II SA/Go 261/25

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-09-11

Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Jacek Jaśkiewicz, Kamila Karwatowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nieuzupełnienia przez przewoźnika zgłoszenia przewozu towarów wrażliwych o wymagane dane, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, pomimo że naruszenie miało charakter formalny, a spółka wykazała trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, ponieważ spółka nie wykazała nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających ważny interes przewoźnika, a sytuacja finansowa, choć trudna, nie zagrażała bezpośrednio bytowi firmy. Ponadto, naruszenie miało istotne znaczenie dla systemu monitorowania towarów wrażliwych, a odstąpienie od kary nie leżałoby w interesie publicznym, który wymaga przestrzegania przepisów i zapewnienia szczelności systemu kontroli.
Stan faktyczny
Spółka P. sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 10 000 zł za nieuzupełnienie zgłoszenia przewozu odpadów w systemie SENT o dane przewoźnika. Organ celno-skarbowy uznał, że naruszenie to wyczerpuje przesłankę z art. 22 ust. 2 ustawy SENT. Spółka odwołała się, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę jej trudnej sytuacji finansowej i nieuwzględnienie przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, uznając, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od kary ani z uwagi na ważny interes przewoźnika, ani interes publiczny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r., znak sprawy [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. W dniu [...] maja 2024 r., w [...] (na byłym DPG) skierowano do kontroli zestaw ciężarowy o numerach rejestracyjnych [...]. W tym dniu P.Sp. z o. o. z siedzibą w [...]przewoziła z Niemiec do Polski odpady o nazwie [...], klasyfikowane do kodu odpadu 100316 i kodu systemowego 0005, o masie brutto 24460.0 kg. Podmiotem odbierającym była firma A. Sp. z o.o[...]. W toku przeprowadzonej kontroli funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego w [...] stwierdzili, że Spółka nie uzupełniła zgłoszenia przewozu [...] o dane przewoźnika. Wyniki czynności zostały odnotowane w protokole kontroli nr [...] z [...] maja 2024 r. Postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2024 r. [...]. (dalej również jako NUCS) wszczął z urzędu wobec przewoźnika postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie i dopuścił jako dowód w sprawie: - pismo [...] nr [...] z [...] maja 2024 r. przekazujące protokół kontroli nr [...] z [...] maja 2024 r. wraz z załącznikami (18 kart), - pismo [...] w [...] nr [...] z [...] lutego 2024 r. wraz z wydrukiem z bazy e-Orus i CRCM, przesłane do sprawy nr [...] (7 kart), - pismo z [...] w [...]. nr [...]z [...] marca 2024 r., przesłane do sprawy nr [...] (1 karta). W postanowieniu tym NUCS poinformował również Spółkę o możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. Mając na uwadze dokonane ustalenia, decyzją z dnia [...] października 2024 r. nr [...] NUCS, działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej jako o.p.), art. 22 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 1, art. 26 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 5 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1218, dalej jako ustawa SENT) – w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli – oraz § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz objęty jest systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1157), nałożył na P.Sp. z o. o. z siedzibą w [...]karę pieniężną w kwocie 10 000 zł za nieuzupełnienie danych przewoźnika w zgłoszeniu przewozu[...]. Spółka złożyła odwołanie zarzucając organowi naruszenie: 1) art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 210 § 4 o.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie oraz zasady prawdy obiektywnej ze względu na to, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w sposób pełny i wyczerpujący, tj. nie dokonał skrupulatnej analizy sytuacji finansowej odwołującej, w szczególności na dzień wydania decyzji, która miała wpływ na stwierdzenia zaistnienie podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary, przez co ocena zebranego materiału dowodowego wynikająca z uzasadnienia decyzji nie odzwierciedla zasady oficjalności postępowania dowodowego; 2) art. 191 o.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej z rzeczywistym stanem rzeczy, w szczególności poprzez oparcie rozstrzygnięcia o niepełny i nieaktualny materiał dowodowy zaczerpnięty z innej sprawy, bez analizy aktualnej sytuacji finansowej odwołującej; 3) art. 2a i art. 121 o.p. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości faktycznych na korzyść strony na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz niepełne przeanalizowanie i nieuwzględnienie przesłanek przemawiających za istnieniem ważnego interesu przewoźnika, jak i interesu społecznego w ramach odstąpienia od wymierzenia kary, naruszając zasadę in dubio pro tributario; 4) art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez dokonanie zawężającej wykładni niniejszego przepisu i niezastosowanie instrumentu odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł, w sytuacji gdy istnieje zarówno ważny interes przewoźnika, jak i ważny interes publiczny uzasadniający odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, których prawidłowa wykładnia powinna nastąpić z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., w szczególności zasady proporcjonalności (wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), bezpieczeństwa i zaufania do organów państwa; pominięcie przy ocenie pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy i celu ustawy, którym jest ochrona wpływów budżetowych, a w sprawie nie wystąpiło chociażby najmniejsze hipotetyczne ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych; niewskazanie konkretnych przykładów zaistnienia I sytuacji "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego"; 5) art. 22 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. a w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na Odwołującą kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł, pomimo wystąpienia przesłanek przemawiających za odstąpieniem od jej nałożenia, tj. istnieniem krytycznej sytuacji finansowej odwołującej, omyłkowym i formalnym charakterze naruszania przepisu ustawy SENT, które w żaden sposób nie zagroziło interesom fiskalnym państwa, postawy odwołującej zaraz po stwierdzeniu naruszenia w wyniku kontroli, wystąpieniem komplikacji w strukturze działania i funkcjonowaniu odwołującej, a także faktu, iż od czasu zmian w zarządzie nie wszczęto żadnego nowego postępowania w przedmiocie naruszenia przepisów ustawy SENT. [...] (dalej również jako DIAS) wydał w dniu [...] stycznia 2025 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na treść przepisów art. 3 ust. 1, 2 i 11 ustawy SENT, stwierdzając, iż niewątpliwie towar objęty przedmiotowym przewozem w dniu [...] maja 2024 r. zaliczał się do katalogu objętego wymogami ustawy SENT. Następnie organ podał, iż stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Przewoźnik zaś, zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy, powinien przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie przewozu towarów dokonane przez podmiot odbierający o następujące dane: a) dane przewoźnika obejmujące: imię i nazwisko albo nazwę, adres zamieszkania albo siedziby; b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej, c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, d) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju; e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru, f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane, g) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi, h) numer lokalizatora albo numer urządzenia. W myśl art. 9 ust. 1 i 2 ustawy SENT przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia następują za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC). Podmiot wysyłający, podmiot odbierający i przewoźnik mogą przesyłać, uzupełniać i aktualizować zgłoszenia pod warunkiem, że są zarejestrowanymi użytkownikami Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych. Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ww. ustawy, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7; przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT, w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 22 ust. 3 ww. ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Jak stanowi z kolei art. 26 ust 3 ustawy, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 (ustawy SENT). Zdaniem DIAS z wyżej przywołanych przepisów wynika, że ocena zasadności nałożenia kary pieniężnej składa się z dwóch elementów, czyli badania naruszenia obowiązków przewidzianych w ustawie, uzasadniających nałożenie kary pieniężnej oraz analizy ustawowych przesłanek odstąpienia od jej wymierzenia. Organ zaznaczył, że w realiach rozpoznawanej sprawy organ I instancji, wydając decyzję uwzględnił okoliczności faktyczne ustalone bezpośrednio podczas kontroli, z których wynika, iż funkcjonariusze [...] w trakcie kontroli [...]maja 2024 r. stwierdzili, że przedmiotowy towar podlega systemowi monitorowania drogowego przewozu towarów SENT i został zgłoszony do systemu pod nr referencyjnym [...]. W chwili kontroli, tj. [...] maja 2024 r. o godz. 6:25 przedmiotowe zgłoszenie nie było uzupełnione przez Spółkę o dane określone w art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT, tj. o dane identyfikujące przewoźnika (brak nazwy, siedziby firmy, numeru identyfikacji podatkowej), o dane rejestracyjne środka transportu, miejsca i daty rozpoczęcia i zakończenia przewozu, numeru licencji na prowadzenie transportu drogowego, numeru dokumentu przewozowego oraz numeru lokalizatora, co zaś wyczerpuje przesłankę wymienioną w art. 22 ust. 2 ustawy SENT, która skutkuje nałożeniem na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł, w drodze decyzji. W ocenie organu II instancji w niniejszej sprawie niewątpliwie stwierdzona nieprawidłowość polegała na nieuzupełnieniu przez przewoźnika pól zgłoszenia SENT o istotne dla systemu monitorowania przewozu towarów wrażliwych dane, dające organom możliwość dokonywania analiz, monitorowania oraz przeprowadzania skutecznych kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów oraz umożliwiające prawidłową identyfikację podmiotów biorących udział w przewozie towarów wrażliwych i rodzaju wykonywanego przewozu. Następnie organ zaznaczył, że niezależnie od stwierdzenia zaistnienia przesłanki do nałożenia kary pieniężnej, organ może odstąpić na żądanie strony lub z urzędu od nałożenia kary, jeżeli zachodzą okoliczności wynikające z przytoczonej normy art. 22 ust. 3 ustawy SENT. O ile zaistnienie przesłanki "ważnego interesu" podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego lub przewoźnika może zostać wykazane w zasadzie wyłącznie we współpracy z tym podmiotem i w oparciu o przedłożone przez niego dokumenty i dowody oraz na podstawie dokumentów znanych organowi z urzędu, o tyle przesłanka "interesu publicznego" w tym, aby nałożyć w realiach danej sprawy karę pieniężną na ww. podmiot, który dopuścił się podlegających karze uchybień, może i powinno być przedmiotem rozważań organu podatkowego, stosującego przepisy ustawy SENT z uwzględnieniem celów tej ustawy. Powołując się następnie na orzecznictwo sądowo administracyjne DIAS wskazał, że celem ustawy o SENT jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwienie walki z "szarą strefą" oraz ograniczenie uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT i akcyza), a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Celem tym nie jest zaś zwiększanie dochodów budżetu państwa z tytułu kar nakładanych na podmioty działające w sposób legalny, dopuszczających się uchybień formalnych czy też oczywistych omyłek, związanych między innymi z wątpliwościami dotyczącymi wykładni i stosowania przepisów ustawy SENT. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie sytuacja, która doprowadziła do naruszenia przepisów ustawy SENT nie była omyłką związaną z wątpliwościami wykładni przepisów omawianej ustawy, a także nie wiązała się z wątpliwościami dotyczącymi stosowania przepisów tego aktu prawnego. Usunięcie już w trakcie kontroli uchybień stwierdzonych przez organ, nie uzasadnia odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Takie stanowisko wręcz stanowiłoby zachętę dla przedsiębiorców do lekceważącego podejścia do realizacji nałożonych obowiązków, albowiem usunięcie uchybień byłoby co do zasady możliwe w trakcie przeprowadzanej kontroli. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że przeprowadzane kontrole obejmują nieznaczny procent faktycznie wykonywanych przewozów tzw. towarów wrażliwych. Takie stanowisko może stanowić przeszkodę dla osiągnięcia celów zakreślonych przez ustawodawcę w przedmiotowej ustawie. Zdaniem organu, nie tylko można, ale wręcz należy wymagać od podmiotów prowadzących daną działalność gospodarczą podwyższonej staranności i odpowiedniej organizacji pracy w zakresie wykonywania nałożonych w tym zakresie przez ustawodawcę obowiązków. Instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym. W przywołanej regulacji ustawodawca posłużył się pojęciami niedookreślonymi "ważnym interesem przewoźnika" lub "interesem publicznym", jako materialnoprawnymi przesłankami, będącymi podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcia tego nie należy jednak ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Pomimo, że wymaga ono ustalenia sytuacji majątkowej podmiotu oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i dla rodziny, to trzeba mieć też na uwadze, że względy społeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany. Ponadto interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Przy analizie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej nie można pominąć okoliczności w jakich nastąpiło naruszenie, przyczyn powstałego naruszenia, brak umyślności, okoliczności towarzyszących, postawy w trakcie i po przeprowadzeniu kontroli. Należy również zwrócić uwagę na to czy nieprawidłowości zdarzyły się jednokrotnie czy też występują na tyle często u tego przewoźnika, że świadczą o co najmniej niedbałości, nienależytej staranności w prowadzeniu swoich interesów, a nałożenie kary pieniężnej miałoby charakter prewencyjny czy też dyscyplinujący w odniesieniu do kolejnych przewozów. Organ zaznaczył, że NUCS poinformował Spółkę o instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wynikającej z przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz powiadomił o możliwości przedstawienia dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do ewentualnego zastosowania powołanego przepisu w rozpatrywanej sprawie. Strona nie wykazała jednak, aby w sprawie zachodziły jakieś sytuacje nadzwyczajne, czy zdarzenia losowe, które uzasadniałyby ewentualne odstąpienie od nałożenia kary. Następnie organ podał, że z informacji pozyskanej od [...] w [...] za z [...] lutego 2024 r. wynika, że: - na dzień [...] lutego 2024 r. Spółka nie posiadała zaległości podatkowych z tytułu podatku VAT, PIT, CIT, PPR PCC, podatek CIT-10Z za 2023 r. do rozliczenia przez [...] w [...], za okres od [...] stycznia 2022 r. do dnia udzielenia odpowiedzi Spółka nie złożyła deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych PPC-3, Spółka nie występowała o przyznane ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, Spółka należy do kategorii małych przedsiębiorców, w deklaracjach VAT -7x Spółka wykazała w latach 2022-2023 nabycie środków trwałych, odpowiednio w kwotach; 109 550,00 zł i 419 531,00 zł, na podstawie deklaracji VAT -7 z [...] stycznia 2024 r. Spółka wykazała kwotę do zwrotu w wysokości 315 049,00 zł, w 2022 r. nabyła pojazd samochodowy marki [...] rok produkcji 2017, w 2023 r. zbyła grunty zabudowane w [...] przy ul. [...] za kwotę 1 000 000,00 zł. Ponadto, [...] w [...] przekazał informacje na temat rozliczeń Spółki za lata 2019-2021, które zostały szczegółowo przedstawione w decyzji w formie tabelarycznej. Natomiast [...], Oddział w [...]