II SA/Go 280/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-05-14
Skład orzekający: Sławomir Pauter, Marek Szumilas, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu, czy też tylko jeden dodatek na wszystkie dzieci?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje w stałej wysokości 400 zł miesięcznie, niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Kryterium liczby dzieci ma znaczenie jedynie dla ustalenia okresu, przez jaki dodatek przysługuje (36 miesięcy w przypadku porodu mnogiego). Interpretacja ta wynika z wykładni gramatycznej i historycznej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, które nie przewidują przyznawania dodatku na każde dziecko z porodu mnogiego.Stan faktyczny
B.B. złożyła wniosek o przyznanie zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłków rodzinnych po urodzeniu czworga dzieci. Organ I instancji przyznał zasiłki i dodatki, jednak przyznał tylko jeden dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego, mimo że skarżąca domagała się dodatku na każde dziecko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że dodatek przysługuje w jednej kwocie niezależnie od liczby dzieci z porodu mnogiego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym Konstytucji RP i Konwencji o Prawach Dzieci.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłków rodzinnych oraz dodatków do zasiłków rodzinnych oddala skargę.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].02.2014 r., którą to decyzją po rozpoznaniu odwołania B.B. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Zastępcę Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej z dnia [...].12.2013 roku w przedmiocie przyznania zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłków rodzinnych, w oparciu o art. 1 i art, 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013r. poz. 267), oraz art. 4 ust. 1 i ust, 2, art. 5 ust 1 i ust. 2, art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r, o świadczeniach rodzinnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 roku, poz. 1456) utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne.
W dniu 11 października 2013 roku B.B. złożyła w Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. W złożonym wniosku podała, że w dniu [...] października 2012 roku urodziła czworo dzieci: A., T., A. i M.. Wraz z wnioskiem złożyła zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów jakie osiągnęła w 20122 roku a które wyniósł 21370,74 zł, oraz o wysokości dochodów za ten sam rok męża, które wyniosły 17894,00 złote. Nadto podała, że otrzymała w 2012 roku na piąte dziecko w wieku 7 lat alimenty w wysokości 450,00 złotych (450 złotych miesięcznie). Nadto w dniu 16 października 2013 roku na żądanie organu przedłożyła zaświadczenie z zakładu pracy potwierdzające udzielenie urlopu wychowawczego w okresie od [...] października 2013 roku do [...] października 2016 roku oraz informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w 2012 roku- PIT 11. W dniu 8 listopada 2013 roku wnioskodawczyni przedłożyła informację o wypłaconym stypendium, o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych – PIT 8C, a w dniu 11 grudnia oświadczenie w przedmiocie przebywania za granicą w celach zarobkowych.
Decyzją z dnia [...].12.2013r. nr [...] Zastępca Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, przyznał Pani B.B.:
1. zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat, przyznany na A.B., w kwocie
77.0 zł miesięcznie, na okres od 2013.11. [...] do 2014.10. [...],
2. zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat, przyznany na T.B., w kwocie
77.0 zł miesięcznie, na okres od 2013.11. [...] do 2014.10. [...],
3. zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat, przyznany na A.B., w kwocie
77.0 zł miesięcznie, na okres od 2013.11. [...] do 2014.10. [...],
4. zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat, przyznany na M.B., w kwocie
77,0 zł miesięcznie, na okres od 2013.11. [...] do 2014.10. [...],
5. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad dzieckiem niepełnosprawnym przyznany na A.B., T.B., A.B., M.B., w kwocie 400,00 zł miesięcznie , na okres od 2013.11. [...] do 2014.10. [...],
6. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego do 5 roku życia, przyznany na A.B., w kwocie 60,00 zł miesięcznie, na okres od 2013.11. [...] do 2014.10. [...],
7. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego do 5 roku życia, przyznany na T.B., w kwocie 60,00 zł miesięcznie, na okres od 2013.11. [...] do 2014.10. [...],
8. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego do 5 roku życia, przyznany na A.B., w kwocie 60,00 zł miesięcznie, na okres od 2013.11. [...] do 2014.10. [...],
9. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka
niepełnosprawnego do 5 roku życia, przyznany na M.B., w kwocie 60,00 zł miesięcznie, na okres od 2013.11. [...] do 2014.10. [...],
10. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie
wielodzietnej , przyznany na T.B., w kwocie 80,00 zł miesięcznie, na okres od 2013.11. [...] do 2014.10. [...],
11. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, przyznany na M.B., w kwocie 80,00 zł miesięcznie, na okres od 2013.11. [...] do 2014.10. [...],
Na podstawie art. 107 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego organ I instancji odstąpił od uzasadnienia decyzji uznając, że uwzględnia ona w całości żądanie strony.
Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołała się B.B. uznając, że w związku z tym, iż przy jednym porodzie urodziła czwórkę dzieci i obecnie sprawuje nad nimi opiekę to dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego powinien przysługiwać po 400 zł na każde dziecko, a otrzymała tylko jeden taki dodatek. Krzywdzącym jest fakt, iż wychowując czwórkę dzieci otrzymuje dodatek do zasiłku rodzinnego w kwocie takiej, jaka przysługuje na jedno dziecko. Powyższy dodatek przyznany na każde dziecko będzie spełniał swoją funkcję, jaką jest zaspokojenie częściowe potrzeb finansowych w stosunku do każdego dziecka. W przypadku rodziny skarżącej, gdzie każde dziecko wymaga regularnej rehabilitacji, leków, ciągłych wizyt w poradniach specjalistycznych, nie mówiąc już o środkach do codziennej pielęgnacji, miesięczne wydatki są czterokrotnie wyższe. Skarżąca kwestionuje ponadto termin płatności dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki na dzieckiem w trakcie trwania urlopu wychowawczego, gdyż urlop wychowawczy rozpoczęła [...].10.2013r. i powinna za ten miesiąc otrzymać dodatek do zasiłku rodzinnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo od zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego przysługuje:
1. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka,
2. opiekunowi faktycznemu dziecka,
3. osobie uczącej się.
Art. 5 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust, 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539,00 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 623,00 zł.
Natomiast art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu:
- urodzenia dziecka,
- opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
- samotnego wychowywania dziecka
- wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej
- kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego,
- rozpoczęcia roku szkolnego,
- podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.
Z załączonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, iż Pani B.B. spełniła ustawowe kryteria do przyznania wnioskowanego zasiłku rodzinnego na dzieci: A., T., A. i M., a także do przyznania wnioskowanych dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Kwestią sporną, jak stwierdził organ, w rozpatrywanej sprawie było czy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje na każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Warunki nabycia prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w trakcie korzystania z urlopu wychowawczego wynikają z art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:
1. 24 miesięcy kalendarzowych,
2. 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu,
3. 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu
niepełnosprawności.
Dodatek przysługuje w wysokości 400,00 zł miesięcznie. Dodatek przysługujący za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 dodatku miesięcznego za każdy dzień. Kwotę dodatku przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.
Z treści art. 10 ust 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zdaniem organu wprost wynika, że niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu, wysokość dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego została ustalona na jednym poziomie, tj. w kwocie 400,00 zł. Prawo do kilku dodatków przysługujących na każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu – tak jak twierdzi skarżąca w odwołaniu- musiałoby być wyraźnie przewidziane w ustawie. Gdyby zamiarem ustawodawcy było przyznanie prawa do dodatku w okresie korzystania z urlopu wychowawczego z tytułu opieki nad wszystkimi dziećmi urodzonymi podczas jednego porodu, to dały temu wyraz posługując się zwrotami normatywnymi opisującymi zasady ustalania ilości i wysokości innych dodatków do zasiłku rodzinnego. Kryterium liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu ma natomiast znaczenie przy ustalaniu okresu przysługiwania tego dodatku, który wynosi 36 miesięcy. Powyższe oznacza, że ustawodawca uznał, że w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu forma szczególnego wsparcia władzy publicznej nad rodziną przybiera postać istotnego wydłużenia czasu pobierania rozważanego dodatku, a nie zwielokrotnienie jego wysokości. Dotyczy to także sytuacji sprawowania opieki nad dzieckiem lub dziećmi legitymującymi się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wsparcie władzy polega na wydłużeniu okresu pobierania dodatku do 72 miesięcy kalendarzowych, przy czym dodatek wynosi 400,00 zł, niezależnie od liczby niepełnosprawnych dzieci poddanych pieczy rodziców. Zajmując powyższe stanowisko organ dodatkowo powołał się na stanowisko jakie zajął w podobnej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2013 roku w sprawie sygn. akt I OSK 2692/12.
Skargę na powyższą decyzję złożyła B.B. wnosząc o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na każde dziecka z osobna – A.B., A.B., T.B. i M.B. po 400 złotych. Odnośnie zaskarżonej decyzji podniosła zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, tj.:
- art. 8 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że urodzenie więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu uprawnia wyłącznie do jednego dodatku wychowawczego w wysokości 400 złotych na wszystkie dzieci, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów winna prowadzić do uznania, że każde dziecko, niezależnie od tego czy pochodzi z ciąży pojedynczej czy mnogiej, ma prawo do otrzymania dodatku w wysokości 400 złotych,
- art. 71 ust. 1 i 2, art.. 2, art.. 18 i art. 32 w związku z art. 8 Konstytucji Rp przez brak zastosowania tych przepisów przy dokonywaniu wykładni treści ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyznanie wyłącznie jednego dodatku czwórce małoletnich dzieci, co powoduje naruszenie podstawowych zasad równości funkcji opiekuńczej państwa i sprawiedliwości społecznej,
- art. 3 ust. 1 Konwencji o Prawach Dzieci przez brak jego zastosowania, co także doprowadziło do niewłaściwej interpretacji przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych,
- art. 6 k.p.a. poprzez podjęcie decyzji i uzasadnienie jej wbrew przepisom prawa,
- sprzeczność dokonanych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że matki dzieci z ciąży mnogiej mają uprzywilejowaną pozycję względem innych matek, gdyż otrzymują na dwoje dzieci przez okres 36 miesięcy kwotę dodatku w wysokości 400 złotych a matki dzieci pochodzących z ciąży pojedynczej otrzymują świadczenia i dodatki w sumie przez 48 miesięcy w kwocie po 400 złotych na każde z dzieci.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że kryterium liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu ma jedynie znaczenie przy ustalaniu okresu przez jaki przysługuje sporny dodatek. Dotyczy to również sytuacji sprawowania opieki nad dzieckiem lub dziećmi legitymującymi się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wsparcie dla takich rodzin polega jedynie na wydłużeniu okresu pobierania dodatku do zasiłku rodzinnego o którym mowa w art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a nie przyznaniu tego dodatku oddzielnie na każde z dzieci.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -
Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie sąd skargę oddala co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych ( tj. Dz.U. z 2013r.,poz. 1456), który reguluje zasady przyznawania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu dodatek ten przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3)72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dodatek przysługuje w wysokości 400,00 zł miesięcznie (ust. 2). Dodatek przysługujący za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 dodatku miesięcznego za każdy dzień. Kwotę dodatku przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę (ust. 3). W przypadku równoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez oboje rodziców lub opiekunów prawnych dziecka przysługuje jeden dodatek.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku porodu mnogiego obejmującego więcej niż jedno dziecko, rodzicom przysługuje jeden dodatek z tytułu opieki nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego czy też przysługuje on na każde z narodzonych dzieci.
Zdaniem składu orzekającego w analizowanej sprawie matce lub ojcu przysługuje jeden dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Na rzecz powyższego przemawia wykładania gramatyczna i historyczna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo skonstatowało, że interpretacja art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala wprost na przyjęcie, że niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu, stanu ich zdrowia, okresu pobierania zasiłku, wysokość rozważanego dodatku została ukształtowana na jednolitym poziomie wynoszącym 400 złotych miesięcznie. Wskazany kierunek wykładni umacnia porównanie analizowanego unormowania z innymi przepisami ustawy regulującymi zasady i przesłanki ustalania wysokości pozostałych dodatków do zasiłków rodzinnych. Ustawodawca wyraźnie stanowi, że przypadku dodatku z tytułu urodzenia dziecka, jeżeli podczas jednego porodu urodziło się więcej niż jedno dziecko, dodatek ( w wysokości 1000 złotych) przysługuje na każde dziecko ( art. 9 ust. 4). Dodatek z tytułu samotnego wychowania dziecka przysługuje w wysokości 170 złotych miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340 złotych na wszystkie dzieci ( art. 12a ust. 3). Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje w wysokości 80 złotych miesięcznie na trzecie i następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego ( art. 12a ust. 2). Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje miesięcznie w wysokości 60 złotych na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia, 80 złotych miesięcznie na dziecko powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia ( art. 13 ust. 2). Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje raz w roku w wysokości 100 złotych na dziecko ( art. 14 ust. 2).
Nie ulega wątpliwości, że ustawa ustanawia ogólną zasadę prawa osób uprawnionych do otrzymania świadczeń rodzinnych, w tym zasiłków rodzinnych oraz dodatków do zasiłków rodzinnych. Konstrukcja art. 8 ustawy oznacza, że objęte nim dodatki nie są świadczeniami samodzielnymi, lecz są wypłacane łącznie z zasiłkiem rodzinnym, ale na zasadach i warunkach oraz w wysokości przewidzianych w unormowaniach regulujących instytucję, poszczególnych, konkretnych dodatków. Są to normy o charakterze przepisów szczególnych, które mają pierwszeństwo stosowania w stosunku do zasad ogólnych ustawy. Oznacza to, że gdyby zamiarem ustawodawcy było przyznanie prawa do dodatku – w okresie korzystania z urlopu wychowawczego z tytułu opieki nad wszystkimi dziećmi urodzonymi podczas jednego porodu- to dałby temu wyraz posługując się zwrotami normatywnymi opisującymi zasady ustalania ilości i wysokości innych dodatków do zasiłku rodzinnego. Prawo do kilku dodatków, przysługujących na każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu musiałoby być wyraźnie przewidziane w ustawie. Ustalając ten dodatek w jednej sztywnej kwocie 400 złotych, uniezależniono jego wysokość od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Kryterium liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu ma natomiast znaczenie przy ustalaniu okresu przysługiwania tego dodatku, który wynosi 36 miesięcy kalendarzowych. Oznacza to, że ustawodawca uznał, że w wypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu formą szczególną wsparcia władzy publicznej nad taką rodziną przybiera postać istotnego wydłużenia czasu pobierania rozważanego dodatku, a nie zwielokrotnienia jego wysokości. Dotyczy to także przypadku sprawowania opieki nad dzieckiem lub dziećmi legitymującymi się orzeczeniem o niepełnosprawności. W przypadku dzieci legitymujących się orzeczeniem o niepełnosprawności. Wsparcie władzy polega na wydłużeniu okresu pobierania dodatku do 72 miesięcy kalendarzowych, przy czym dodatek wynosi 400 złotych, niezależnie od liczby niepełnosprawnych dzieci poddanych pieczy rodziców.
Przedstawioną interpretację wzmacnia zdaniem Sądu wykładnia historyczna. Analizowany przepis art. 10 ustawy o świadczenia rodzinnych treściowo i koncepcyjnie nawiązuje wprost do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1981 roku w sprawie urlopów wychowawczych ( Dz. U. z 1990 roku. Nr 76, poz. 454 ze zm.) i z dnia28 maja 1996 roku w sprawie urlopów i zasiłków wychowawczych (Dz.U z 1996 roku, nr 63, poz. 277 ze zm.). Stanowiły one, że zasiłek wychowawczy (zastąpiony obecnie dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługiwał; 1) nie dłużej niż przez okres 24 miesiecy kalendarzowych, 2) nie dłużej niż przez okres 34 miesięcy kalendarzowych, jeżeli pracownica sprawowała opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym przy jednym porodzie, 3) nie dłużej niż przez okres 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli pracownica sprawuje opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Na tle powyższego brzmienia normatywnego poza sporem było, że w razie sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym przy jednym porodzie osobie wypłacano tylko jeden zasiłek wychowawczy, przez okres do 36 miesięcy. Potwierdzał to art. 30a ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 roku o zasiłkach rodzinnych pielęgnacyjnych i wychowawczych ( Dz. U. z 1998 roku, nr 102, poz. 651 ze zm.), który stanowił, że uprawnionemu wypłaca się tylko jeden zasiłek wychowawczy.
Powyższe względy wynikające z wykładni gramatycznej i historycznej wskazują, że u podstaw obecnych oraz poprzedzających je unormowań w sprawie świadczeń ( zasiłków, następnie dodatków wychowawczych) leżała podobna koncepcja regulacyjna, co wzmacnia przyjęty kierunek interpretacji rozwiązań obowiązujących.
Skarżąca podważając powyższą interpretację powołuje się na wykładnię celowościową.
Należy zauważyć, że wybór metody wykładni przepisów nie należy do sfery swobodnego uznania podmiotu dokonującego wykładni. Zgodnie z panującym poglądem nauki teorii prawa, jako podstawę przyjmuje się kategorię językowych dyrektyw interpretacyjnych. Dopiero w razie wątpliwości co do możliwych znaczeń tekstu prawnego należy odwołać się do innych dyrektyw np. funkcjonalnych. Wykładnia funkcjonalna polega na wyborze tego spośród możliwych na gruncie wykładni językowej wariantów normy, które ma najsilniejsze uzasadnienie aksjologiczne, w przypadku, gdy wyniki wykładni językowej nie prowadzą do jednoznacznych ustaleń. Inaczej mówiąc, nie jest dopuszczalne przełamanie językowo jednoznacznego sensu zwrotu prawnego. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2006 roku ( OSCP 2007r., nr 3-4, poz. 37) wskazano, że znaczenie językowe powinno wyznaczać granice wykładni. Wymagają tego względy pewności i bezpieczeństwa prawnego. W rozważanej sytuacji przypadek takiej wieloznaczności nie zachodzi. Przepis art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, na tle jej innych unormowań w sensie językowym nie budzi.
Podobny pogląd odnośnie interpretacji przepisu art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych został wyrażony miedzy innymi w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2012 roku sygn. akt III SA/Kr ( Lex nr 1235333), Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2013 roku sygn. akt IV SA/Wa 827/12 ( Lex 1352607), Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 maja 2013roku sygn. akt II SA/Go 346/13 oraz w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2012 roku sygn. akt I OSK 2179/11, z dnia 11 lipca 2013 roku sygn. akt I OSK 2692/12 , z dnia 23 maja 2012 roku sygn. akt I OSK 2179/11(orzeczenia dostępne w bazie orzecznictwa NSA).
Wskazane uregulowania stanowią realizację obowiązku Państwa, wyrażonego w art. 18 oraz art. 71 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , w myśl których Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władzy publicznej , której zakres określa ustawa. Należy nadmienić, że ustawa o świadczeniach rodzinnych jest tylko jednym ze składników całego systemu przepisów regulujących wskazaną wyżej zasadę konstytucyjną. Poza nią, zasadę tę wypełniają konkretnymi rozwiązaniami prawnymi w zakresie dodatkowych uprawnień dla rodziny, w tym wielodzietnych przepisy prawa pracy, prawa podatkowego, prawa pomocy społecznej, itp. które należy traktować jako całość.
Jednocześnie Sąd wskazuje, iż zasady wypłaty świadczeń objętych decyzjami organów administracji publicznej orzekających w niniejszej sprawie, określają przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych ( art. 18 i nast.).
Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił argumentacji skargi jak i motywów przytaczanych w uzasadnieniach wyroków wojewódzkich sadów administracyjnych wskazanych przez skarżącą w uzasadnieniu skargi.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku tj. skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło