II SA/Go 3/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.Ł. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt II SA/Go 3/20 oraz wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C.Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 9 września 2020 r., sygn. akt II SA/Go 3/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę C.Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu poprzedniego. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. C.Ł. złożyła m.in. wniosek o doręczenie sentencji wyroku lub wyroku z uzasadnieniem z dnia [...] września 2020 r., składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia, w przypadku oddalenia jej skargi. We wniosku skarżąca wskazała, że w dniu 2 lutego 2021 r. otrzymała zawiadomienie z PINB o przeprowadzeniu oględzin nieruchomości położonej w [...], w celu "potwierdzenia wykonania obowiązku określonego w decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2019 r. numer [...]". Zdaniem skarżącej, zgodnie z pouczeniem z dnia 3 sierpnia 2020 r. otrzymanym z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., "winna otrzymać albo sentencję wyroku lub w razie uwzględnienia skargi wyrok z uzasadnieniem. Tymczasem C.Ł. nie otrzymała żadnego z tych dokumentów". W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia [...] lutego 2021 r. o podanie i uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, skarżąca w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. podała, że o wyroku dowiedziała się dopiero z wezwania Sądu z dnia 12 lutego 2021 r. Wyjaśniła również, że "o tym, że może istnieć jakiś wyrok powzięłam podejrzenie po otrzymaniu pisma z PINB, że chce sprawdzić wykonanie decyzji, której wykonanie zostało wstrzymane – dlatego niezwłocznie złożyłam wniosek o doręczenie mi – po raz pierwszy wyroku a więc i przywrócenie mi terminu do złożenia wniosku o jego uzasadnienie". Podkreśliła również, że z uwagi na wiek oraz choroby nie może prowadzić samodzielnie sprawy. Skarżąca w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy na drodze sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić ponadto okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Do warunków przywrócenia terminu należą zatem dokonanie spóźnionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.), złożenie wniosku w terminie 7 dni od ustania przyczyny spóźnienia (art. 87 § 1 p.p.s.a.) oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 i art. 86 § 1 p.p.s.a.). Odnosząc się do merytorycznej oceny wniosku należy wyjaśnić, iż przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, CBOSA). Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08, CBOSA). Ani podeszły wiek, ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07, CBOSA). W okolicznościach sprawy takiego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wykazano. W ocenie Sądu powołanie się przez skarżącą w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. (również data nadania) na fakt, że o wydanym wyroku z dnia 9 września 2020 r. dowiedziała się najwcześniej 2 lutego 2021 r., gdy otrzymała pismo z PINB o planowanych w dniu [...] lutego 2021 r. oględzinach w spornym budynku, ewentualnie jak wskazuje w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. - dopiero z wezwania Sądu z dnia 12 lutego 2021 r. - nie może zostać uznane za wystarczające do potwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że przesyłka zawierająca zawiadomienie o mającej się odbyć w dniu 9 września 2020 r. rozprawie została prawidłowo doręczona C.Ł. w dniu 6 sierpnia 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 82). Jednocześnie skarżąca została prawidłowo pouczona o tym, że jej niestawiennictwo nie wstrzyma rozpoznania sprawy (pkt 1 pouczenia, k. 70) oraz o tym, że - w razie wydania wyroku oddalającego skargę - Sąd nie ma obowiązku doręczenia jej z urzędu sentencji wyroku (pkt 2 pouczenia, k. 70). Zaznaczyć również należy, że w przedmiotowym pouczeniu zawarto także informację o konieczności złożenia w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę (taki wyrok został wydany w niniejszej sprawie) wniosku o jego uzasadnienie - pkt 3 pouczenia, k. 70. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości fakt, że wskazane powyżej pouczenie jest jasne, zrozumiałe i nie wymaga żadnej interpretacji, a gdyby strona zastosowała się do niego, nie uchybiłaby terminowi. W razie jakichkolwiek wątpliwości, strona należycie dbająca o swoje interesy mogła zapoznać się z treścią przepisów zawartych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulujących m.in. termin wnoszenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Skarżąca nie wyjaśniła, dlaczego, wiedząc o przypadającym w dniu 9 września 2020 r. terminie rozprawy oraz związanych z jej wynikiem skutkach procesowych, nie tylko nie stawiła się w Sądzie, ale też nie podjęła, w terminie umożliwiającym jej złożenie ewentualnego wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, żadnej próby uzyskania informacji dotyczącej zapadłego orzeczenia. Dopiero po upływie około 5 miesięcy, gdy otrzymała zawiadomienie z PINB o planowanych oględzinach, zainteresowała się wynikiem zainicjowanej przez nią sprawy. Przy czym, brak możliwości działania przez profesjonalnego pełnomocnika, na który skarżąca się powołuje, nie może stanowić powodu przywrócenia terminu, z uwagi na to, że strona nie była przez ustawodawcę zobowiązana do działania przez profesjonalistę. W związku z faktem, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, a więc nie została spełniona przesłanka do przywrócenia terminu określona w art. 87 § 2 p.p.s.a., Sąd nie uwzględnił wniosku i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w pkt 1 sentencji. Odnosząc się natomiast do złożonego przez skarżącą wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. należy wskazać, że rozpoznanie tego wniosku uwarunkowane było momentem prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego przed Sądem I instancji wydaniem wyroku lub postanowienia powoduje, że sąd ten nie ma już uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej, a w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej kompetencja w tym zakresie przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, co jednak wymaga złożenia przez stronę odrębnego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt II GZ 325/18 i z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt I GZ 400/20, CBOSA). Wobec prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania, brak było podstaw do rozpoznania wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, albowiem przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne zakończyło się, a wyrok jest prawomocny od dnia 10 października 2020 r. W konsekwencji wniosek złożony po uprawomocnieniu się wyroku Sądu oddalającego skargę jest bezprzedmiotowy, a postępowanie w przedmiocie wniosku podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 2 postanowienia.