. pismem nr [...] z [...] marca 2024 r. poinformował, że: Spółka składa deklaracje ZUS DRA, nie posiada zaległości oraz nie jest prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne, za okres 03-05/2020 r. skorzystała z umorzenia w 50% za składki zgodnie z ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Organ I instancji przeanalizował również częstotliwość przewozów międzynarodowych "towarów wrażliwych", dostępnych na platformie PUESC. W okresie od [...] stycznia 2020 roku do [...] października 2024 r. stwierdził 319 zarejestrowanych zgłoszeń, w których Spółka występuje jako przewoźnik. Zdaniem DIAS z powyższego wynika, że przepisy dotyczące transportu towarów wrażliwych były Spółce znane i nie stanowiły nowości w momencie przewozu przedmiotowego towaru. Zapisy w programie KARTA2 wskazują na 7 wszczętych postępowań wobec Spółki, z uwagi na naruszenie przepisów ustawy SENT. W toku prowadzonych postępowań, czterokrotnie odstąpiono od nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 40 000,00 zł za naruszenie przepisów ustawy SENT. Z wydruku sporządzonego w aplikacji SUDOP, dotyczącym informacji o wielkości pomocy publicznej wynika, że w okresie od [...] stycznia 2022 r. do [...] października 2024 r. Spółka otrzymała pomoc publiczną de minimis w kwocie 116 000,00 PLN (26 480,31 euro). Jej sytuacja ekonomiczna cechuje się znacznym obciążeniem kosztami prowadzonej działalności gospodarczej. Mimo to, w ramach prowadzonej działalności, Spółka inwestuje w środki trwałe, tj. nabyła je w 2022 i 2023 r. w łącznej wysokości 529 081,00 zł. W 2022 nastąpił niewielki spadek przychodów, które w 2023 r. ponownie wzrosły. Pomimo, iż w 2023 r. zwiększyły się kredyty i pożyczki to zobowiązania i rezerwy na zobowiązania zmniejszyły się o 386 921,79 zł. Strona zbyła grunty za kwotę 1 000 000,00 zł. W 2023 r. odnotowała wzrost kapitału własnego o 699 786,31 zł, który odzwierciedla zdolność przedsiębiorstwa do pokrycia swoich zobowiązań finansowych. Nie można pominąć też faktu, że Spółka otrzymała pomoc publiczną w latach 2023 i 2024, która jeśli nie w całości, to w części pokryła ponoszone koszty. Na koniec każdego analizowanego roku strona posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych. W chwili przekazania odwołania dołączyła do odwołania Rachunek Zysków i Strat sporządzony za okres od [...] stycznia 2024 do [...] września 2024 r., który odnosi się do aktualnej sytuacji finansowej Spółki. Według Spółki z przedłożonych dokumentów jednoznacznie wynika, że jej sytuacja finansowa jest krytyczna, z tendencją do jej pogarszania albowiem strata netto na koniec września 2024 r. wynosi 797 474,73 zł. Zdaniem strony, nie sposób stwierdzić prawidłowej kondycji finansowej spółki, umożliwiającej uiszczenie nałożonej kary w kwocie 10.000 zł. Jakiekolwiek uzyskiwanie środków finansowych służy bowiem pokryciu ww. straty. W ocenie organu natomiast, z przedstawionych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej nie wynika, by wystąpiły okoliczności wyróżniające Spółkę od sytuacji innych podmiotów. Nie stwierdzono przesłanek, aby prowadzona działalność mogła w najbliższym czasie ulec zawieszeniu lub likwidacji. Co prawda, przedstawiony Rachunek zysków i strat wskazuje, że Spółka ponosi stratę, jednakże przejściowe trudności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie są podstawą do automatycznego udzielenia ulgi. Sytuacja taka należy do elementów ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej i nie oznacza okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności. Strata stanowi jedynie różnicę pomiędzy przychodem osiągniętym w danym roku podatkowym a kosztami jego uzyskania. Wskazane straty nie przedkładają się jednak na stwierdzenie, że podatnik nie dysponuje środkami finansowymi czy też majątkiem niezbędnym do pokrycia określonej decyzją kary pieniężnej. Nawet jeśli konieczność zapłacenia kary czasowo pogorszy sytuację finansową strony w określonym stopniu, co jest oczywiste, należy pamiętać, iż jest to skutek jej działań i nie stanowi zdarzenia losowego. Aktualna, zmienna sytuacja finansowa przewoźnika, nie może być przyczyną odstąpienia od nałożenia kary. W takich przypadkach kara nie spełniałaby swojej dyscyplinującej i prewencyjnej roli. Dolegliwość wynikająca z zapłaty kary jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie przewoźnika, uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary. W ocenie organów orzekających, w sprawie nie wystąpiły okoliczności nadzwyczajne, czy też zdarzenia losowe, które umożliwiałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Fakt nieuzupełnienia zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt. 1 ustawy SENT nie był spowodowany okolicznościami, na które przewoźnik nie miał wpływu, bowiem nie mogą stanowić podstawy odstępstwa od nałożenia kary okoliczności związane z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków. Także brak umyślności w działaniu nie może stanowić przesłanki od odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, ponieważ to przewoźnik odpowiada za działania lub zaniechania zatrudnionych pracowników, a ustawa SENT nie przewiduje wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty. W dalszej części uzasadnienia decyzji DIAS zaznaczył, że organ I Instancji prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadził również analizę okoliczności sprawy pod kątem ewentualnego zaistnienia przesłanki "interesu publicznego" do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony w skarżonym orzeczeniu, iż "interes publiczny", to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Pojęcie to ma cechy charakterystyczne klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia się do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje. Z treści uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że jej celem jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez prawodawcę krajowego za "wrażliwe", ułatwienie walki z "szarą strefą", ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, takich jak podatek od towarów i usług czy podatek akcyzowy, jak również zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Wprowadzony na mocy omawianej ustawy obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki, które zostały ocenione jako uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów podlegających ochronie. Monitorowaniem przewozu zostały objęte towary określane jako "wrażliwe", zaliczone do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję. Prawidłowe zgłoszenie przewożonego towaru w systemie SENT daje organom możliwość dokonywania zdalnych analiz, monitorowania oraz przeprowadzania skutecznych kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów oraz umożliwia prawidłową identyfikację podmiotów biorących udział w przewozie towarów wrażliwych i rodzaju wykonywanego przewozu. Stąd też brak prawidłowego wypełnienia takiego zgłoszenia uniemożliwiał monitorowanie przewozu towaru wrażliwego i kontrolę łańcucha dostaw, a w efekcie prawidłową kontrolę obowiązków podatkowych związanych z tego rodzaju towarem. Takie zachowania nie mogą być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. W interesie publicznym leży bowiem powszechne, prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw przepisów prawa. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Każdy zatem z podmiotów w sytuacji nieprzestrzegania przepisów prawa winien mieć świadomość konsekwencji, a przede wszystkim sankcji, które są istotnym elementem ustawy SENT uruchamianym w przypadku naruszenia przyjętych zasad. Spółka, jako profesjonalny przedsiębiorca, powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty zajmujące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Niestaranność nie może obciążać całego społeczeństwa w skutkach z nich wynikających. W przedmiotowej sprawie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie leży zatem w interesie publicznym, ponieważ pozyskane informacje wskazują, że sytuacja Spółki nie ma cech nadzwyczajności. Okoliczności niniejszej sprawy nie wskazują, aby nałożenie kary na Spółkę miało doprowadzić do upadłości i likwidacji firmy, a w konsekwencji pozbawić źródła zarobkowania, co ewentualnie zmusiłoby ją o zwrócenie się o pomoc finansową do państwa. Ponadto odstąpienie od nałożenia kary na podmiot, którego sytuacja materialna pozwala na jej uiszczenie, nie leży również w interesie społecznym. Odstąpienie w takim przypadku od nałożenia kary pieniężnej, będącej skutkiem działania strony, niezgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym, nie może być uznane za działanie w interesie publicznym, z korzyścią dla ogółu. Wprost przeciwnie, w interesie publicznym leży przestrzeganie przez podmioty wskazane w ustawie SENT nałożonych na nie obowiązków i egzekwowanie przez właściwe organy państwowe ich przestrzegania. W interesie państwa nie jest też doprowadzanie przedsiębiorców do upadłości, ale dyscyplinowanie ich w zakresie przestrzegania przepisów prawa, bowiem to m.in. w tym przejawia się interes publiczny. Następnie DIAS podkreślił, że zgodnie ze sprawozdaniami finansowymi widniejącymi w KRS, Spółka za lata 2021/2023 osiągnęła przychody w wysokości: 32.840.763,26 zł /29.319.052,77 zł / 30.228.485,08 zł. Z informacji uzyskanych od organu podatkowego oraz [...] wynika, że Spółka nie posiadała zaległości z tytułu prowadzanej działalności gospodarczej i nie było wobec niej prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z informacji dodatkowych do sprawozdania finansowego dostępnych w KRS wynika, iż na koniec 2023 r. nie wystąpiły w działalności Spółki po dniu bilansowym istotne zdarzenia, mające wpływ na sytuacją majątkową, finansową oraz wynik finansowy jednostki. Ogólna sytuacja finansowa Spółki pozwala na wywiązanie się z obowiązku uregulowania nałożonej kary pieniężnej. Zapłata kary w kwocie 10.000,00 zł, nie powinna mieć znaczącego wpływu na płynność finansową Spółki i kontynuowanie prowadzonej działalności. Poza tym, nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, lecz tylko takie, które wiązałyby się z zagrożeniem dla interesu podmiotu. Co więcej, na każdym etapie postępowania Spółka mogła wnieść dowody świadczące o aktualnej sytuacji majątkowej, jednak dokonała tego dopiero w chwili przekazania odwołania. Organ I instancji zebrał obszerny materiał dowodowy dotyczący sytuacji finansowej Spółki i wnikliwie przeanalizował przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ostatecznie stwierdzając, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, zarówno ze względu na "ważny interes przewoźnika", jak i "interes publiczny". Taką przesłanką nie może być przytoczona przez stronę w odwołaniu kwestia neutralności dla budżetu państwa popełnionego uchybienia. Ustawa SENT nie uzależnia nakładania kar pieniężnych od uszczuplenia przez dany podmiot podatków stanowiących dochód Skarbu Państwa. Nie uzależnia również nakładania kar od naruszenia przepisów SENT w wyniku oszustwa lub innych przestępstw. Przesłanką taką nie jest również niedopełnienie obowiązków przez pracowników firmy, gdyż to spółka ponosi odpowiedzialność za działania osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej. W sprawie nie doszło również do naruszenia zasady in dubio pro tributario. Zgodnie z tą zasadą, niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. W prowadzonym postępowaniu nie naruszono tej zasady, gdyż - z uwagi na opisane wyże] okoliczności sprawy - nie zaistniały wątpliwości, co do możliwości zastosowania powołanych przepisów, tj. art. 22 ust. 2 i art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT. W ocenie DIAS bezzasadne są również zawarte w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, bowiem organ I instancji przeprowadził postępowanie poprzedzające wydanie przedmiotowej decyzji zgodnie z zasadami wyrażonymi w Ordynacji podatkowej. W skardze do Sądu profesjonalny pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie: 1) art. 121 § 1 o.p, art. 122 o.p., art. 180 § 1 o.p., art. 187 § 1 o.p., art. 188 o.p., art. 199 o.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie oraz zasady prawdy obiektywnej ze względu na to, że organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w sposób pełny i wyczerpujący, w tym nie dokonał prawidłowej oceny żądania skarżącej dotyczącego przeprowadzenia dowodu zarówno z dokumentów, jak i przesłuchania skarżącej, co nie pozwoliło organowi na prawidłową ocenę stanu faktycznego sprawy przy uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego, prowadząc do błędnych ustaleń co do faktycznych podstaw zasadności nałożenia kar pieniężnych w sytuacji braku winy oraz intencjonalnych działań skarżącej, jak również wobec niedokonania skrupulatnej analizy najaktualniejszej sytuacji finansowej skarżącej, tj. na dzień wydania decyzji; niniejsze miało wpływ na niestwierdzenie zaistnienia podstaw do odstąpienia od wymierzenia kar, przez co ocena zebranego materiału dowodowego wynikająca z uzasadnienia decyzji nie odzwierciedla zasady oficjalności postępowania dowodowego, 2) art. 191 o.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej z rzeczywistym stanem rzeczy, w szczególności poprzez oparcie rozstrzygnięcia o niepełny i nieaktualny materiał dowodowy zaczerpnięty z innej sprawy, bez analizy aktualnej sytuacji finansowej skarżącej, 3) art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 124 o.p. polegającym na nieprawidłowym uzasadnieniu faktycznym decyzji, tj. niewskazaniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn odmówienia innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej oraz niewyjaśnieniu przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, a w szczególności niepełnego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wniosków dowodowych zgłaszanych przez skarżącą w toku postępowania, w szczególności w zakresie przedkładanych przez skarżącą dokumentów finansowych, w tym nieprawidłowej oceny w zakresie przesłuchania skarżącej (za którą A. B.), pozbawiając tym samym skarżącą możliwości weryfikacji prawidłowości wydanej decyzji, 4) art. 2a o.p. i art. 121 o.p. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości faktycznych na korzyść strony na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz niepełne przeanalizowanie i nieuwzględnienie przesłanek przemawiających za istnieniem ważnego interesu przewoźnika, jak i interesu społecznego w ramach odstąpienia od wymierzenia kar, naruszając zasadę indubio pro tributario; 5) art. 233 § 1 pkt 1 o.p. poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy prawidłową podstawą prawną wydanej decyzji powinien być przepis art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p., ewentualnie art. 233 § 2 o.p., których zastosowanie powinno doprowadzić do uchylenia w całości wydanej decyzji i orzeczenia o odstąpieniu od nałożeniu kary, względnie uchyleniu w całości wydanej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. 6) art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez dokonanie zawężającej wykładni niniejszego przepisu i niezastosowanie instrumentu odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł, w sytuacji gdy istnieje zarówno ważny interes przewoźnika, jak i ważny interes publiczny uzasadniający odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, których prawidłowa wykładnia powinna nastąpić z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120 o.p., art. 121 § 1 o.p., art. 122 o.p., art. 124 o.p. oraz art. 187 § 1 o.p., art. 191 o.p., art. 210 § 1 pkt 6 i §4 o.p., w szczególności zasady proporcjonalności (wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), bezpieczeństwa i zaufania do organów państwa: pominięcie przy ocenie pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy i celu ustawy, którym jest ochrona wpływów budżetowych, a w sprawie nie wystąpiło chociażby najmniejsze hipotetyczne ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych; niewskazanie konkretnych przykładów zaistnienia sytuacji "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego"; 7) art. 22 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. a w zw. z art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł, pomimo wystąpienia przesłanek przemawiających za odstąpieniem od jej nałożenia, tj. istnieniem krytycznej sytuacji finansowej skarżącej, omyłkowym i formalnym charakterze naruszania przepisu ustawy SENT, które w żaden sposób nie zagroziło interesom fiskalnym państwa, postawy skarżącej zaraz po stwierdzeniu naruszenia w wyniku kontroli, wystąpieniem komplikacji w strukturze działania i funkcjonowaniu skarżącej, a także faktu, iż od czasu zmian w zarządzie nie wszczęto żadnego nowego postępowania w przedmiocie naruszenia przepisów ustawy SENT. Na podstawie wskazanych zarzutów pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania administracyjnego. Ponadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: raportów z list rachunków skarżącej w [...] (konto dla środków w PLN i EUR); podsumowania środków skarżącej na rachunku w [...] (wszystkich celem wykazania faktu trudnej sytuacji finansowej skarżącej wskazującej na rzeczywisty brak środków na pokrycie kary nałożonej zaskarżoną decyzją bez wyrządzenia znacznej szkody w sytuacji finansowej skarżącej i niemożliwych do odwrócenia skutków, włącznie z zaważeniem o dalszym funkcjonowaniu skarżącej jako przedsiębiorcy), listy płac za sierpień i wrzesień 2024 r. (wszystkich celem wykazania faktu trudnej sytuacji finansowej skarżącej wskazującej na brak możliwości dokonywania wypłat wynagrodzeń dla członków zarządu skarżącej). W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że przywołane przez organ orzecznictwo w zakresie możliwości odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika nie zostało przez organ prawidłowo zweryfikowane w kontekście okoliczności faktycznych sprawy, tudzież okoliczności krytycznej sytuacji finansowej skarżącej, co z kolei dawałoby podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i odstąpienia od nałożonej kary. Pełnomocnik zwrócił też uwagę, że dokumenty zaimplementowane jako dowody w ramach niniejszego postępowania, zostały zgromadzone w ramach innej toczącej się sprawy wobec skarżącej. Dowody te świadczyć mogą o ewentualnych przesłankach formułowania twierdzeń o sytuacji majątkowej skarżącej na dzień [...] lutego 2024 r. oraz na dzień [...] marca 2024 r., a więc na ponad 8 miesięcy przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie. Pełnomocnik stwierdził, że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób niepełny i nierzetelny, pomimo że organ miał narzędzia ku temu, aby skrupulatnie przeanalizować sytuację finansową Spółki (np. zwrócenie się z pytaniami do [...] lub [...] o sytuację finansową tuż przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie, zaczerpnięcie informacji z Centralnego Rejestru Danych Podatkowych itp.). Nadto zaczerpnięta informacja ze strony internetowej Ministerstwa Finansów e-Sprawozdania, na którą powołuje się organ, odnosi się, jak zresztą wskazano, do sprawozdań finansowych skarżącej za lata 2021-2023. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ w żaden sposób nie odniósł się do przedłożonych przez skarżącą dowodów wskazujących na obecną (tj. na dzień [...] listopada 2024 r.) sytuację finansową, tj. rachunki zysków i strat wskazujących na trudną sytuację finansową skarżącej. Pełnomocnik skarżącej Spółki podniósł, że organ nie przeanalizował aspektów wewnętrznego funkcjonowania skarżącej, tj. chociażby zmian w strukturze zarządu, mogących wpływać na destabilizację w funkcjonowaniu skarżącej, a także szczególnych okoliczności faktycznych naruszenia art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy SENT. Odkąd nowy zarząd objął kontrolę nad wprowadzaniem zgłoszenia w systemie SENT, od tego momentu nie zostało wszczęte żadne nowe postępowanie. Ponadto, na co zwrócił uwagę organ, skarżąca uzupełniła w sposób niezwłoczny brakujące dane w zgłoszeniu SENT, co świadczy o natychmiastowej reakcji na zaistniałe naruszenie i próbie zniwelowania jego skutków. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożyły obie strony. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowią w przedmiotowej sprawie decyzja [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję [...] w [...]. z dnia [...] października 2024 r. nakładającą na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy SENT dotyczących obowiązku uzupełnienia danych w zgłoszeniu. Dokonując analizy zgromadzonego w trakcie postępowania administracyjnego materiału dowodowego, treści rozstrzygnięcia oraz zarzutów podniesionych w skardze, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na wstępie podnieść należy, że celem wprowadzenia regulacji zwartych w ustawie SENT była ochrona legalnego handlu towarami uznanymi przez krajowego prawodawcę za wrażliwe, ułatwienie walki z szarą strefą oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT i akcyza), a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Nie było natomiast celem ustawodawcy uzyskanie dodatkowych dochodów budżetowych przez nakładanie dotkliwych kar pieniężnych na działające legalnie podmioty, które dopuściły się uchybień formalnych nie stanowiących realnego zagrożenia dla interesów Skarbu Państwa (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe). Zatem celem systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, regulowanego ustawą SENT jest zapobieganie i zwalczanie nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, a obecnie także odpadami i innymi towarami zaliczanymi do ,,wrażliwych". Z tych też względów transport tych towarów podlega szczególnemu nadzorowi i daleko idącej formalizacji. Z obowiązkami nałożonymi na uczestników tego obrotu (podmioty wysyłające, podmioty odbierające, przewoźników i kierujących) sprzężony jest system sankcji administracyjnoprawnych nakładanych w przypadku naruszenia przepisów tej ustawy. Nakładanie kar pieniężnych za brak przestrzegania obowiązków nałożonych we wspomnianej ustawie ma zarówno charakter represyjny jak i prewencyjny. Nie jest związane z wykazaniem powstania po stronie Państwa określonej szkody np. uszczuplenia w należnych Państwu daninach. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy SENT system monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane. W art. 3 ust. 2 ustawy przewidziano katalog towarów objętych systemem, który uzupełnia rozporządzenie ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydane na podstawie art. 3 ust. 11 ustawy SENT (Dz. U. z 2024 r. poz. 1157). Okoliczności faktyczne sprawy nie były sporne. Skarżąca spółka była w dniu [...] maja 2024 r. przewoźnikiem towaru stanowiącego odpad (kod odpadu 100316 i kod systemowy 0005), z Niemiec do Polski, zestawem ciężarowym o numerach rej[...]. Podmiotem odbierającym była firma A.sp. z o.o. w [...]. Nie było kwestionowane, że w/w towar był objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, co wiązało się z określonymi obowiązkami, również po stronie skarżącej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Z kolei w myśl art. 6 ust. 3 pkt 1 tej ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o: a) dane przewoźnika obejmujące: - imię i nazwisko albo nazwę, - adres zamieszkania albo siedziby; b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej; c) numery rejestracyjne środka transportu; d) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju; e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru; f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane; g) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi, h) numer lokalizatora albo numer urządzenia. Przewoźnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów (art. 2 pkt 8 ustawy SENT). Poczynione przez organ I instancji ustalenia wskazują, iż w odniesieniu do poddanego kontroli w dniu [...] maja 2024 r. przewozu objętego zgłoszeniem [...] stwierdzono nieprawidłowość w systemie SENT, polegającą na niewykonaniu przez przewoźnika obowiązku uzupełnienia zgłoszenia w zakresie danych, o których jest mowa w cyt. art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. a-h ustawy SENT. Wymagane dane uzupełnione zostały przez stronę w trakcie trwającej kontroli [...] maja 2024 r. Powyższe potwierdza protokół z kontroli z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] (k. 16-17 akt administracyjnych) oraz wydruki zgłoszenia SENT z systemu, wskazujące na treść zgłoszenia w chwili rozpoczęcia kontroli i po uzupełnieniu danych w trakcie kontroli (k. 4 i 5 akt administracyjnych). Organy orzekające w sprawie zasadnie stwierdziły, iż powyższe stwierdzone nieprawidłowości, wyczerpały przesłankę wynikającą z art. 22 ust. 2 ustawy SENT, w wersji obowiązującej w dacie kontroli powyższego środka transportu. W myśl tego przepisu, w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącą Spółkę za opisane wyżej naruszenie w zakresie nieuzupełnienia przez przewoźnika niezbędnych danych w zgłoszeniu SENT. W istocie skarżąca w toku postępowania nie kwestionowała w/w okoliczności. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła natomiast, iż pracownik dzień wcześniej wprowadzał dane do systemu, ale nie otrzymał potwierdzenia zgłoszenia, dlatego poinstruował kierowcę aby nie przekraczał granicy bez otrzymania potwierdzenia zgłoszenia. Skarżąca podała, że pracownik odpowiedzialny za wprowadzenie danych został zwolniony dyscyplinarnie, a kierowca otrzymał naganę. Natomiast przede wszystkim skarżąca podkreśliła dokonane zmiany w strukturze zarządu spółki, które miały istotny wpływ na poprawę funkcjonowania firmy, w tym w sferze przestrzegania przepisów ustawy SENT. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż organy prawidłowo na tle ustalonego stanu faktycznego, znajdującego odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, stwierdziły naruszenia art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. a-h ustawy SENT, czego konsekwencją było stwierdzenie podstaw do nałożenia na skarżącą na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT kary pieniężnej. Przepisy ustawy SENT, m.in. jej art. 22 ust. 2, przewidują co do zasady obligatoryjną sankcję za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Do jej zastosowania wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego czy osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz. Uzasadnienie projektu ustawy SENT przewiduje, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjnie na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar, z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów, jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 25 maja 2018 r., III SA/Gd 52/18 oraz WSA w Białymstoku z 14 stycznia 2021 r., II SA/Bk 847/20). Zauważyć należy, iż w sytuacji stwierdzenia przez organ zaistnienia przesłanki do nałożenia kary, przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT przewiduje, że organ - albo na wniosek strony albo z urzędu - dokonuje jeszcze oceny czy z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa m.in. w art. 22 ust. 2 , z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT. W myśl art. 26 ust. 3 organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. Zastosowanie cyt. art. 22 ust. 3 ustawy SENT jest więc uzależnione od wystąpienia co najmniej jednej z dwóch przesłanek: ważnego interesu podmiotu lub interesu publicznego. Niewątpliwie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej uzasadnione jest jedynie w przypadkach wyjątkowych. Z instytucji tej nie można z pewnością czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z obowiązku uiszczenia kary. Użycie przez ustawodawcę w treści art. 22 ust. 3 ustawy SENT sformułowania, że organ ,,może odstąpić" wskazuje na uznaniowy charakter wydawanej przez organ w tym zakresie decyzji i pozostawienie organowi tzw. ,,luzu decyzyjnego", co oczywiście nie oznacza w żadnym razie dowolności w tej kwestii. W odniesieniu do przesłanki ważnego interesu przewoźnika wskazać należy, że o jej spełnieniu nie decyduje subiektywne przekonanie przewoźnika, lecz kryteria zobiektywizowane, uwzględniające różne aspekty sprawy. Użycie przez ustawodawcę słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowanej instytucji odstąpienia od nałożenia kary, z uwagi na tenże interes. W orzecznictwie wskazuje się, że przez ważny interes podmiotu należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji; sytuację, gdy – czasem z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków – nie jest on w stanie uregulować zaległości finansowych (np. utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku). Nie każde przy tym trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulg, lecz tylko takie, które w okolicznościach sprawy wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też – w konsekwencji z koniecznością sięgania po pomoc społeczną (por. wyrok NSA z 27 listopada 2024 r., II GSK 1267/24, LEX nr 3841591; wyrok WSA w Gliwicach z 25 stycznia 2024 r., III SA/Gl 838/23, LEX nr 3691567) i odpowiednio mogących zagrażać bytowi podmiotu będącego osobą prawną. Z kolei odnośnie interesu publicznego należy wyjaśnić, iż w judykaturze przyjmuje się, że jest to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. wyroki NSA z 28 sierpnia 2019 r., II GSK 360/1, z 13 lutego 2020 r., II GSK 1498/19, CBOSA). Na pojęcie interesu publicznego składa się zarówno zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, jak również proporcjonalność nałożonej kary, skutków, jakie może pociągnąć za sobą niewypełnienie nałożonego obowiązku oraz cel, jakiemu służy realizacja danego obowiązku, a który niewątpliwie jest związany z celem, jakim kierował się ustawodawca wprowadzając dane regulacje prawne. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Służy temu objęcie kontrolą wszystkich podmiotów biorących udział w obrocie tymi towarami, w tym podmiotów wysyłających, podmiotów odbierających, jak również przewoźników, z czym związane jest nałożenie dodatkowych obowiązków. Istniała potrzeba wprowadzenia tej ustawy, ponieważ wyspecjalizowane grupy działające na rynkach towarów wrażliwych nie płaciły należnych podatków oraz dokonywały wyłudzeń nienależnych zwrotów. Istniała więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Tylko w przypadku tak wszechstronnej kontroli jest możliwa skuteczna walka z wspominanymi wyżej negatywnymi skutkami dla gospodarki krajowej naruszeniami, mającymi określony wymiar fiskalny, uszczupleniami w budżecie państwa. Jak wynika zatem z uzasadnienia ustawy SENT, kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. W orzecznictwie wskazuje się również, że przesłanki odstąpienia od nałożenia kary powinny nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu), to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., II GSK 2559/21, CBOSA). Z jednej strony podnosi się, że nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (por. wyroki NSA: z 12 października 2021 r., II GSK 771/21, z 23 września 2021 r., II GSK 1058/21, z 19 lutego 2021 r., II GSK 1353/20, 9 kwietnia 2021 r., II GSK 291/21, CBOSA). Z drugiej strony zwraca się uwagę, że stosowanie odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT powinno mieć charakter wyjątkowy. Nie można pominąć przy ocenie możliwości zastosowania odstąpienia od nałożenia kary tego, czy stwierdzone naruszenie nosi znamiona działania celowego, czy też nie jest przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania nałożonych ustawą obowiązków. Niewątpliwie jednak zawsze właściwe odczytanie treści pojęcia interesu publicznego w konkretnej sprawie winno nastąpić przez pryzmat zasady proporcjonalności, w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT i ocena w tym zakresie dokonywana jest na tle konkretnego stanu faktycznego w określonej sprawie (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., II GSK 2559/21, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lipca 2024 r., (II GSK 327/24 oraz II GSK 204/24, CBOSA) odnosząc się do kwestii stosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT wskazał, iż oparta na konstrukcji uznania administracyjnego instytucja wymaga oceny czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, co jednocześnie nie uzasadnia wniosku, że działanie podejmowane na podstawie w/w przepisu oznacza dowolność. NSA przyjął, iż "przywołany przepis prawa nie daje, ani też nie tworzy podstaw, aby w odniesieniu do pojęć, którymi na jego gruncie operuje ustawodawca, na przykład ograniczać rozumienie pojęcie "ważnego interesu przewoźnika" do sytuacji nadzwyczajnych, czy też jego kondycji finansowej (ekonomicznej) podobnie, jak i nie uzasadnia, aby użyte na jego gruncie pojęcie "interesu publicznego" rekonstruować przez pryzmat podejścia orzecznictwa sądowego do instytucji ustanowionych w art. 67a i art. 67b ustawy – Ordynacja podatkowa, albowiem w relacji do przedmiotu, celów i funkcji regulacji podatkowych, zdecydowanie inne są cele i funkcje regulacji wprowadzających sankcje administracyjne, które z całą pewnością, co trzeba podkreślić, nie mają charakteru fiskalnego. (...). Jeżeli z konwencji językowej stosowanej dla potrzeb redakcji wypowiedzi normatywnej zawartej w ust. 3 art. 22 ustawy SENT wynika, że ważny interes podmiotu, o którym w nim mowa lub interes publiczny ma być rozpatrywany w relacji do danego przypadku, który musi być przy tym uzasadniony, a więc innymi słowy, że odstąpienie od nałożenia sankcji administracyjnej jest motywowane przypadkiem uzasadnionym jego okolicznościami oraz relacją w jakiej pozostaje do ważnego interesu tego podmiotu lub interesu publicznego, to za uprawniony należy uznać wniosek, że ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanki "przypadku uzasadnionego" (ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym), nie może pomijać tego koniecznego aspektu oceny, który wiąże się z potrzebą rozpoznawania omawianej przesłanki po pierwsze w relacji do celów ustawy SENT, zaś po drugie w relacji do okoliczności stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, co w tym też kontekście wiąże się z potrzebą uwzględniania konsekwencji wynikających z zasady proporcjonalności (...). Jakkolwiek faktem jest, że odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków określonych w ustawie SENT ma charakter zobiektywizowany, zaś sankcja administracyjna ma