II SA/Go 501/15

Dnia 28 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.P. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej zakończonej wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 roku, sygn. akt II SA/Go 245/15 p o s t a n a w i a: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Go 245/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę A.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r., nadanym przesyłką pocztową dnia 17 lipca 2015 r. (data stempla pocztowego na kopercie, k. 30 akt o sygn. II SA/Go 245/15) A.P. wniosła skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Go 501/15. Jako podstawę wznowienia wskazała nieważność postępowania spowodowaną pozbawieniem możności działania, tzn. przesłankę z art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. Jak stwierdziła bowiem, nie została poinformowana o terminie rozprawy, pod wskazanym w skardze adresem nie pozostawiono ani jednego awiza przesyłki zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy, zatem nie mogła dowiedzieć się o terminie rozprawy, a tym samym o jej przebiegu, wyniku, a także o możliwości złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. Natomiast o tym, że dnia 18 czerwca 2015 r. został wydany w sprawie wyrok, dowiedziała się podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z Wydziałem Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w dniu 13 lipca 2015 r. Wskazany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 czerwca 2015 r. uprawomocnił się dnia 21 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę o wznowienie postępowania należało odrzucić. Stosownie do treści art. 270 p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienia postępowania można żądać z powodów określonych w artykułach od 271 do 273 p.p.s.a. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd właściwy do wznowienia postępowania bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga w tym przedmiocie została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, natomiast w przypadku ich spełnienia wyznaczy rozprawę. Z powyższego wynika, iż podstawową przesłanką pozwalającą na skuteczne wniesienie skargi o wznowienie postępowania jest prawomocność orzeczenia kończącego to postępowanie. Prawomocność polega na tym, że od danego orzeczenia nie przysługuje środek odwoławczy, co wynika z art. 168 § 1 p.p.s.a. Środkiem odwoławczym przysługującym od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku jest, stosownie do art. 173 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna, którą wnosi się do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie (bądź jej pełnomocnikowi) odpisu orzeczenia z uzasadnieniem – art. 177 § 1 p.p.s.a. Z akt sprawy II SA/Go 245/15 wynika, że w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wydanego w tej sprawie wyroku żadna ze stron nie złożyła wniosku o jego uzasadnienie, przy czym prawomocnym postanowieniem z dnia 8 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odmówił A.P. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie II SA/Go 245/15. Jednakże w przypadku ustalania terminu uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę należy mieć na względzie treść art. 177 § 2 p.p.s.a., w myśl którego jeżeli orzeczenia nie doręcza się stronie, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka mogą w terminie trzydziestu dni od dnia wydania orzeczenia wystąpić o sporządzenie uzasadnienia i wnieść skargę kasacyjną w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie z tą regulacją, jeżeli żadna ze stron (w tym prokurator i Rzecznicy) nie złoży wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ogłoszonego na rozprawie, staje się on prawomocny po upływie trzydziestu dni od dnia ogłoszenia. W sprawie o sygn. akt II SA/Go 245/15 uwzględniono tę właśnie regulację stwierdzając, że wydany w tej sprawie wyrok z dnia 18 czerwca 2015 r. uprawomocnił się z dniem 21 lipca 2015 r. (trzydziesty dzień od dnia ogłoszenia tego wyroku przypadł na sobotę 18 lipca 2015 r. i zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a. ostatnim dniem tego terminu był poniedziałek 20 lipca 2015 r.). Skoro wyrok w sprawie II SA/Go 245/15 uprawomocnił się dnia 21 lipca 2015 r., to wniesienie przez A.P. w dniu 17 lipca 2015 r. skargi o wznowienie postępowania nastąpiło w czasie, gdy wydany w tej sprawie wyrok był jeszcze nieprawomocny. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie, którego wznowienia strona się domaga. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie powinno budzić wątpliwości, że skarga o wznowienie postępowania sądowego powinna zostać wniesiona od prawomocnego orzeczenia, które zakończyło postępowanie w sprawie. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania przed uprawomocnieniem się orzeczenia stanowiącego podstawę jej wniesienia, jako przedwczesne, winno skutkować jej odrzuceniem (postanowienie NSA z 19 lipca 2011 r., I FSK 1048/11, LEX nr 852818). Zakończenie sprawy prawomocnym orzeczeniem, o którym mowa w art. 270 p.p.s.a., oznacza ostateczne zakończenie postępowania w sprawie, a zatem sytuację, kiedy od tego orzeczenia nie przysługuje żaden środek odwoławczy (postanowienie NSA z 25 listopada 2011 r., I OSK 887/11, LEX nr 1149453). Sąd badając stosownie do treści art. 280 § 1 p.p.s.a. terminowość wniesienia skargi o wznowienie postępowania analizuje nie tylko to, czy skarga ta nie jest spóźniona, ale również to, czy nie jest ona przedwczesna. Dlatego przyjąć należy, że dopóki orzeczenie kończące postępowanie w sprawie było nieprawomocne, to wniesiona w tym czasie skarga o wznowienie postępowania została wniesiona nieterminowo – w tym wypadku przedwcześnie. Skarżąca dowiedziała się o wyroku wydanym w sprawie II SA/Go 245/15 podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z Wydziałem Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w dniu 13 lipca 2015 r. Przyjmuje się, że jeżeli podstawą wznowienia postępowania jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji, wówczas trzymiesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego, albowiem tylko prawomocne orzeczenie może być kwestionowane w drodze tego środka zaskarżenia (art. 270 p.p.s.a.). Łączna analiza art. 277 i 270 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania może zacząć swój bieg najwcześniej w dniu uprawomocnienia się orzeczenia, ponieważ dopiero po tej dacie wniesienie takiej skargi jest dopuszczalne. Natomiast złożenie skargi o wznowienie postępowania przed uzyskaniem przez orzeczenie przymiotu prawomocności skutkuje jej odrzuceniem (postanowienia NSA z 7 grudnia 2005 r. I OSK 1237/05 oraz z 24 listopada 2006 r., I OSK 1781/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, s. 692-693). Oznacza to, że w niniejszej sprawie trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a., należy liczyć nie od dnia powzięcia przez stronę wiadomości o wyroku w sprawie II SA/Go 245/15, tzn. od 13 lipca 2015 r., lecz od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia, tj. od 21 lipca 2015 r. Termin ten upłynie zatem skarżącej w dniu 21 października 2015 r. Pomimo iż skarga o wznowienie postępowania wniesiona w dniu 17 lipca 2015 r. została niniejszym postanowieniem odrzucona, nie ma przeszkód ku temu, aby skarżąca wniosła ponownie skargę o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Go 245/15 – tym razem w przewidzianym do tego terminie, co jest niezbędnym warunkiem jej merytorycznego rozpoznania. W rozpatrywanym przypadku doszło do takiej sytuacji procesowej, że skarżąca równolegle ze skargą o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Go 245/15 zainicjowała postępowanie mające na celu przywrócenie jej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w tej sprawie wyroku, co byłoby równoznaczne z uchyleniem prawomocności tego wyroku. Jednakże postanowieniem z dnia 8 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do dokonania tej czynności, przy czym orzeczenie to uprawomocniło się dnia 25 września 2015 r. Gdyby doszło do takiej sytuacji, że niniejsze postanowienie zostanie doręczone skarżącej już po dniu 21 października 2015 r., wówczas ewentualna skarga o wznowienie postępowania (o ile oczywiście skarżąca uzna jej wniesienie za zasadne) powinna zostać wniesiona wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania uważa się bowiem za przywracalny (postanowienie NSA z 30 listopada 2005 r., OSK 1815/04, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, s. 691), przy czym zasadność tego wniosku w każdym konkretnym przypadku podlega ocenie sądu. Mając powyższe okoliczności na uwadze, stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.