II SA/Go 274/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako kpa) oraz art. 5 w związku z art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2024 poz. 906) Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2024 r. Nr [...] o odmowie potwierdzenia J. O. statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności Organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie i wskazał, że J. O. złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 906, dalej jako ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej). W toku postępowania Urząd poinformował Wnioskodawcę o przesłankach ustawowych na podstawie których Szef Urzędu może potwierdzić status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Dodatkowo w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego organ zwrócił się do Wnioskodawcy o przedstawienie dodatkowych dowodów potwierdzających prowadzenie działalności opozycyjnej zagrożonej odpowiedzialnością karną oraz doznanie represji z powodów politycznych. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z [...] grudnia 2024 r. Szef Urzędu odmówił Stronie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Strona nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wystąpiła do Szefa Urzędu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z [...] grudnia 2024 r. Organ wezwał Stronę o przesłanie dowodów potwierdzających doznanie represji jak i prowadzenie nielegalnej działalności opozycyjnej w strukturach zorganizowanych lub we współpracy z nimi. Następnie pismem z [...] lutego 2025 r. Organ zawiadomił Stronę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a także po raz kolejny poinformował o warunkach uzyskania statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia organ wskazał, że Strona nie spełniła przesłanek określonych w art. 2 lub art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Zgodnie z art. 2 tej ustawy działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Przy czym do okresu 12 miesięcy, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Natomiast zgodnie z art. 3 cytowanej ustawy osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.: 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2023 r. poz. 102), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub ‘rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, d) została z nią rozwiązana umowa o pracę, e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok; 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W ocenie organu Strona nie udowodniła okoliczności prowadzenia działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Jako podstawę do przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych Strona wskazała działalność opozycyjną oraz doznane represje z powodów politycznych. Wnioskodawca wskazał, że brał udział w tworzeniu i działalności związku zawodowego Rolników Indywidualnych "Solidarność". Podał, że był inwigilowany przez SB od 13 grudnia 1981 r. do 1989 r. Przedstawił także okoliczności blokowania rozwoju jego gospodarstwa rolnego przez aparat bezpieczeństwa PRL, który miał polegać na ograniczaniu "zakupu maszyn rolniczych oraz blokowaniu możliwości zakupu ziemi na powiększenie gospodarstwa". Do wniosku Strona dołączyła dokumentację dotyczącą problemów z powiększeniem gospodarstwa rolnego, która zdaniem Strony jest dowodem "nieformalnych represji politycznych" oraz dokumentację z Archiwum IPN, która zawiera wybór akt z teczki sygn. [...]. Z załączonych dokumentów wynika, że J. O. od [...] lutego 1982 do [...] września 1989 r. był objęty kwestionariuszem ewidencyjnym o kryptonimie "S". Powodem była jego wcześniejsza aktywność w ramach NSŻZ "Solidarności" Rolników Indywidualnych. W ramach akcji "K" przeprowadzono z nim rozmowę ostrzegawczą. W kronice ważniejszych informacji i dokonanych czynności sporządzonej przez Służbę Bezpieczeństwa można przeczytać, że wobec J. O. prowadzono regularną inwigilację, nie podjęto jednak na jego szkodę żadnego przestępstwa lub wykroczenia. Jak napisano we wniosku o zaniechaniu prowadzenia kwestionariusza ewidencyjnego z [...] września 1989 r. "kontrola operacyjna figuranta nie wykazała, aby podejmował on działania niezgodne z obowiązującym prawem". Powodem zaniechania był jednocześnie fakt rejestracji NSZZ "S" RI. Ponadto Wnioskodawca w "opisie działalności opozycyjnej i represji" zaznaczył, że swoją "działalność opozycyjną w stosunku do władz PRL prowadziłem cicho i samodzielnie". Na późniejszym etapie postępowania Strona wraz z korespondencją z [...] listopada 2024 r. złożyła obszerne wyjaśnienia i załączyła kopie wszystkich dokumentów z archiwum IPN, w tym: teczkę osobową (kwestionariusz ewidencyjny) J. O. o sygn. [...], akta paszportowe o sygn. [...], kopie kart ewidencyjnych z Oddziałowego Archiwum IPN w [...] oraz pakiet kopii pism archiwalnych z pismem przewodnim pod tytułem "Opis i dowody na polityczne szykanowanie rozwoju naszego gospodarstwa rolnego na przykładzie procedury sprzedaży ziemi rolnej z PFZ". Pismem z dnia [...] listopada 2024 r. Strona nadesłała uzupełnienie zawierające dwa dokumenty: pismo z [...] oraz pismo z Oddziałowego Archiwum IPN w [...]. Nadesłane wyjaśnienia nie zawierały jednak nowych wiadomości o działalności opozycyjnej lub doznanych represjach. W ocenie Organu analiza powyższych okoliczności dokonana w oparciu o zebrany materiał dowody nie prowadzi do wniosku, iż Strona prowadziła działalność w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, przez co najmniej 12 miesięcy, o której w art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Organ podkreślił, że działalność określona w ustawie o działaczach opozycji antykomunistycznej to nie jakikolwiek przejaw aktywności stanowiącej o braku akceptacji dla zastanego stanu rzeczy, a ukierunkowana i prowadzona w ramach zorganizowanych struktur lub w ścisłej współpracy z nimi zakazana działalność na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowiek w Polsce, trwająca co najmniej 12 miesięcy. Do wskazanego w ustawie okresu 12 miesięcy, z mocy wyraźnej decyzji ustawodawcy, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Z powyższego względu nie jest możliwe potwierdzenie omawianego statusu za działalność Strony przy tworzeniu związku zawodowego Rolników Indywidualnych "Solidarność". Organ zwrócił uwagę, że z samej preambuły do ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej i osobach represjonowanych z powodów politycznych wynika, że nie każda działalność, choćby była działalnością zasługującą na uznanie, może zostać potraktowana jako działalność opozycyjna. Ustawodawca wprost wskazał, że chodzi o działalność, którą można określić mianem "szczególnych zasług" prowadzoną "z narażeniem własnego życia, wolności, majątku lub praw pracowniczych". Dowodów na działalność opozycyjną Wnioskodawcy nie przyniosła także kwerenda przeprowadzona w zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej, jak również nie wynika to z innych zgromadzonych w toku postępowania dokumentów. W związku z powyższym, w ocenie organu, brak jest podstaw do potwierdzenia Wnioskodawcy statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Strona nie przedstawiła również dowodów na okoliczność podlegania represjom w rozumieniu art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. J. O. wskazał, że był inwigilowany. Zgodnie z art. 3 pkt 3b ww. ustawy osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r., brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, i w związku z tym była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia. By móc przyznać status osoby represjonowanej z powodów politycznych wszystkie ww. przesłanki muszą wystąpić łącznie tj. uczestnictwo w wystąpieniu wolnościowym, inwigilacja oraz podjęcie bezprawnego działania na szkodę danej osoby. Wnioskodawca nie udokumentował uczestnictwa w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce oraz nie wykazał, by podjęto wobec niego inwigilację, a także bezprawne działania na jego szkodę. Kilkukrotne wezwanie na posterunek milicji nie może zostać uznane za inwigilację w rozumieniu ww. przepisu. W ramach akcji "K" przeprowadzono z nim rozmowę ostrzegawczą. Z kroniki ważniejszych informacji i dokonanych czynności sporządzonej przez Służbę Bezpieczeństwa wynika, że wobec J. O. prowadzono regularną inwigilację, nie podjęto jednak na jego szkodę żadnego przestępstwa lub wykroczenia. Dokumenty dołączone do akt dotyczące problemów z powiększeniem gospodarstwa rolnego zdaniem J. O. są dowodem "nieformalnych represji politycznych". Wnioskodawca załączył także kopie artykułu prasowego z 2017 r. dot. wirusa ptasiej grypy. Organ zauważył, że w art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej enumeratywnie wskazano okoliczności na podstawie, których Szef Urzędu może potwierdzić status osoby represjonowanej z powodów politycznych. Katalog ten ma charakter zamknięty, w związku z czym Szef Urzędu nie może potwierdzić statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych z innych przyczyn niż w nim wymienione. Przepisy ustawy enumeratywnie wskazują tytuły z jakich strona może ubiegać się o potwierdzenie przedmiotowego statusu co uniemożliwia organowi rozszerzenia grupy podmiotów, którym taki status może zostać nadany. Za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 ustawy i nastąpiło to z powodów politycznych. Przepisy ustawy ściśle określają zasady potwierdzania tego statusu nie dopuszczając w tym zakresie jakiegokolwiek uznania administracyjnego. Tym samym organ administracji jest związany ich treścią i nie może odstąpić od ich stosowania biorąc pod uwagę inne przyczyny niż przewidziane w przepisach ustawy. Tylko te zdarzenia, które zostały wymienione w cytowanych przepisach, mogą spowodować uznanie, że dana osoba była działaczem opozycji antykomunistycznej lub była represjonowana z przyczyn politycznych. Organ wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o działaczach opozycji antykomunistycznej Szef Urzędu potwierdza status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie udokumentowanego wniosku strony. Na organie administracji spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa), jednak nie oznacza to, że organ ma obowiązek poszukiwania "do skutku" dowodów potwierdzających zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony. W trakcie postępowania strona wielokrotnie była wzywana o przedłożenie dowodów, jak i miała możliwość złożenia wniosków dowodowych. Organ dokonał sprawdzenia w internetowej bazie danych projektu: "Encyklopedia Solidarności" prowadzonego przez IPN, który nie zawiera biogramu, ani innych informacji na temat strony. Jest to najobfitsze źródło wiedzy o polskiej opozycji antykomunistycznej lat 1976-1989 prezentujące ok. 4800 biogramów osób, które prowadziły walkę z systemem komunistycznym. Ponadto dokonano sprawdzenia wg innych publicznie dostępnych źródłach między innymi w Słowniku "Niezależni dla Kultury 1976 - 1989", W biuletynie informacji publicznej Instytutu Pamięci Narodowej czy liście osób odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Strona nie wykazała, ani w toku postępowania nie udało się ustalić, by Strona prowadziła działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej lub podlegała którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 ww. ustawy. Na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].03.2025 r. nr: [...], J. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie spełnia przesłanek przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej, podczas gdy działając w NSZZ "Solidarność" Rolników Indywidualnych prowadził, w ramach struktur zorganizowanych działalność zagrożoną odpowiedzialnością karną, albowiem związek ten pozostawał ówcześnie niezarejestrowany, przez co działał niezgodnie z prawem, przez co spełnił przesłanki osoby działającej na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania politycznych praw człowieka; 2. naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 3 pkt 3 lit. b ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie spełnia przesłanek przyznania statusu osoby represjonowanej politycznie, podczas gdy w okresie między 01.01.1956 r. - 31.07.1990 r.:- działając w NSZZ "Solidarność" brał udział w wystąpieniach wolnościowych na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka - w okresie 23.02.1982 r. do 15.09.1989 r. był objęty kwestionariuszem ewidencyjnym o kryptonimie "S", tj. inwigilowany przez okres 7 lat i 7 miesięcy; długotrwały okres inwigilacji stanowił duże obciążenie psychiczne dla skarżącego i jego rodziny oraz nosił znamiona czynu uporczywego nękania z art. 190a § 1 k.k., przez co podjęto wobec skarżącego bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jego szkodę przestępstwa, wskutek czego prawidłowa wykładnia i subsumpcja przepisu prowadzi do wniosku, że spełnia przesłanki do przyznania statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych; 3. naruszenie przepisu prawa procesowego, a to art. 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej polegające na zaniechaniu uzyskania od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej opinii o której mowa w przepisie; 4. naruszenie przepisu prawa procesowego, a to art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny dowodów z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, w tym dopuszczenia się sprzeczności w ustaleniach faktycznych ustalając z jednej strony, że był działaczem NSZZ "Solidarność" Rolników Indywidualnych, a z drugiej strony, że nie prowadził takiej działalności oraz że był inwigilowany, a z drugiej strony że inwigilacja nie została udowodniona, co powoduje wewnętrzną sprzeczność decyzji i uniemożliwia odtworzenie ciągu przyczynowo- skutkowego, który stanowi podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję z dnia [...].12.2024 r., znak nr [...] w całości; na mocy art. 145a § 1 p.p.s.a. o zobowiązanie organu do wydania decyli potwierdzającej status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie przepisów ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, nadto o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wniósł również o przesłuchanie jako świadka D. R., na okoliczność spełnienia przesłanek uznania za działacza opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowanej z przyczyn politycznych, w tym brania przez skarżącego udziału w wystąpieniach wolnościowych, trwającej 7 lat i 7 miesięcy inwigilacji oraz silnego obciążenia psychicznego wynikającego z wieloletniej obserwacji ze strony służb administracji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że był działaczem NSZZ "Solidarność" Rolników Indywidualnych. Organizacja ta, powstała jako część ruchu "Solidarności" w sierpniu 1980 r. O ile NSZZ "Solidarność" został zarejestrowany 10.11.1980 r., tak NSZZ "Solidarność" RI władze uznały i zarejestrowały 12.05.1981 r. Wcześniej ówczesne organy administracji państwowej odmawiały zalegalizowania działalności związku, tym samym przez dłuższy okres czasu skarżący pozostawał działaczem organizacji, której organy administracji państwowej nie uznawały, przez co narażał się na odpowiedzialność karną. Poza wszelkimi wątpliwościami pozostaje przy tym, że NSZZ "Solidarność" RI w ówczesnym okresie była organizacją działającą na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności oraz respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W postępowaniu administracyjnym skarżący przedłożył dokumentację z Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej z teczki o nr [...]. Analiza dokumentacji prowadzi do wniosku, że w okresie od 23.02.1982 r. do 15.09.1989 r. był objęty kwestionariuszem ewidencyjnym o kryptonimie "S". Tym samym był inwigilowany, a inwigilacja prowadzona była w związku z działalnością w NSZZ "Solidarność" RI. Inwigilacja skarżącego trwała 7 lat i 7 miesięcy. Okoliczność tak długiej inwigilacji nie została wzięta pod rozwagę przez organ podczas rozpoznawania wniosku. Organ nie wziął pod uwagę również następujących okoliczności: 1. w dniu 13.12.1981 r. w PRL wprowadzony został stan nadzwyczajny - stan wojenny, podczas którego internowano kilka tysięcy działaczy opozycyjnych oraz pacyfikowano akcje protestacyjne i strajki; 2. w dniu [...].12.1981 r. na świat przyszedł syn skarżącego; 3. w nocy [...].12.1981 r. skarżący został doprowadzony na rozmowę ostrzegawczą. Skarżący wskazał, że ówczesny aparat władzy państwowej, w tym służby mundurowe posiadały wiedzę o posiadaniu przez niego małego dziecka oraz potrzebie pozostawania w domu w celu pomocy rodzinie i pracy na gospodarstwie. Tym samym z premedytacją skarżącego doprowadzono na rozmowę ostrzegawczą wiedząc, jaka jest jego ówczesna sytuacja życiowa. Mimo przeprowadzenia rozmowy ostrzegawczej przez okres kolejnych 7 lat i 7 miesięcy skarżący był stale inwigilowany. Zdaniem skarżącego organ administracji publicznej dokonał naruszenia prawa materialnego, czego skutkiem było ustalenie że nie spełnia przesłanek z art. 3 pkt 3 lit. b ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Skarżący wskazał, że w okresie między 1.01.1956 r. - 31.07.1990 r. brał udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności oraz respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, czego wyrazem była m.in. działalność w NSZZ "Solidarność" RI; był inwigilowany przez okres 7 lat i 7 miesięcy; podjęto wobec niego bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jego szkodę przestępstwa lub wykroczenia. Skarżący wskazał, że w toku postępowania administracyjnego przedłożył szereg dokumentów z Instytutu Pamięci Narodowej, które potwierdzają wystąpienie wszystkich wskazanych okoliczności o których mowa w art. 3 pkt 3 lit. b ustawy. Niezależnie od powyższego organ dopuścił się rażącej niekonsekwencji i sprzeczności we własnych ustaleniach. Z jednej bowiem strony organ ustalił, że skarżący pozostawał członkiem NSZZ "Solidarność" RI, co wiąże się z braniem udziału w wystąpieniach wolnościowych, a z drugiej ustalił, że w takich wystąpieniach nie brał udziału. Do tego organ ustalił, że przez okres 7 lat i 7 miesięcy skarżący był inwigilowany oraz uznał. że nie był inwigilowany. Zdaniem skarżącego takie sprzeczności i niekonsekwencja świadczą o naruszeniu przez organ prawa materialnego. Organ uznał również. że nie popełniono na szkodę skarżącego czynu zabronionego, podczas gdy przez okres inwigilacji był pod ciągłą presją psychiczną, był obserwowany, sporządzano notatki z każdego aspektu jego życia codziennego. Tak długotrwała inwigilacja nosi znamiona uporczywego nękania zwanego powszechnie stalkingiem, o którym mowa w art. 190a § 1 k.k. Z perspektywy oceny bezprawnych działań pod rozwagę należy wziąć uniemożliwianie skarżącemu przez ówczesne organy administracji publicznej rozbudowy, powiększenia i rozwoju gospodarstwa rolnego. Skarżący podał, że złożył uzasadniony i kompletny wniosek o zakup ziemi rolnej w celu powiększenia gospodarstwa, odwoływał się również od decyzji odmownych. Organy w ramach uznania administracyjnego nie wyrażały zgody na nabycie przez skarżącego ziemi czym uniemożliwiały rozwój i rozbudowę jego gospodarstwa, a tym samym ograniczały możliwość zwiększania dochodów. Organy mimo posiadania tej dokumentacji nie odniosły się do niej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2025 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2024 r. odmawiającą J. O. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. 2018.690, dalej jako ustawa). Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy, działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 2 ustawy). Natomiast osobą represjonowaną z powodów politycznych, w myśl art. 3 powołanej ustawy, jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.: 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, d) została z nią rozwiązana umowa o pracę, e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok; 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Z treści przywołanych przepisów wynika, że status "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych" może zostać potwierdzony przez właściwy organ wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 oraz art. 3 ustawy. Status działacza opozycji antykomunistycznej przyznany może zostać wyłącznie osobie, która w okresie wskazanym w art. 2 tej ustawy prowadziła działalność w warunkach i celu określonym w ustawie. Natomiast za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art.3 ustawy i nastąpiło to z powodów politycznych. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 5 ustawy organ potwierdza status odpowiednio "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych", wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę w art. 2 lub art. 3 ustawy. Przepisy ustawy w sposób ścisły określają zasady potwierdzania tego statusu, nie dopuszczając w tym zakresie jakiegokolwiek uznania administracyjnego. Tym samym organ administracji jest związany ich treścią i nie może odstąpić od ich stosowania, biorąc pod uwagę inne przyczyny niż przewidziane w przepisach ustawy. Tylko te zdarzenia, które zostały wymienione w cytowanych przepisach mogą spowodować uznanie, że dana osoba była działaczem opozycji antykomunistycznej lub była represjonowana z przyczyn politycznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za działalność antykomunistyczną lub represję w rozumieniu ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 października 2017 r., II SA/Ke 540/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r., II SA/Po 742/16, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 516/24). W ocenie Sądu analiza akt administracyjnych i uzasadnienia zaskarżonej decyzji daje podstawę do przyjęcia, że przedstawione przez skarżącego okoliczności nie mogą prowadzić do uwzględnienia jego wniosku i potwierdzenia żadnego z tych statusów. W świetle okoliczności wynikających z oświadczeń skarżącego i przedłożonych przez niego dokumentów organ administracji podjął wystarczające działania, zmierzające do zweryfikowania przesłanek koniecznych do ich potwierdzenia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości na prowadzenie przez skarżącego działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy, bądź doznanie represji wymienionych enumeratywnie w art. 3 ustawy. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, iż skarżący prowadził działalność o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do 4 czerwca 1989 r. łącznie przez co najmniej 12 miesięcy skarżący prowadził działalność w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, do których przynależność byłaby związana z odpowiedzialnością karną, na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (do wskazanego okresu nie wlicza się okresu od 31 sierpnia 1980 r. do 12 grudnia 1981 r. - art. 2 ust. 2 ustawy). Trzeba mieć na uwadze, że działalność o której mowa w art. 2 ustawy to nie jakikolwiek przejaw braku akceptacji dla zastanego stanu rzeczy, a ukierunkowana i zorganizowana działalność na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania praw człowieka w Polsce (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2012 r., IV SA/Wa 1702/20, z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1437/18) Wyjaśnić należy, że działalność w ramach struktur zakłada członkostwo w określonej grupie, czego w sprawie nie wykazano. Zebrany materiał dowodowy nie pozwala również na uznanie skarżącego za osobę represjonowaną, o której mowa w art. 3 ustawy. Z akt sprawy i przedstawionych przez skarżącego dowodów wynika, że w latach 80 - tych ubiegłego wieku skarżący był aktywnym działaczem NSZZ "Solidarność" RI pełniąc stanowisko zastępcy przewodniczącego Komitetu Gminnego w [...], był organizatorem akcji protestacyjnych. Z powodu działalności w ramach NSZZ "Solidarność" RI skarżący w okresie od [...] lutego 1982 r. do [...] września 1989 r. był objęty kwestionariuszem ewidencyjnym pod kryptonimem "S". Z materiału dowodowego pochodzącego z IPN wynika, że okresie tym wobec skarżącego Służby Bezpieczeństwa prowadziły regularną inwigilację. W dniu [...] grudnia 1982 r. w ramach akcji "K" SB przeprowadziło ze skarżącym rozmowę ostrzegawczą. Bezspornie, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdzić należy, że w stanie faktycznym sprawy nie wystąpiły okoliczności o których mowa w art. 3 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy. Rozważyć należało natomiast spełnienie przesłanki wymienionej w art. 3 pkt 3 lit b ustawy. Wskazać na wstępie trzeba, że w świetle normy art. 3 pkt 3 lit. b ustawy rozpoznając wniosek o przyznanie statusu osoby represjonowanej należy wziąć pod uwagę dwa elementy, które muszą wystąpić łącznie, tj. udział danej osoby w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce oraz skutki takiej aktywności w postaci inwigilacji przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęcie wobec tej osoby bezprawnego działania polegającego na popełnieniu przestępstwa na jej szkodę lub wykroczenia. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że udział w wystąpieniu wolnościowym nie jest wprawdzie pojęciem zdefiniowanym, jednakże musi być formą świadomego uczestnictwa, w przedsięwzięciu zorganizowanym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka, a ponadto, pojęcie "wystąpienie" oznacza w języku polskim "publiczne zabranie głosu" i "zorganizowane działanie podjęte przeciwko czemuś". Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem, że wystąpienie musi co do zasady wiązać się z zewnętrzną manifestacją sprzeciwu przeciwko jakiemuś zjawisku lub działaniu osób, albowiem nie jest niczym innym, jak "publicznym okazywaniem uczuć, postawy wobec czegoś lub kogoś przez jednostkę lub grupę, pokazaniem swoich poglądów i opinii na ważne sprawy polityczne i społeczne.". Nie można zatem pojęcia: "wystąpienie wolnościowe" interpretować w sposób rozszerzający i przyjmować, że każde zachowanie, wskazujące na brak akceptacji działań podejmowanych przez ówczesne władze i wyrażające niezadowolenie z braku poszanowania praw politycznych człowieka może być potraktowane jako indywidualne wystąpienie o charakterze wolnościowym w rozumieniu ustawy (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1039/18, z dnia 19 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 958/23, z dnia 17 września 202 4 r. sygn. akt III OSK 1236/24, z dnia 7 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 2407/22). W wyroku z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt III OSK 1368/21 NSA wyraził stanowisko, że za udział w wystąpieniu wolnościowym należy potraktować także podejmowanie działań o charakterze organizacyjnym, przygotowawczym, jednak w każdym wypadku czynności te powinny być ściśle związane z jakimś większym przedsięwzięciem, stanowiąc jego niezbędny etap/element. Z kolei w wyroku z dnia 26 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 3174/19 NSA wskazał, że nie można pojęcia "wystąpienie wolnościowe" interpretować w sposób rozszerzający i przyjmować, że każde zachowanie, wskazujące na brak akceptacji działań podejmowanych przez ówczesne władze i wyrażające niezadowolenie z braku poszanowania praw politycznych człowieka może być potraktowane jako indywidualne wystąpienie o charakterze wolnościowym w rozumieniu ustawy. Przyjęcie takiej interpretacji prowadziłoby bowiem do uznania, że tego rodzaju wystąpienia były udziałem większej części społeczeństwa polskiego niezadowolonej z panującego ustroju, braku demokracji i poszanowania praw i wolności obywatelskich. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko prezentowane w przywołanym powyżej orzecznictwie sądowym. Za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wyszczególnionymi w art. 3 ustawy z powodów politycznych, przy czym ustawa jednoznacznie, precyzyjnie i enumeratywnie określa jakiego rodzaju są to dolegliwości, nie pozostawiając w tym względzie miejsca na dowolną interpretację. Jak już wskazano na wstępie rozważań, żadne inne zdarzenia, okoliczności, czy też kłopoty nie mogą być uznane za działalność antykomunistyczną lub represję w rozumieniu ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej stanowiły dużą dolegliwość. W badanej sprawie bezspornie w okresie od [...] lutego 1982 r. do [...] września 989 r. skarżący podlegał regularnej inwigilacji aparatu bezpieczeństwa, jednakże jak wynika z akt sprawy, nie podjęto wobec niego bezprawnego działania polegającego na popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, tak jak wymaga tego art. 3 pkt 3 lit. b ustawy. Trzeba przy tym wyjaśnić, że fakt popełnienia przestępstwa lub wykroczenia winien być stwierdzony przez właściwy organ w wyniku przeprowadzenia odpowiedniej procedury prawnej, ocena czy doszło do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia nie może natomiast opierać się jedynie na subiektywnym stanowisku strony postępowania. Wprawdzie zdaniem skarżącego fakt prowadzenia wobec niego inwigilacji, która trwała prawie osiem lat i była uciążliwa zarówno dla niego jaki i jego rodziny, stanowi przestępstwo z art. 190a kk (uporczywe nękanie), jednakże w świetle art. 3 pkt 3 lit. b ustawy fakt popełnienia przestępstwa lub wykroczenia powinien być stwierdzony orzeczeniem odpowiedniego organu (sądu lub organu ścigania), co w okolicznościach sprawy nie nastąpiło, natomiast sama inwigilacja - w świetle art. 3 pkt 3 lit. b ustawy - nie jest wystarczająca do potwierdzenia statusu osoby represjonowanej. Analiza akt sprawy dowodzi, że w sprawie nie ziściły się również przesłanki wymienione w art. 3 pkt 3 c-f oraz pkt 4 ustawy. Odnośnie podnoszonych w toku postępowania okoliczności związanych z utrudnianiem skarżącemu rozwoju gospodarstwa rolnego, w tym zakupu ziemi oraz maszyn rolniczych wskazać należy, że okoliczności tych nie można uznać jako spełnienie przesłanki z art. 3 pkt 3 lit. c. Ustawa wymaga bowiem, aby osoba represjonowana brała ona udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, natomiast w badanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. W tym stanie sprawy należy stwierdzić, że wykładnia omawianych przepisów ustawy przeprowadzona przez organ na tle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego sprawy nie narusza prawa materialnego. W tym miejscu warto powołać się na stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 17 września 2024 r. sygn. akt III OSK 1236/24, które zdaniem Sądu, trafnie oddaje rozumienie i charakter przesłanek decydujących o przyznaniu statusu osoby represjonowanej. W wyroku tym Sąd podniósł, że powszechne rozumienie represji politycznych jest znacznie szersze niż przyjmowane przez ustawodawcę w art. 3 z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, który to przepis wymienia enumeratywnie okoliczności, jakie muszą zachodzić wobec osoby, by przyznać jej status represjonowanego. Poczucie osobistej krzywdy, doznanej traumy, cierpienia, utrudnień życiowych w tamtym czasie nie zostały uznane przez ustawodawcę za przesłankę umożliwiającą uzyskanie przedmiotowego statusu. Odmienna od oczekiwań skarżącego ocena przez organ administracji, a następnie Sąd pierwszej instancji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie: 1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i 2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. W badanej sprawie decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. znak [...] Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu stwierdził wobec J. O.Je brak przesłanek negatywnych, o których mowa w art. 4 ustawy, do przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej. Decyzja ta stanowi załącznik do wniosku skarżącego o przyznanie statusu działacza antykomunistycznego lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Stwierdzenie w drodze decyzji brak wystąpienie przesłanek negatywnych stanowiło podstawę przeprowadzenia dalszego postępowania w sprawie spełnienia przesłanek o których mowa w art. 2 i art. 3 ustawy (przesłanki pozytywne). Procedura przewiduje, że w sytuacji stwierdzenia, że osoba ubiegająca się przyznanie statusu: 1) była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i 2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa - organ w ogóle nie przystępuje do badania sprawy pod kątem spełnienia przesłanek art. 2 i art. 3 ustawy, lecz wydaje decyzję odmowną. Postępowanie objęte art. 4 i art. 5 ustawy ma za swój przedmiot w pierwszej kolejności ustalenie, czy dana osoba spełnia lub nie spełnia przesłanek wynikających z art. 4 pkt 1 i 2 ustawy. Dopiero ustalenie, że dana osoba nie podlega wyłączeniu spod przesłanek objętych ww. przepisem pozwala organowi na ustalanie, czy jest to osoba represjonowana z powodów politycznych w rozumieniu art. 3 ustawy lub czy jest działaczem opozycji antydemokratycznej w rozumieniu art. 2 tej ustawy(por. wyrok NSA z dnia 15 października 2024 r. sygn. III OSK 5091/21). Odnośnie opinii właściwej wojewódzkiej rady konsultacyjnej do spraw działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych (art. 5 ust. 6 ustawy) należy zwrócić uwagę, że jej zasięgnięcie przez organ prowadzący postępowanie nie jest obligatoryjne, lecz zależy od uznania organu. Oznacza to, że potrzeba zasięgnięcia takiej opinii poddana jest ocenie organu. Zdaniem Sądu wprawdzie w badanej sprawie organ nie zwrócił się o zaopiniowanie wniosku na podstawie art. 5 ust. 6 ustawy, jednak nie miało to wpływu na końcowy wynik postępowania. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, że są one nietrafne. Zaznaczyć należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art., 7 k.p.a. oraz zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie jest równoznaczny z nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania przez organ dowodów mających potwierdzić status korzystny dla strony. Na wnioskodawcy, zgodnie ze specyfiką sprawy prowadzonej na podstawie ustawy o działaczach opozycji, ciążą obowiązki wykazania faktów dla niego korzystnych. Z akt sprawy wynika, że organ z urzędu podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia okoliczności sprawy, które nie potwierdziłyby spełnienie przesłanek dotyczących wnioskowanego statusu. Należy zatem uznać, że organ prawidłowo ocenił, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności uzasadniające potwierdzenie skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, zostały udowodnione. Organ opierał się przy tym zarówno na dowodach dostarczonych przez skarżącego, jak również pozyskanych we własnym zakresie i wyprowadził z nich wnioski, które w sposób racjonalny uzasadnił w wydanej decyzji. Podnieść w tym miejscu należy, że mając na uwadze treść preambuły do ustawy, zasadne jest stanowisko, iż status działacza antykomunistycznego lub osoby represjonowanej przyznawany jest w uznaniu szczególnych zasług. Jednocześnie ustawa precyzyjnie i jednoznacznie określa warunki od których uzależnia przyznanie w.w. statusu. W obowiązującym stanie prawnym działalność zasługująca na uznanie może nie spełniać kryteriów wymaganych do przyznania statusu działacza antykomunistycznego lub osoby represjonowanej. Na koniec wypada wyjaśnić, że procedura przed sądem administracyjnym nie przewiduje możliwości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków. Dzieje się tak dlatego, że sąd administracyjny co do zasady nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz kontroluje prawidłowość ustaleń dokonanych przez organ administracyjny w toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym do sądu aktem. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach sąd może przeprowadzić uzupełniająco dowód z dokumentu (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.