II SA/Go 292/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015r. W.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] marca 2015r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] grudnia 2014r. ustalającą skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 w łącznej wysokości 19.639,68 zł. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II-go Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 7 maja 2015r. wezwano W.S. do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od skargi w kwocie 590 zł - pod rygorem odrzucenia skargi. Pismo z wezwaniem do uiszczenia wpisu zostało wysłane na adres korespondencyjny podany przez skarżącego. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłka pocztowa nie została odebrana, w związku z czym - na podstawie art. 73 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - została przyjęta do akt sądowych ze skutkiem doręczenia w dniu 27 maja 2015r. Z uwagi na bezskuteczny upływ terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę W.S.. Powyższe postanowienie doręczone zostało skarżącemu dnia 26 czerwca 2015r. Pismem z dnia [...] czerwca 2015r. (data wpływu do Sądu: 2 lipiec 2015r.) skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – adw. D.S., wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, podnosząc, iż nie otrzymał żadnego awiza, a zaistniałą sytuację może tłumaczyć jedynie nierzetelnością doręczyciela. Z treści wniosku wynikało, że wiedzę o wystosowanym wezwaniu skarżący powziął dopiero wraz z doręczeniem mu dnia 26 czerwca 2015r. postanowienia Sądu o odrzuceniu jego skargi. Do wniosku dołączone zostało potwierdzenie uiszczenia dnia 30 czerwca 2015r. na rachunek Sądu wpisu sądowego od skargi w wysokości 590 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu tego terminu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 listopada 2011r. (sygn. akt II OZ 1123/11) zasadniczym celem przywrócenia terminu jest wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia, w sytuacji gdy do uchybienia tego doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę, zobligowaną do dokonania czynności procesowej w oznaczonym czasie. Podobny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w postanowieniu z 31 sierpnia 2011r. (sygn. akt II FZ 412/11) stwierdzając, że instytucja przywrócenia terminu służy pogodzeniu zasady sprawności postępowania (art. 7 p.p.s.a.), której służą m.in. wymogi proceduralne dotyczące terminów, z prawem do sądu. Z powyższego wynika zatem, że przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu intencją ustawodawcy było umożliwienie stronie obrony swoich praw przed sądem w sytuacji, gdy upływ tego terminu wywołał negatywne dla niej skutki, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Konieczną i zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu zobowiązanego do dokonania czynności sądowej. Przepisy art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowiąc o tej przesłance nie określają według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 października 2010r. (sygn. akt II FZ 534/10) ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który brak winy w uchybieniu terminu powinien oceniać z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W ocenie Sądu wspomniana wyżej pozytywna przesłanka umożliwiająca przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie nie wystąpiła. W swoim wniosku skarżący powołał się na nieprawidłowości w działaniu Poczty Polskiej, tj. na fakt, iż nie otrzymał awiza (zawiadomienia) informującego o możliwości odbioru przesyłki na poczcie. Zdaniem Sądu stwierdzenie o niepozostawieniu awizo w skrzynce może być uznane jedynie za przypuszczenie, gdyż poza oświadczeniem skarżącego nie ma żadnego dowodu, że przesyłka rzeczywiście nie była awizowana. Podkreślić w tym miejscu należy, że przywrócenie terminu tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia o braku awiza prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. Z kolei, z adnotacji znajdujących się na zwróconej Sądowi przesyłce wynika, że była ona dwukrotnie, prawidłowo awizowana. Po raz pierwszy awizowano ją w dniu 13 maja 2015r., o czym doręczyciel poinformował adresata przez pozostawienie awiza w oddawczej skrzynce pocztowej. Przyczynę jej niedoręczenia określono jako "nie zastano". W dniu 24 maja 2015r. przesyłkę awizowano powtórnie, a następnie odesłano nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Skoro zatem skarżący nie odebrał przesyłki należało uznać ją za doręczoną z upływem czternastego dnia, liczonego od daty pierwszego awizo, tj. z dniem 27 maja 2015r., jak o tym stanowi art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza bowiem domniemanie polegające na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, jednocześnie wyznaczając początek biegu terminu do podjęcia czynności sądowej. Zaznaczyć dalej trzeba, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżący podjął jakiekolwiek kroki zmierzające do obalenia powyższego domniemania. W szczególności brak jest informacji o wszczęciu (lub przynajmniej próbie wszczęcia) procedury reklamacyjnej związanej z wyjaśnieniem okoliczności niedoręczenia przesyłki. Skoro tego nie uczynił, to uznać należy, że stwierdzenie o niepozostawieniu awizo jest nieprzekonujące oraz przybiera jedynie formę polemiki, która nie została poparta jakimkolwiek dowodem podważającym fakt umieszczenia zawiadomienia o przesyłce w skrzynce oddawczej. W konsekwencji uznania, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Sąd na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.