postać kary pieniężnej bezwzględnie określonej, która nie podlega miarkowaniu, a kary te zostały ukształtowane na stosunkowo wysokim poziomie, to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że sam ustawodawca zróżnicował tę wysokości uwzględniając charakter naruszenia, a co za tym idzie – jeżeli nie przede wszystkim – rodzaj i charakter naruszonego obowiązku. Co więcej – a nie jest to również bez znaczenia – wobec treści i funkcji art. 22 ust. 3 (art. 24 ust. 3) ustawy SENT, nakładanie kar pieniężnych nie ma również charakteru automatycznego, albowiem – o czym mowa była powyżej – organ administracji publicznej nie jest pozbawiony uprawnienia odnośnie do oceny celowości jej nałożenia, co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że ustanowienie instytucji kar pieniężnych oraz – jeżeli nie zwłaszcza – ich nakładanie na podstawie wymienionej ustawy, nie było i nie jest determinowane wyłącznie funkcją represyjną. Jest bowiem poprzedzone oceną odnośnie do celowości jej nałożenia determinowaną przydatnością i niezbędnością dla zapewnienia realizacji celów tej ustawy." Niewątpliwie rozpoznając "interes publiczny", o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT w kontekście, który w relacji do okoliczności rozpatrywanej sprawy nakazuje uwzględniać istotę oraz cele przywołanej ustawy, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że nie jest w interesie publicznym akceptowanie i tolerowanie działań oraz zachowań, które realizacji tych celów - pełnego monitorowania wykonywanej operacji przewozu towarów wrażliwych - nie służą, a więc tak właśnie, jak w rozpatrywanym przypadku, a to z uwagi na rodzaj naruszonego obowiązku. Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy zdaniem Sąd z pewnością zwraca uwagę, iż skarżony organ poświęcił kwestii analizy i oceny ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego przeważającą część uzasadnienia decyzji, a zatem nie była to ocena pobieżna. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że jak wynika z analizy akt sprawy, w toku postępowania administracyjnego organ I instancji poinformował skarżącą o możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i możliwości złożenia w tym zakresie stosownych dokumentów, przemawiających za jego zastosowaniem. Jak zaznaczył słusznie organ, skarżąca nie przedstawiła w odpowiedzi na to wezwanie żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację i kondycję finansową, bądź wskazujących na szczególne, nadzwyczajne okoliczności w sprawie. Dopiero wraz z odwołaniem, kiedy skarżąca poniosła zarzut błędnej oceny przez organ I instancji ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego, skarżąca załączyła dokumenty, ale też w ograniczonym zakresie tj. rachunki zysków i strat za okres od [...] stycznia 2024 r. do: [...] września 2024 r., [...] lipca 2024 r. i [...] sierpnia 2024 r. Z kolei dopiero na etapie postępowania przez sądem administracyjnym skarżąca załączyła dodatkowo do skargi raporty z listy rachunków i listy płac za okres sierpień i wrzesień 2024 r. Mając na uwadze brak złożenia w toku postępowania przez organem I instancji NUCS z urzędu dołączył dokumenty dotyczące sytuacji finansowej skarżącej (dopuszczone przez organ jako dowód pisma organu skargowego i ZUS z innych spraw, w postanowieniu o wszczęciu postępowania z [...] sierpnia 2024 r.). Z dokumentów tych wynika, iż skarżąca nie posiada na dzień [...] lutego 2024 r. zaległości podatkowych, nie występowała przyznanie ulgi podatkowej, w deklaracjach w latach 2022-23 wykazano nabycie środków trwałych na ponad 109 000 zł i blisko 420 000 zł, w 2022 r. nabyła samochód marki [...], w 2023 r. zbyła grunty za kwotę 100000 zł, według deklaracji ze stycznia 2024 r. wykazała kwotę do zwrotu ponad 315 000 zł, w latach 2019 – 2021 dochody spółki rosły od 146 000 zł do 508 000 zł, przychody ze sprzedaży w latach 2021 -2023 r. wynosił ok. 30 000 zł, zysk netto od 355 000 zł do blisko 700 000 zł. Ponadto skarżąca według stanu na marzec 2024 r. nie posiadała zaległości w [...] i składane były przez nią deklaracje. Dodatkowo organ podał, iż w okresie od [...] stycznia 2020 r. do [...] października 2024 r. spółka miała 319 zgłoszeń zarejestrowanych jako przewoźnik, ma 7 wszczętych postępowań w związku z naruszeniami w ustawie SENT, a organ 4 razy odstąpił w stosunku do spółki od wymierzenia kary pieniężnej na łączną kwotę 40 000 zł. Mając na uwadze powyższe dane zdaniem Sądu organ w sposób uzasadniony stwierdził brak przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika, gdyż nie wyłania się z tych danych nadzwyczajna sytuacja skarżącej, której wyjątkowość uzasadniałaby zastosowanie odstąpienia. Skarżony organ poddał szczegółowo analizę w/w sytuacji finansowej spółki wskazując na wzrost w 2023 r. kapitału własnego spółki o blisko 700 000 zł, który odzwierciedla zdolność przedsiębiorstwa do pokrycia swoich zobowiązań, spółka posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunku bankowym na koniec każdego analizowanego roku, a do tego otrzymała pomoc publiczną w 2023 i 2024 r. W ocenie Sądu powyższą ocenę uznać należy za szczegółową i prawidłową. Słusznie też skarżony organ uznał przedłożony przez spółkę rachunek zysków i strat (wskazujący za istniejącą stratę) za dokument, na podstawie którego nie można stwierdzić kondycji finansowej spółki w kontekście możliwości uiszczenia 10 000 zł kary. Przy czym spółka też nie wykazała, aby w najbliższym czasie prowadzona przez nią działalność była zagrożona zawieszeniem lub zakończeniem, nawet jeżeli jej działalność wiąże się obecnie z pewnymi trudnościami finansowymi. W ocenie Sądu nie jest w takim przypadku wystarczające podanie jakichkolwiek danych, które nie obrazują w pełni i rzetelnie sytuacji i kondycji podmiotu jakim jest spółka. Natomiast sama dolegliwość wynikająca z konieczności uiszczenia kary nie może stanowić przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę akceptuje prezentowane w orzecznictwie stanowisko, w myśl którego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie strony postępowania, prowadząc do zmniejszenia jej obciążeń finansowych, bądź spożytkowania środków z nałożonej kary na inne cele strony (wyrok NSA z 12 marca 2020 r., II GSK 1464/19). Nie jest to jednak równoważne z przesłanką "ważnego interesu" w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Obowiązkiem każdego podmiotu jest przestrzeganie norm prawnych, a konsekwencją ich naruszenia jest właśnie sankcja przewidziana prawem. Kara pieniężna wiąże się z wypełnieniem nałożonych przez ustawodawcę wymogów, ważnych z punktu widzenia właściwego funkcjonowania życia społecznego. Zasadą jest uiszczanie należności publicznych, w tym kar, a odstąpienie od nich stanowi wyjątek i powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami, które realnie zagrażają bytowi osoby wnioskującej, ale też które jednoznacznie wynikają z załączonym do akt sprawy dokumentów. Skarżąca w tym zakresie takich okoliczności nie wykazała w toku postępowania mimo pouczeń organu, a z kolei z zebranego przez organ z urzędu materiału dowodowego okoliczności takie także nie przemawiają za odstąpieniem. Dodać przy tym należy, iż także naruszenie z którym związane jest nałożenie kary w przedmiotowej sprawie nie było spowodowane okolicznościami, na które przewoźnik nie miał wpływu, gdyż jako przewoźnik będący przedsiębiorcą funkcjonującym w obrocie profesjonalnym, na co wskazuje ilość dokonanych zgłoszeń SENT, odpowiada za działania i zaniechania zatrudnionych pracowników, a nie wystąpiła żadna nadzwyczajna, wyjątkowa okoliczność z którą związane byłoby wystąpienie naruszenia. Z kolei odnosząc się do przesłanki "interesu publicznego", scharakteryzowanej wcześniej. Z jednej strony w interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty zajmujące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 28 lipca 2021 r., II SA/Go 467/21). Udzielanie pomocy w jakiejkolwiek formie nie może przy tym stanowić zakłócenia konkurencji na rynku poprzez sprzyjanie tylko niektórym przedsiębiorcom, stawianie ich w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów i prowadzić do zachwiania zasady proporcjonalności oraz równości wobec prawa. Z drugiej natomiast strony wprowadzenie przesłanki interesu publicznego do omawianej ustawy oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej będzie zbieżne z tym interesem. Ustalenie przez orzekający w takiej sprawie organ kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach. Jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest płacenie należności w pełnej wysokości, drugą – wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" obu wartości organ powinien uwzględnić także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. Interes publiczny sprowadza się również do przeciwdziałania sytuacjom, gdy dokonanie zapłaty kary pieniężnej spowodowałoby takie pogorszenie sytuacji ekonomicznej podmiotu, że na skutek zapłaty kary stałby się beneficjentem pomocy publicznej. W interesie publicznym leży zatem, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i ponosili ich konsekwencje, ale nie w taki sposób, że konsekwencje te prowadziłyby do sięgania po pomoc publiczną (por. wyroki NSA z 27 lutego 2013 r., II FSK 1351/11, z 28 sierpnia 2019 r., II GSK 360/19, z 22 stycznia 2020 r., II GSK 629/19). W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji oceniając podstawy ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie nosi cech dowolności. Wynik tej analizy i oceny należy uznać za zgodny z prawem. Odnosząc się do zawartej w skardze argumentacji Spółki, iż na skutek ujawnionego naruszenia nie doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnych, przez co nałożenie kary pieniężnej nie było konieczne dla osiągnięcia celu ustawy SENT należy wskazać, że istota odpowiedzialności za naruszenia przepisów omawianej ustawy polega na karaniu także za uchybienia formalne. Natomiast dla odstąpienia od ukarania z uwagi na interes publiczny muszą wystąpić inne, poza formalnym charakterem naruszenia, okoliczności uzasadniające przyjęcie, że mimo naruszenia, w sytuacji tego konkretnego podmiotu, nie pozostawałoby w interesie publicznym jego ukaranie. Z akt sprawy powinno wynikać, że istnieją podstawy do uwzględnienia takich szczególnych okoliczności uzasadniających rozważenie odstąpienia od ukarania z uwagi na interes publiczny, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Ponadto ratio legis ustawy SENT zasadniczo sprowadza się do zwiększenia skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Celem zapewnienia bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania (kontroli) przewozu towarów uznanych za "wrażliwe" prawodawca uznał, by przewóz niektórych towarów był rejestrowany, dostrzegając konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu tego typu towarów. Wprawdzie należy się zgodzić, że celem tych kar nie powinno być zwiększenie dochodów budżetu państwa, jednak nie można pominąć, że funkcją regulacji ustawy SENT jest wspomniana funkcja prewencyjna, która przez groźbę wysokiej kary za naruszenia norm monitorowana przewozu towarów wrażliwych ma odstraszać podmioty podlegające ustawie SENT od lekceważenia rygorów zgłaszania przewozu tych towarów. Ponadto trzeba pamiętać, że to działania służb celno-skarbowych (a konkretnie przeprowadzenie kontroli opisywanego transportu) wymusiły uzupełnienie zgłoszenia przewozu towarów do systemu SENT. Dodać należy, iż stwierdzone nieprawidłowości polegały na naruszeniu przez spółkę jako przewoźnika obowiązku uzupełnienia zgłoszenia SENT o niezbędne dane dotyczące przewoźnika, w tym co do numeru lokalizatora, co jest istotne z punktu widzenia nadzoru nad prawidłowością przewozu towarów wrażliwych. Dlatego nie mogą być oceniane tak samo, jak naruszenia określane jako "drobne". Nie ulega wątpliwości, iż brak podania do zgłoszenia SENT wymaganych danych, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. a-h ustawy SENT, z punktu widzenia celów ustawy SENT ma istotne znaczenie, gdyż uniemożliwia organom prawidłową analizę, monitorowanie przewozu towaru wrażliwego w systemie środka przewozowego oraz identyfikację podmiotów biorących udział w przewozie i ocenę tych elementów z punktu widzenia zgodności ze stanem faktycznym. Naruszenie to jest istotne z perspektywy działania całego systemu monitorowania i nie stanowi wyłącznie nieistotnego uchybienia formalnego. Jest ono również następstwem braku należytej staranności ze strony przewoźnika, o czym dodatkowo świadczy fakt, iż odnośnie skarżącej wszczęte zostało przez organy 7 postępowań dotyczących naruszeń ustawy SENT, co przemawia też za prewencyjnym aspektem kary pieniężnej. Sąd nie dostrzegł, aby w tym zakresie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności, o której mowa była powyżej, biorąc pod uwagę rodzaj naruszenia i jego okoliczności, a także cele przyświecające ustawie SENT. Ponadto, jak wskazał skarżony organ, odnośnie skarżącej organ już cztery razy zastosował odstąpienie od nałożenia kary, co także w sposób uzasadniony zostało przez organ uwzględnione przy ocenie kwestii możliwości zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary. Zdaniem Sądu, mając na uwadze przytoczone okoliczności oraz rozważania, organy były uprawnione do niezastosowania w przedmiotowej sprawie odstąpienia od wymierzenia kary wobec skarżącej. Organy w tym zakresie w sposób wyczerpujący i kompleksowy uzasadniły swoje stanowisko. Skarżony organ zasadnie także stwierdził, iż wbrew zrzutom skarżącej nie doszło do naruszenia zasady in dubio pro tributario (czyli niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika), gdyż w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie miały miejsca wątpliwości co do treści przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, iż skarżąca Spółka nie przedstawiła w istocie w sprawie dowodów czy okoliczności, które przemawiałyby za stwierdzeniem, że wystąpiła w sprawie sytuacja nadzwyczajna, niezależna od niej, która uniemożliwiałaby wywiązanie się z ciążącego na niej obowiązku i uiszczenie wymierzonej kary. Podsumowując, ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy prawidłowo i w sposób kompletny zgromadziły materiał dowodowy w sprawie, poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, omówiły ich treść oraz prawidłowo je zastosowały, czemu dały wyraz w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy czy nieobiektywny, zaś dokonana ocena dowodów nie nosi znamion dowolności. Nie doszło zdaniem Sądu do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 121, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 199, art. 233 § 1 pkt 1 o.p. Odnośnie wnioskowanego przesłuchania prezesa zarządu spółki oraz przeprowadzenia dowodu z informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców, DIAS odmówił przeprowadzenia dowodu zgodnie z wymogami o.p. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2024 r., uzasadniając w tym zakresie swoje stanowisko w sposób rzeczowy i uznając je za zbędne dla sprawy. Natomiast okoliczność, że organy na podstawie ustalonego stanu faktycznego nie znalazły podstaw do przyjęcia zaistnienia przesłanki ważnego interesu skarżącego czy interesu publicznego, nie może przesądzać o niewłaściwie i błędnie ustalonym stanie faktycznym. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 210 § 4 o.p. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał zarzuty, zarówno dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, jak i przepisów prawa materialnego, za nieuzasadnione. Co do kwestii zarzucanej przez skarżącej nieprawidłowej oceny przez organy sytuacji spółki, podkreślić należy, iż spółka miała możliwość wykazania swojej sytuacji w toku postępowania zarówno przed organem I jak i II instancji, o czym była informowana, w tym w zakresie wszelkiej dokumentacji finansowej, z organów podatkowych czy ZUS, a tymczasem poprzestała tylko na złożeniu rachunków zysków i strat, a wnioskowane przez skarżącą przesłuchanie prezesa zarządu nie stanowiłoby w takim przypadku dowodu, który mógłby dowodzić w jakiej kondycji jest spółka, gdyż taka okoliczność musi znajdować odzwierciedlenie w stosownych dokumentach. Odnośnie dokumentów załączonych przez skarżącą do skargi Sąd po pierwsze zwraca uwagę, iż sąd administracyjny orzeka według stanu na dzień wydania przez skarżony organ zaskarżonego aktu, a część z dokumentów nosi datę późniejszą od daty zaskarżonej decyzji, a po drugie strona w toku postępowania przed organem I i II instancji strona miała możliwość powołania dokumentów dotyczących list płac z okresu sierpień i wrzesień 2024 r. Ponadto w zakresie kwestii, do której odnosić miały się w/w dokumenty brak było w świetle treści akt administracyjnych i na tle wcześniejszych rozważań, istotnych wątpliwości. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło