II SA/Go 278/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ośrodka Działań Ekologicznych "Ź." w Ł. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skarg Koła Łowieckiego "W." z siedzibą w Z., Koła Łowieckiego "D." z siedzibą w W. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Go 710/16 wydanego w sprawie ze skarg K. K., Z. K., I. S. i D. S. na uchwałę Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia [...] r. nr [...] w sprawie podziału województwa lubuskiego na obwody łowieckie postanawia oddalić wniosek. W dniu [...] lutego 2008 r. Sejmik Województwa powołując się na art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 z późn. zm.) oraz art. 27 ustawy z dnia 13 października 1995 r. prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 z późn. zm.) wydał uchwałę Nr XIX/168/2008 w sprawie podziału Województwa na obwody łowieckie. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r. (sygn. akt II SA/Go 710/16) wydanym po rozpatrzeniu skarg K.K., Z.K., I.S. i D.S. na ww. uchwałę Sejmiku Województwa z dnia [...] lutego 2008 r. nr XIX/168/2008 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej obwodów łowieckich [...], określonych w załączniku do tej uchwały. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 19 stycznia 2017r. Wskazane powyżej skargi zostały wniesione na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa. W dniu 13 kwietnia 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga Koła Łowieckiego [...] (II SA/Go 278/17), a w dniu 7 czerwca 2017r. Koła Łowieckiego [...] (II SA/Go 448/17) o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Go 710/16. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2017r. (II SA/Go 448/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. połączył sprawy z ww. skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Sprawy są prowadzone pod sygn. akt II SA/Go 278/17. W dniu rozprawy sądowej, tj. 26 lipca 2017r. wpłynęło pismo stowarzyszenia - Ośrodka [...], który powołując się na art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm.) – "p.p.s.a." wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt II SA/Go 278/17 w charakterze uczestnika. Stowarzyszenie, reprezentowane przez r. pr. A.K., wniosło o oddalenie wniosków Kół Łowieckich o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Go 710/16. Uzasadniając swój wniosek Ośrodek [...] podał, że postępowanie przed Sądem dotyczy sprawy związanej ze zniesieniem obwodów łowieckich, a więc z kwestiami prawidłowej gospodarki łowieckiej uwzględniającej ochronę środowiska naturalnego, należy uznać, że niniejsze postępowanie dotyczy zakresu statutowej działalności wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W niniejszej sprawie Ośrodek [...] zgłosił swój udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skarg Koła Łowieckiego [...], Koła Łowieckiego [...] o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Go 710/16 wydanego w sprawie ze skarg K.K., Z.K., I.S. i D.S. na uchwałę Sejmiku Województwa z dnia [...] lutego 2008 r. nr XIX/168/2008 w sprawie podziału województwa na obwody łowieckie. Zgłoszenie zamiaru uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony stanowi wyłącznie spełnienie wymogu formalnego, w przedmiocie złożenia wniosku na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. i nie przesądza o automatycznym uznaniu wnioskodawcy za uczestnika postępowania. Wniosek poddany jest bowiem ocenie Sądu. W myśl art. 32 p.p.s.a, w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zgodnie jednak z art. 33 § 1 p.p.s.a., osoba która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jest uczestnikiem postępowania sądowego, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika postępowania sądowego może natomiast zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Z przepisów art. 33 p.p.s.a. niewątpliwie wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, poza skarżącym i organem administracji, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, mogą brać udział także inne podmioty, które stosownie do treści art. 12 p.p.s.a są uczestnikami tego postępowania na prawach strony. Ustawodawca podzielił tych uczestników na dwie grupy, tj. takich, którym na podstawie art. 33 § 1 p.p.s.a. udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje z mocy prawa z chwilą wszczęcia takiego postępowania, a więc ma charakter obligatoryjny oraz tych, którym na zasadzie art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być dopiero przyznany przez Sąd na ich wniosek, czyli mający charakter fakultatywny. Jednakże w świetle art. 33 p.p.s.a. zauważyć trzeba, że charakter udziału w postępowaniu sądowym zależy od tego, czy dany podmiot brał udział w postępowaniu administracyjnym, czy też nie. Niezależnie jednak od charakteru udziału, poza przypadkiem dotyczącym organizacji społecznej, uznanie za uczestnika postępowania związane jest z posiadaniem interesu prawnego w rozpoznaniu sprawy przez sąd. W myśl art. 25 § 4 p.p.s.a. zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Z kolei art. 9 p.p.s.a. stanowi, że organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. Jak zatem wynika z art. 33 § 2 p.p.s.a. dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnika na prawach strony wymaga łącznego spełnienia następujących przesłanek: – sprawa sądowoadministracyjna musi dotyczyć interesu prawnego innych osób, – sprawa sądowoadministracyjna musi mieścić się w zakresie statutowej działalności organizacji społecznej, – przedmiotem sprawy muszą być akty podjęte w toku postępowania administracyjnego, regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i przepisami Ordynacji podatkowej. W niniejszym przypadku nie jest spełniona trzecia z wymienionych wyżej przesłanek. Podkreślić trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym można dostrzec pewną rozbieżność co do rozumienia pojęcia "postępowania administracyjnego" użytego w art. 33 § 2 p.p.s.a., czy rozumieć je wyłącznie jako administracyjne postępowanie jurysdykcyjne uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego czy szerzej jako każde postępowanie w ramach którego wydany został zaskarżony akt (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach: II OZ 353/16, II OZ 366/16, II OZ 329/16, II OZ 457/13 dostępne na http://orzeczenia.gov.pl). Zdaniem Sądu, niezależnie od sposobu rozumienia "postępowania administracyjnego" użytego w art. 33 § 2 p.p.s.a. przepisu tego nie można stosować w sprawach ze skarg wnoszonych na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa – dalej jako "u.s.w." (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 486 ze zm.) - odpowiednio art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2016r., poz. 446 ze zm.). W tej sytuacji należy rozważyć, czy ww. przepis art. 90 ust. 1 u.s.w. stanowi podstawę do dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym wywołanym skargą na akt prawa miejscowego w sprawie z zakresu administracji publicznej innego podmiotu niż wnoszący skargę na akt prawa miejscowego, skoro nie jest nią – z przyczyn opisanych powyżej – art. 33 § 2 p.p.s.a. Art. 90 ust. 1 u.s.g., jako przepis szczególny w stosunku do art. 50 § 1 P.p.s.a., przyznaje legitymację do zaskarżenia uchwały wyłącznie temu czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone zaskarżonym aktem prawa miejscowego. Nie można tracić z pola widzenia faktu, iż przedmiotowa sprawa dotyczy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie, w której zaskarżono uchwałę, będącą aktem prawa miejscowego, dotyczącą sprawy z zakresu administracji publicznej, ponieważ według art. 9 i art. 89 u.s.w. na podstawie tej ustawy oraz na podstawie upoważnień udzielonych w innych ustawach i w ich granicach sejmik województwa stanowi akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze województwa lub jego części. Procedura ta nie służy załatwieniu indywidualnej sprawy administracyjnej. W ocenie Sądu przepis art. 33 § 2 P.p.s.a. nie ma zastosowania w sytuacji, gdy przed wniesieniem skargi organ nie załatwiał indywidualnej sprawy administracyjnej, lecz uchwalał akt prawa miejscowego. Oczywiście ustalając obwody łowieckie sejmik województwa niewątpliwie nakładał obowiązek znoszenia po stronie właścicieli nieruchomości objętych danym obwodem działań polegających na prowadzeniu gospodarki łowieckiej przez dzierżawców lub zarządców czy obowiązek znoszenia wykonywania polowania przez uprawnione podmioty. Zaskarżona uchwała została podjęta w trybie przewidzianym dla stanowienia prawa, a nie wskutek przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Ten pogląd Sądu znajduje potwierdzenie w obowiązującym orzecznictwie sądowym (por. w postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 353/16; WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1415/15, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). I tak, NSA stwierdził, że: "należy uznać, iż art. 33 § 2 p.p.s.a. nie może być stosowany w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy rozpoznawaniu spraw sądowoadministracyjnych z innego rodzaju skarg, poza skargami na decyzje administracyjne i postanowienia podejmowane w postępowaniu administracyjnym", wskazując w uzasadnieniu, że "Poszerzenie przyjętego układu podmiotowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym przez przyznanie prawa do udziału w tym postępowaniu innym podmiotom niż skarżący i organ administracji publicznej prowadzi do ingerencji w prawa podmiotowe stron danego postępowania, dlatego jakakolwiek rozszerzająca wykładnia wskazanego przepisu jest niedopuszczalna.". Podzielając zaprezentowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało uznać, że nie jest możliwe dopuszczenie Ośrodka [...] do udziału w niniejszym postępowaniu. W niniejszej sprawie Sąd nie bada w ogóle interesu prawnego Ośrodka, a przyczyną odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu jest brak możliwości takiego dopuszczenia w postępowaniu sądowym dotyczącym kontroli aktu innego niż akty administracyjne wydane w toku postępowania administracyjnego sensu stricte. W takim stanie rzeczy, na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.