II SA/Go 301/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry postanawia: 1. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, 2. zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. D.K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] o wymierzeniu kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem na automacie [...] nr [...] w kwocie 12.000 zł. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.). W skardze zawarto wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt P 32/12, a wywołanego pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W ocenie skarżącego rozstrzygnięcie pytania prawnego jest niezwykle istotne z punktu widzenia przedmiotowej sprawy, gdzie Urząd Celny starał się najpierw o ukaranie skarżącego na podstawie Kodeksu karnoskarbowego, a następnie wymierzył mu karę pieniężną w trybie administracyjnym. Taki dualizm odpowiedzialności karnej i administracyjnej za ten sam czyn rodzi istotne wątpliwości natury konstytucyjnej. Jednocześnie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że natychmiastowe jej wykonanie rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody finansowej związanej z koniecznością poniesienia nałożonej kary pieniężnej. Nadto wniosek ten jest tym bardziej uzasadniony, że w przypadku zawieszenia przedmiotowe postępowanie może być długotrwałe i zakończyć się w trudnej do określenia przyszłości. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie zarządzenia Sędziego z dnia 28 maja 2015 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej, w terminie 5 dni od dnia otrzymania wezwania, do uzupełnienia wniosku poprzez szczegółowe wykazanie na podstawie stosownych dokumentów, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o okoliczności podane w skardze. Mimo prawidłowego doręczenia niniejszego wezwania i upływu zakreślonego terminu, pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił złożonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej jako "ppsa", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu skargi sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z wymienionego przepisu wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko na wniosek strony skarżącej, w którym uprawdopodobni ona istnienie przesłanek, wymienionych w art. 61 § 3 ppsa. Katalog przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd jest zatem uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, iż art. 61 § 3 ppsa zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Uprawdopodobnienie nie może jednak opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym pozwalającym zająć w sprawie stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która ze swych twierdzeń wywodzi określone skutki prawne (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J. Jodłowskiego, Warszawa 1989, str. 426). Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia), Sąd bierze pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, opubl. OSS 2005/3/72/72). Niemniej jednak, przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącego jest niewystarczająca, aby uznać, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim we wniosku nawet pobieżnie nie została opisana aktualna sytuacja finansowa skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą, a sam fakt ewentualnego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego nie może być uznany za przesłankę wystarczającą do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę w jej wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze fakt, że zaskarżoną decyzją wymierzono skarżącemu karę pieniężną, to z uwagi na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. oczywistym jest, że rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową skarżącego, tak by Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie kary pieniężnej (12.000 zł) przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego jednak nie sposób doszukać się w rozpatrywanym wniosku, choć został on sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika wykonującego zawód adwokata. Podkreślić przy tym należy, iż pełnomocnik nie przedłożył stosownej dokumentacji także na wezwanie Sądu z dnia 1 czerwca 2015 r. do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Trzeba zatem stwierdzić, że ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1099/14, LEX nr 1550923). Dodatkowo należy zauważyć, iż rodzaj obowiązku nałożony na skarżącego tj. nałożenie kary pieniężnej nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, których spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu stronie skarżącej kwoty pieniężnej orzeczonej w skarżonej decyzji. Mając na uwadze wskazane okoliczności, Sąd uznał, iż strona skarżąca nie wykazała, aby w sprawie istotnie zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odniesieniu natomiast do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 postanowienia, wskazać należy, iż w myśl przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Koniecznym warunkiem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na wskazanej podstawie jest sytuacja, gdy w postępowaniu wyłoniło się zagadnienie prawne (prejudykat) pozostające w związku przyczynowym z wynikiem rozpoznawanej sprawy i mające wpływ na jego treść, którego sąd nie jest w stanie rozstrzygnąć we własnym zakresie, jako że rozstrzyga o nim inny organ lub sąd. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Wskazać bowiem należy, że postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1979/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie kary pieniężnej przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy przepisy art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn kary pieniężnej i odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 lub wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007r., nr 111, poz. 765 ze zm.) są zgodne z art. 2, art. 30 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej?". Pytanie to zostało zarejestrowane w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 32/12. W ocenie Sądu pytającego, omawiana regulacja prawna jest niezgodna z zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa oraz z zasadą racjonalności działań ustawodawcy, wypływającymi w ustanowionej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego. W niniejszej sprawie skarga dotyczy wymierzenia osobie fizycznej kary pieniężnej z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, wobec czego odpowiedź przez Trybunał Konstytucyjny na sformułowane pytanie co do zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 89 ustawy o grach hazardowych będzie miało w sprawie zastosowanie i stanowiło podstawę prawną, co w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę ma istotne znaczenie dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Zasadne jest więc zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zadane w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1979/11. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 ppsa oraz art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.