II SA/Go 59/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-06-30
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i orzekło co do istoty sprawy, ustalając warunki lokalizacji inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, ponieważ organ ten wadliwie zinterpretował przepisy prawa, w szczególności dotyczące ochrony interesów osób trzecich oraz przepisów o ochronie środowiska. Kolegium zasadnie orzekło co do istoty sprawy, ustalając warunki lokalizacji inwestycji, gdyż organ pierwszej instancji nie miał podstaw do odmowy jej ustalenia, a decyzja środowiskowa była już prawomocna.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. złożyła wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Organ pierwszej instancji dwukrotnie odmówił wydania decyzji, powołując się na interes mieszkańców i ochronę środowiska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylało te decyzje, wskazując na wadliwość postępowania organu pierwszej instancji. Ostatecznie organ pierwszej instancji ponownie odmówił, a SKO uchyliło tę decyzję i ustaliło warunki lokalizacji inwestycji. Skargę na decyzję SKO wniósł A.S., kwestionując m.in. sposób oceny wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie mieszkańców.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
Dnia 20 grudnia 2017 r. spółka P. Sp. z o.o. (dalej jako: wnioskodawca, inwestor), reprezentowana przez pełnomocnika, wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy (dalej jako: organ I instancji) z wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] na działce o oznaczeniu geodezyjnym dz. [...].
Następnie Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z [...] lutego 2018 r., nr [...], odmówił ustalenia na rzecz wnioskodawcy lokalizacji inwestycji celu publicznego wskazując, że wpływ na wydane rozstrzygnięcie miał interes mieszkańców wsi i powołując, że stosownie do art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia.
Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawcy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] marca 2018 r., nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podało, że odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego jest możliwa wyłącznie wówczas, gdy organ wykaże niezgodność wnioskowanej inwestycji z przepisami prawa, przy czym w rozumieniu art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 292, ze zm., aktualnie: tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 741, dalej jako: u.p.z.p.) przepisami odrębnymi są przepisy umiejscowione w odrębnych aktach, aniżeli u.p.z.p.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. organ I instancji nałożył na wnioskodawcę obowiązek przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska dokumentów o których mowa w art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1405, aktualnie: tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 247, dalej jako: u.o.o.ś.), celem uzyskania opinii, czy planowana inwestycja wpływa znacząco, czy też potencjalnie może wpływać na środowisko. Nadto organ I instancji, działając na podstawie art. 64 ust. 1 , 2 i 4, wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] o wydanie opinii na potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko.
Po dokonaniu analizy planowanego przedsięwzięcia oraz uwzględniając opinie właściwych organów Burmistrz Miasta i Gminy wydał decyzję środowiskową z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] i postanowił odstąpić od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko w/w przedsięwzięcia. Dalej organ I instancji po uprawomocnieniu się powyższej decyzji podjął zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego planowanej na działce nr [...] w [...]. Burmistrz Miasta i Gminy w toku prowadzonego postępowania zaproponował wnioskodawcy nową lokalizację budowy stacji bazowej na działce o nr ewid. [...] w tej samej miejscowości – [...], która to lokalizacja została przez wnioskodawcę zaakceptowana. Następnie organ I instancji przedstawił Radzie Miejskiej propozycję najmu gruntu przez wnioskodawcę i w dniu 6 września 2018 r. Rada Miejska podjęła uchwałę nr XXXV/221/18, w której część nieruchomości gminnych przeznaczono do wynajęcia. Wobec powyższego skierowano do pełnomocnika wnioskodawcy projekt umowy najmu nieruchomości pod budowę wieży. Pismem z [...] października 2018 r. pełnomocnik wnioskodawcy przedstawił swoje stanowisko, w którym nie zgłosił żadnych uwag co do umowy najmu nieruchomości nr [...] i jednocześnie podtrzymał wniosek z [...] grudnia 2017 r. o wydanie decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego przewidzianej dla nieruchomości nr [...].
Decyzją z [...] października 2018 r., nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy ponownie odmówił ustalenia lokalizacji w/w inwestycji celu publicznego, po raz kolejny powołując się na poszanowanie interesów osób trzecich – mieszkańców wsi.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez wnioskodawcę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] listopada 2018 r., nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę organowi do ponownego rozpoznania.
Decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy ustalił na rzecz P. Sp. z o.o. lokalizację inwestycji celu publicznego na działce ewid. nr [...], polegającej na budowie stacji telefonii komórkowej [...]. Jednocześnie postanowieniem nr [...] z tej samej daty organ I instancji działając na podstawie art. 97 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, aktualnie: tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako: k.p.a.) zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego na działce ewid. nr [...]. Organ wyjaśnił, że po wszczęciu postępowania właściciel działek o nr ewid. [...] obręb [...] objętych aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego, graniczących i będących w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji zmarł, konieczne zatem jest ustalenie kręgu spadkobierców. Na skutek wnoszonych jeszcze kilkukrotnie zażaleń wnioskodawcy na postanowienia Burmistrza o zawieszeniu postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylało przedmiotowe postanowienia i przekazywało sprawę do ponownego rozpoznania (ostatnie postanowienie SKO z [...] listopada 2019 r., nr [...]).
Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 104, art. 107 k.p.a., art. 4 ust. 2 pkt 1, art.50 ust. 1 i 4, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 53 ust. 4 pkt 9, art. 54, art. 55, art. 65 u.p.z.p. w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1945, aktualnie: tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm., dalej jako: u.g.n.), odmówił ustalenia na rzecz spółki P. lokalizacji inwestycji celu publicznego na działce oznaczonej nr ewid. [...], polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...].
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że w jego ocenie planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego oraz należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839, dalej jako: Rozporządzenie). Nadto organ zaznaczył, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcie wskazane w § 3 pkt 88 lit. b Rozporządzenia, polegające na zmianie lasu, innego gruntu o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokrytego roślinnością leśną - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub nieużytku na użytek rolny lub wylesienie mające na celu zmianę sposobu użytkowania terenu jeżeli dotyczy enklaw pośród użytków rolnych lub nieużytków, wymagającej wówczas decyzji środowiskowej. Organ podał, że działka nr [...], stanowi użytki rolne o powierzchni 0,583 ha oraz łąkę o powierzchni 0,2221 ha. Przedmiotowa działka nie jest uprawiana rolniczo od lat, pokryta jest natomiast roślinnością leśną, stanowiąc tym samym enklawę dla ptactwa i dzikich zwierząt tuż przy jeziorze [...]. Zdaniem organu I instancji posadowienie wieży oraz wykonanie drogi do planowanej inwestycji spowoduje zniszczenie istniejącej enklawy leśnej. Organ wskazał również, że w kwestii obszaru, jaki uwzględniono rozstrzygając przedmiotową sprawę, lokalizacja inwestycji celu publicznego odnosi się do działki objętej wnioskiem, nie jedynie do jej części, na której faktycznie przedsięwzięcie zostanie zrealizowane.
Dalej Burmistrz Miasta i Gminy wyjaśnił, że działka nr [...] w miejscowości [...] stanowi alternatywę dla tej samej inwestycji o której strona wnioskuje na działce nr [...], nie jest to zatem "ten sam teren", co błędnie powołuje we wniosku inwestor. Nadto organ zwrócił szczególną uwagę, iż zniszczenie utworzonej na działce nr [...] enklawy, w przypadku gdy istnieje możliwość zlokalizowania inwestycji w alternatywnym miejscu, na co sam inwestor wyraził zgodę, stanowiłoby naruszenie prawa.
Spółka P. Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z [...] lutego 2020 r. wniosła od powyższej decyzji odwołanie. Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie prawa, w tym:
- art. 56 u.p.z.p., poprzez jego niezastosowanie i niewydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...], na terenie obejmującym działkę nr [...], pomimo iż zamierzona inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami,
- § 4 Rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i powoływanie się w zaskarżonej decyzji na przepisy w/w Rozporządzenia, podczas gdy do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie Rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b u.o.o.ś. stosuje się przepisy dotychczasowe,
- art. 6 k.p.a., poprzez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady legalności, polegające na wydaniu decyzji nie znajdującej oparcia w obowiązujących przepisach prawnych,
- art. 8 k.p.a., poprzez wydanie decyzji rażąco naruszającej prawo, co stoi w sprzeczności z nałożonym na organ administracji obowiązkiem prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie przez organ II instancji zaskarżonej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy oraz o wydanie decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] na terenie obejmującym działkę nr [...] zgodnie z wnioskiem złożonym w dniu 20 grudnia 2017 r.
Zdaniem spółki organ I instancji "niejako na siłę poszukuje argumentów, które w jego ocenie mogłyby stanowić podstawę dla wydania decyzji o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego". Spółka podkreśliła, że stosownie do art. 56 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, a odmowa wydania decyzji lokalizacyjnej wymaga, zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, powołania konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, zawierającego przeszkodę w realizacji inwestycji. Spółka zaznaczyła, że w przedmiotowej sprawie takie przeszkody nie występują.
Nadto pełnomocnik P. Sp. z o.o. wskazał, że organ nieprawidłowo powołuje przepisy Rozporządzenia i domaga się uzupełnienia wniosku złożonego w dniu 20 grudnia 2017 r. o opinię dotyczącą zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na działce nr [...]. Według odwołującej się spółki organ I instancji bezpodstawnie próbuje nałożyć na nią dodatkowe obowiązki, a wszelkie wymagane przepisami dokumenty zostały przedłożone przez spółkę wraz z w/w wnioskiem. Pełnomocnik spółki podkreślił, że zgodnie z art. 52 ust. 3 u.p.z.p. nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków.
W ocenie spółki organ I instancji dopuścił się rażącego naruszenia zasad postępowania administracyjnego, albowiem wydał decyzję nie znajdującą oparcia w obowiązujących przepisach (art. 6 k.p.a.), co jednocześnie stoi w sprzeczności z prowadzeniem postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Pełnomocnik spółki wyjaśnił również, że nie wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., z uwagi na przekonanie spółki, iż Burmistrz Miasta i Gminy ponownie naruszy przepisy u.p.z.p. i po raz kolejny wyda decyzję o tożsamej z zaskarżoną decyzją treści.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1 i 4, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 53 ust. 3, ust. 4 pkt 9, art. 55, art. 56 i art. 65 u.p.z.p. oraz art. 6 u.g.n. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz ustaliło warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...] na działce o oznaczeniu geodezyjnym [...].
W uzasadnieniu w/w decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że teren objęty wnioskiem położony jest na obszarze, na którym nie obowiązuje żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatem zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Następnie Kolegium podało, że na podstawie art. 52 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora. W ust. 2 art. 52 w/w ustawy wskazano, że określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000 (pkt 1); charakterystykę inwestycji, obejmującą: a) określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów, b) określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, przedstawione w formie opisowej i graficznej, c) określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko (pkt 2); w przypadku lokalizacji składowiska odpadów: a) docelową rzędną składowiska odpadów, b) roczną i całkowitą ilość składowanych odpadów oraz rodzaje składowanych odpadów, c) sposób gromadzenia, oczyszczania i odprowadzania ścieków, d) sposób gromadzenia, oczyszczania i wykorzystywania lub unieszkodliwiania gazu składowiskowego (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 52 ust. 3 u.p.z.p. nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków.
Dalej organ II instancji powołał treść art. 53 ust. 1 u.p.z.p., w którym określono, że o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Kolegium zaznaczyło również, że zgodnie z ust. 3 powyższego przepisu właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych; 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.
SKO wyjaśniło również, że ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego możliwe jest w przypadku łącznego spełnienia wszystkich warunków określonych w art. 61 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 i 1a u.p.z.p., przy uwzględnieniu art. 61 ust. 3 w/w ustawy. Organ odwoławczy przedstawił, że na podstawie art. 54 u.p.z.p. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa:
1) rodzaj inwestycji;
2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:
a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,
b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,
c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,
e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;
3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1.
Mając na uwadze powyższe przepisy organ II instancji stwierdził, że organ I instancji nie przeprowadził prawidłowo analizy stanu faktycznego i prawnego. Zdaniem Kolegium słusznie spółka podniosła w odwołaniu, że organ I instancji naruszył zasady postępowania administracyjnego określone w k.p.a., poprzez interpretację obowiązujących aktów prawnych w zakresie wykraczającym poza ustawowe uprawnienia organu. Organ odwoławczy wskazał, że Burmistrz Miasta i Gminy w zaskarżonej decyzji odmawiając ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ponownie powielił stanowisko zawarte już w poprzednich, uchylonych przez Kolegium decyzjach, powołując się na naruszenie interesów osób trzecich, co nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. W ocenie SKO takie działanie cechuje się dążeniem do przedłużenia postępowania.
Kolegium wyjaśniło także, że zaproponowana przez organ I instancji alternatywna lokalizacja dla planowanego przedsięwzięcia nie stanowi obowiązku wnioskodawcy do rezygnacji z lokalizacji inwestycji na działce nr [...] i ponownie wskazało, że zgodnie z art. 52 ust. 3 u.p.z.p. nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków. Nadto w ocenie organu odwoławczego trafnie spółka podniosła, iż organ I instancji powołał w sprawie przepisy nie mające w przedmiotowej sprawie zastosowania, w tym § 4 Rozporządzenia. SKO zwróciło szczególną uwagę, że w uzasadnieniach rozstrzygnięć wydawanych przez Burmistrza Miasta i Gminy przedstawiane jest wzajemnie się wykluczające stanowisko, albowiem w decyzji z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], organ stwierdził, że przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na obszarach objętych m.in. szczególną ochroną, a przedsięwzięcie nie wpłynie znacząco na otoczenie oraz zmianę klimatu, tym samym nie wpłynie na różnorodność biologiczną, natomiast w zaskarżonej decyzji organ I instancji odmówił ustalenia lokalizacji planowanej inwestycji celu publicznego wskazując, że nieruchomość stanowi enklawę dla dzikich zwierząt i ptactwa. Świadczy to zdaniem Kolegium o braku konsekwencji Burmistrza w podejmowanych decyzjach oraz o wadliwej interpretacji przepisów.
SKO wskazało, że celem decyzji lokalizacyjnej jest jedynie wytyczenie podstawowych, ogólnych kierunków inwestycji budowlanej, której uszczegółowienie następuje na etapie zatwierdzania projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Kolegium zauważyło, że dopiero na etapie decyzji o pozwoleniu na budowę należało będzie rozstrzygnąć zgodność planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi, w tym o uwzględnieniu prawa sąsiedzkiego wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, natomiast w przedmiotowym postępowaniu rozstrzygnięto wyłącznie o potencjalnej lokalizacji wnioskowanej inwestycji.
Dokonana przez Kolegium analiza stanu faktycznego i prawnego w przedmiotowej sprawie pozwalała na ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla wnioskowanej przez spółkę P. Sp. z o.o. inwestycji na działce nr [...], dlatego też na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zaskarżoną decyzję należało uchylić i orzec co do istoty sprawy. Jednocześnie organ II instancji zaznaczył, że dążenie do ochrony gruntów rolnych i leśnych przed niepożądaną zabudową jest słuszne, przy czym instrumentem ochrony takich gruntów jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, natomiast w przedmiotowej sprawie pomimo wieloletniego postępowania administracyjnego organy gminy nie doprowadziły do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru, który skutecznie ograniczyłby prawo do zabudowy powyższej działki.
Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. A.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na w/w decyzję, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7, 77 §1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i jego dowolnej ocenie, wyrażającej się przede wszystkim w pominięciu różnic w działkach branych pod uwagę jako lokalizacja inwestycji,
- art. 7, 77 §1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 §1 kpa obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- naruszenie obowiązku zasięgnięcia opinii w przedmiocie szkodliwości dla zdrowia ludzkiego planowanej inwestycji, co było konieczne z uwagi na położenie w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji domów jednorodzinnych (oraz działek, na których w niedalekiej przyszłości powstaną kolejne domy),
- § 2 ust. 1 pkt 88 lit. b Rozporządzenia, poprzez niezaliczenie planowanej inwestycji do oddziaływującej w sposób negatywny na środowisko z uwagi na uznanie, iż brak takiego negatywnego wpływu na działce [...] oznacza automatycznie brak negatywnego wpływu na działce [...],
- naruszenie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o uwarunkowaniach środowiskowych i rozporządzeniach do niej wydanych.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, zwolnienie z kosztów postępowania, przeprowadzenie postępowania mediacyjnego, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący podniósł, że w decyzji organu II instancji nie ma informacji dotyczących planowanego przedsięwzięcia, w tym rodzaju anteny, ich liczby, mocy ich promieniowana, emisji pola elektromagnetycznego oraz odległości instalacji od miejsc zamieszkania, co zdaniem strony ma bezpośredni wpływ na środowisko oraz w szczególności na zamieszkujących w sąsiedztwie planowanej inwestycji mieszkańców. Skarżący zaznaczył również, iż teren na którym ma zostać zlokalizowana w/w inwestycja nie został uzbrojony w sieć elektryczną niezbędną do obsługi wieży, brak jest również uzgodnień z właściwym zarządcą sieci energetycznej, co powinno nastąpić przed wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji. Nadto strona skarżąca zaznaczyła, że Kolegium w wydanym rozstrzygnięciu nie uwzględniło informacji dotyczących odprowadzania wód deszczowych z planowanej inwestycji oraz zapewnienia dojazdu do działki. Zaskarżona decyzja zdaniem strony wpływa przede wszystkim na życie i zdrowie mieszkańców sąsiednich nieruchomości do działki o nr ewid. [...], albowiem nie uwzględniono ilości promieniowania emitowanego przez anteny, natomiast w dokumentacji znajduje się nieaktualny załącznik mapowy, w którym nie figuruje obecna zabudowa mieszkaniowa. Według strony postępowanie inwestora wskazuje, iż działa on w złej wierze, ponieważ pomimo zaproponowanego przez mieszkańców i gminę alternatywnego rozwiązania - lokalizacji inwestycji na działce nr [...]– oraz wyrażenia przez spółkę zgody na takie rozwiązanie, inwestor nadal dąży do ustalenia lokalizacji inwestycji na działce nr [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2021 r., II SA/Go 59/21 po rozpoznaniu wniosku A.S. o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odmówił przeprowadzenia postępowania mediacyjnego.
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia, II SA/Go 59/21, w sprawie z wniosku A.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odmówił wstrzymania jej wykonania, bowiem nie kreuje ona żadnych praw oraz obowiązków nadających się do wykonania, nie może zatem podlegać egzekucji. Sąd w uzasadnieniu w/w postanowienia wskazał, że obawa, iż w przyszłości zostaną podjęte akty administracyjne, które doprowadzą do rozpoczęcia inwestycji nie stanowią okoliczności uzasadniającej zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przedmiotowe postanowienie uprawomocniło się z dniem 14 maja 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej jest w niniejszym postępowaniu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. uchylająca decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] stycznia 2020 r w przedmiocie odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na działce o oznaczeniu geodezyjnym dz. [...] i ustalająca warunki lokalizacji ww. inwestycji.
W ocenie Sądu wniesiona skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 292, ze zm., aktualnie: tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 741, dalej jako: u.p.z.p.)
Pojęcie "inwestycji celu publicznego" zostało zdefiniowane w przepisie art. 2 pkt 5 u.p.z.p., jako działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1945, aktualnie: tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm., dalej jako: u.g.n.). W myśl art. 6 pkt 1 u.g.n. celami publicznymi w rozumieniu tej ustawy są między innymi budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych obiektów i urządzeń łączności publicznej. Przy czym pod pojęciem "łączności publicznej" należy rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego (art. 4 pkt 18 u.g.n.). Stacja bazowa telefonii komórkowej jest urządzeniem, które stanowi element niezbędny dla funkcjonowania sieci telekomunikacyjnej, bezpośrednio związanym ze świadczeniem usług telekomunikacyjnych. Skoro jest to zamierzenie inwestycyjne w sieci telekomunikacyjnej wykorzystywanej do świadczenia usług telekomunikacyjnych dostępnych dla ogółu użytkowników, to posiada ono status urządzenia łączności publicznej w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.g.n. i tym samym stanowi inwestycję celu publicznego.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. Powołany przepis za jeden z warunków wydania decyzji uznaje okoliczność, aby objęty wnioskiem teren nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, chyba że jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 50 ust. 1a u.p.z.p. przepisu art. 61 ust. 1 pkt 4 nie stosuje się do inwestycji celu publicznego w przypadkach uzasadnionych potrzebami obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony granicy państwowej, a także do inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Art. 50 ust. 1a dodany przez art. 9 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019, poz. 1815) zmieniającej m.in. ustawę z dniem 25 października 2019 r. Zgodnie z art. 26 ww. ustawy do postępowań w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Zgodnie z art. 54 u.p.z.p. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa: 1) rodzaj inwestycji; 2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych; 3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1.
Stosownie natomiast do treści art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000. Wedle zaś art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c u.p.z.p. wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać także charakterystykę inwestycji, obejmującą m.in. określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko.
Wskazać należy, iż decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, jest podobnie jak decyzja o ustaleniu warunków zabudowy jedynie jednym z etapów szeroko rozumianego procesu inwestycyjnego prowadzącego do wzniesienia danego obiektu, co oznacza, iż w zakresie swoich rozstrzygnięć nie może ona wkraczać w kompetencje organów rozstrzygających chociażby o udzieleniu pozwolenia na budowę. Podkreślić przy tym należy, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest decyzją uznaniową, lecz jej ustalenia są zależne od regulacji prawnych dotyczących projektowanego zamierzenia inwestycyjnego i obszaru, na którym takie zamierzenie ma być zlokalizowane. W konsekwencji, właściwy organ jest zobowiązany wydać decyzję zgodną z wnioskiem inwestora, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom, wynikającym z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Natomiast ma obowiązek odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spełnia chociażby jednej ustawowej przesłanki, wynikającej ze skonkretyzowanej normy prawnomaterialnej. Stosownie bowiem do art. 56 u.p.z.p nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 tej ustawy nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ten zaś przepis nakazuje uwzględniać przy planowaniu i gospodarowaniu przestrzenia właśnie wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz walorów architektonicznych i krajobrazowych. Oznacza to, że przepisy ogólne zawarte w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w tym przepis nakazujący uwzględnianie w zagospodarowaniu przestrzennym wymagań ładu przestrzennego nie mogą samodzielnie stanowić podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organy mają obowiązek uwzględniać te wymagania tylko w takim zakresie, w jakim pośrednio przewidują to konkretne przepisy szczególne, zawarte zarówno w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i w innych ustawach (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r., II OSK 2202/10, wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2015 r., II OSK 983/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA).
W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego narusza przepisy prawa. Kolegium podniosło, że fakt uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej (działka nr [...]) nie oznacza obowiązku rezygnacji inwestora z uzyskania lokalizacji inwestycji (działka [...]) objętej niniejszym postępowaniem. W myśl art. 52 ust. 3 u.p.z.p. nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków. Organ II Instancji wskazał, że organ I instancji powołał przepis § 3 pkt 88 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), który nie znajduje w sprawie zastosowania. Zgodnie bowiem z treścią § 4 cyt. Rozporządzenia do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Kolegium zwróciło również uwagę, że ochrona krajobrazu terenów sąsiadujących z planowaną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zabudową mieszkaniową winna nastąpić w drodze uchwalenia planu, który może również określać tereny na których lokalizacja np. stacji bazowych telefonii komórkowych jest ograniczona lub wykluczona. Organ odwoławczy podniósł, że argumentacja użyta w uzasadnieniu w zaskarżonej decyzji pozostaje w sprzeczności z decyzją Burmistrz Miasta i Gminy z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach. W uzasadnieniu ww. decyzji organ stwierdził bowiem, że przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na obszarach objętych m.in. szczególną ochroną, a przedsięwzięcie nie wpłynie znacząco na otoczenie oraz zmianę klimatu, tym samym nie wpłynie na różnorodność biologiczną. Organ odwoławczy zasadnie uznał, że zachodzą przesłanki do wydania w sprawie decyzji orzekającej co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Organ I instancji po raz kolejny w sposób wadliwy zinterpretował przepisy prawa. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zastosowanie regulacji zawartej w art. 136 k.p.a. pozwoliła na ustalenie lokalizacji dla wnioskowanej inwestycji.
Wskazać trzeba, że zaskarżona decyzja określa rodzaj inwestycji w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej [...] oraz określa jej wyposażenie. Wbrew stanowisku skarżącego z przepisów prawa nie wynika, że w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej należy określić moc anten sektorowych tej stacji. Określenie tego parametru jak i pochyleń anten to obowiązek wnioskodawcy, a umieszczenie rozstrzygnięcia w tym zakresie w decyzji lokalizacyjnej jest niedopuszczalne (zob. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2019 r., II OSK 2338/17, CBOSA). Z akt sprawy wynika, że właściwy organ dokonał uzgodnienia przedmiotowej decyzji w zakresie dróg (postanowienie Zarządu Powiatu z dnia [...] września 2020 r.).
Z kolei odnosząc się do podniesionych przez skarżącego zarzutów związanych z oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko należy wskazać, że w świetle art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 247 – dalej jako u.o.o.ś.) uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś., wynika, że przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wymaga realizacji planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. W przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 84 ust. 1 u.o.o.ś.).
W orzecznictwie wskazuje się, że skoro, zgodnie z art. 72 ust. 1 u.o.o.ś. następuje przed uzyskaniem (m.in.) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji, to organ wydający takie decyzje ma obowiązek sprawdzić, czy przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy bądź decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji inwestor nie powinien uzyskać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w przypadku wątpliwości w tym zakresie wskazać na potrzebę wyjaśnienia tej kwestii przez właściwy organ. Organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji nie jest bowiem właściwy do rozstrzygnięcia kwestii unormowanych w Dziale V – Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar Natura 2000 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i nie może wkraczać w kompetencje przysługujące organom właściwym w tych sprawach (zob. wyroki NSA z dnia 7 października 2015 r., II OSK 323/14, z dnia 19 maja 2016 r., II OSK 2189/14 i z dnia 28 lutego 2018 r. , II OSK 243/18, CBOSA). Wskazać trzeba, że w orzecznictwie podnosi się, że niedopuszczalność rozstrzygania kwestii unormowanych w Dziale V u.o.o.ś. przez organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego nie oznacza jednak, że organ ten nie jest zobowiązany do oceny, czy zamierzone przedsięwzięcie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku gdy organ ten będzie miał uzasadnione wątpliwości, czy inwestycja należy do kategorii inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to może uzależnić wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od przedstawienia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bądź postanowienia o niestwierdzeniu potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 2 u.o.o.ś., zob. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2019 r., II OSK 238/17, wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r., II OSK 26634/19, CBOSA).
Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że w obecnym systemie ochrony środowiska występują dwa rodzaje decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Pierwszy rodzaj to decyzje, których wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko. Drugi rodzaj stanowią decyzje, które mogą być wydane bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Ta druga sytuacja zachodzi w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. Wówczas właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w której określa warunki realizacji przedsięwzięcia, wziąwszy pod uwagę m.in. zapisy z karty informacyjnej przedsięwzięcia (wobec braku w tej kategorii spraw obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, całe postępowanie odbywa się bez udziału społeczeństwa). Wymaga podkreślenia, że w realiach rozpoznawanej sprawy wystąpiła druga z powyższej wskazanych możliwości. Dnia [...] sierpnia 2018 r. Burmistrz Miasta i Gminy wydał bowiem decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na działce o oznaczeniu geodezyjnym dz. [...] oraz stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływani na środowisko dla ww. przedsięwzięcia. Powyższa decyzja jest ostateczna. W uzasadnieniu wskazanej decyzji organ stwierdził, że mając na uwadze załączoną dokumentację, w tym kartę informacyjną przedsięwzięcia, opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Dyrektora Zarządu Zlewni [...] oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska a także ze względu na łączne uwarunkowania, a którym mowa w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. stwierdził brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ podał, że przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na obszarach objętych m.in. szczególną ochroną, a przedsięwzięcie nie wpłynie znacząco na otoczenie oraz zmianę klimatu, tym samym nie wpłynie na różnorodność biologiczną, Wskazać trzeba, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy między innymi wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1 (art. 86 pkt 2 u.o.o.ś.). SKO nie było zatem uprawnione do oceny, czy przedmiotowe przedsięwzięcie wymagało oceny przeprowadzenia oddziaływania na środowisko (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r., II OSK 2634/19, CBOSA). Należy dodać, że charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 2 u.o.o.ś.). Z tegoż dokumentu wynika, że nie nastąpi narażenie ludności na ponadnormatywne oddziaływanie pól elektromagnetycznych w pobliżu stacji bazowej. W klasyfikacji przedsięwzięcia dołączonej przez inwestora podano, że końce osi będą się znajdować na wysokości co najmniej 44,8 n.p.t. i nie przewiduje się aby w otoczeniu planowanej inwestycji powstała zabudowa na tyle wysoka aby spowodowało to wystąpienie miejsc dostępnych dla ludności na osiach głównych wiązek promieniowania anten. Brak odniesienia się przez organ II instancji do powyższej kwestii należy uznać za uchybienie (art. 107 § 3 k.p.a.), nie mające jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest aktem upoważniającym do podjęcia i realizacji inwestycji. Inwestor przed rozpoczęciem budowy musi uzyskać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego pozwolenie na budowę. W tymże postępowaniu organ architektoniczno-budowlany ustala szczegóły techniczne dotyczące planowanej inwestycji budowlanej i ocenia, czy w świetle prawa budowlanego i przepisów wykonawczych, w tym przepisów techniczno-budowlanych, możliwe jest udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji – także w aspekcie poszanowania interesów osób trzecich. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego może następować tylko w takim zakresie, w jakim nie jest objęta przepisami prawa budowlanego. Organ wydający taką decyzję nie może wkraczać w kognicję organów administracji architektoniczno-budowlanej. Z tego względu ochrona interesów osób trzecich na etapie określenia warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania oraz jego zabudowy nie może być zapewniona całościowo i przejmować działań właściwych ochronie interesów osób trzecich na etapie pozwolenia na budowę, wobec czego nie może być tak konkretna i szczegółowo określona jak w pozwoleniu na budowę (zob. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., II OSK 470/20, CBOSA). Nie można także podzielić stanowiska skarżącego, że planowana inwestycja narusza prawo własności właścicieli działek sąsiadujących z działką na której ma powstać inwestycja. Planowana inwestycja nie ogranicza wykonywania prawa własności, w tym prawa do zabudowy. Skarżący nie podał jakichkolwiek argumentów wskazujących, że planowana inwestycja może spowodować niedopuszczalną (nieproporcjonalną) ingerencję w przysługujące mu prawo własności (działka nr [...]).
Z powyższych względów należy stwierdzić, że wydana przez Kolegium decyzja na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. jest zgodna z przepisami prawa. W konsekwencji skarga jako niezasadna podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło