołanego przepisu. Jak wynika z wymienionego wyżej protokołu sesji Rady Miejskiej, posiedzenie odbywało się jawnie i osobom nie będącym radnymi zagwarantowano możliwość wypowiedzenia się z czego faktycznie korzystano. Rada odbyła sesję przy zachowaniu quorum co ujawnia protokół. Jak wcześniej wywiedziono legitymacja do wniesienia skargi z mocy przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje osobie, której interes prawny został naruszony podjętą uchwałą. Chybiony jest także zarzut naruszenia przepisu art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak odpowiedzi Rady Miejskiej i spóźnioną odpowiedź Burmistrza na zawarte w piśmie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 101 ust. 1 in fine uzależnia skuteczność wniesienia skargi na uchwały lub zarządzenia organów gminy od uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia zainteresowanego. W tej kwestii Sąd podziela stoanoeisko Naczelnego Sadu Administracyjnego zawarte w uchwale siedmiu sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 roku w spr. II OPS 2/07, w myśl którego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 4 p.p.s.a., i wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., mają taki sam charakter prawny i służą temu samemu celowi, którym jest wykorzystanie możliwości załatwienia sprawy przez organ bez konieczności wnoszenia skargi do sądu. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, co można rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. O bezskuteczności tego wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu. W rozpatrywanej sprawie S.B. wnosząc pismo z dnia [...] grudnia 2012 roku, dopełnił takiego obowiązku i z tej racji jest uprawnionym do wniesienia skargi. Wskazany przez skarżącego przepis art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego odnosi się do niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie. Stwarza to podstawę do wniesienia zażalenia do organu administracji wyższego stopnia, w myśl art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, nie stwarza natomiast podstawy dla żądania zawartego w skardze. Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia konkretnej normy prawa materialnego. Jak się okazuje w rozpatrywanej sprawie nie skarżącemu nie przysługiwało prawo lub uprawnienie wynikające z przepisów prawa materialnego. Nie budzi wątpliwości Sądu, że skarżący ponosząc skutki niekorzystnych dla gruntów uprawnych zjawisk atmosferycznych, jest żywotnie zainteresowanym w ustaleniu wysokości podatku rolnego w najniższej wysokości. Jednak w świetle powyższych rozważań skarżący ma jedynie interes faktyczny w podjęciu przez radę gminy uchwały oczekiwanej treści. Jak wykazano interes faktyczny nie stwarza podstawy dla zaskarżenia uchwały rady gminy w sposób przewidziany w art. 101 u.s.g. Kierując się wszystkimi powyższymi rozważaniami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej racji, z powołaniem się na przepis art. 151 p.p.s.a., skargę tę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło