II SA/Go 5/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie wpisu do ewidencji kierowców postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] grudnia 2025 r. K.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji, polegającą na dokonaniu wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Skarżący zarzucił organowi bezpodstawne przyjęcie, że w ciągu roku skarżący naruszył wielokrotnie przepisy i zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego, skutkiem czego organ dokonał błędnych wpisów punktów karnych w ewidencji kierowców odnośnie jego osoby. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wpisu w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż z dokumentów sprawy wynika, że czynności dokonania poszczególnych wpisów wykonały następujące jednostki: - wpis dziewięciu punktów karnych za wykroczenie popełnione w dniu [...] grudnia 2023 roku w miejscowości [...], obszar wiejski [...], został dokonany przez Komendę Powiatową Policji, - wpis sześciu punktów karnych za wykroczenie popełnione w dniu [...] grudnia 2023 roku w [...], został dokonany przez Komendę Powiatową Policji, - wpis czternastu punktów karnych za wykroczenie popełnione w dniu [...] listopada 2024 roku w [...], został dokonany przez Komendę Miejską Policji. Wszystkie trzy wpisy zostały dokonane na podstawie prawomocnych wyroków sądowych wydanych w postępowaniu sądowym, w którym skarżący został uznany za winnego popełnienia wykroczeń drogowych. Ponadto organ podkreślił, że nie dokonywał żadnej z wymienionych czynności; nie wydał polecenia dokonania wpisów, nie uczestniczył w ich wykonywaniu, nie miał wpływu na treść wpisów ani na moment ich dokonania, nie podjął więc żadnych z działań stanowiących przedmiot zaskarżenia. Komendant wskazał, iż wykonuje wyłącznie funkcję techniczno-administracyjną zarządzania bazą danych, a skarżący powinien kierować swoje zarzuty do jednostek, które wpisów dokonały, a nie do organu, który jedynie prowadzi ewidencję jako bazę danych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). We wniesionej w niniejszej sprawie skardze K.S. zarzucił Komendantowi Wojewódzkiemu Policji nieprawidłowości w dokonanych wpisach do ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego w zakresie posiadanych przez niego punktów karnych. Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1897, dalej jako "rozporządzenie") ewidencję tę prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierującego wpisanego do ewidencji, a w przypadku osoby niemającej miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - komendant wojewódzki Policji właściwy dla miejsca popełnienia ostatniego z naruszeń wpisanych do ewidencji. Wpisów do ewidencji, zgodnie z § 4 ust. 8 rozporządzenia, dokonuje na podstawie karty rejestracyjnej, policjant lub pracownik jednostki organizacyjnej Policji: 1) właściwej ze względu na miejsce popełnienia naruszenia albo 2) właściwej ze względu na miejsce ujawnienia naruszenia, jeżeli miejsca jego popełnienia nie można ustalić, albo 3) której przekazano sprawę o naruszenie i w której po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających na sprawcę naruszenia nałożono prawomocny mandat karny. Usuwanie wpisów z ewidencji należy natomiast do organu ją prowadzącego (§ 5 rozporządzenia). Kierowca zainteresowany wykreśleniem punktów karnych z ewidencji może więc zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko, skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego, jeśli ze stanowiskiem organu się nie zgodzi. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowany pogląd, zgodnie z którym pismo właściwego komendanta wojewódzkiego Policji, będące odpowiedzią na wniosek o skorygowanie wpisów dotyczących punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegającą kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 3 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1968/14, z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2114/13). W niniejszej sprawie dopiero zatem stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji, zajęte wskutek skierowanego do niego przez skarżącego żądania skorygowania wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, może być przedmiotem skargi do Sądu. Tymczasem, ani ze skargi, ani z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji z żądaniem wykreślenia punktów karnych z ewidencji, jak również aby organ odmówił poprzez podjęcie odpowiedniego aktu wykreślenia punktów karnych z ewidencji kierowców. Należało zatem uznać, że w obrocie prawnym nie funkcjonuje akt (pismo) organu, które – w świetle przepisów prawa oraz stanowiska sądów administracyjnych – mogłoby zostać uznane za czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i podlegać kontroli sądowej z punktu widzenia legalności. W sprawie brak jest zatem przedmiotu zaskarżenia, co stanowi o niedopuszczalności skargi. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga podlega odrzuceniu, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne, Sąd postanowił jak w sentencji.