II SA/Go 502/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant referent stażysta Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego K.K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. nakazuje zwrócić ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz skarżącego K.K. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Komendant Miejski Policji uznał obwinionego asp. K.K. winnym czynu określonego w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.) i na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 tej ustawy odstąpił od ukarania. Orzeczenie doręczono obwinionemu dnia 17 kwietnia 2018 r. z pouczeniem, iż przysługuje mu prawo wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiego Policji, za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Dnia 18 kwietnia 2018 r. orzeczenie doręczono obrońcy obwinionego - adw. B.R.. Dnia 25 kwietnia 2018 r. złożono odwołanie od orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji. Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] - działając na podstawie art. 135k ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - odmówił przyjęcia odwołania, wskazując, iż merytoryczne rozpoznanie sprawy jest niemożliwe, gdyż odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Prawo wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiego Policji przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji. Stosownie do art. 135f ust. 6 ustawy o Policji orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, iż obwiniony zaskarżone orzeczenie odebrał w dniu 17 kwietnia 2018 r., a ustanowiony obrońca obwinionego w dniu 18 kwietnia 2018 r. Obwiniony złożył odwołanie w dniu 25 kwietnia 2018 r., tak więc w 8 dniu od dnia doręczenia mu orzeczenia i tym samym uchybił terminowi do jego wniesienia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł K.K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 134i ust. 6 pkt 8 w zw. z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, wyrażające się udzieleniem błędnego pouczenia o przysługującym obwinionemu i jego obrońcy uprawnieniu w zakresie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji, poprzez nie wskazanie w treści wymienionego orzeczenia zastrzeżenia, iż w razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przekazanie sprawy Komendantowi Wojewódzkiemu Policji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 135k ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.), postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji (art. 135k ust. 2). Zgodnie z art. 135k ust. 3 powołanej ustawy, wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ustawodawca zdecydował jednocześnie, że udział obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym nie wyłącza osobistego działania w nim obwinionego (art. 135f ust. 5). Przepis art. 135f ust. 6 stanowi zaś, że orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do wniesienia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. W świetle powyższego, termin do wniesienia odwołania otwiera się tylko jeden raz, zarówno dla obwinionego jak i jego obrońcy. Momentem tym jest dokonanie skutecznego doręczenia odpisu orzeczenia dyscyplinarnego albo obwinionemu policjantowi, albo jego obrońcy, w zależności od tego, które doręczenie nastąpiło wcześniej. Zgodnie z art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji jednym z obligatoryjnych elementów orzeczenia dyscyplinarnego jest pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania. Organ podejmując takie rozstrzygnięcie, zobowiązany jest zatem bezwzględnie przestrzegać tego nakazu i to niezależnie od tego czy obwiniony w postępowaniu dyscyplinarnym działa sam, czy jest on reprezentowany przez obrońcę. W postępowaniu dyscyplinarnym policjantów fakt reprezentowania strony przez obrońcę, w tym profesjonalnego jej pełnomocnika, nie ogranicza obowiązków informacyjnych organu, a przede wszystkim nie zwalnia organu z powinności przekazania pełnych informacji pozwalających na realizację prawa do złożenia odwołania. Prawidłowe pouczenie co do przysługujących stronie środków zaskarżenia uznawane jest zawsze za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w każdym postępowaniu. Wobec powołanych wyżej, szczególnych uregulowań ustawy o Policji, na organie spoczywał obowiązek wyczerpującego pouczenia zarówno obwinionego, jak i jego pełnomocnika, o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania. Takie pouczenie powinno zdaniem Sądu zostać zawarte w orzeczeniu dyscyplinarnym, gdyż stanowi jego obligatoryjny element. Obowiązek pouczenia w orzeczeniu dyscyplinarnym wynika wprost z treści art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, zgodnie z którym, orzeczenie powinno zawierać pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania. Podkreślenia wymaga przy tym, że ustawa o Policji nie wyłącza obowiązku zawarcia w orzeczeniu dyscyplinarnym prawidłowego (pełnego) pouczenia w sytuacji, gdy obrońcą obwinionego jest adwokat, czy radca prawny. Takie prawidłowe (pełne, wyczerpujące) pouczenie powinno być zawarte, zgodnie z powołanym wyżej przepisem, w orzeczeniu dyscyplinarnym, od którego przysługuje odwołanie (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 156/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 2028/16). W niniejszej sprawie jest bezsporne, że orzeczenie dyscyplinarne doręczone zostało zarówno obwinionemu, jak i jego obrońcy, przy czym nie zawierało ono pełnego pouczenia w zakresie zawartego w art. 135f ust. 6 ustawy o Policji szczególnego uregulowania dotyczącego biegu terminu do wniesienia odwołania. Uznając zatem naruszenie przez organ przepisów prawa postępowania, to jest art. 135k ust. 1 w zw. z art. 135j ust. 2 pkt 7 i art. 135f ust. 6 ustawy o Policji w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, skarga, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., podlegała uwzględnieniu. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielił przy tym stanowisko wyrażone w powołanym wyroku NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 156/15 (podobne poglądy zostały zawarte w postanowieniach NSA z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/17, z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt II OZ1326/17, z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt II OZ 1382/17), iż w przypadku błędnego pouczenia co do sposobu liczenia terminu do wniesienia odwołania, nie ma potrzeby składania wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia, gdyż konieczność przywrócenia terminu powodowałaby niecelowe przedłużenie postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę organ biorąc pod uwagę wykładnię przepisów zaprezentowaną w niniejszym wyroku, winien merytorycznie rozpoznać odwołanie strony. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów w postaci wynagrodzenia pełnomocnika strony będącego adwokatem w wysokości 480 zł, ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.). Sąd na podstawie art. 225 p.p.s.a. nakazał zwrot wpisu uiszczonego przez skarżącego wraz ze skargą albowiem z mocy przepisu art. 239 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. jest on z mocy prawa zwolniony z takiej opłaty. ----------------------- # 2