II SA/Go 49/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi W.K. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia odrzucić skargę. W skardze noszącej datę [...] grudnia 2014 roku W.K. wnosił o: - stwierdzenie bezskuteczności czynności (aktu) Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2014 roku w przedmiocie odmowy skarżącemu zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, - ustalenie obowiązku w/w organu dokonania na rzecz skarżącego zwrotu części opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu dla pojazdu marki [...] numer rejestracyjny [...], w kwocie 425 zł, - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżony akt został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne: W dniu [...] maja 2004 roku W.K. uiścił w kasie Urzędu Miasta kwotę 500 złotych tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki [...] nr rejestracyjny [...]. Podstawę wezwania do uiszczenia powyższej opłaty stanowiło Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), wydane w oparciu o delegację ustawową wynikającą z art. 77 ust. 4 pkt ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z § 1 tegoż rozporządzenia za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobierał opłatę w wysokości 500 zł, a za wydanie wtórnika karty pojazdu organ rejestrujący pobierał opłatę w wysokości 75 zł. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 roku w sprawie o sygn. akt U 6/04 orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, Nr 175, poz. 1462, Nr 179, poz. 1486 i Nr 180, poz. 1494 i 1497), oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W punkcie drugim wyroku stwierdzono, że powołane przepisy rozporządzenia tracą moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. Pismem z dnia [...] października 2014 roku, które wpłynęło do siedziby organu w dniu 7 listopada 2014 roku W.K. zwrócił się do Prezydenta Miasta o zwrot części uiszczonej w dniu [...] maja 2004 r. opłaty za wydanie karty pojazdu tj. kwoty 475 złotych jako nadpłaty z powyższej opłaty. W uzasadnieniu wniosku powołał się na postanowienie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 roku w sprawie C-134/07 wydanym w związku z pytaniem prejudycjalnym Sądu Rejonowego w Jaworznie w sprawie z powództwa Piotra Kowala przeciwko Gminie Jaworzno stwierdzającym, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2008 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest sprzeczne z art. 90 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Pismem z dnia [...] listopada 2014 roku Prezydent Miasta odmówił zwrotu stronie kwoty 425 złotych dochodzonej jako nadpłata uiszczonej w 2004 roku opłaty za wydanie karty pojazdu. Zdaniem organu w okresie, gdy została ona uiszczona jej wysokość była określona przez rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 23 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za wydanie karty pojazdu na kwotę 500 zł. Natomiast obowiązek uiszczania takiej opłaty wynikał z art. z 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 roku § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 lipca 2003 roku utracił moc dopiero z dniem 1 maja 2006 roku, a zatem w dacie wniesienia opłaty za wydaną kartę pojazdu przepis ten obowiązywał. Nadto wskazał, że w przypadku pobrania opłata za wydanie karty pojazdu bez podstawy prawnej, należy zaliczyć ją do kategorii świadczeń nienależnych, będących postacią bezpodstawnego wzbogacenia, które należy dochodzić na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Roszczenia takie przedawniają się na podstawie przepisów określonych w kodeksie cywilnym tj. w art. 118 i następne. W przypadku świadczenia nienależnego jest to okres 10 lat i zaczyna on biec od dnia uiszczenia opłaty. Tym samym roszczenie skarżącego o zwrot części nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu uległo przedawnieniu, przy uwzględnieniu, że została ona uiszczona w dniu [...] maja 2004 roku. Powyższe pismo doręczono stronie w dniu 17 listopada 2014 roku. W dniu 4 grudnia 2014 do siedziby organu wpłynęło pismo noszące datę [...] grudnia 2014 rok, w którym strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie tym podniesiono, że stanowisko zaprezentowane przez organ w piśmie z dnia [...] listopada 2014 roku w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaconej opłaty nie jest uzasadnione. Stwierdzono, że przepisy dotyczące przedawnienia roszczenia, na które powołuje się organ nie mają zastosowania w postępowaniu administracyjnym. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 roku, które doręczono stronie w dniu 17 grudnia 2014 roku, Prezydent Miasta podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] listopada 2014 roku. W dniu 2 stycznia 2015 roku wpłynęła do siedziby organu skarga złożona przez W.K. adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gorzowie Wlkp. na odmowę przez Prezydenta Miasta zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, tj. stwierdzonej pismem z dnia [...] grudnia 2014 roku, stwierdzenie obowiązku organu dokonania na rzecz skarżącego zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu dla pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...] w kwocie 425 złotych oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów za czynności radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym, według norm przepisanych. W złożonej skardze podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za wydanie karty pojazdu, w sytuacji, w której powołany przepis nie jest zgodny z art. 90 akapitem pierwszym (obecnie art. 110) Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie, podnosząc przede wszystkim zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot części nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu. Natomiast w piśmie noszącym datę [...] lutego 2015 roku organ wniósł o odrzucenie skargi W uzasadnieniu podniesiono, że wniosek skarżącego o zwrot nadpłaty opłaty za wydanie karty pojazdy był przedmiotem postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 czerwca 2011 roku. Postanowieniem tym odrzucono skargę W.K. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2011 roku w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu marki [...], wobec nie uiszczenia wpisu od skargi (sygn. akt II SA/Go 282/11). Zaskarżoną czynnością organ odmówił wówczas zwrotu części opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdy dla tego samego samochodu sprowadzonego przez skarżącego z zagranicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy podkreślić, iż odrzucenie skargi następuje w sytuacji, gdy skarga nie spełnia określonych przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), warunków koniecznych do jej skutecznego złożenia. Skarga W.K., wniesiona do Sądu przez pełnomocnika skarżącego, dotyczy pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], które to pismo stanowi odpowiedź organu na wniesione uprzednio przez pełnomocnika wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w postępowaniu wywołanym wnioskiem W.K. z dnia [...] października 2014 r. o zwrot nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu. Odnosząc się do tak określonego przedmiotu zaskarżenia należy zgodzić się z twierdzeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu – uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W świetle natomiast art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę w tym przypadku można wnieść do sądu po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym strona dowiedziała się lub mogła dowiedzieć podjęciu aktu lub dokonaniu czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Termin do złożenia skargi jest przy tym zachowany (art. 52 § 2 p.p.s.a.) jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Z powyższego wynika, że wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa jest wymogiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wykładnia art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że skarga do sądu służy na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie przysługuje natomiast na udzieloną przez organ odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, dokonanego kwestionowaną czynnością lub aktem. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa służy bowiem ewentualnemu wyeliminowaniu naruszenia prawa, którego dopuszczono się ewentualną odrębną, wcześniejszą czynnością w sprawie z zakresu działalności administracji publicznej. Zatem zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega nie odpowiedź wydana na skutek rozpoznania wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ale czynność, którą to prawo w ocenie jednostki naruszono, przy jednoczesnym zweryfikowaniu, czy czynność ta jest czynnością w sprawie z zakresu działalności administracji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2012 r., I OSK 2377/12, postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2010 r. , II GSK 189/10 , postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 stycznia 2011 r., II SA/Go 860/10 ). Należy ponadto wyjaśnić, iż odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest swojego rodzaju rozstrzygnięciem podjętym w postępowaniu odwoławczym służącym weryfikacji wadliwości aktu w taki sposób, że zastępuje tenże akt. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie uruchamia bowiem szczególnego trybu odwoławczego. Stwarza organowi możliwość samodzielnej weryfikacji aktu w sytuacji, gdy strona zamierza skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005; s. 241). Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego mogłoby podlegać pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2014 r., w którym organ jednoznacznie odmówił pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego i zwrotu części uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu. To właśnie pismo uznać bowiem należy za akt (czynność) z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. Profesjonalny pełnomocnik skarżących wyraźnie wskazał, że przedmiotem jego skargi jest pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2014 r., stanowiące w istocie odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu, na taką odpowiedź skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Postępowaniem sądowo-administracyjnym rządzi zasada skargowości. Konsekwencją jej przyjęcia jest uznanie, iż wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, którego działania skarga dotyczy pozostaje dla sądu administracyjnego wiążące (por. postanowienie NSA z 11 grudnia 2008 r. , II GZ 316/08 ). W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji tj. odrzucono skargę.