II SA/Go 493/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków pełnienia służby postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę K.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków pełnienia służby. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. K.B. zwrócił się do tut. Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W piśmie tym skarżący wskazał, iż w dacie posiedzenia Sądu stracił smak i zapach, przechodził infekcję koronawirusa COVID-19, a następnie wielotygodniową rekonwalescencję z powikłaniami, gdyż od wielu lat choruje na astmę oskrzelową, co wzmaga czynnik ryzyka zarówno przebiegu samej choroby, jak i powrotu do zdrowia. Skarżący wyjaśnił, iż powikłania po zakażeniu wirusem wywołały u niego pomroczność jasną uniemożliwiającą samodzielne wykonywanie czynności. Skarżący zauważył, iż w sprawie występuje samodzielnie, bez pełnomocnika, a zbieg niekorzystnych dla niego okoliczności wynikających wprost z panującej w Polsce pandemii uniemożliwił mu złożenie w zawitym terminie wniosku o uzasadnienie wyroku. Skarżący wskazał też, że o zapadłym w sprawie rozstrzygnięciu dowiedział się w dniu napisania wniosku i w związku z tym zwraca się o uwzględnienie jego sytuacji i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący dołączył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na względzie, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 lutego 2021 r., wezwano K.B. do wykazania, że złożył przedmiotowy wniosek w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy wnioskodawcy np. przez nadesłanie dokumentu potwierdzającego okoliczności powołane we wniosku – w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o okoliczności w nim wskazane. Jednocześnie pouczono skarżącego o treści art. 85-88 p.p.s.a. W odpowiedzi z dnia [...] marca 2021 r. K.B. wskazał, iż bez swojej winy uchybił terminowi, gdyż od początku listopada ubiegłego roku miał objawy typowe dla koronawirusa, tj. gorączkę, suchy kaszel i zmęczenie, a także ból głowy oraz utratę smaku i zapachu. W przypadku ponawiającej się gorączki skarżący zażywał paracetamol, który jest dostępny bez recepty. Skarżący wskazał, iż każda infekcja przebiega indywidualnie, a u niego rozwinęły się objawy o łagodnym i umiarkowanym nasileniu. W takich przypadkach osoby zdrowieją bez hospitalizacji. Skarżący nie kontaktował się z lekarzem, gdyż ten już od roku udziela teleporad. W sytuacji skarżącego, przy łagodnym przebiegu choroby, powinno się zwalczać objawy w domu. Kontakt z lekarzem zalecany jest jedynie w wypadku wystąpienia poważnych objawów. Skarżący wskazał, iż z uwagi na brak dostępności badań sam odizolował się od innych osób na okres 14 dni, nie chodził wówczas do pracy ani w miejsca publiczne, przebywał w innym pomieszczeniu niż pozostali członkowie rodziny. Do pisma skarżący dołączył kserokopie dwóch zaświadczeń lekarskich z dnia [...] marca 2021 r. potwierdzających astmę oskrzelową. Dodał przy tym, że prawdopodobnie ze względu na powiązanie koronawirusa z astmą, powikłania po zakażeniu wirusem wywołały u niego pomroczność jasną, uniemożliwiającą samodzielne wykonywanie czynności. Objawy zamroczenia minęły zupełnie nagle i niespodziewanie. Podsumowując skarżący wskazał, iż nie jest lekarzem, a jego diagnoza opiera się na samoobserwacji oraz porównaniu występujących objawów z ogólnodostępnymi informacjami. Nie przesądzając więc w sposób ostateczny jakiego rodzaju powikłania wystąpiły u skarżącego, zwrócił się on o uwzględnienie jego wniosków. Na sam koniec wskazał, że jak tylko objawy powikłania po zakażeniu koronawirusem niespodziewanie ustąpiły w dniu 10 lutego 2021 r. skarżący zorientował się, że jego sprawa przed Sądem jest już zakończona wyrokiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Praawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i literaturze zgodnie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 515-516). Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OZ 1199/13). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. To na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu (postanowienie NSA z dnia 17 marca 2009 r., I OZ 211/09). Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu stąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09). W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu, zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FZ 248/14). Oceniając zasadniczą przesłankę przywrócenia terminu, jaką jest brak winy po stronie skarżącego, Sąd stwierdził, że przesłanka ta nie została w sprawie spełniona. Skarżący nie uprawdopodobnił, że faktyczna przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku była od niego niezależna i nie mogła być przezwyciężona przy dołożeniu wszelkich starań. Twierdzenia skarżącego powołane celem usprawiedliwienia uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku są zdaniem Sądu niewystarczające dla uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Skarżący powołuje się na chorobę, zakażenie koronawirusem, które sam stwierdził u siebie na zasadzie samoobserwacji, a którego powikłania miałyby ustąpić dopiero w lutym 2021 r. Przy czym do wniosku nie dołączył żadnego zaświadczenia lekarskiego ani innego dokumentu, potwierdzającego wystąpienie u niego choroby w dacie, w której powinien był złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżący dołączył jedynie kserokopie dwóch zaświadczeń lekarskich z dnia [...] marca 2021 r., potwierdzających u niego astmę oskrzelową. Z akt sprawy wynika, że skarżący został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej w niniejszej sprawie na dzień 5 listopada 2020 r. oraz o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zawiadomienie to doręczono skarżącemu dnia 9 października 2021 r. Celem uprawdopodobnienia wystąpienia okoliczności będących przyczyną uchybienia terminu skarżący powinien był przynajmniej przedstawić jakikolwiek dokument potwierdzający wystąpienie u niego choroby w terminie przewidzianym do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, tj. w terminie od 5 do 12 listopada 2020 r. (np. zaświadczenie lekarskie, decyzja sanepidu o skierowaniu na kwarantannę). W sytuacji braku jakiegokolwiek zaświadczenia potwierdzającego wystąpienie choroby, twierdzenia skarżącego należy uznać za niewystarczające i gołosłowne. Ponadto gdyby nawet przyjąć, że skarżący w tym czasie był chory, to i tak według jego relacji infekcja, którą przechodził była lekka. Nic nie stałoby więc na przeszkodzie, aby podczas lekkiej choroby skarżący poprosił o pomoc domowników o nadanie na poczcie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, że przykładem okoliczności, która może uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu jest nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, a nie jest taką okolicznością np. choroba wymagająca leżenia, jeżeli skarżący mógł nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników (postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004 r., OZ 809/04). Dlatego w okolicznościach niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu skarżący nie dochował należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw, jakiej w danych okolicznościach można by od niego oczekiwać. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.