II SA/Go 307/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-06-26
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zmieniająca wysokość renty strukturalnej, wydana na podstawie decyzji przyznającej rentę, może zostać uchylona i postępowanie w sprawie jej zmiany umorzone w trybie wznowienia postępowania, jeśli decyzja przyznająca rentę została następnie uchylona?Ratio decidendi
Tak, decyzja zmieniająca wysokość renty strukturalnej, wydana na podstawie decyzji przyznającej rentę, może zostać uchylona w trybie wznowienia postępowania, jeśli decyzja przyznająca rentę została następnie uchylona. Uchylenie decyzji przyznającej rentę strukturalną powoduje, że ustaje podstawa prawna do funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji zmieniającej jej wysokość, co czyni postępowanie w sprawie zmiany wysokości renty bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji zmieniającej wysokość renty strukturalnej za rok 2009 i umorzenia postępowania w tej sprawie. T.B. pierwotnie przyznano rentę strukturalną, a następnie zmieniano jej wysokość. Po prawomocnym stwierdzeniu ustania ubezpieczenia społecznego rolników z powodu prowadzenia działalności gospodarczej, decyzja przyznająca rentę została uchylona, a stronie odmówiono jej przyznania. Następnie, w wyniku wznowienia postępowania, uchylono decyzję zmieniającą wysokość renty za rok 2009 i umorzono postępowanie w tej sprawie, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a., w tym błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. oraz nierozstrzygnięcie sprawy co do istoty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi T.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie zmiany wysokości renty strukturalnej za rok 2009 oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał T.B. rentę strukturalną na okres od miesiąca czerwca 2006r. do maja 2016r. W kolejnych latach organ ten zmieniał wysokość przyznanej T.B. renty, m.in. na podstawie wydanej w oparciu o dyspozycję § 17 ust. 1 w zw. z § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2009r., na mocy której wysokość renty strukturalnej - po jej podwyższeniu o kwotę 100,91 zł - wynosiła 1.755,26 zł.
W lutym 2010r. organ ten powziął wiedzę o wydaniu w dniu [...] stycznia 2010r. przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzji nr [...] stwierdzającej ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia emerytalno-rentowego, wypadkowego oraz chorobowego dla T.B. od dnia [...] stycznia 2005r. Powodem wydania tego rozstrzygnięcia było rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez stronę z dniem [...] października 2004r. i niepowiadomienie o tym fakcie KRUS, poprzez złożenie w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania tej działalności lub współpracy przy tej działalności oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego poinformowała Agencję, że decyzja z dnia [...] stycznia 2010r. stała się prawomocna. Następnie, w czerwcu 2010r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji uzyskał z Urzędu Miejskiego informację, że T.B. rozpoczął działalność gospodarczą z dniem [...] października 2004r. oraz że do dnia sporządzenia informacji nie zgłoszono wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu renty strukturalnej.
W rezultacie przeprowadzenia wznowionego postępowania organ ten wydał w dniu [...] października 2010r. decyzję nr [...] uchylającą decyzję z dnia [...] lipca 2006r. o przyznaniu renty strukturalnej oraz odmówił T.B. jej przyznania. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] lutego 2011r. rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymał w mocy. Po rozpatrzeniu wniesionej na decyzję organu odwoławczego skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 31 maja 2011r. (sygn. akt I SA/Go 336/11) skargę tę oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013r. (sygn. akt II GSK 1937/11) oddalił również skargę kasacyjną T.B. od wyroku tutejszego Sądu z dnia 31 maja 2011r. (sygn. akt I SA/Go 336/11).
Dnia [...] kwietnia 2013r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowieniem nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zmiany wysokości renty strukturalnej w roku 2009, powołując się na okoliczność uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2006r. i orzeczenia o odmowie przyznania T.B. renty strukturalnej.
W konsekwencji przeprowadzonego postępowania wznowieniowego organ ten decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013r., powołując się na dyspozycję art. 104, art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2009r. oraz umorzył postępowanie w sprawie zmiany wysokości renty strukturalnej za rok 2009.
Organ wyjaśnił, iż bezpośrednią przyczyną trybu wznowienia postępowania w ww. sprawie było wyeliminowanie z obrotu prawnego - poprzez uchylenie - decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. Wskazał, że zmieniająca wysokość renty strukturalnej decyzja nr [...] z dnia [...] marca 2009r. została wydana na podstawie i w oparciu o decyzję z dnia [...] lipca 2006r. wchodzącą, zdaniem organu, w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej wydania decyzji zmieniającej. Skoro decyzja przyznająca rentę strukturalną została uchylona, a stronie odmówiono przyznania renty to brak jest kwoty, która mogłaby podlegać zmianie. Uznając, że w rezultacie odmowy przyznania renty brak jest przedmiotu rozstrzygnięcia w postępowaniu w sprawie zmiany jej wysokości, organ stwierdził, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co skutkuje koniecznością wydania decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 kpa.
Kierownik wskazał także, iż w sprawie istniały podstawy do wznowienia postępowania na mocy art. 145 § 1 pkt 8 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Organ I instancji powołując się na przepis § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r., na mocy którego wysokość renty strukturalnej określa się jako procent aktualnie obowiązującej kwoty najniższej emerytury, a w przypadku zmiany wysokości najniższej emerytury rentę wypłaca się w odpowiednio zmienionej wysokości, jak również uwzględniając, iż w sentencji decyzji o zmianie wysokości renty widnieje odniesienie do decyzji z dnia [...] lipca 2006r., uznał, że pomiędzy przywołanymi decyzjami istnieje związek przyczynowy tego typu, że treść decyzji o zmianie wysokości renty uzależniona jest od decyzji o przyznaniu renty, bez której nie mogłaby zostać wydana.
W odwołaniu od decyzji nr [...] z dnia [...] października 2013r. T.B. zarzucił jej naruszenie:
1) art. 104 § 2 i art. 105 § 1 kpa - poprzez błędne przyjęcie, że postępowanie w sprawie zmiany renty strukturalnej za rok 2009 stało się bezprzedmiotowe,
1) art. 151 § 1 pkt 2 kpa - poprzez nierozstrzygnięcie co do istoty sprawy,
1) art. 145 § 1 kpa - poprzez jego błędne zastosowanie, z pominięciem zasady, że decyzja wznowieniowa rodzi skutki jedynie na przyszłość,
1) art. 7 i art. 9 kpa - poprzez nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu sprawy słusznego interesu strony, a także faktu, że strona nie została prawidłowo pouczona przez KRUS o obowiązkach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przy korzystaniu z ubezpieczenia społecznego rolnika.
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014r., decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 150 § 1 kpa, odnoszącego się do przypadku umorzenia postępowania dotkniętego bezprzedmiotowością, organ odwoławczy wskazał, że bezprzedmiotowość oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, uniemożliwiający wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przepis ten określa regułę umarzania postępowania administracyjnego dotyczącą działania organu administracyjnego z urzędu, zaś umorzenie postępowania na jego podstawie jest obligatoryjne. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości mającej istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie organu II instancji wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. o przyznaniu renty strukturalnej, a tym samym utrata przez stronę praw nabytych określonych ww. decyzją, stanowiło podstawę do wydania przez Kierownika Biura Powiatowego decyzji uchylającej decyzję o zmianie wysokości renty strukturalnej z dnia [...] marca 2009r. oraz umarzającej postępowanie w sprawie zmiany wysokości renty strukturalnej za rok 2009.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił dalej, iż zgodnie z art. 145 § 1 kpa wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania wymienionych w tym artykule nie wpłynęła na treść decyzji. Przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa dotyczy z kolei przypadków, gdy decyzja wydana w sprawie zakończonej decyzją ostateczną oparta była na innej decyzji lub orzeczeniu sądu, które następnie zostały uchylone lub zmienione. Obejmuje sytuację, gdy decyzja została oparta na kompetentnym rozstrzygnięciu innego organu, a rozstrzygnięcie to wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej. Uchylenie lub zmiana tej podstawy wywiera odpowiedni wpływ na moc obowiązującej decyzji i doprowadza do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych.
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy Dyrektor uznał, iż rozstrzygnięcie organu I instancji odpowiadało przepisom prawa. Wyjaśnił, że decyzja z dnia [...] marca 2009r. nr [...] o zmianie wysokości renty strukturalnej wydana została w czasie, gdy w obrocie prawnym pozostawała decyzja nr [...]. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji nr [...] stanowiło, w ocenie organu odwoławczego, o zaistnieniu przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 8 kpa.
Dyrektor nie stwierdził również naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 7 oraz art. 9 kpa. Wyjaśnił, iż zasadniczym powodem wznowienia postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej było rozstrzygnięcie Prezesa KRUS, czyli wykluczenie T.B. z podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z datą wsteczną, tj. od dnia [...] stycznia 2005r. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie przez właściwy organ uzyskało status prawomocności, a strona nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania do Sądu. W konsekwencji, organ I instancji rozpatrując sprawę nie mógł uwzględnić czynności, które nie zostały dopełnione w trakcie prowadzonego przed innym organem postępowania.
T.B. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucił jej naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 8 kpa - poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że dopuszczalne jest wznowienie postępowania celem uchylenia decyzji administracyjnej z dnia [...] marca 2009r. zmieniającej wysokość renty strukturalnej jako decyzji przedmiotowo zależnej od decyzji z dnia [...] lipca 2006r., w sytuacji, gdy decyzja z dnia [...] marca 2009r. została wydana i wykonana w czasie, gdy "decyzja podstawowa" pozostawała w obrocie prawnym,
2) art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 kpa - poprzez nierozstrzygnięcie sprawy co do istoty i umorzenie postępowania w sprawie zmiany wysokości renty za rok 2009,
3) art. 7 oraz 9 kpa - poprzez nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu sprawy słusznego interesu strony, w tym praw nabytych, które strona miałaby utracić wskutek naruszenia prawa przez organy administracji publicznej.
Na tej podstawie T.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.
W uzasadnieniu skargi T.B. powielił argumentację zaprezentowaną uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto przyznając, iż decyzja, której dotyczyło postępowanie wznowieniowe była decyzją zależną w stosunku do decyzji z dnia [...] lipca 2006r., która wyeliminowana została z obrotu prawnego z dniem [...] lutego 2011r., skarżący podniósł, że zastosowana wobec tej decyzji sankcja wzruszalności przerwała zdolność wywoływania przez nią skutków prawnych od momentu wejścia w życie decyzji uchylającej decyzję wadliwą. Ponieważ decyzja przedmiotowo zależna z dnia [...] marca 2009r. została wydana w czasie, gdy w obrocie prawnym pozostawała decyzja podstawowa, brak było podstaw do jej uchylenia w wyniku wznowienia postępowania. Ponadto decyzja z dnia [...] marca 2009r. została w całości wykonana, bowiem obowiązywała do lutego 2010r., kiedy to w oparciu o decyzję z dnia [...] lutego 2010r. wydano kolejną decyzję zmieniającą wysokość renty strukturalnej na 2010r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., Nr 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W ramach badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, iż kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...], będąca przedmiotem niniejszego postępowania odpowiada prawu, a tym samym skarga nie mogła zostać uwzględniona.
W pierwszej kolejności odnieść należy się do problematyki związanej ze wznowieniem postępowania, w tym trafności zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267).
Konstrukcja wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną opiera się na regule, iż samo wznowienie jest obligatoryjne, jeśli zaistniała którakolwiek z podstaw określonych w sposób enumeratywny w przepisie art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Jako podstawę wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2009r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa, regulujący sytuację, w której decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Użycie w tym przepisie zwrotu "w oparciu" wskazuje na konieczność występowania związku przyczynowego pomiędzy decyzją ostateczną organu administracji, a inną uchyloną decyzją.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, związek, o którym mówi art. 145 § 1 pkt 8 kpa, obrazuje się jako pewną sekwencję "działań prawnych" organu administracyjnego, zgodnie z logiką których jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji (ta druga decyzja zależna jest od decyzji pierwszej, a jej wydanie nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej). Językowy sens pojęcia "w oparciu", można przy tym scharakteryzować zwrotem "na podstawie", co wprost wskazuje, iż jakaś rzecz/stan (tu decyzja) znajduje uzasadnienie, czy wręcz merytoryczne umocowanie w jakiejś innej rzeczy/stanie (również decyzji). Pojęcie użyte przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 8 kpa należy zatem rozumieć szeroko, jako związek pomiędzy decyzjami, bądź decyzją i orzeczeniem sądu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 października 2006r., sygn. akt II GSK 156/06, z dnia 27 maja 2011r., sygn. akt II OSK 935/10).
Omawiana norma wymienia jako przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego przypadek, w którym zachodzi potrzeba rozpoznania wpływu zmiany, czy też uchylenia decyzji administracyjnej na bezpośrednio zależną od niej decyzję administracyjną. Chodzi tu o rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub pojedynczej kwestii zawartej w decyzji administracyjnej wydanej w odrębnej i samodzielnej sprawie stanowiącej istotny fakt prawotwórczy w następnej, już innej sprawie administracyjnej, w sytuacji, w której albo w ogóle nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna, albo nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna określonej treści bez stanu prawnego lub faktycznego ukształtowanego lub stwierdzonego wcześniejszym rozstrzygnięciem administracyjnym innej, odrębnej sprawy. Zmiana, bądź uchylenie decyzji administracyjnej powoduje, że od określonej daty albo upada istotny dla późniejszej sprawy fakt prawotwórczy, albo też zmienia się jego treść. W obu przypadkach jest to podstawa do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej co do istoty (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2013r., sygn. akt II SA/Kr 1374/12). Uchylenie lub zmiana tej podstawy powinna wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującej decyzji i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych (W.Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, Warszawa 1983, s. 234).
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie istniały przesłanki do wznowienia postępowania, bowiem pomiędzy decyzją o przyznaniu renty strukturalnej, a decyzją o jej zwiększeniu niewątpliwie istniał związek przyczynowo-skutkowy. Uwzględnić należy, że podstawą do zastosowania § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) i wydania decyzji z dnia [...] marca 2009r. była okoliczność uprzedniego przyznania T.B. uprawnienia do renty strukturalnej na mocy decyzji z [...] lipca 2006r. Decyzja wydana w oparciu o § 12 ww. rozporządzenia stanowi de facto modyfikację uprawnień wynikających z decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. Stanowisko, iż decyzja waloryzacyjna jest decyzją wydaną w oparciu o decyzję przyznającą rentę strukturalną znajduje odzwierciedlenie w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 kwietnia 2009r., sygn. akt II SA/Łd 212/09).
Stwierdzić zatem należy, że wznowienie postępowania w sprawie przyznania T.B. renty strukturalnej i wydanie przez ww. Kierownika Biura Powiatowego ARMIR ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2010r. uchylającej decyzję z dnia [...] lipca 2006r. o przyznaniu renty oraz odmawiającej jej przyznania, spowodowało zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 8 kpa i zrodziło po stronie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa konieczność wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2009r. o waloryzacji tejże renty.
Zasadnie również organ ten, powołując się na dyspozycję przepisu art. 151 § 1 pkt 2 kpa, decyzją z dnia [...] października 2013r. uchylił decyzję z dnia [...] marca 2009r., albowiem jak słusznie stwierdził, wraz z uchyleniem decyzji o przyznaniu renty strukturalnej ustała podstawa prawna do funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji zmieniającej wysokość renty.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa nie może ograniczać się tylko do uchylenia decyzji dotychczasowej, lecz musi zawierać również nowe rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Istotą wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest bowiem powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się zatem, jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia. Przy czym przez pojęcie "rozstrzygnięcia o istocie sprawy" rozumieć należy nie tylko rozstrzygnięcie merytoryczne, ale również ewentualne umorzenie postępowania (por. R.Stankiewicz, (w:) Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz pod redakcją R.Hausera, M.Wierzbowskiego, Warszawa 2014, s. 639).
Odnosząc się do podnoszonej przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa okoliczności braku istnienia przesłanki przedmiotowej w postępowaniu w sprawie zmiany wysokości renty strukturalnej w roku 2009, powołać należy się w tym miejscu na pogląd piśmiennictwa, zgodnie z którym istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że nastąpiło takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu), a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej (G. Łaszczyca, Cz. Matysz, A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 624 i powołana tam literatura).
Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa, gdy brak jest materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego jest bowiem brakiem przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003r., sygn. akt III SA 2225/01).
Stwierdzić należy, iż organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, iż uchylenie decyzji o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej zrodziło również, poza koniecznością uchylenia decyzji o jej zwiększeniu, konieczność umorzenia postępowania w tejże sprawie. Niemożliwym bowiem stało się orzekanie w przedmiocie waloryzacji renty i tym samym zrealizowanie ciążącego na organach ARiMR obowiązku konkretyzacji normy zawartej w § 12 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, skoro usunięta została podstawa do wydania orzeczenia w tym przedmiocie, czyniąc postępowanie w sprawie zmiany wysokości renty bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 kpa.
Bezzasadne są zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 7 i 9 k.p.a Obowiązek uwzględniania przez organ interesu prawnego strony nie może być bowiem rozumiany jako podstawa do nabycia, czy też zachowania uprawnień materialnoprawnych w kolizji z bezwzględnie obowiązującymi przepisami. Również czynienie zarzutów przez skarżącego w tym postępowaniu, iż nie poinformowano go o obowiązkach wynikających z podjęcia działalności gospodarczej i podlegania obowiązkowi ubezpieczenia w KRUS, nie jest zasadne w sytuacji, gdy w istocie adresatem stawianych zarzutów nie jest organ wydający decyzję w niniejszej sprawie, lecz KRUS w innym postępowaniu i to prawomocnie zakończonym. Podkreślić bowiem należy, że skarga na decyzję utrzymującą orzeczenie o uchyleniu decyzji przyznającej skarżącemu rentę strukturalną i odmawiające jej przyznania została oddalona wspomnianym prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 maja 2011 r. A to powoduje – zgodnie z art. 170 p.p.s.a. - stan związania orzeczeniem nie tylko sądu, który je wydał, ale również samej strony, a także innych sądów i innych organów państwowych.
Wobec stwierdzenia prawidłowości formalnego zakończenia postępowania w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa poprzez wydanie decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa, brak jest podstaw do uwzględnienia żądania skargi i uchylenia decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR, czy poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło