II SA/Go 274/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-05-24
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Jacek Jaśkiewicz, Aleksandra Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Sejmiku Województwa, która nie wpisuje instalacji spełniającej wymogi do rejestru regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK), narusza prawo i interes prawny właściciela tej instalacji?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Sejmiku Województwa w części dotyczącej regionalnych instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych dla Regionu centralnego. Uznał, że instalacja skarżącej spółki spełniała ustawowe kryteria do uzyskania statusu RIPOK, a jej pominięcie w uchwale naruszało jej interes prawny. Zmiana uchwały przez Sejmik po wniesieniu skargi nie czyniła skargi bezprzedmiotową, a ocena legalności uchwały powinna być dokonana według stanu z daty jej podjęcia.Stan faktyczny
Spółka "Z" Sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Sejmiku Województwa zmieniającą uchwałę w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa, zarzucając jej nieujęcie instalacji spółki jako regionalnej instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) dla Regionu centralnego, mimo spełnienia przez nią ustawowych warunków. Spółka wskazała, że jej instalacja spełniała kryteria dla RIPOK, złożyła wniosek o nadanie jej tego statusu, a Sejmik podjął uchwałę, która utrzymywała jedynie status instalacji zastępczej. Sejmik Województwa wniósł o oddalenie skargi, argumentując m.in. brakiem naruszenia interesu prawnego skarżącej oraz kwestiami proceduralnymi związanymi z nowelizacją ustawy o odpadach.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części wskazanej w załączniku nr 2 w zakresie regionalnych instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych dla Regionu centralnego województwa. Zasądził od Województwa na rzecz skarżącej kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi "Z" Spółki z o.o. na uchwałę Sejmiku Województwa z dnia 10 listopada 2015 r., nr XIII/124/15 zmieniającą uchwałę w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa lubuskiego na lata 2012-2017 z perspektywą do 2020 roku I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części wskazanej w załączniku nr 2 w zakresie regionalnych instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych dla Regionu centralnego województwa, II. zasądza od Województwa na rzecz skarżącej "Z" Spółki z o.o. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
"Z" sp. z o.o., będąca właścicielem instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych zlokalizowanej w gminie [...], na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 1392 ze zm., dalej: u.s.w) oraz art. 90 ust. 4 u.s.w w zw. z art. 3 § 2 pkt 5, 52 § 4 oraz 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a), zaskarżyła uchwałę Sejmiku województwa nr Xlll/124/15 z 10 listopada 2015 r. zmieniającą uchwałę w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa na lata 2012-2017 z perspektywą do 2020 roku, w części wskazującej regionalne instalacje do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych dla Regionu centralnego Województwa ("Region centralny").
Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 38 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 38 ust. 2 pkt 2, art. 38 ust. 5, art. 35 ust. 6 pkt 1 oraz art. 38 ust. 3a i 3b ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz, 21 ze zm., dalej: ustawa o odpadach) poprzez podjęcie przez Sejmik zaskarżonej uchwały, która nie zmienia statusu prawnego instalacji skarżącej z instalacji przeznaczonej do zastępczej obsługi regionów na status regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych ("RIPOK") w zakresie mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych ("MBP"), mimo spełnienia się wszystkich warunków - określonych w art. 35 ust. 6, art. 38 ust 3 pkt 2) oraz art. 38 ust. 3a i 3b ustawy o odpadach - niezbędnych do przyznania instalacji "Z" statusu RIPOK, a tym samym podjęcie przez Sejmik zaskarżonej uchwały, która nie wymienia wszystkich instalacji RIPOK MBP w Regionie centralnym, którym ten status powinien przysługiwać, mimo że zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami wymienia wszystkie regionalne instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach gospodarki,
2. art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach w zw. z art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm., dalej: ustawa o czystości) oraz art. 20 ust. 7 ustawy o odpadach poprzez podjęcie przez Sejmik zaskarżonej uchwały, która nie przyznaje instalacji spółki statusu RIPOK w zakresie MBP dla Regionu centralnego, co z uwagi na wynikającą z art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o czystości oraz art. 20 ust. 7 ustawy o odpadach zasadę tzw. regionalizacji zagospodarowania odpadów komunalnych de facto uniemożliwia skarżącej prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przyjmowaniu do zagospodarowywania odpadów komunalnych pochodzących z Regionu centralnego, mimo że zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach po zakończeniu budowy i oddaniu do użytkowania instalacji, Sejmik zobowiązany był zmienić w drodze uchwały status instalacji z instalacji zastępczej na RIPOK, umożliwiając "Z" przyjmowanie do zagospodarowania odpadów komunalnych pochodzących z Regionu centralnego.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o:
1. na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części wskazującej regionalne instalacje do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych dla Regionu centralnego województwa,
2. na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym,
3. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi na okoliczności wskazane w uzasadnieniu,
4. na podstawie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a w zw. z art. 248 k.p.c o zobowiązanie przez Sąd:
a. Zarządu Województwa do złożenia w Sądzie odpisu projektu uchwały Sejmiku przyjętego przez Zarząd Województwa w dniu [...] listopada 2015 r. w sprawie przyznania instalacji "Z" statusu RIPOK MBP dla Regionu centralnego,
b. Sejmiku Województwa do złożenia w Sądzie odpisu protokołu z połączonego posiedzenia Komisji Rolnictwa i Ochrony Środowiska Sejmiku oraz Komisji Gospodarki i Rozwoju Województwa Sejmiku z dnia [...] listopada 2015 r. dotyczącego uchwały Sejmiku w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami dla Województwa,
5. zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała m.in., że zgodnie z przepisami prawa zmieszane odpady komunalne odbierane od właścicieli nieruchomości położonych w danej gminie muszą być przekazywane bezpośrednio do instalacji RIPOK właściwej do przyjmowania do zagospodarowania odpadów pochodzących z regionu gospodarki odpadami, w którym położona jest ta gmina. Lista instalacji RIPOK właściwych do obsługi poszczególnych regionów gospodarki odpadami jest ustalana w drodze uchwały sejmiku danego województwa, a dokładnie w drodze tzw. uchwały w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami podejmowanej na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach. Wskazanie danej instalacji jako RIPOK w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami przesądza o możliwości skierowania do tej instalacji strumienia odpadów komunalnych, pochodzących z danego regionu gospodarki odpadami. Jeśli więc dany podmiot jest wskazany jako RIPOK dla konkretnego regionu gospodarki odpadami, ma on pierwszeństwo w przyjmowaniu odpadów komunalnych pochodzących z tego regionu.
Dana instalacja przetwarzania odpadów komunalnych może być uznana za RIPOK, jeżeli spełnia kryteria określone w art. 35 ust. 6 ustawy o odpadach. Uwzględnienie instalacji spełniającej ww. kryteria RIPOK, przez sejmik województwa, w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami następuje poprzez zmianę tej uchwały, na podstawie wniosku prowadzącego instalację.
Skarżąca zaznaczyła, że jej instalacja spełnia kryteria określone dla RIPOK w art. 35 ust. 6 ustawy o odpadach a 9 października 2015 r. złożyła w Urzędzie Marszałkowskim Województwa kompletny wniosek o podjęcie przez Sejmik Województwa uchwały przyznającej instalacji status RIPOK w zakresie MBP. Mimo to 10 listopada 2015 r. Sejmik podjął zaskarżoną uchwałę, w której nie wskazał instalacji jako RIPOK MBP dla Regionu centralnego, co stanowi naruszenie jednoznacznych obowiązków wynikających z art. 38 ust. 2 pkt 2 oraz art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach i de facto uniemożliwia prowadzącemu prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przyjmowaniu do zagospodarowywania odpadów komunalnych pochodzących z Regionu centralnego.
W dalszej części uzasadnienia skargi strona skarżąca podała, że uchwałą nr XXX/280/12 z 10 września 2012 r. Sejmik przyjął Plan Gospodarki Odpadami dla województwa na lata 2012-2017 z perspektywą do 2020 roku (dalej odpowiednio jako "uchwała w sprawie przyjęcia WPGO" oraz "WPGO"). Zgodnie z uchwałą w sprawie przyjęcia WPGO instalacja "Z" została wskazana jako planowana instalacja RIPOK MBP dla Regionu centralnego (por. str. 135 WPGO). Również w dniu 10 września 2012 r. Sejmik podjął uchwałę nr XXX/281/12 w sprawie wykonania Planu Gospodarki Odpadami dla województwa na lata 2012-2017 z perspektywą do 2020 roku określającą instalacje RIPOK i tzw. instalacje do zastępczej obsługi regionów właściwe dl poszczególnych regionów gospodarki odpadami województwa. Ww. uchwała w sprawie wykonania Planu Gospodarki Odpadami dla województwa została następnie zmieniona przez Sejmik trzykrotnie, tzn. uchwałą Nr XXXIII/351/12 z 19 grudnia 2012 r. (Dz. Urz. woj. poz. 2866), uchwałą Nr IV/39/15 z 9 lutego 2015 r. (Dz. Urz. woj. lpoz. 301) oraz uchwałą Nr XI1/112/15 z 7 września 2015 r. (Dz. Urz. woj. poz. 1581). Uchwałą nr XXXIII/351/12 z 19 grudnia 2012 r. Sejmik przyznał instalacji prowadzącego status instalacji do zastępczej obsługi Regionu centralnego w zakresie MBP. Zgodnie z ustawą o odpadach instalacja zastępcza może przyjąć odpady komunalne do zagospodarowania wyłącznie w sytuacji, gdy RIPOK położony w danym regionie gospodarki odpadami ulegnie awarii lub gdy nie może on przyjmować odpadów z innych przyczyn (w praktyce skierowanie odpadów do instalacji zastępczej zamiast do RIPOK może zdarzyć się niezwykle rzadko).
Skarżąca wskazała, że w związku z zakończeniem budowy i oddaniem do użytkowania instalacji - spełniającej kryteria określone dla RIPOK w ustawie o odpadach - 9 października 2015 r. prowadzący instalację złożył do Urzędu Marszałkowskiego, w trybie art. 38 ust. 3a ustawy o odpadach, pisemny wniosek o zmianę uchwały wykonawczej poprzez przyznanie instalacji statusu RIPOK MBP dla Regionu centralnego. Do wniosku o zmianę uchwały, zgodnie z art. 38 ust. 3b ustawy o odpadach, załączone zostały wszystkie wymagane dokumenty i ostateczne decyzje administracyjne, potwierdzające spełnianie przez instalację Z wszystkich wymogów określonych przepisami prawa, tj,: 1) dokument potwierdzający zakończenie budowy i oddanie instalacji do użytkowania - czyli w przypadku Instalacji "Z" decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2015 roku (znak [...]) o pozwoleniu na użytkowanie Instalacji "Z", 2) dokument potwierdzający przeprowadzenie kontroli przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w trybie art. 76 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), zgodnie z którym wojewódzki inspektor ochrony środowiska przeprowadza kontrolę w nowo wybudowanej instalacji do przetwarzania odpadów, która ma zostać oddana do użytkowania - czyli w przypadku instalacji "Z" protokół kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] października 2015 r. (wyniki kontroli potwierdzono w protokole nr [...] z [...] września 2015 r. - "protokół kontroli WIOŚ"), 3) kopię zezwolenia na przetwarzanie odpadów w instalacji lub pozwolenia zintegrowanego - czyli w przypadku instalacji "Z" decyzję Marszałka Województwa z [...] września 2015 r., znak [...], udzielającą "Z" pozwolenia zintegrowanego na eksploatację instalacji ("Pozwolenie zintegrowane"). Zgodnie z treścią Pozwolenia zintegrowanego, będącego dokumentem urzędowym, instalacja Z spełnia wymagania dla RIPOK wynikające z obowiązujących przepisów prawa. W szczególności spełnia kryteria określone dla RIPOK w art. 35 ust. 6 ustawy o odpadach i przewiduje stosowanie procesu przetwarzania odpadów zgodnego z wymaganiami rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych z dnia 11 września 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1052, dalej jako: "Rozporządzenie MBP" - Rozporządzenie MBP utraciło jednak moc w dniu 24 stycznia 2016 roku, a do dnia sporządzenia Skargi Minister Środowiska nie wydał nowego rozporządzenia, które regulowałoby sposób przetwarzania odpadów w instalacjach MBP).
W związku z treścią wniosku o zmianę uchwały, 3 listopada 2015 r. Zarząd Województwa j przyjął na posiedzeniu projekt uchwały w sprawie zmiany Uchwały wykonawczej, zgodnie i z którym Instalacja "Z" miała zostać uwzględniona w uchwale w sprawie wykonania WPGO jako RIPOK MBP dla Regionu centralnego. W uzasadnieniu projektu uchwały potwierdzono, że instalacja Z spełnia wszystkie ustawowe warunki uwzględnienia jej w wykazie RIPOK dla Regionu centralnego tzn.: spełnia kryteria określone dla RIPOK w art. 35 ust. 6 ustawy o odpadach; oferuje procesy przetwarzania odpadów komunalnych zgodne z wymaganiami i Rozporządzenia MBP (wówczas jeszcze obowiązującym); uzyskała niezbędne dokumenty stanowiące załączniki do wniosku o podjęcie przez Sejmik Województwa uchwały w sprawie zmiany Uchwały wykonawczej dotyczącej WPGO (Pozwolenie zintegrowane, Protokół kontroli WIOŚ oraz Pozwolenie na użytkowanie).
Projekt uchwały Zarządu przewidujący przyznanie instalacji statusu RIPOK został skierowany do zaopiniowania przez Komisję Rolnictwa i Ochrony Środowiska Sejmiku oraz Komisję Gospodarki i Rozwoju Województwa Sejmiku, co miało nastąpić 10 listopada 2015 r. na połączonym posiedzeniu obu Komisji. 10 listopada 2015 r. Komisje Sejmiku powzięły całkowicie nieuzasadnione wątpliwości odnośnie spełniania przez instalację skarżącej warunków niezbędnych do przyznania jej statusu RIPOK. Komisje nie zaopiniowały projektu uchwały Zarządu w części dotyczącej Instalacji "Z", a Sejmik podjął ostatecznie zaskarżoną uchwałę, w której instalacja skarżącej utrzymywała wciąż jedynie status instalacji zastępczej, mimo spełniania wszystkich warunków niezbędnych do przyznania jej statusu RIPOK.
Skarżąca wyjaśniła, że w związku z podjęciem zaskarżonej uchwały 22 grudnia 2015 r. skierowała do Sejmiku wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które do dnia dzisiejszego pozostaje bez odpowiedzi. Zaznaczono także, że do dnia sporządzenia skargi, mimo odbycia kolejnych czterech sesji Sejmiku, w trakcie których możliwe było podjęcie uchwały zmieniającej Uchwałę wykonawczą, instalacji "Z" nie przyznano statusu RIPOK.
Odpowiadając na skargę Sejmik Województwa wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, iż w zaskarżonej uchwale nie doszło do naruszenia prawa. Ponadto błędnie na swój przedmiot skarżąca przyjęła działanie organów samorządu województwa w formie aktów organu stanowiąco kontrolnego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a), w sytuacji gdy podjętej uchwale nie sposób zarzucić naruszenia prawa, a skarga - aby podjęta została poddana merytorycznej kwestia stosowania prawa - wymaga odniesienia się do stanu ewentualnej bezczynności sejmiku województwa. W ocenie organu nie doszło również do naruszenia ww. uchwałą - w zakresie opisanych przez skarżącego - jego interesu prawnego lub uprawnienia. Zgodnie z art. 90 u.s.w legitymowanym do złożenia skargi i poddania kontroli sądowej aktu prawa miejscowego jest ten, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej. Należy zwrócić uwagę, że skarżąca "Z" ( jej instalacja regionalna ) w uchwale w zakresie wykonania planu gospodarki odpadami była umieszczona od 19 grudnia 2012 r. uchwała nr XXXI1/351/12, a uchwała zmieniająca Nr XI11/124/15 z 10 listopada 2015 r. nie spowodowała usunięcia instalacji regionalnej z wykazu regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, czy też zmiany jej statusu prawnego. Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroków z 4.11.2003 r. (SK 30/02, OTK-A 2003, Nr 8, poz. 84) i z 16.9.2008 r. (SK 76/06, OTK-A 2008, Nr 7, poz. 121), a także SN w wyroku z dnia 7.3.2003 r. (III RN 42/02, OSNP 2004, Nr 7 poz.114) podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela (podmiotu) tak, iż uprawnienie do wniesienia skargi przysługuje tym, którzy wykażą się naruszeniem konkretnego interesu prawnego wynikającego z określonej normy prawa materialnego, a to dopiero gwarantuje prawo do sądu wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W istocie zaskarżona uchwała dalej podtrzymuje status posiadanej przez skarżącego instalacji regionalnej (zastępczej) i nie dokonuje zmian statusu instalacji skarżącego a więc nie stanowi o naruszeniu interesu prawnego skarżącego, (a co najwyżej jego interesu ekonomicznego).
W zakresie naruszenia przepisów ustawy o odpadach wskazanych w pkt. 1 skargi, w odpowiedzi na skargę wskazano, że w myśl powołanego w obu zarzutach skargi art. 38 ust. 3 pkt. 2 ustawy o odpadach w przypadku zakończenia budowy i oddania do użytkowania regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych określonej w wojewódzkim pianie gospodarki odpadami uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami podlega obligatoryjnej zmianie na pisemny wniosek prowadzącego instalację. Do wniosku takiego dołącza się dokumenty potwierdzające zakończenie budowy i oddanie do użytkowania regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych [...] określonej w wojewódzkim planie gospodarki odpadami, przeprowadzenie kontroli przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska oraz kopię zezwolenia na przetwarzanie odpadów w instalacji lub pozwolenia zintegrowanego. Należy zauważyć, że przepis ten wszedł w życie ustawą nowelizującą z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 poz. 122) która w swoim regułach intertemporalnych ustaliła w art. 2 ust. 1 i ust. 2 że sejmik województwa aktualizuje i uchwala wojewódzki plan gospodarki odpadami z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej ustawy w terminie do dnia 30 czerwca 2016 r. Dalej zaś dopiero sejmik województwa dostosuje i podejmuje uchwałę w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami do zmian wynikających z niniejszej ustawy czyniąc to w terminie do dnia 30 czerwca 2016 r. Wywody więc skarżącego w zakresie obligatoryjności w podejmowaniu uchwał, o których mowa w art. 38 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach należy uwzględnić łącznie z treścią art. 2 ustawy nowelizującej. Co istotne - biorąc pod uwagę zależności pomiędzy obiema uchwałami o planie i jego wykonaniu - w chwili zakończenia budowy instalacja skarżącego nie miała charakteru instalacji określonej w wojewódzkim planie odpdami, o której to instalacji mowa w art. 38 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 35 ust. 4 pkt 2 ustawy o odpadach. Instalacja skarżącego miała od samego początku charakter instalacji zastępczej zaś już w wojewódzkim planie odpadami zawiera się wskazania regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (art. 38 ust. 4 pkt 2 ustawy o odpadach). Porządkowo trzeba dodać, że przedmiotem zaskarżenia nie jest uchwała w zakresie wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, która ma charakter planistyczny dający pewne luzy decyzyjne w zakresie wyboru polityki gospodarki odpadami (inaczej jak uchwała wykonawcza).
Z ostrożności podniesiono, że istotne dla sprawy okazały się okoliczności podnoszone w toku postępowania o podjęcie zaskarżonej uchwały jak i bezpośrednio po jej podjęciu. Z sp. z o.o. wnioskiem, o jakim mowa powyżej z [...] października 2015 r. wystąpił o wpisanie instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych i nadanie jej statusu instalacji regionalnej oraz wpisanie kompostowni odpadów ulegających biodegradacji jako regionalnej instalacji do przetwarzania selektywnie zebranych odpadów zielonych i innych bioodpadów do uchwały w sprawie wykonania planu gospodarki odpadami, uzasadniając złożony wniosek zakończeniem budowy w/w instalacji. W celu potwierdzenia spełnienia przez instalację kryteriów instalacji regionalnej dołączył do w/w wniosku: 1/ decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2015 r. znak: [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie; 2/ decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] udzielającą pozwolenia zintegrowanego na eksploatację instalacji; 3/ protokół Nr [...] potwierdzający przeprowadzenie kontroli przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2015 r.
Organ administracji publicznej wyjaśnił, że pomimo przedłożenia przez skarżącą wszelkich prawem wymaganych dokumentów w celu nadania instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych statusu instalacji regionalnej, wątpliwości budzi kwestia wadliwości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2015 r. nr [...] udzielająca "Z" sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie budynku sortowni i budynku kompostowni wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Mianowicie istnieją wątpliwości czy aby nie została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt. 1 i art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane ( Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.). W/w decyzją nr [...] ( załączona przez skarżącego do wniosku w celu potwierdzenia spełnienia przez instalację kryteriów instalacji regionalnej ) bowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], udzielił Skarżącemu/Inwestorowi pozwolenia na użytkowanie instalacji w [...]. Decyzja ta została udzielona na wniosek skarżącego złożony do organu w dniu 9 października 2015 r. W decyzji PINB powołał się m.in. na zgodność Inwestycji z pozwoleniem na budowę zmienionym w dniu [...] października 2015 r. Decyzją z dnia [...] października 2015 r. ([...]). Starosta na wniosek Skarżącego zmienił decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. ([...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla Instalacji w [...]. Zmiana polegała na budowie dwóch dodatkowych tuneli kompostowych, zmianie konstrukcji dachu, zmianie lokalizacji biofiltra, a także zmianie przebiegu tras zewnętrznej instalacji elektrycznej, wodociągowej, kanalizacji sanitarnej ścieków, instalacji powietrza i wody opadowej. Z związku z tym zatwierdzony projekt budowlany obejmował m.in. 7 tuneli do kompostowania (zamiast pierwotnych 5).
Wyjaśnić należy, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury: naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku; że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1994 r. sygn. III SA1705/93 ).
Wskazać należy na uzasadnione wątpliwości że na gruncie niniejszej sprawy zarówno postępowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie instalacji w [...], a także treść rozstrzygnięcia mogą nosić znamiona rażących uchybień prawa. Organ wyjaśnił , że istotą zakończenia procesu inwestycyjnego, jakim jest udzielenie pozwolenia na użytkowanie, jest ustalenie ponad wszelką wątpliwość, iż wzniesiony obiekt budowlany odpowiada parametrami obiektowi, którego projekt został zatwierdzony ostateczną decyzją pozwolenia na budowę, (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2011 r., VII SA/Wa 852/11). Powtórzyć należy że w przedmiotowej sprawie wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, a także sama decyzja Organu Nadzoru Budowlanego z [...] października 2015 r., którą organ udzielił pozwolenia na użytkowanie obiektu zostały udzielone w czasie, w którym pozwolenie na budowę nie było ostateczne (w zakresie zmian wprowadzonych decyzją Starosty z [...] października 2015 r. ). Wyjaśnić trzeba, że w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę, zakończonego decyzją Starosty z [...] października 2015 r., oprócz skarżącego/inwestora, stroną była Gmina - właściciel jednej z działek na których realizowana była inwestycja. Decyzja do Gminy została doręczona 9 października 2015 r. Dlatego też przyjąć należy, że decyzja Starosty z [...] października 2015 r. stała się ostateczna nie wcześniej niż w dniu 24 października 2015 r. Z powyższego można wysnuć wniosek, że zmiana decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę ma ten skutek, że decyzja pierwotna w zakresie zmienionym przestaje obowiązywać, a w jej miejsce zaczyna obowiązywać treść nowej decyzji, Plucińska-Filipowicz A. (red.)Wierzbowski M. Prawo Budowlane , Komentarz Lex,. Nadto udzielenie przez Organ Nadzoru Budowlanego pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych, wobec których brak było ostatecznej decyzji zatwierdzającej zmianę projektu budowlanego i udzielającej w tym zakresie pozwolenia na budowę, stanowi rażące naruszenie przez Organ przepisów ustawy prawo budowlane.
Niezależnie od powyższego organ stwierdził także, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2015 r. jest prawdopodobnie wadliwa także z innych przyczyn. Mianowicie jak wynika z uzasadnienia ww. decyzji dotyczy ona inwestycji zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę z [...] lutego 2009 r., znak [...] wydanego przez Starostę, ze zmianą pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 2010 r., znak [...] ze zmianą pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...], ze zmianą pozwolenia na budowę z dnia [...] października 2015 r., znak [...], ze zmiana pozwolenia na budowę z dnia [...] lutego 2013 r., znak : [...].
Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że skarżący/inwestor nie wykonał części z przewidzianych powyżej wskazanymi decyzjami robót budowlanych. Chodzić może głównie o wybudowanie budynku kompostowni posiadającego 5 tuneli do kompostowania, pomimo, że aneks nr 5 do projektu budowlanego, przewidywał budynek kompostowni z 7 tunelami do kompostowania. W związku z czym stwierdzić należy brak zgodności obiektu z projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie istotnych parametrów technicznych. Zgodnie ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku z 6 listopada 2007 r. VII SA/Wa 1498/06 pomiędzy wybudowanym obiektem, a przedmiotem decyzji określonym w decyzji o pozwoleniu na budowę powinna istnieć tożsamość przedmiotu, co do parametrów technicznych i innych warunków, jakie obiekt ma spełniać. Wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu, który wybudowany został ze znacznymi odstępstwami od decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, rażąco narusza prawo.
Niezależnie od powyżej przytoczonych okoliczności faktycznych, z poczynionych przez organ administracji publicznej ustaleń, a konkretnie z fotografii złożonych przez Celowy Związek Gmin [...] przedłożonych jako załącznik do Wniosku z [...] lutego 2016r. o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. złożonego do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego inwestor/skarżący mógł nie wykonać również innych istotnych elementów Inwestycji, a dokładnie: 1/ nawierzchnia placu manewrowego nie została wyłożona całkowicie kostką betonową - grozi to przedostawaniem się zanieczyszczeń do wód gruntowych; 2/ brak jest placu pod pochodnię do spalania gazu wysypiskowego; 3/ przy zbiorniku retencyjnym wód opadowych i p.poż. brak jest punktów czerpania wody; 4/ pod zbiornikami p.poż. i odciekowymi brak jest podsypki piaskowej oraz materaców gambionowych ze stali ocynkowanej; 5/ nie wykonano betonowych wpustów ulicznych z osadnikami do odprowadzania wód deszczowych z dróg i placów; 6/ nie wykonano systemu wentylacji w hali sortowni; 7/ nie wykonano należycie uszczelnienia skarp składowiska; 8/ w skarpie składowiska istnieje wyrwa, która służy jako wjazd technologiczny do wwożenia opon, co wskazuje na istnienie niebezpieczeństwa przedostawania się zanieczyszczeń do wód gruntowych; 9/ plac dla wozów straży pożarnej jest nieukończony; 10/ część dróg jest wysypana gruzem co grozi przedostawaniem się zanieczyszczeń do wód gruntowych; 11/ zasieki magazynowe - obudowę boksów zaprojektowano jako prefabrykowane, żelbetowe ściany oporowe o wysokości ok. 4 m i 2,5 . bez zadaszenia - wykonano je zaś z bloczków betonowych o wysokości ok. 2,5 m.
Organ podkreślił, że głównym zadaniem większości z wyżej wymienionych elementów inwestycji jest ochrona środowiska przed zanieczyszczeniami. Ewentualny brak ich wykonania stwarza realne niebezpieczeństwo przedostawania się zanieczyszczeń do środowiska. Wprawdzie, przepis art. 59 ust. 3 prawo budowlane zezwala na wydanie pozwolenia na użytkowanie pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem budowlanym, to jednak w myśl art. 59 ust. 4 prawo budowlane, udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie jest możliwe gdy nie została wykonana instalacja i urządzenia służące ochronie środowiska.
W piśmie z [...] kwietnia 2016 r. skarżąca podtrzymała argumentację zaprezentowaną w skardze a ponadto - na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a – wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2016 r., adresowanego do Kancelarii [...] Sp. k. na okoliczność braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2015 r., znak [...], udzielającej "Z" pozwolenia na użytkowanie instalacji.
29 kwietnia 2016 r. pełnomocnik Sejmiku Województwa przesłał uchwałę z 18 kwietnia 2016 r. nr XIX/185/16 zmieniającą uchwałę w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa na lata 2012-2017 z perspektywą do 2020 roku (Dz.Urz. woj. z 20 kwietnia 2016 r., poz. 861). W załączniku nr 2 do ww. uchwały w zakresie regionalnych instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych dla regionu centralnego ujęto instalację skarżącej jako RIPOK.
Strona skarżąca wezwana przez Sąd - pismem z [...] maja 2016 r. - do podania aktualnego stanowiska w sprawie, w piśmie z [...] maja 2016 r. podtrzymała w całości zarzuty i wnioski zawarte w skardze, wskazując, że podjęcie uchwały kwietniowej przez Sejmik pozostaje bez wpływu na tok postępowania wszczętego skargą. Zaskarżona uchwała pozostaje ważna i może być wciąż stosowana, pomimo zmiany dokonanej uchwałą kwietniową do zdarzeń z okresu sprzed jej zmiany.
Podczas rozprawy w dniu 24 maja 2016 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe strony skarżącej o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, albowiem nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe potwierdza treść przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa m.in. w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a). Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.
Należy wskazać, że podjęcie przez Sejmik Województwa 18 kwietnia 2016 r. uchwały nr XIX/185/16 zmieniającej uchwałę w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa na lata 2012-2017 z perspektywą do 2020 roku, nie czyni bezprzedmiotową sądowej kontroli zaskarżonej uchwały. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia. Zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie. Tak, więc zmiana zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, przed wydaniem wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tą uchwałę. Zmiany uchwały nie można utożsamiać z uwzględnieniem skargi. Skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia, są dalej idące niż uchylenie uchwały - wywierające skutki od daty uchylenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt II OSK 1776/06, Lex Omega nr 327767).
W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona została w trybie art. 90 ust. 1 u.s.w, który to przepis stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. W myśl art. 53 § 2 p.p.s.a - w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 (gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi – co ma odniesienie do skarg wnoszonych na podstawie cytowanego wyżej art. 90 ust. 1 u.s.w) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Powyższe oznacza, że warunkiem dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 90 ust. 1 u.s.w jest: wydanie przez organ samorządu województwa uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej, uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa i zachowanie terminu do wniesienia skargi.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione. Zaskarżona uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, gdyż normy stanowiące podstawę jej wydania są normami prawa administracyjnego (publicznego) i taki charakter nadają przedmiotowi regulacji zawartemu w uchwale. Spełniona została również druga przesłanka dopuszczalności skargi, gdyż skarżąca pismem z [...] grudnia 2015r. wezwała Sejmik Województwa do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca zachowały również termin do wniesienia skargi, gdyż wobec nie udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie skarżąca w dniu 16 lutego 2016r. złożyła skargę do Sądu, a więc przed upływem sześćdziesięciodniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Przechodząc do oceny w zakresie legitymacji procesowej strony skarżącej wskazać należy, że z treści art. 90 ust. 1 u.s.w wynika w sposób jednoznaczny, że uprawnienie do wniesienia skargi na jego podstawie, przysługuje wyłącznie temu podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Pojęciem interesu prawnego jako kryterium legitymacji do wniesienia skargi ustawodawca posługuje się również w art. 50 p.p.s.a. Przepis ten ma z kolei związek z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, według którego interes prawny decyduje o przymiocie strony w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie na tle art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446, dalej: u.s.g), zawierającego tożsamą treść jak art. 90 ust. 1 u.s.w, podkreśla się, że w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie tego przepisu może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone. Legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego ma więc podmiot, której prawo lub obowiązki publicznoprawne kształtuje zaskarżony akt. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia prawdopodobnego związku funkcjonalnego o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (np. uchwały) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes prawny osoby wnoszącej skargę w trybie art. 101 u.s.g nie istnieje więc, jeżeli nie da się ustalić bezpośredniego wpływu rozstrzygnięcia na jej prawa i obowiązki oparte na konkretnej normie prawnej (por. A. Kisielewicz, Skarga na akt organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym w świetle orzecznictwa sądowego, Samorząd Terytorialny, 2003 r., nr 10, s. 69 i nast.). Ponadto, ze sformułowania art. 90 u.s.w. (jak też art. 101 u.s.g.) wynika również, że nie jest to skarga powszechna (actio popularis), służąca każdemu, kto zarzuca wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego (por. wyroki NSA: z 10 lutego 2015 r., I OSK 2574/14; z 12 marca 2013 r., I OSK 1761/12; z 1 marca 2005 r., OSK 1437/04 oraz z 3 września 2004 r., OSK 476/04, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 90 ust. 1 u.s.w., musi wynikać z normy prawa materialnego regulującej treść działania organów administracji publicznej, na mocy których kształtowane są uprawnienia lub obowiązki jednostki. Z kolei przepisy prawa procesowego stanowią podstawę do wyprowadzenia interesu prawnego lub uprawnienia tylko w razie, gdy występuje bezpośredni związek z autorytatywną konkretyzacją uprawnienia lub obowiązku (por wyrok NSA z 19 czerwca 2012 r., II OSK 790/12, CBOSA). Brak ochrony w przepisach prawa powoduje, że skarżący podmiot ma wyłącznie interes faktyczny, który nie daje mu legitymacji do zaskarżania aktu organu województwa.
W orzecznictwie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego, wskazując, że o powodzeniu skargi przesądza wykazanie przez stronę skarżącą naruszenia przez organ konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na jej sytuację prawną. Przy czym interes ten winien być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. (por. wyroki NSA z 1 października 2013 r., I OSK 1209/13, z 23 maja 2002 r. IV SA 1486/01, CBOSA). Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) skargi. Istotne jest także i to, że obowiązek uwzględnienia skargi powstaje wówczas gdy naruszenie interesu indywidualnego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Tym samym obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługujących danej jednostce samorządu terytorialnego.
Na gruncie powyższych wywodów podkreślić ponadto należy, że skoro w świetle art. 90 u.s.w do wniesienia skargi legitymuje wyłącznie fakt naruszenia interesu prawnego, a nie tylko zagrożenia naruszeniem, to podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją (nie zaś sytuacją faktyczną). Musi zatem udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę materialnoprawną, wywołując negatywne skutki prawne przez zniesienie, ograniczenie czy uniemożliwienie realizacji prawa, tj. pewnych zagwarantowanych prawem uprawnień. (por. wyrok NSA z 1 marca 2005 r. sygn. OSK1437/04, wyrok WSA w Warszawie z 1 czerwca 2005 r. sygn. II SA/Wa 1928/04). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem w dacie wnoszenia skargi, ale także jego naruszeniem (wyrok WSA z 27 października 2008 r. II SA/Kr 854/08 i podane tam orzecznictwo).
Oceniając legitymację procesową skarżącej w kontekście przedstawionych dotychczas rozważań, dotyczących kryterium interesu prawnego oraz jego naruszenia, o których mowa w art. 90 u.s.w, zdaniem Sądu, zaskarżoną uchwałą został naruszony interes prawny skarżącej. W WPGO instalacja skarżącej została określona jako planowana instalacja przetwarzania odpadów komunalnych w Regionie centralnym (tabela 64, str. 135). Była to funkcjonująca wówczas sortownia (rozbudowana następnie o część biologiczną) która została w WPGO wymieniona jako instalacja zastępcza (tabela 63, str. 134). Zatem realizując ustalenia zawarte w WPGO i dążąc do wypełnienia zobowiązania w stosunku do skarżącej wynikającego z przyznawania jej instalacji statusu instalacji planowanej, Sejmik powinien zmienić uchwałę zgodnie z wnioskiem skarżącej. Zaskarżona uchwała Sejmiku Województwa utrzymując dla instalacji skarżącej status instancji zastępczej ingeruje zatem w jej wyraźnie określony, sprecyzowany indywidualny, konkretny, realny oraz osobisty interes prawny.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania (oceny) skargi wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie sporne było ustalenie czy instalacja skarżącej spełniała warunki do wpisania jej w zaskarżonej uchwale jako regionalnej instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) dla Regionu centralnego województwa, tj. czy spełniała wymagania dotyczące regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych (art. 35 ust. 6 pkt 1 ustawy o odpadach).
Zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 ustawy o odpadach wraz z uchwaleniem wojewódzkiego planu gospodarki odpadami sejmik województwa podejmuje uchwałę w sprawie jego wykonania. Uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami określa: 1) regiony gospodarki odpadami komunalnymi; 2) regionalne instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (ust. 2). Uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami podlega obligatoryjnej zmianie w przypadku: 1) zmiany podziału na regiony gospodarki odpadami komunalnymi lub 2) zakończenia budowy i oddania do użytkowania regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych określonej w wojewódzkim planie gospodarki odpadami, lub 3) zakończenia budowy i oddania do użytkowania ponadregionalnej spalarni odpadów komunalnych określonej w wojewódzkim planie gospodarki odpadami, lub 4) jeżeli instalacja, która uzyskała status regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych lub ponadregionalnej spalarni odpadów komunalnych nie spełnia wymagań ochrony środowiska lub odpowiednio wymagań dotyczących regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych albo ponadregionalnej spalarni odpadów komunalnych (ust. 3). Dokonanie zmiany uchwały w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami w przypadkach, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3, odbywa się na pisemny wniosek prowadzącego instalację (ust. 3a). Do pisemnego wniosku, o którym mowa w ust. 3a, dołącza się dokumenty potwierdzające zakończenie budowy i oddanie do użytkowania regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych lub ponadregionalnej spalarni odpadów komunalnych, określonej w wojewódzkim planie gospodarki odpadami, przeprowadzenie kontroli przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska oraz kopię zezwolenia na przetwarzanie odpadów w instalacji lub pozwolenia zintegrowanego (ust. 3b). Uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami jest aktem prawa miejscowego (ust. 4). Instalacja uzyskuje status regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych lub ponadregionalnej spalarni odpadów komunalnych z dniem ogłoszenia uchwały w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami (ust. 5).
Przepisy powyższe dodane zostały przez art. 1 pkt 6 lit. d ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 122) zmieniającej ustawę o odpadach z dniem 6 lutego 2015 r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy sejmik województwa aktualizuje i uchwala wojewódzki plan gospodarki odpadami z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej ustawy w terminie do dnia 30 czerwca 2016 r. Natomiast zgodnie z ust. 2 cytowanego artykułu sejmik województwa dostosuje i podejmuje uchwałę w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami do zmian wynikających z niniejszej ustawy w terminie do dnia 30 czerwca 2016 r. Przepis ten, jak słusznie podkreśliła skarżąca w piśmie z 15 kwietnia 2016 r. – stanowi konsekwencję realizowania obowiązku aktualizacji WPGO w związku z wprowadzeniem regulacji dotyczących m.in. definicji RIPOK oraz instalacji ponadregionalnych, a także przyjęcia planu inwestycyjnego, nie zaś cezurę czasową do stosowania art. 38 ust. 3 pkt. 2 ustawy o odpadach w obecnym brzmieniu.
Definicję regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych zawiera art. 35 ust. 6 ustawy o odpadach. Zgodnie z nim regionalną instalacją do przetwarzania odpadów komunalnych jest zakład zagospodarowania odpadów, o mocy przerobowej wystarczającej do przyjmowania i przetwarzania odpadów z obszaru zamieszkanego co najmniej przez 120 tys. mieszkańców, spełniający wymagania najlepszej dostępnej techniki, o której mowa w art. 207 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, lub technologii, o której mowa w art. 143 tej ustawy, w tym wykorzystujący nowe dostępne technologie przetwarzania odpadów lub zapewniający: 1) mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych i wydzielanie ze zmieszanych odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub w części do odzysku, lub 2) przetwarzanie selektywnie zebranych odpadów zielonych i innych bioodpadów oraz wytwarzanie z nich produktu o właściwościach nawozowych lub środków wspomagających uprawę roślin, spełniających wymagania określone w przepisach odrębnych, lub materiału po procesie kompostowania lub fermentacji dopuszczonego do odzysku w procesie odzysku R10, spełniającego wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 30 ust. 4, lub 3) składowanie odpadów powstających w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych o pojemności pozwalającej na przyjmowanie przez okres nie krótszy niż 15 lat odpadów w ilości nie mniejszej niż powstająca w instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych.
Skarżąca której instalacja w WPGO została określona jako planowana instalacja przetwarzania odpadów komunalnych w Regionie centralnym, złożyła pisemny wniosek o dokonanie zmiany uchwały w sprawie wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, ponieważ zakończyła rozbudowę instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych o część biologiczną. Do tego wniosku dołączono dokumenty określone w art. 38 ust. 3b ustawy o odpadach, tj: 1) decyzję Marszałka Województwa z [...] września 2015 r. udzielającą pozwolenia zintegrowanego na eksploatację instalacji dla odpadów innych niż niebezpieczne z wyłączeniem działań realizowanych podczas oczyszczania ścieków komunalnych – do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę z wykorzystaniem następujących działań: obróbki biologicznej i obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcenia 2) protokół kontroli wykonanej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2015 r., 3) decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z [...] października 2015 r., udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku sortowni oraz budynku kompostowni.
Udzielone pozwolenie zintegrowane potwierdza, iż instalacja skarżącej spełnia kryteria określone dla RIPOK. Skoro więc instalacja skarżącej spełniała ustawowe wymagania dla instalacji regionalnej, nie mogła nie zostać wpisana jako taka w zaskarżonej uchwale.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez organ w odpowiedzi na skargę kwestii wadliwości - zdaniem organu - decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2015 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku sortowni oraz budynku kompostowni, wskazać należy, iż organ nie przedłożył stosownej decyzji organu nadzoru budowlanego (Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego) stwierdzającego nieważność ww. decyzji.
Uwzględniając powyższe Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a w pkt I wyroku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części wskazanej w załączniku nr 2 w zakresie regionalnych instancji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych dla Regionu centralnego województwa.
O kosztach orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się opłata od wniesionej skargi w kwocie 300 zł, opłata od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł i zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło