II SA/Go 377/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. O. na akt Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu tymczasowej organizacji ruchu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Pismem z dnia [...] maja 2023 r. I.O., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na akt Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu tymczasowej organizacji ruchu w pasie drogowym ulic: [...] – działka nr [...];[...] – działki nr [...] obszar zabudowany obr.ew.nr [...] w miejscowości [...] na czas budowy ścieżki pieszo-rowerowe w ciągu ulicy [...]. Tymczasowa organizacja ruchu ma obowiązywać do dnia 30 lipca 2023 r. W treści skargi strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącego podniósł, iż dalsze obowiązywanie zaskarżonego aktu Prezydenta Miasta zatwierdzającego projekt tymczasowej organizacji ruchu na czas budowy ścieżki pieszo-rowerowej w ciągu ulicy [...] skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, polegającej na zakłóceniu funkcjonowania przedsiębiorstwa, ograniczeniu odpowiedniego dostępu do drogi publicznej oraz pozbawieniu skarżącego źródła dochodu uzyskiwanego z przedsiębiorstwa, które stanowi jego źródło utrzymania. Pełnomocnik wyjaśnił, że ze względu na ograniczenia jakie wiążą się z ustaloną organizacją czasową ruchu działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego nie będzie w odpowiedni sposób kontynuowana, w konsekwencji skarżący nie będzie mógł terminowo realizować wymagalnych zobowiązań, co prowadzić będzie do powstania zadłużenia. Podkreślił przy tym, iż skarżący nie posiada innego dojazdu do nieruchomości stanowiącej jego własność, niż przez część działki nr [...], na której ustanowiona jest na jego rzecz służebność drogowa. Charakter prowadzonej działalności wymaga zapewnienia ciągłej i nieprzerwanej możliwości manewrowania pojazdami, wjazdu i wyjazdu na teren jego przedsiębiorstwa. Pełnomocnik wskazał, że na teren zakładu wjeżdżają i wyjeżdżają zarówno pojazdy osobowe jak i wysokotonażowe (gruszki do betonu, wywrotki). Pojazdy te dostarczają materiał do produkcji betonu i innych wyrobów oraz wywożą wyprodukowany lub zamówiony towar na sprzedaż. Zdaniem pełnomocnika na skutek obowiązywania czasowej organizacji ruchu wprowadzonej przez zaskarżony akt, a także wykonywania prac związanych z inwestycją (zwłaszcza rozkopów, posadowienia znaków drogowych, barier, ogrodzeń) uniemożliwione zostanie korzystanie przez skarżącego z przysługującej mu służebności drogowej oraz utrudniony, a wręcz uniemożliwiony będzie ruch. Zaznaczył, że w szczególności niemożliwe będzie wykonywanie manewrów przez kierowców samochodów ciężarowych, co uniemożliwi prowadzenie działalności gospodarczej. Dalej pełnomocnik skarżącego powołał się na utrwalone w protokole rozprawy z dnia [...] stycznia 2019 r. w Sądzie Rejonowym, sygn. akt [...] zeznania świadków oraz zgromadzoną w ww. sprawie dokumentację potwierdzającą, iż skarżący nie posiada innego wjazdu, aniżeli od ulicy [...]. Pełnomocnik wyjaśnił, że od strony aktualnej ul. [...] istnieją budynki, które powstały przed powstaniem tejże drogi, dlatego jedyny dostęp do drogi publicznej z nieruchomości skarżącego odbywa się przez posiadaną przez niego służebność do ul. [...]. Wskazał, że stan ten trwa od wielu lat i był powszechnie akceptowany przez społeczeństwo oraz włodarzy miasta. Pełnomocnik wyjaśnił również, że skarżący po rozpoczęciu prowadzenia działalności dbał o teren stanowiący obecnie ul. [...], której teren w latach 1995-1996 był nieużytkami i całą organizację zakładu robił właśnie pod wjazd od ul. [...]. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2023 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i ponownie wskazał, że na skutek zmiany organizacji czasowej ruchu szczególnie utrudnione stało się dalsze prowadzenie przez stronę działalności gospodarczej. Powołał się na utrudnienia związane z ruchem pojazdów wysokotonażowych oraz pojazdów należących do pracowników i klientów. W ocenie pełnomocnika prace związane z inwestycją obejmująca fragment budowy drogi rowerowej pozbawiają skarżącego realnego dostępu do drogi publicznej. Zdaniem pełnomocnika organizacja ruchu wprowadzona zaskarżonym aktem nie uwzględnia słusznego interesu skarżącego i nie zapewnia bezpieczeństwa uczestnikom ruchu drogowego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – określanej dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tym zakresie wyjątek od ww. zasady ustanawia treść art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższej regulacji wynika, że wstrzymanie wykonania aktu może mieć zastosowanie wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu, Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniany na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazł się wnioskodawca obciążony obowiązkami określonymi w decyzji. Podkreślenia wymaga, że wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wiąże się z obowiązkiem takiego jego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w analizowanym przepisie, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i umożliwiały ich konkretyzację w przedstawionym przez wnioskodawcę materiale dowodowym. Sąd musi mieć przy tym wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża wnioskodawcę (por. postanowienia NSA: z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09; z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 536/10; z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 17/11; z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt II GZ 303/22). W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącego ograniczył się jedynie do ogólnych stwierdzeń, że tymczasowa organizacja ruchu może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę i pozbawić go źródła utrzymania, na skutek utrudnień i ograniczenia prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, która wymaga zapewnienia ciągłej i nieprzerwanej możliwości manewrowania pojazdami, wjazdu i wyjazdu zarówno pojazdów osobowych klientów i pracowników jak i pojazdów wysokotonażowych (gruszek do betonu, wywrotek). Pełnomocnik wskazał, że prawidłowe zapewnienie ruchu pojazdów było zagwarantowane służebnością drogową na nieruchomości nr [...], a czasowa zmiana organizacji ruchu wprowadzona zaskarżonym aktem utrudnia, a wręcz uniemożliwia mu korzystanie z tej służebności. Zdaniem Sądu powyższych okoliczności nie można uznać za wystarczające dla wstrzymania wykonania decyzji. Dla wykazania, że zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wystarczy samo ogólne stwierdzenie strony, że wykonanie decyzji może utrudnić prowadzenie działalności gospodarczej. Podnieść należy, że obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek wykonania aktu grozi szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wykonania tego typu aktu, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonego aktu nie wystarczy kolejna zmiana organizacji ruchu (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 22 grudnia 2020 r., III SA/Kr 991/20, CBOSA). Podkreślić należy, że nie przedstawiono ani stanu majątkowego i finansowego strony skarżącej, ani nawet prawdopodobnych wyliczeń strat finansowych, które mogą powstać wskutek zmiany czasowej organizacji ruchu. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy w trakcie czasowej zmiany organizacji ruchu uwzględniono dojazd do zakładów należących do strony skarżącej przez co najmniej jeden z dwóch zjazdów zlokalizowanych na terenie nieruchomości nr [...]. Wyjaśnienia również wymaga, że zgodnie z art. 12 ust. 4c ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 162) jeżeli na nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, prawa te wygasają. Powyższy przepis oznacza, że ustanowione na nieruchomości nr [...] ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności gruntowej przysługujące skarżącemu w dniu, w którym decyzja ZRiD stała się ostateczna, wygasło. Potwierdzeniem tego jest widniejąca w Dziale III Księgi Wieczystej nr [...] wzmianka o wykreśleniu służebności gruntowej z dniem [...] listopada 2022 r. Podkreślić należy, że wprowadzone zmiany organizacji ruchu miały charakter tymczasowy i obowiązywały do dnia 30 lipca 2023 r. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt I OZ 950/20 nie jest możliwe zastosowanie instytucji tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeżeli skutek, którego wstrzymania domaga się strona, w istocie już wystąpił. Skoro bowiem postanowienie Sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.