II SA/Go 272/12

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-06-27

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Jacek Jaśkiewicz, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne i wydał decyzję merytoryczną w sytuacji, gdy wniosek o wznowienie dotyczył jedenastu odrębnych spraw administracyjnych zakończonych decyzjami ostatecznymi, a organ nie ocenił przesłanek wznowienia zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i nie rozstrzygnął co do istoty sprawy w odniesieniu do wszystkich uchylonych decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji nie oceniły prawidłowo przesłanek wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w zakresie istoty sprawy, a także naruszyły przepisy dotyczące prowadzenia jednego postępowania w odniesieniu do wielu odrębnych spraw oraz rozstrzygnięcia co do istoty sprawy po uchyleniu decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi N.F. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. Starosta wznowił postępowanie w jedenastu sprawach dotyczących statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku/stypendium N.F. z uwagi na ujawnienie, że pobierała ona rentę rodzinną w kwocie przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wojewoda utrzymał w mocy część decyzji Starosty, a inne uchylił, orzekając o odmowie uznania N.F. za osobę bezrobotną od marca 2010 r. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie obowiązków informacyjnych i brak wyjaśnienia, dlaczego nie dano wiary jej wyjaśnieniom.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi N.F. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej N.F. kwotę 94 (dziewięćdziesiąt cztery) złote, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...], powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. art. 147, 149 § 1 i § 2, 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. - dalej w skrócie: K.p.a) wznowił postępowanie w sprawach: 1. o uznanie N.F. z dniem [...] stycznia 2008 r. za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku zakończoną decyzją ostateczną Starosty wydaną w dniu [...] stycznia 2008 r. nr [...]; 2. o utracie przez w/w osobę statusu bezrobotnego z dniem [...] stycznia 2008 r. na wniosek zakończoną decyzją ostateczną Starosty z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...]; 3. o uznaniu w/w osoby za osobę bezrobotną z dniem [...] czerwca 2009 r. oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku zakończoną decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]; 4. o przyznaniu w/w osobie stypendium w wysokości 791,00 miesięcznie, w okresie odbywania stażu, od dnia [...] lipca 2009 r. zakończoną decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]; 5. o utracie przez w/w osobę prawa do stypendium z dniem [...] października 2009 r. w związku z zakończeniem stażu zakończoną decyzją ostateczną z dnia [...] października 2009 r. nr [...]; 6. o utracie przez w/w osobę statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2009 r. z powodu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia zakończoną decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]; 7. o uznaniu w/w osoby z dniem [...] marca 2010 r. za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku zakończoną decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]; 8. o przyznaniu w/w osobie prawa do stypendium w wysokości 860,40 zł miesięcznie, w okresie odbywania stażu, od dnia [...] kwietnia 2010 r. zakończoną decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]; 9. o utracie przez w/w osobę prawa do stypendium z dniem [...] lipca 2010 r. w związku z zakończeniem stażu zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]; 10. o przyznaniu w/w osobie prawa do stypendium w wysokości 890,60 zł miesięcznie, w okresie odbywania stażu od dnia [...] października 2010 r. zakończoną decyzją ostateczna z dnia [...] października 2010 r. nr [...]; 11. o utracie przez w/w osobę prawa do stypendium z dniem [...] stycznia 2011 r. zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ wskazał, że w dniu 3 października 2011 r. wpłynęła do organu decyzja Wojewody z dnia [...] września 2011 r. nr [...], uchylająca wcześniejszą decyzję Starosty wydaną w niniejszej sprawie oraz poprzedzające ją postanowienia o wszczęciu postępowania w trybie wznowienia postępowania administracyjnego i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Powołując się na treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 69 poz. 415 ze zm. - dalej "ustawa o promocji zatrudnienia"), zgodnie z którym osobą bezrobotną jest osoba, która nie nabyła prawa do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę wynagrodzenia za pracę, organ uznał, że w powyższych sprawach zachodzi konieczność wznowienia postępowania administracyjnego. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Starosta powołując się na przepis art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia oraz art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji: 1. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] o uznaniu N.F. z dniem [...] stycznia 2008 r. za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku; 2. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] o utracie przez w/w osobę statusu bezrobotnego z dniem [...] stycznia 2008 r. na wniosek; 3. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] o uznaniu w/w osoby za osobę bezrobotną z dniem [...] czerwca 2009 r. oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku ; 4. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] o przyznaniu w/w osobie stypendium w wysokości 791,00 miesięcznie, w okresie odbywania stażu, od dnia [...] lipca 2009r.; 5. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] o utracie przez w/w osobę prawa do stypendium z dniem [...] października 2009 r. w związku z zakończeniem stażu ; 6. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] o utracie przez w/w osobę statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2009 r. z powodu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia; Natomiast uchylił decyzje: 1. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] o uznaniu w/w osoby z dniem [...] marca 2010 r. za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku; 2. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] o przyznaniu w/w osobie prawa do stypendium w wysokości 860,40 zł miesięcznie, w okresie odbywania stażu, od dnia [...] kwietnia2010 r.; 3. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] o utracie przez w/w osobę prawa do stypendium z dniem [...] lipca 2010 r. w związku z zakończeniem stażu; 4. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] o przyznaniu w/w osobie prawa do stypendium w wysokości 890,60 zł miesięcznie, w okresie odbywania stażu od dnia [...] października 2010 r.; 5. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] o utracie przez w/w osobę prawa do stypendium z dniem [...] stycznia 2011r., orzekając jednocześnie o odmowie uznania N.F. za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2010 r. z powodu posiadania renty rodzinnej w kwocie przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Starosta wyjaśnił, że N.F. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] marca 2010 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, składając jednocześnie oświadczenie, uprzedzona zgodnie z art. 233 § 1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, że nie nabyła renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. W dniu 26 października 2011r. do organu wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znak: [...] informujące, iż od dnia [...] marca 2010 r. N.F. pobierała rentę rodzinną w wysokości 706,29 zł miesięcznie, co stanowi kwotę wyższą niż połowa minimalnego wynagrodzenia za pracę, które w 2010 r. wynosiło 1317 zł brutto. Jednocześnie organ nie uznał żądania strony uznania faktycznego wynagrodzenia w kwocie netto 616,72 zł z tytułu renty rodzinnej, bowiem jak wyjaśnił, ustawodawca przy rozpatrywaniu wysokości renty rodzinnej nie wskazał, że należy badać dochód netto, a nie dochód brutto, określony w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. nr 200 poz. 1679 ze zm.). Tym samym organ uznał, że w/w osoba nie spełniała warunku, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia. Wnosząc odwołanie N.F. wskazała, że w jej ocenie odmowa uznania jej za osobę bezrobotną jest bezzasadna, bowiem wprawdzie w dniu rejestracji w dniu [...] marca 2010 r. otrzymywała rentę rodzinną, ale faktyczna jej kwota nie przewyższała połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ponadto wskazała, iż informowała w dacie rejestracji o otrzymywaniu tego świadczenia, jednak nikt nie żądał od niej stosownego zaświadczenia, nie poinformował jej również ile wynosi minimalne wynagrodzenie za pracę. Wojewoda pismem z dnia [...] stycznia 2012r. znak: [...] zobowiązał Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy -jako organ l instancji (działającego z upoważnienia starosty) do przeprowadzenia na podstawie art. 136 K.p.a dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia - z jednoczesnym udziałem strony i pracownika Urzędu dokonującego rejestracji w dniu [...] marca 2010 r. na okoliczność, czy strona faktycznie informowała o fakcie pobierania renty rodzinnej. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Wojewoda orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej przez N.F. decyzji organu l instancji. Organ odwoławczy po analizie dokumentów sprawy stwierdził, że organ l instancji w przedmiotowej sprawie zasadnie uznał, iż zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania, w efekcie czego doszło do uchylenia w/w decyzji ostatecznych oraz orzeczenia o odmowie uznania N.F. za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2010 r. z powodu posiadania renty rodzinnej w kwocie przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. W sprawie doszło do wznowienia postępowania z uwagi na fakt, że pojawiła się nowa istotna okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania w/w decyzji i nie znana organowi, który powyższe decyzje wydał. Organ l instancji bowiem dopiero w dniu [...] czerwca 2011 r. powziął informację, iż Pani F. od dnia [...] lutego 2010r. posiada prawo do renty rodzinnej w wysokości 675,10 zł Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów strony podnoszonych w odwołaniu zwrócił uwagę, iż stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia (...) "ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę (...) zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę (...)". Organ II instancji stwierdził, że N.F. nie spełnia warunków do nabycia statusu osoby bezrobotnej określonych w powyższym artykule od dnia [...] marca 2010r. Wysokość renty rodzinnej przysługującej stronie, określonej w decyzji z dnia [...].02.2010 r., przekracza bowiem połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę i wynosiła 675,10 zł. - m-c luty 2010 r. oraz 706,29 zł - kolejne miesiące. W 2010 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 1317 zł zaś połowa tej kwoty to 658,50 zł. Osoba, która nabyła prawo do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę nie może posiadać statusu osoby bezrobotnej. Powyższy fakt pismem z dnia [...] października 2011r. potwierdził ZUS Inspektorat, gdyż wskazał, że Pani F. od dnia [...] lutego 2010r. uprawniona jest do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Ponadto wskazano, że Pani F. miesięcznie pobierała świadczenie w wysokości brutto: w okresie od [...].02.2010 r. do [...].02.2010r. w kwocie 675,10 zł; w okresie od [...].03.2010 r. do [...].02.2011 r. w kwocie 706,29 zł; w okresie od [...].03.2011 r. do [...].10.2011 r. w kwocie 728,00 zł. Pozostawanie w ewidencji osób bezrobotnych uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w ustawie o promocji zatrudnienia (...), a przepisy powoływanej ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie ma możliwości odstąpienia od ich stosowania, tym bardziej, że treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c jest jednoznaczna. W związku z powyższym N.F. nie mogła być uznana za osobę bezrobotną od dnia [...] marca 2010 r., skoro była uprawniona do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę (od [...].03.2010 r. renta wynosiła 706,29 zł). Odnosząc się do argumentów odwołującej w kwestii ogólnikowego i nieprawidłowego pouczenia organ wskazał, że N.F. w dniu [...] marca 2010 r., tj. w dniu rejestracji w PUP została pouczona o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, w tym o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego oraz wszelkich świadczeń przewidzianych dla bezrobotnych, co własnoręcznie potwierdziła (Informacja dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy, zawierającą m.in. zapis, że status bezrobotnego otrzymuje osoba, jeżeli nie nabyła prawa renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę (...)). Ponadto strona w dniu [...] marca 2011 r. otrzymała uaktualnioną informacje dla osób bezrobotnych, w której powyższy zapis również się znalazł i której fakt zapoznania się potwierdziła własnoręcznym podpisem. Organ odwoławczy stwierdził, że nie może przyjąć twierdzenia strony podnoszonego w odwołaniu i później w dalszym postępowaniu, że informowała pracownika dokonującego rejestracji, iż pobiera rentę rodzinną. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ l instancji nie wyjaśniło, czy N.F. informowała o posiadaniu prawa do renty, gdyż Pani F. i Pani D. - pracownik dokonujący rejestracji, złożyły rozbieżne wyjaśnienia. Wobec powyższego organ II instancji oparł się na oświadczeniach składnych przez Panią F.. Strona w dniu rejestracji, tj. [...] marca 2010 r. własnoręcznym podpisem potwierdziła prawidłowość danych zawartych w karcie rejestracyjnej jednocześnie oświadczając, iż nie nabyła prawa do renty rodzinnej przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Należy przyjąć, że strona składając podpis pod dokumentem uprzedzona o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego za składanie fałszywych zeznań jest świadoma jego treści i znaczenia. Organ wskazał zatem na uzasadnione zaufanie do wagi podpisu składanego przez stronę postępowania, tym bardziej, że strona postępowania jest osobą młodą, posiadającą wykształcenie średnie, potrafiącą dbać o swoje sprawy, nie sprawiającą wrażenia osoby nieporadnej życiowo. Ponadto organ odwoławczy uznał, że jeżeli faktycznie strona informowała Urząd Pracy w dniu rejestracji o pobieraniu renty rodzinnej to powinna również okazać dla potwierdzenia tego faktu decyzję przyznającą rentę. Wówczas pracownik rejestrujący mógłby dokonać weryfikacji kwoty przyznanej i określić uprawnienia Pani F.. Odnosząc się do podniesionego przez stronę faktu, iż nie wiedziała ona ile wynosi połowa minimalnego wynagrodzenia w roku 2010 r., organ odwoławczy wskazał, że jeżeli okazałaby decyzję przyznającą rentę to wówczas pracownik PUP mógłby poinformować stronę, że wysokość przyznanej renty jest wyższa od połowy minimalnego wynagrodzenia i mógłby odmówić rejestracji, gdyż strona nie spełniała warunków do nabycia statusu osoby bezrobotnej. N.F., reprezentowana przez pełnomocnika (matkę) J.C., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na w/w decyzję Wojewody, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca nie zgodziła się z oceną prawną dokonaną przez organ. Wskazała na naruszeniem przez organ l instancji obowiązków dotyczących należytego oraz wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków a także obowiązku budowania zaufania stron tego postępowania wobec organów państwa. Podkreśliła jednocześnie, że ustawa o promocji zatrudnienia wprawdzie w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c wskazuje, że przez osobę bezrobotną rozumieć należy osobę, która nie nabyła prawa do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, jednakże ustawodawca nie określił czy wysokość przekraczająca połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę dotyczy połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę brutto czy połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę netto. Skoro zatem strona w trakcie rejestracji informowała właściwy organ o otrzymywaniu renty rodzinnej, to jedynie nieprawidłowe działanie urzędu spowodowało sankcję w postaci pozbawienia statusu bezrobotnego. Organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego nie dał wiary wyjaśnieniom strony. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. W rozpatrywanej sprawie organ powołał się na przesłankę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a, tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wskazana przesłanka zakłada, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Takie stanowisko przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 marca 2006 r, II OSK 633/05 (Legalis): "Na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie można utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem. Ekspertyza, wydana po wykonaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, nie może być uznana za nowy dowód, stanowiący podstawę do wznowienia postępowania, gdyż nie istniał on w dniu wydania decyzji. Jeśli natomiast w ocenie strony żądającej wznowienia postępowania w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, to okolicznością taką nie może być sam fakt wydania ekspertyzy, lecz co najwyżej fakty z ekspertyzy tej wynikające". Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania. W toku wznowionego postępowania organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a). obowiązany jest ustalić, czy ta nowa okoliczność faktyczna występowała, prowadząc w tym celu postępowanie wyjaśniające (por. Sąd Najwyższy w wyroku z 6 marca 2002 r., III RN 75/01 (OSNP 2002, Nr 17, poz. 401). "Nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 1985 r., l SA 198/85 :ONSA 1985, Nr 1, poz. 35). Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Jeżeli jednak okoliczności faktyczne powstały po wydaniu ostatecznej decyzji, to dają one podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie będą podstawą wznowienia postępowania (wyrok NSA z 20 listopada 1984 r., l SA 1111-1112/84, GAP 1987, Nr 24, s. 44). Trzecią przesłanką jest to, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka ta jest związana z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z art. 80 K.p.a: "Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Dokonaną oceną jest organ związany, zmiana oceny nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Spełnienie warunku ujawnienia nowych okoliczności i dowodów należy odnieść do organu a nie strony. Oznacza to, że organ nimi nie dysponował i nie były one mu znane. "Nowe okoliczności" przedstawiają zatem taki stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nadto okoliczność ta ma być istotna czyli taka, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma określone etapy: wznowienie postępowania w oparciu o postanowienie, ocena zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia postępowania, których zaistnienie warunkuje uchylenie decyzji ostatecznej oraz postępowanie wyjaśniające w zakresie ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy stanowiącej przedmiot pierwotnej decyzji organu. W orzecznictwie ugruntowało się stanowisko, że ocena zaistnienia przesłanek o których mowa w art. 145 i art. 145 a K.p.a dokonywana jest właśnie na etapie wydawania decyzji, o której mowa w art. 151 K.p.a. Samo postanowienie stosownie do treści art. 149 § 2 K.p.a stanowi jedynie podstawę do zbadania, czy w sprawie zaistniały przyczyny wznowienia oraz przesłanki orzeczenia co do istoty sprawy. Zgodnie z tym przepisem organ może, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2, wydać decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z kolei w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 K.p.a). Oznacza to, że wydając decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a organ musi wykazać, iż w sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 145 lub art. 145 a ustawy, warunkujące wznowienie postępowania. Następnie musi wykazać, że ich zaistnienie skutkować ma uchyleniem decyzji ostatecznej. Wreszcie musi wyjaśnić okoliczności faktyczne i prawne, obligatoryjnego w tym przypadku orzeczenia co do istoty sprawy. Decyzje organu obu instancji w rozpatrywanej sprawie nie zawierają oceny, czy stwierdzona okoliczność istotnie stanowi okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Organ odwoławczy (bo organ pierwszej instancji w ogóle pominął tę okoliczność) poprzestał na stwierdzeniu, że w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia, bowiem organ ustalił okoliczność, o której istnieniu nie wiedział w dniu wydania pierwotnej decyzji. Jedynie z okoliczności sprawy wynikać może, że nowym dowodem będzie tu informacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dot. przyznanej stronie renty rodzinnej. Stanowi to naruszenie dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. Zauważyć należy, że organ l instancji w niniejszej sprawie wznowił postępowanie w sprawie jedenastu postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi. W związku z powyższym zauważyć należy, że K.p.a nie zawiera normy, która przewidywałaby możliwość wszczęcia i prowadzenia jednego postępowania dotyczącego dwóch lub więcej spraw tej samej strony. Przepis art. 62 K.p.a dopuszcza taką możliwość tylko w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy więcej niż jednej strony i gdy prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej, w sprawach, w których właściwy jest ten sam organ, a zatem w innej sytuacji faktycznej i prawnej niż ta, która wystąpiła w niniejszej sprawie. Należy dodać, że poza uregulowaniem zawartym w art. 62 K.p.a brak jest przepisu przewidującego połączenie dwóch lub więcej toczących się już spraw tej samej strony do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Uwzględniając przedstawiony wyżej stan prawny, należało zważyć, że przeprowadzenie jednego postępowania wznowieniowego w sprawie uchylenia jedenastu odrębnych decyzji, które zakończyły jedenaście odrębnych postępowań, a zatem jedenaście spraw administracyjnych, nie znajdowało dostatecznego uzasadnienia w postanowieniach K.p.a i w związku z tym stanowi uchybienie przepisom postępowania, które jednak nie miało w tym przypadku istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok WSA w Opolu z 28 grudnia 2009 r., II SA/Op 349/09, wyrok WSA w Gliwicach z 29 kwietnia 2008 r., IV SA/Gl 875/07 – wyroki dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakże wskazać należy, iż organ uchylił pięć decyzji ostatecznych, kończących pięć odrębnych spraw administracyjnych, natomiast wydał orzeczenie co do istoty jedynie w odniesieniu do jednej z nich, naruszając tym samym w sposób rażący dyspozycję art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Decyzja wydana na tej podstawie nie może bowiem ograniczyć się wyłącznie do uchylenia dotychczasowej decyzji, musi również zawierać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Istotą postępowania wznowieniowego jest bowiem, iż w wyniku uchylenia dotychczasowej decyzji, sprawa wraca do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 5 lipca 2002 r., IV SA 2446/00, wyrok WSA w Gdańsku z 12 września 2007 r., II SA/Gd 602/06, wyrok NSA z 17 maja 2011 r., I OSK 249/11 i z 26 września 1983 r., I SA 634/83 - wyroki dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo podkreślenia wymaga, że organ wszczął postępowanie wznowieniowe, w odniesieniu do decyzji, co do których nie zachodziły wątpliwości w zakresie ich poprawności - na co wskazywał w swoim orzeczeniu z dnia [...] września 2011 r. Wojewoda. Pomijając wskazaną okoliczność, można wysnuć również wniosek, iż organy naruszyły przepis art. 110 K.p.a, stanowiący o związaniu organów wydanymi przez nie decyzjami. Tym nie mniej, wskazać należy, że w istocie chodzi o pewien aspekt praktyczny postępowania. W rozpatrywanej sprawie organ działa z urzędu, a nie na wniosek. Oznacza to, że wszczęcie postępowania nadzwyczajnego poprzedzać powinna tu już wstępna analiza przesłanek uzasadniających wznowienie, tak aby organ nie naruszał zasady niewzruszalności decyzji ostatecznych (art. 16 K.p.a) oraz ekonomiki postępowania (art. 12 K.p.a). Ponadto orzeczenie organu wydane w przedmiocie decyzji oznaczonych w postanowieniu o wznowieniu postępowania nr 1 - 6 nie odpowiada dyspozycji art. 151 § 1 K.p.a. Ustawa jednoznacznie i w sposób ścisły określa, jakie rozstrzygnięcie może w tym postępowaniu wydać organ, wskazując, iż stwierdziwszy niezaistnienie przesłanek o których mowa w art. 145 i art. 145 a K.p.a, organ odmawia uchylenia decyzji. Pomijając jednak niewłaściwą formę orzeczenia organu, brak powołania podstawy prawnej tego rozstrzygnięcia ( tak przez organ l instancji, jak i organ odwoławczy), organy nie uzasadniły rozstrzygnięcia w tym zakresie. Z uwagi na powyższe uchybienia, ocena merytorycznego rozstrzygnięcia organów byłaby przedwczesna. Brak uzasadnienia w niezbędnym zakresie oraz błędy postępowania, jakich dopuściły się organy uniemożliwiają Sądowi ocenę wydanego przez organ rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Odnosząc się do stanowiska skarżącej, iż ustawodawca nie określił czy wysokość przekraczająca połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę dotyczy połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę brutto czy połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę netto, wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit c ustawy o promocji zatrudnienia bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. W orzecznictwie wskazuje się, że wartości owego świadczenia, tj. renty rodzinnej, podobnie jak najniższego wynagrodzenia za pracę wskazuje się w wartościach brutto (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 16 czerwca 2010 r., IV SA/Wr 142/10). Okoliczność ta wynika jednoznacznie z zestawienia przepisów ustawy o promocji zatrudnienia oraz ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Wykładnia systemowa wskazywać może, iż w obu przypadkach ustawodawca posługuje się wynagrodzeniem w kwocie brutto. Ponieważ naruszenie cytowanych wyżej przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. Nr 270 dalej w skrócie: P.p.s.a) orzekł jak w sentencji. Sąd na podstawie art. 152 P.p.s.a. określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. O kosztach orzeczono zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinien wziąć pod uwagę naprowadzone wyżej okoliczności sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło