II SA/Go 60/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-03-01
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Maria Bohdanowicz, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, a w pozostałej części utrzymując decyzję w mocy, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 § 1 i § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, a w pozostałej części utrzymując ją w mocy, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli stanowi załatwienie jednej sprawy administracyjnej i jest niepodzielna. Organ odwoławczy powinien albo utrzymać decyzję w mocy w całości, albo uchylić ją w całości i orzec co do istoty sprawy lub umorzyć postępowanie.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę P.K. karę pieniężną w wysokości 30.000 zł za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi tachografów. Główny Inspektor Transportu Drogowego (organ odwoławczy) uchylił decyzję w części dotyczącej kar o łącznej wysokości 5.700 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2011 r., stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P.K. kwotę 3317 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2012 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P.K. kwotę 3317 (trzy tysiące trzysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy protokołu kontroli przedsiębiorstwa z [...] maja 2008 r., nr [...] wynika, iż w dniach od [...] kwietnia 2008 r. do [...] maja 2008 r. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego przeprowadził w Przedsiębiorstwie "T" prowadzonym przez P.K., kontrolę tego przedsiębiorstwa. Kontroli poddano dokumentację przedsiębiorstwa związaną z wykonywaniem transportu drogowego rzeczy, tj. dokumentację związana z badaniami technicznymi pojazdów ich ubezpieczeniem, dokumentację dostępu do rynku, w tym licencje, certyfikaty, zabezpieczenia finansowe niekaralność. Przedmiotem kontroli było także przestrzeganie przepisów dotyczących obowiązkowych czasów jazdy, przerw i odpoczynków oraz prawidłowość sporządzania przez przedsiębiorcę dokumentacji związanej z czasem pracy kierowców w tym zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu. Inspektorzy wykonujący czynności kontrolne pobrali do analizy 479 wykresówek z tachografów należących do 3 kierowców zatrudnionych w ww. przedsiębiorstwie, tj. J.P., S.S. oraz G.K., którzy wykonywali przewozy w okresie od dnia [...] maja 2007 r. do dnia [...] grudnia 2007 r. (J.P. i G.K.) oraz od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] grudnia 2007 r. (S.S.), wskazując w pkt VII protokołu z dnia [...] maja 2008 r. stwierdzone naruszenia. Pismem z dnia [...] maja 2008r. zawiadomiono skarżącego P.K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z kontrolą przedsiębiorstwa udokumentowaną wymienionym wyżej protokołem kontroli.
W pismach z dnia [...] czerwca oraz z dnia [...] czerwca 2008 r. skarżący ustosunkował się do naruszeń wskazanych w protokole kontroli.
W oparciu o wyniki tej kontroli Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] lipca 2008 r. decyzję nr [...], którą na podstawie przepisów art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8 oraz ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, póz. 2088.) cytowana dalej jako ustawa o transporcie drogowym, jak również w oparciu o Ip. 10.2 lit. a i lit. b, Ip. 10.3 lit. a i lit. b, Ip. 10.4 lit. a i lit. b, Ip. 11.2 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, Ip. 11.4 ust. 1 i ust. 2 załącznika do tej ustawy, nałożył na P.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo "T", karę pieniężną w kwocie 30.000 zł. Łączna kwota kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia wyniosła 46.700 zł, jednak zgodnie z art. 92 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym kwotę kary pieniężnej ograniczono do 30.000 zł, która to kwota jest karą pieniężną za stwierdzone naruszenia poszczególnych kierowców polegające na:
a) skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego,
b) przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy
wykonywaniu przewozu drogowego,
c) przekroczeniu maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy
wykonywaniu przewozu drogowego,
d) nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego
e) okresu,
f) fakcie, że wykresówka z danego dnia była zbyt długo zapisywana,
g) fakcie nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych (selektorem),
h) nieokazaniu wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie,
i) okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała
wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy.
Skarżący pismem z dnia [...] lipca 2008 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie podnosząc, iż organ l instancji dokonał błędnej interpretacji rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przy ustaleniu naruszenia w postaci przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu. Zdaniem skarżącego jednoczesne nałożenie kary pieniężnej za skrócenie odpoczynku dziennego oraz przekroczenie norm jazdy dziennej stanowi w istocie karę za to samo przewinienie. Ponadto podkreślił, że okazał do kontroli komplet wykresówek oraz zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu, wobec czego zupełnie niezasadny jest zarzut ich nieokazania. Ponadto, zdaniem skarżącego organ l instancji błędnie przyjął domniemanie, że każdy brak ciągłości zapisu na wykresówce stanowi jej brak. Samej decyzji skarżący zarzucił, że nie wynika z niej sposób, w jaki dokonano ustalenia naruszeń. Odnosząc się do pozostałych naruszeń podniósł, powołując się na treść art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, że nie miał wpływu na ich powstanie i wyłączną odpowiedzialność za nie powinni ponieść kierowcy.
W następstwie złożonego przez skarżących odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] powołując się na art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz Ip. 10.2 lit. a, Ip. 10.2 lit. b, Ip. 10.3 lit. a, 10.3 lit. b, Ip. 10.4 lit. a i b, lip. 11.2 ust. 1, ust. 2, ust. 4 pkt 4, Ip. 11.4 ust. 1 i ust. 2 załącznika do tej ustawy, oraz art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 (Dz. Urz. UE Ne L 102/z 11.04.2006 r.), art. 31 ust. 1, 2 i 2a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców ( Dz. U. Nr 92, póz. 879, ze zm. ), § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych ( Dz. U. z 2006 r. Nr 151, póz. 1089, zezm. ):
1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w
wysokości 200 zł z tytułu nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek w tym samym
24 godzinnym okresie i przekazał w tym zakresie sprawę do ponownego
rozpatrzenia przez organ l instancji,
2. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w
wysokości 200 zł z tytułu nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup
czasowych (selektorem) i przekazał w tym zakresie sprawę do ponownego
rozpatrzenia przez organ l instancji,
3. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.500 zł z tytułu nieokazania wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie i przekazał w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji,
4. w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję organu l instancji w mocy.
Powyższą decyzję wyeliminowano z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 230/09. Sąd uchylił powyższą decyzję, z uwagi na naruszenie dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a. stwierdzając, iż organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję w części i przekazując organowi l instancji część sprawy administracyjnej do ponownego rozpatrzenia, a w drugiej części sprawy utrzymując w mocy część decyzji dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli organ odwoławczy uznał, że sprawa wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części winien uchylić w całości zaskarżoną decyzję, oczywiście w granicach określonych w odwołaniu. Sąd zauważył, iż organ odwoławczy nie posiadał kompletnych akt administracyjnych, w aktach brak było wykresówek nadesłanych przez skarżącego przy piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r.
Wskazane orzeczenie było przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 652/09 oddalił skargę kasacyjną wskazując w konkluzji, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, gdyż było to rozstrzygnięcie sprzeczne z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Główny Inspektor Transportu Drogowego powinien był zatem uchylić decyzję w całości i przekazać organowi l instancji do ponownego rozpoznania, jeżeli jego zdaniem, decyzja wymagała przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 30.000 zł. stwierdzając, że zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów o czasie pracy kierowców lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Przy czym stosownie do ust. 2 niniejszego przepisu suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 15.000 złotych - w odniesieniu do kontroli drogowej i 30.000 złotych - w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie. Konsekwencją powyższego rozwiązania są:
- Ip. 10.3 załącznika do ww. ustawy, która sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego karą pieniężną:
a) o czas powyżej 15 minut do 30 minut -150 zł,
b) za każde następne rozpoczęte 30 minut- 200 zł,
- Ip. 10.2 załącznika do ww. ustawy, która sankcjonuje skrócenie dziennego odpoczynku
przy wykonywaniu przewozu drogowego karą pieniężną:
a) o czas do jednej godziny -100 zł,
b) za każdą rozpoczętą kolej na godzinę- 200 zł,
- Ip. 10.4 załącznika do ww. ustawy, która sankcjonuje przekroczenie maksymalnego
dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego:
a) o czas powyżej 15 minut do jednej godziny -150 zł,
b) za każdą następną rozpoczętą godzinę - 200 zł,
- Ip. 11.2 ust. 1 załącznika do ww. ustawy, zgodnie z którą nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł za każdy dzień maksymalnie do 2000 zł,
- Ip. 11.2 ust. 2 załącznika do ww. ustawy, zgodnie z którą nieprawidłowe działanie
urządzenia rejestrującego - wykresówka zapisywana była za długo, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł za każdą wykresówkę maksymalnie do 1000 zł,
- Ip. 11.4 ust. 1 załącznika do ww. ustawy, zgodnie z którą karze pieniężnej 500 zł za
każdy dzień podlega nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie,
- Ip. 11.2 ust. 4 załącznika do ww. ustawy, zgodnie z którą nieprawidłowe operowanie
przełącznikiem grup czasowych (selektorem), sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 100 zł za każdą wykresówkę maksymalnie do 1000 zł,
- Ip. 11.4 ust. 2 załącznika do ww. ustawy, zgodnie z którą okazanie podczas kontroli w
przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdą wykresówkę.
Wyjaśniając kolejno podstawę prawną wymierzonych poszczególnych kar, organ II instancji wskazał na poczynione w sprawie ustalenia stwierdzając, że po analizie okazanych dokumentów organ l instancji ustalił, iż strona nie okazała wykresówki lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu:
1) kierowcy G.K. za dni:
* [...].05.2007 r. na trasie 160 km [...],
* [...].05.2007 r. na trasie 353 km [...],
* [...].05.2007 r. na trasie 314 km [...],
* [...].07.2007 r. na trasie 131 km [...],
* [...].10.2007 r. na trasie 224 km,
* [...].10.2007 r. (3 sztuki),
* [...].11.2007 r. z zapisem od godziny 00:00 do godziny 22:25.
2) kierowcy J.P. za dni:
* [...].06.2007 r. za okres od 03:30 dnia [...].06.2007 r. do 12:00 [...].06.2007 r.,
* [...].06.2007 r. na trasie 308 km [...].
Organ odwoławczy stwierdził dalej, iż w przypadku nieokazania wykresówek G.K. w sprawie nie zaszły podstawy do stwierdzenia naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresówki za każdy dzień, bowiem strona okazała tarcze kierowcy datowane na [...].05.2007r., [...].05.2007r., [...].05.2007r., [...].05.2007r., [...].05.2007r., [...].07.2007r., [...].07.2007r., [...].10.2007r., [...].10.2007r., [...].11.2007r. Podkreślił jednocześnie, iż naruszenie polegające na nieokazaniu wykresowki sankcjonuje jej nieokazanie za każdy dzień. W ocenie organu odwoławczego organ l instancji błędnie zinterpretował brak ciągłości zapisu przejechanych km z danego pojazdu jako nieokazanie wykresowki, kiedy strona okazała wykresowki.
Ponadto organ odwoławczy nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia polegającego na nieokazaniu wykresowki w przypadku kierowcy p. J.P., gdyż strona okazała wykresowki z dni [...].06.2007r. oraz [...].06.2007r. Nadto organ wyjaśnił, iż w jego ocenie zasadnym było nałożenie jedynie kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych (2x500) z tytułu nieokazania wykresowki lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez p. G.K. w dniach [...].10.2007r., gdyż strona nie udokumentowała aktywności kierowcy w ww. dniach. Mając na uwadze opisany powyżej stan prawny oraz faktyczny organ odwoławczy zważył, iż zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych z tytułu naruszenia Ip. 11.4 ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
W odniesieniu do naruszenia Ip. 10.2 lit, a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy zakwestionował ustalenia organu l instancji w zakresie oceny wykresowki G.K. z dnia [...] lipca 2007 r. oraz [...] lipca 2007 r. gdzie wskazał, iż nieprawidłowo wskazał on, iż kierowca skrócił wymagany czas odpoczynku o 6 godzin i nałożył karę pieniężną w wysokości 1100 złotych. W ocenie organu odwoławczego bowiem analiza w/w wykresowki prowadzić musi do wniosku, że kierowca skrócił wymagany 9 godzinny dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 55 minut. Tym samym uznał za zasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 900 złotych.
Co do wykresowki za czas [...] lipca 2007 r. J.P. organ odwoławczy ustalił skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 2 godziny i 34 min, podczas gdy organ l instancji wskazał na czas 2 godzin i 35 min. Tym nie mniej organ uznał za zasadne wymierzenie w tym zakresie kary w wysokości 500 zł.
Kolejna różnica dotyczyła analizy wykresówek za dni [...] lipca 2007 r. oraz [...] lipca 2007 r. w/w kierowcy, gdzie organ ustalił skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 6 godzin i 20 min, a nie jak wskazał organ stopnia podstawowego o 7 godzin i 20 min, co skutkowało ustaleniem wysokości kary w kwocie 1300 zł. Różnica dotyczyła także oceny wykresówek S.S. za dzień [...] września 2007 r. i [...] września 2007 r. gdzie organ odwoławczy stwierdził skrócenie okresu wypoczynku do 4 godz. 50 min, a nie jak wskazał organ l instancji 4 godz. 10 min, co nie zmieniło jednak wymierzonej kary w kwocie 900 zł, a także za dzień [...] listopada 2007 r. i [...] listopada 2007 r., gdzie organ odwoławczy ustalił skrócenie czasu odpoczynku o 1 godz. 25 min, a nie jak wskazał organ niższej instancji o 4 godz. i 50 min., a w konsekwencji obniżył wysokość kary do kwoty 300 zł.
W pozostałym zakresie wynik kontroli w ocenie organu II instancji był analogiczny, jak w przypadku organu l instancji, tym samym mając powyższe na względzie stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci wykresówek kierowców potwierdza, iż opisane powyżej naruszenia w postaci skracania dziennych okresów odpoczynku miały miejsce. Z tego też względu zasadnym było - w jego ocenie - nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 24 100 (dwadzieścia cztery tysiące sto) złotych z tytułu naruszenia Ip. 10.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
W odniesieniu do naruszenia Ip. 10.3 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy w wyniku przeprowadzonej analizy wykresówek G.K., J.P. oraz S.S. podzielił ocenę organu l instancji, a tym samym uznał za prawidłowe wymierzone za poszczególne naruszenia kary. Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdził, iż opisane powyższej naruszenia w postaci przekroczenia 4,5 godzinnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego miały miejsce, co uzasadniało nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 4.950 złotych z tytułu naruszenia Ip. 10.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Również co do naruszenia Ip. 10.4 lit. a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy podzielił ocenę organu l instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż wyliczenie przekroczenia maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu uzależnione jest od czasu odpoczynku dobowego. Jeżeli w danym okresie, który zaczyna się po odebraniu przez kierowcę przepisowej długości odpoczynku z chwilą rozpoczęcia prowadzenia pojazdu, kierowca nie wykorzysta wymaganego odpoczynku to należy liczyć czas prowadzenia dziennego do momentu wykorzystania wymaganego odpoczynku dziennego. W sytuacji, kiedy kierowca nie odbiera minimum 9 godzinnego nieprzerwanego odpoczynku w ciągu 24 godzin (a w przypadku kilkuosobowej załogi - w ciągu 30 godzin) od momentu rozpoczęcia dziennego okresu (czyli od momentu zakończenia ostatniego odpoczynku dziennego lub tygodniowego) należy liczyć czas prowadzenia do momentu wymaganego minimum 9 godzinnego odpoczynku. W takim jednak przypadku skrócenie odpoczynku zamykamy w ramach 24 godzin od ostatniego odpoczynku i chwili rozpoczęcia prowadzenia pojazdu, to jest za skrócenie odpoczynku dziennego.
W tym zakresie organ uznał za nieuprawnione argumenty strony odwołującej się. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci wykresówek kierowców potwierdza, iż opisane powyżej naruszenia miały miejsce, co uzasadnia nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 7.750 złotych z tytułu naruszenia Ip. 10.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Także po przeprowadzeniu analizy wykresówek G.K. (w tym za dzień [...] sierpnia 2007r.) oraz S.S. (w tym za dni [...] września 2007r., [...] września 2007r. i [...] września 2007r.) ustalono, iż nie zawierają one wszystkich danych odnośnie aktywności kierowcy. Okoliczność ta świadczy o dopuszczeniu się naruszenia, o którym mowa w Ip. 11.4 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Z tego też względu, w ocenie Głównego Inspektora zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 2.000 złotych z tytułu naruszenia Ip. 11.4 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
W odniesieniu do naruszenia Ip. 11.2. ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wskazał, iż organ l instancji ustalił, iż kierowca G.K. niezasadnie używał dwóch wykresówek w ciągu tego samego okresu 24 godzinnego. Organ wskazał, iż kierowca używał tarczy datowanej na [...].04.2007 r. od godziny 07:30, której używał do godziny 18:05, po czym założył nową tarczę datowaną na [...].04.2007 r., która zapisywana było do godziny 01:30. Tymczasem okres objęty kontrolą to [...].04.2007 r. -[...].04.2008 r, a wykresówki datowane na [...] kwietnia 2007 r. nie znajdują się w aktach sprawy. W konsekwencji organ II instancji wskazał, iż w rozpatrywanym przypadku nie zaszły podstawy do nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 200 złotych z tytułu naruszenia Ip. 11.2 ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się do naruszenia Ip. 11.2 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym Główny Inspektor wskazał, iż analiza okazanych w trakcie kontroli wykresówek wykazała, iż zawierają one ponad 24 godzinny zapis aktywności kierowcy.
Tym samym z uwagi na to, iż fakt zbyt długiego użytkowania wykresówek w stosunku do dopuszczalnego 24 godzinnego okresu, stanowi podstawę do nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych z tytułu naruszenia Ip. 11.2 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Także w odniesieniu do naruszenia, o którym mowa w l. 11.2 ust. 4 w/w załącznika, organ odwoławczy zauważył, iż organ l instancji ustalił, że na wykresówce datowanej na [...].04.2007 r. w okresie 11:05 - 15:05 widnieje zapis aktywności p. G.K. w postaci odpoczynku, podczas gdy w okresie tym kierowca powinien zarejestrować dyspozycję, gdyż poruszał się w załodze dwuosobowej. Tymczasem powyższa wykresówka nie wchodziła w okres, którego dotyczyła kontrola, a zatem w tym zakresie niezasadnie nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 100 złotych. Z kolei analiza wykresówki p. S.S. z dnia [...].07.2007 r. wykazała, iż odbierając odpoczynek w okresie 22:25 - 08:00 przełącznik grup czasowych ustawiony był w pozycji inna praca zamiast w pozycji odpoczynek, a zatem zasadnym było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 100 złotych z tytułu naruszenia Ip. 11.2 ust. 4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy wskazał, że nie ma możliwości umorzenia postępowania ze względu na fakt, że kara pieniężna wynikająca z tytułu stwierdzonych naruszeń przekracza kwotę 30.000 złotych, bowiem niewątpliwie naruszenia te miały miejsce i strona podlega sankcji za nieprzestrzeganie obowiązujących przepisów. Zakresu postępowania administracyjnego prowadzonego w obu instancjach Inspekcji Transportu Drogowego nie determinuje zatem kwota kary pieniężnej, ale ilość i rodzaj stwierdzonych naruszeń. Kontrolujący nie może bowiem odstąpić od stwierdzenia naruszenia przepisów prawa ze względu na fakt, iż ilość pozostałych naruszeń i wysokość przysługujących za nie kar pieniężnych przekracza kwotę 30.000 złotych. Ratio /eg/s przepisu z art. 92 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym jest bowiem podyktowane dążeniem ustawodawcy, aby kary pieniężne nakładane w transporcie drogowym były odczuwalne, ale nie nadmiernie uciążliwe i niemożliwe do wyegzekwowania. Tym samym organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż w przypadku ujawnienia w wyniku kontroli określonych naruszeń, nie można zaniechać ich stwierdzenia w rozstrzygnięciu kończącym przeprowadzone postępowanie administracyjne, nawet wówczas gdy suma kar pieniężnych wynikających z tych naruszeń przekraczałaby kwotę 30.000 złotych. Wówczas ma zastosowanie przepis z art. 92 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, statuujący instytucję szczególnego rodzaju kary łącznej w postępowaniu administracyjnym. Z tego też względu, pomimo poczynienia przez organ odwoławczy odmiennych ustaleń w przedmiocie naruszeń Ip. 10.2, Ip. 11.4 ust. 1, 11.2 ust. 1, Ip. 11.2 ust. 4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, całkowita kara pieniężna z tytułu całości stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń wynosi 40.900 (słownie: czterdzieści tysięcy dziewięćset) złotych. Z tego też względu w rozpatrywanej sprawie zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 30000 złotych. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż nie znalazł w zgromadzonym materiale dowodowym podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym odnośnie naruszeń utrzymywanych w niniejszej decyzji. Skarżący powinien więc przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezami omawianych wyżej przepisów, a mianowicie, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcą pojazdu lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. W ocenie organu odwoławczego jednak za taką okoliczność nie może zostać uznany brak właściwych rozwiązań organizacyjnych w przedsiębiorstwie czy też brak wyszkolenia kierowcy. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi (m.in. przestrzeganie czasu pracy kierowcy). Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę i nie jest żadnym usprawiedliwieniem. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu.
Zdaniem Głównego Inspektora strona jako podmiot świadczący usługi transportowe powinna dochować należytej staranności w zakresie przestrzegania przepisów regulujących czas pracy kierowców. W jej interesie leży zapoznanie się z przepisami regulującymi wykonywanie transportu drogowego. Wyposażenie kierowcy w stosowną wiedzę niezbędną do prawidłowego wykonywania usług transportowych leży nie tylko w interesie podmiotu wykonującego transport drogowy, ale ma na celu w szczególności zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom dróg. Ponadto wyjaśnił, iż kary w transporcie drogowym zostały określone w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter.
Kwestionując prawidłowość przedmiotowej decyzji P.K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wskazał, iż nie można w pełni zgodzić się z organem odwoławczym. Skarżący wyjaśnił, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 (WE) 561/2006 dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekraczać dziewięciu godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może być przedłużony nie więcej niż dwa razy w tygodniu do 10 godzin. W myśl art. 8 rozporządzenia, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku, a w każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że okres jazdy dziennej powinien zamykać się pomiędzy dwoma okresami dziennego odpoczynku. W ocenie strony analiza przepisów prawa musi prowadzić do wniosku, iż niezależnie od zakresu skrócenia dziennego czasu odpoczynku, cały czas mamy do czynienia z odpoczynkiem dziennym, co prawda skróconym. Tym samym każda przerwa która spełnia wymogi pozwalające ją zaliczyć do odpoczynku dziennego powinna przerywać zliczanie okresu jazdy dziennej.
Ponadto zdaniem skarżącego jednoczesne nałożenie kary pieniężnej za skrócenie odpoczynku dziennego oraz przekroczenia norm jazdy dziennej zastosowane w przypadku skarżącego, powoduje podwójne ukaranie za to same naruszenie.
Odnosząc się do przekroczenia przez kierowców maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego, należy wskazać, iż owe naruszenia powstały tylko i wyłącznie z winy kierowców. Podobną argumentację należy przyjąć przy pozostałych naruszeniach dotyczących nieprawidłowego działania urządzenia rejestrującego w postaci nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu oraz w przypadku wykresówki zapisywanej zbyt długo, a także w przypadku nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych (selektorem). Za wskazane powyżej naruszenia odpowiedzialność ponoszą tylko i wyłącznie kierowcy. Zdaniem skarżącego przedsiębiorca nie może przewidzieć pewnych, w jakiś sposób umotywowanych, zachowań kierowców i nie ma na nie wpływu. Kierowcy zostali odpowiednio wyszkoleni pod kątem znajomości obowiązujących ich przepisów dotyczących czasu pracy oraz obsługi urządzenia rejestrującego, dlatego przedsiębiorca nie może odpowiadać za naruszenia, których dopuszczają się kierowcy podczas wykonywanego przewozu. Odnosząc się do naruszenia w postaci nieokazania wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie, to należy stwierdzić iż dla wskazanych do kontroli kierowców, przedsiębiorca okazał komplet wykresówek oraz zaświadczeń spełniających wymogi art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, potwierdzających przyczynę nieposiadania wykresówek. Organ nie podważył wiarygodności okazanych zaświadczeń, zatem nie ma podstaw do nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieokazania dokumentu.
Ponadto organ, w skarżonej decyzji każdorazowy brak ciągłości zapisu na wykresówce potraktował jako brak wykresówki. Zdaniem skarżącego organ oparł się jedynie na domniemaniu, że każdy brak stanowi brak wykresówki. Jest to domniemanie nieuprawnione, z uwagi na fakt iż wielokrotnie miała miejsce sytuacja, w której pojazdami kierował P.K., na dowód czego okazał posiadane przez siebie wykresówki. Niestety nie jest on wstanie się wylegitymować się wykresówkami na każdy brakujący kilometr przebiegu, ponieważ był przekonany że jako właściciel firmy nie musi wykresówek przechowywać, ale wykresówki właściciela nie były przedmiotem postępowania.
Jednocześnie skarżący zarzucił brak wykazania sposobu obliczenia stwierdzonych uchybień wskazując, iż z decyzji nie wynika sposób przeprowadzenia analizy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje ustalenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną -art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270, ze zm.) - zwaną dalej "p.p.s.a."
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2011 r. "utrzymująca zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 30.000 zł" tj. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2008 r. o nałożeniu kary pieniężnej na Skarżącego w wysokości 30.000 zł - narusza przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Na wstępie podnieść należy, że kontrola drogowa lub kontrola w przedsiębiorstwie, w wyniku której stwierdzono naruszenie różnych przepisów prawa regulujących transport drogowy, powoduje wszczęcie jednej sprawy administracyjnej zapoczątkowanej taka kontrolą. Przedmiotem postępowania i sprawy jest nałożenie kary pieniężnej za naruszenie prawa stwierdzone w wyniku przeprowadzonej kontroli. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, "sprawa jest jedna, a naruszeń prawa badanych w toku tej sprawy może być wiele" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 958/09).
Podzielając powyższy pogląd, Wojewódzki Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że w wypadku wielości naruszeń organ nakładający karę prowadzi postępowanie w jednej sprawie administracyjnej, którą załatwia wydając jedną decyzję. Na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidziano bowiem możliwości prowadzenia jednego postępowania w kilku sprawach dotyczących tego samego podmiotu. Wolą ustawodawcy było takie ukształtowanie postępowania, aby nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia stanowiło przedmiot jednej sprawy administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2010r., sygn. akt li GSK 652/09).
Konsekwencją uznania, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej wydana na podstawie ustawy o transporcie drogowym załatwia jedną sprawę administracyjną jest niepodzielność tejże decyzji.
Przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej, niż wymienione w komentowanym przepisie.
W niniejszej sprawie administracyjnej organ l instancji nałożył na skarżącego przedsiębiorcę karę pieniężną za wielość naruszeń określonych w ustawie o transporcie drogowym podczas jednej kontroli w przedsiębiorstwie, zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 w zw. z ust.4 ustawy o transporcie drogowym., który daje podstawę do sumowania kar za poszczególne naruszenia podczas jednej kontroli, za które wymierzono Skarżącemu karę pieniężną w łącznej wysokości 30.000 zł
Zadaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego jako organu II instancji, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 lub pkt 2 k.p.a., było rozpoznanie odwołania w całokształcie sprawy i ramach dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia.
W treści decyzji organu l instancji jest wyrażona wola organu administracji publicznej załatwiającego sprawę w formie decyzji administracyjnej. Osnowa decyzji jest więc miarodajna czy organ wydał rozstrzygnięcie w jednej sprawie czy też wiele rozstrzygnięć i tym samym załatwił kilka spraw administracyjnych. GITD jako organ II instancji nie może wydać decyzji na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. o utrzymaniu w mocy decyzji organu l instancji "w zakwestionowanym zakresie" - jak to uczyniono w rozpatrywanej sprawie. Takie rozstrzygnięcie, w ocenie Sądu, jest sprzeczne także z art. 138 § 1 k.p.a., gdyż takiej możliwości nie przewiduje się w katalogu rozstrzygnięć przytoczonego przepisu. Organ odwoławczy może bowiem wydać decyzję, w której albo utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo uchyla decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze.
Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić wskazaną wyżej ocenę i wydać decyzję mieszczącą się w katalogu określonym w art. 138 k.p.a. oraz odnieść się do dowodów przedstawionych przez stronę i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Z uwagi na stwierdzone uchybienia dyskwalifikujące zaskarżaną decyzję, Sąd odstąpił od badania innych, wskazanych przez Skarżącego, zarzutów skargi.
Orzekając o uchyleniu zaskarżonej decyzji Sąd działał w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 3.317 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
14
10
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło