II SA/Go 649/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-11-24
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji architektoniczno-budowlanej wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że planowane ogrodzenie narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uzasadniając tym samym zgłoszenie sprzeciwu?Ratio decidendi
Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że planowane ogrodzenie narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak precyzyjnych ustaleń dotyczących przebiegu ogrodzenia w stosunku do granic działki i linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu, a także brak analizy skali planu i szkicu inwestora, uniemożliwiły rzetelną ocenę zgodności inwestycji z planem. W związku z tym, zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, narusza prawo procesowe w stopniu kwalifikującym ją do uchylenia.Stan faktyczny
Skarżący zgłosili zamiar wykonania ogrodzenia na swojej działce. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że budowa narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące ulic. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie ich prawa własności i brak zawiadomienia o tworzeniu planu. Sąd uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że organy nie wykazały sprzeczności planowanego ogrodzenia z planem miejscowym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega wykonaniu, zasądził zwrot kosztów postępowania od Wojewody na rzecz skarżącego oraz przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J.M. i C.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego – J.M. kwotę 66 (sześćdziesiąt sześć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego K.B. wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W dniu [...] maja 2010 r. J.M. i C.M., jako współwłaściciele działki o nr ewiden. [...], zgłosili Staroście Powiatu zamiar przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia, od strony ul. [...] oraz od strony ul. [...], nieruchomości stanowiącej ich współwłasność, z zaznaczeniem, iż dojazd do działki następować będzie przez istniejące bramy i furtki. Do zgłoszenia dołączyli złożone oświadczenia o dysponowaniu na cele budowlane nieruchomością stanowiącą działkę nr [...] oraz mi.n. szkic przebiegu projektowanego ogrodzenia na działce nr [...], wykonany na podkładzie mapowym w postaci wycinka mapy sytuacyjno- wysokościowej w skali 1: 500
Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Starosta zgłosił sprzeciw wobec zamiaru wykonania zgłoszonych przez inwestorów robót budowlanych. Powołując się na treść przepisu art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 156, poz. 1118 ze zm. ) uznał, iż budowa ogrodzenia, objęta zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał, iż działka gruntu o nr ewiden. [...] znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru w rejonie ul. [...], przyjętym uchwalą nr XXIII/137/97 Rady Miasta i Gminy z dnia [...] marca 1997 r. Zgodnie zapisami planu ( § 5 pkt 3 i 4 ), ulice oznaczone symbolem KD są ulicami osiedlowymi. Ich orientacyjna szerokość w liniach rozgraniczenia wynosi 10 – 12 m, zaś szerokość jezdni – 5 m. Ciągi komunikacyjne oznaczone symbolem KDX są publicznymi ciągami pieszo – jezdnymi. Orientacyjna szerokość tych ciągów w liniach rozgraniczenia wynosi 10 m, zaś szerokość pasa komunikacyjnego 3,5 – 5 m, bez konieczności urządzania chodników. Starosta uznał, że zgodnie z załączonym do zgłoszenia szkicem, ogrodzenie zaprojektowano na terenie ulicy oznaczonej na planie symbolem KD (ul. [...]) oraz na terenie ciągu komunikacyjnego oznaczonego symbolem KDX (ul. [...]). W konsekwencji powyższych ustaleń, organ stwierdził, iż inwestorzy nie spełnili wymagań obowiązujących przepisów Prawa budowlanego.
W odwołaniu J.M. i C.M. podnosili, iż nie zgadzają się z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącymi ulic [...]i oraz [...]. Zdaniem inwestorów nastąpiło naruszenie stanu posiadania nieruchomości stanowiącej ich współwłasność, bez uprzednich prób rozmów ze strony Urzędu. Podnosząc jak ważne jest dla nich ogrodzenie posesji, wskazywali, iż stara droga zapewnia wystarczającą ilość miejsca do wytyczenia nowej.
Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania inwestorów, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z treścią zastosowanego przez Starostę przepisu art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno – budowlanej wnosi sprzeciw jeżeli budowa lub wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Wyjaśniając pojęcie "wnosi sprzeciw" organ wskazał, iż rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie zostało pozostawione uznaniu organu, bowiem obowiązek zgłoszenia sprzeciwu, gdy zgłoszone roboty budowlane naruszają ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne powszechnie obowiązujące przepisy, wynika wprost z przepisu. Mając na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy Wojewoda wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że działka nr ewid. [...] objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą nr XXIII/137/97 Rady Miasta i Gminy z dnia [...] marca 1997r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie ul. [...]. Zgodnie z § 5 ust. 3 uchwały teren oznaczony symbolem KD stanowi ulice osiedlowe (dojazdowe) o orientacyjnej szerokości od 10 m do 12 m w liniach rozgraniczenia i jezdni dostępnej bez ograniczeń o szerokości 5 m. Natomiast stosownie do § 5 ust. 4 uchwały symbolem KDX oznaczono publiczne ciągi pieszo – jezdne o orientacyjnej szerokości 10 m w liniach rozgraniczenia i szerokości pasa komunikacyjnego od 3,5 do 5 m, bez konieczności urządzania chodników. Zdaniem organu, przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób jednoznaczny określiły przeznaczenie terenów oznaczonych w/w symbolami pod ulice osiedlowe i publiczne ciągi pieszo – jezdne, bez wprowadzenia wyjątku w tym zakresie. Zdaniem organu z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe ogrodzenie przebiegać będzie na terenie oznaczonym w miejscowym planie właśnie symbolami KD oraz KDX, co stoi w oczywistej sprzeczności z postanowieniami tego planu. Organ odwoławczy stwierdził, iż wskazane okoliczności uzasadniają zgłoszenie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania przedmiotowego ogrodzenia. Odnosząc się zaś do treści odwołania, Wojewoda wyjaśnił, iż postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają charakter przepisów powszechnie obowiązujących na określonym terenie, a jego ustalenia wiążą organy administracji architektoniczno – budowlanej, co oznacza, że są one zobowiązane do oceny zgodności zamierzenia budowlanego z warunkami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżący J.M. i C.M. zarzucali, iż nie byli zawiadamiani o tworzeniu planu zagospodarowania przestrzennego. Jego ustalenia w zakresie przebiegu drogi są nieuzasadnione i pozbawione racjonalności z punktu widzenia rozwiązań komunikacyjnych, kosztów ich realizacji oraz bezpieczeństwa ruchu drogowego, pogłębią też już teraz odczuwane uciążliwości związane z usytuowaniem drogi, jednak przede wszystkim naruszają ich prawo własności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie podkreślił, iż kwestie dotyczące uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowią przedmiotu postępowania przed organem administracji architektoniczno – budowlanej i nie podlegają badaniu przez ten organ. Nie mogą zatem być skutecznie podnoszone w postępowaniu wywołanym sprzeciwem.
Pismem z dnia [...] października 2010 r. skarżący oraz na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. – reprezentowani przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu –wywodzili, iż plan miejscowy został sporządzony na podstawie nieaktualnych map geodezyjnych. Zdaniem skarżącego J.M. w roku 2005 wszczęte zostało postępowanie rozgraniczające w wyniku którego doszło do ponownego wytyczenia "starej" granicy ich nieruchomości od strony ul. [...], w linii przebiegu planowanego ogrodzenia. W wyniku uchwalenia planu doszło do poszerzenia ul. [...] kosztem ich działki. Podnosił, iż nie rozumie z jakich przyczyn organy uznały, że planowany przebieg ogrodzenia od strony ul . [...] narusza ustalenia planu miejscowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera przepis art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Kryterium legalności przewidziane w ustawie ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ppsa), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienia postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż stosownie do art. 134 § 1 ppsa, rozstrzygając w granicach sprawy administracyjnej, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem postępowania prowadzonego przed organami administracji architektoniczno – budowlanej obu instancji było, dokonane przez J.M. i C.M., zgłoszenie zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych, polegających na wykonaniu ogrodzenia - od strony ul. [...] i od strony ul. [...] - ich nieruchomości, obejmującej działkę o nr ewid. [...], wobec którego Starosta wniósł – w drodze decyzji administracyjnej, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy - sprzeciw z uwagi na sprzeczność planowanej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Taki przedmiot sprawy administracyjnej powoduje, iż ani przed organami administracji architektoniczno – budowlanej obu instancji ani w postępowaniu sądowym wywołanym skargą na decyzję organu II instancji, skarżący nie mogą skutecznie kwestionować ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą nr XXIII/137/97 Rady Miasta i Gminy z dnia [...] marca 1997 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie ul. [...], opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia [...] maja 1997 r., nr 7 poz. 56. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest tzw. aktem prawa miejscowego ( art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym – Dz.U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm. ), stanowiąc prawo obowiązujące na obszarze działania organu, który go ustanowił ( art. 87 Konstytucji RP) tj. Gminy. Podkreślenia wymaga, że treść planu, jako aktu prawa miejscowego kształtuje sposób wykonywania prawa własności. Środkiem prawnym służącym kwestionowaniu ustaleń planu miejscowego, naruszających zdaniem danego podmiotu, jego interes prawny jest skarga wnoszona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm. ), składana po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym za nieskuteczne – w tym postępowaniu sądowym - należało uznać te zarzuty skargi, które nakierowane były na kwestionowanie zasadności czy legalności uregulowań zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie ul. [...], uchwalonym uchwałą nr XXIII/137/97 Rady Miasta i Gminy z dnia [...] marca 1997 r. jak i te dotyczące naruszenia prawa własności skarżących.
Mimo bezzasadności omówionych zarzutów, mając na uwadze kompetencję Sądu wynikająca z art. 134 § 1 ppsa, skargę należało uwzględnić, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do usunięcia z obrotu prawnego.
Mając na uwadze przedmiot postępowania przed organami administracji architektoniczno – budowlanej, rzeczą Sądu była ocena legalności wniesienia sprzeciwu wobec inwestycji polegającej na budowie ogrodzenia od strony ulic [...] i [...]. Wskazać zatem należy, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz.1118 ze zm. ) budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę. Stosownie jednak do treści przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy, jeżeli zamiar budowy dotyczy ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m, to wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej.
Zgłoszenie stanowi uproszczoną procedurę inicjującą proces budowlany. Zgodnie z art. 30 ust. 5 zdanie 2 Prawa budowlanego do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie - w drodze decyzji - sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Rozpatrując dokonane zgłoszenie, organ będąc ograniczony 30-dniowym terminem, zbadać musi stosownie do treści art. 30 ust. 6 ustawy czy zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia bądź obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (pkt 1), czy budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy (pkt 2) oraz czy zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje (pkt 3), a także czy w sprawie nie zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 30 ust. 7 ustawy, uprawniająca organ do zgłoszenia sprzeciwu i zobowiązania inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę na wykonanie obiektu budowlanego lub robót budowlanych podlegających zgłoszeniu.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż stwierdzenie przez organ administracji architektoniczno - budowlanej, iż planowana realizacja obiektu budowlanego narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest pozostawione uznaniu organu, ale obliguje go do zgłoszenia sprzeciwu ( art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy). Jednakże obowiązkiem organu zgłaszającego sprzeciw z powodu sprzeczności planowanych robót budowlanych z planem miejscowym jest wykazanie w sposób nie budzący wątpliwości, że ona istnieje i na czym polega.
Odnosząc się do okoliczności rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, iż - jak wynika ze zgłoszenia - inwestorzy planują posadowienie ogrodzenia od strony ulic [...] i [...]. Dla obszaru ul. [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez Radę Miasta i Gminy dnia [...] marca 1997 r. nr XXIII/137/97 obejmujący min. działkę skarżących i graniczące z nią ulice [...] i [...]. Potwierdza to znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy odpis w/w uchwały wraz z wyciągiem z załącznika graficznego tej uchwały. Z planu wynika, iż ulica [...] jest ulicą osiedlową, a ul. [...] publicznym ciągiem pieszo – jezdnym. Tym samym nie może budzić wątpliwości, dodatkowo w świetle treści skargi i analizy wycinaka załącznika graficznego planu, iż inwestycja wskazana przez inwestorów wymagała zgłoszenia ( art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) jak planowana od strony ulicy i innego miejsca publicznego tj. ogólnie dostępnego dla nieoznaczonej liczby podmiotów.
W kwestii oceny czy – tak jak uznały organy – planowana inwestycja narusza ustalenia obowiązującego planu miejscowego wskazać należy, iż wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia wymagało od organu I instancji wykazania na czym ta sprzeczność polega. Z kolei organ II instancji, rozpoznający odwołanie miał obowiązek zgodnie z zasadą dwuinstancyjności ( art. 15 Kpa ) ponownie merytorycznie rozpatrzeć w jej całokształcie. Granice postępowania organu II instancji także generalnie wyznaczają zasady ogólne postępowania administracyjnego, a przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej, zasada praworządności. Z zasady ogólnej prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kpa wynika, że również na organ odwoławczy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym do zastosowania art. 136 Kpa, a więc uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Z zasady praworządności wypływa obowiązek czuwania nad zgodnością z prawem decyzji organu pierwszej instancji i odniesienia się do zarzutów odwołania. Istota postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Oznacza to, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 140 Kpa w administracyjnym postępowaniu odwoławczym w sprawach nie uregulowanych odrębnie w szczególnym przepisie, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Oznacza to dla organu odwoławczego, w myśl art. 136 Kpa, obowiązek podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc także dopuszczenia nowych dowodów, jeżeli przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy lub też, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części - zastosowania art.138 § 2 Kpa. Jeżeli organ odwoławczy nie usuwa naruszeń prawa popełnionych przez organ pierwszej instancji, to utrzymując w mocy bez zmian naruszającą prawo decyzję tego organu - wydaje decyzję również naruszającą prawo. ( por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 1986r., sygn. akt II S.A.1829/85 - ONSA 1986, Nr 2, poz.43 ).
Wskazanych uchybień dopuścił się w ocenie Sądu – organ II instancji , utrzymując w mocy decyzję Starosty o sprzecie do zamiaru budowy ogrodzenia wskazanego w zgłoszeniu. W istocie bowiem decyzja organu I instancji ogranicza się wyłącznie do przytoczenia funkcji przypisanych w planie miejscowym ulicom oznaczonym symbolem KD ( ul. [...]) i terenom oznaczonym KDX ( ul. [...]) oraz stwierdzenia, że ze szkicu przedstawionego przez inwestorów wynika, iż ogrodzenie zaplanowano na terenach oznaczonych tymi symbolami, co przekłada się na naruszenie ustaleń planu. Organ odwoławczy w swej decyzji jedynie powielił stanowisko organu I instancji. Tym samym nie można przyjąć, iż organy wykazały sprzeczność zamiaru inwestycyjnego skarżących z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego.
Skarżący jako inwestorzy do zgłoszenia dołączyli oświadczenie o dysponowaniu na cele budowlane działką nr [...]. Oznacza to, że ich zamiarem pozostaje wzniesienie ogrodzenia na terenie tej działki. Rzut oka na wycinek załącznika graficznego do planu prowadzi do wniosku, iż działka o tym numerze stanowiąca współwłasność skarżących znajduje się na terenie 4-MN,U. W części tekstowej planu dla terenu oznaczonego wskazanym symbolem istnieje zapis: "Teren istniejącej ekstensywnej zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej. Adaptacja istniejącej zabudowy z możliwością przebudowy i zmiany funkcji. Intensyfikacja zabudowy na wydzielonych działkach budowlanych. Możliwość uzupełnienia zabudowy na działkach istniejących. Funkcja terenu mieszkaniowo- usługowa. Nie dopuszcza się lokalizacji innych funkcji stwarzających wzajemne uciążliwości. Dopuszcza się lokalizację budynków gospodarczych i garaży indywidualnych". Jak wynika z wycinaka załącznika graficznego obszar 4-MN.U oddzielony jest, linią rozgraniczającą obszary o różnych funkcjach użytkowych, od obszaru oznaczonego symbolem KDX ( ul. [...]) oraz symbolem KD ( ul [...]). Zgodnie z § 5 ust. 3 uchwały teren oznaczony symbolem KD stanowi ulice osiedlowe (dojazdowe) o orientacyjnej szerokości od 10 m do 12 m w liniach rozgraniczenia i jezdni dostępnej bez ograniczeń o szerokości 5 m. Natomiast stosownie do § 5 ust. 4 uchwały symbolem KDX oznaczono publiczne ciągi pieszo – jezdne o orientacyjnej szerokości 10 m w liniach rozgraniczenia i szerokości pasa komunikacyjnego od 3,5 do 5 m, bez konieczności urządzania chodników.
Kwestii ogrodzeń w planie miejscowym dotyczą regulacje ust. 7 § 4. Zgodnie z nim ogrodzenia działek powinny stanowić przestrzenny element plastyczny zharmonizowany z otoczeniem, a ich wysokość nie powinna przekraczać 150 cm. Innych wymogów co do parametrów ogrodzeń na terenie objętym planem jego zapisy nie zawierają. Omawiany plan miejscowy dla żadnego z nim objętych terenów w zapisach ogólnych ani ustalających ich konkretne funkcje nie zwiera w swej treści zakazu czy ograniczeń w zakresie lokalizowania ogrodzeń. Nadto wskazania wymaga, iż aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. ( Dz. U. z 2002r., Nr 75,poz. 690 ze zm. ) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie zawiera już takich ograniczeń w zakresie usytuowania ogrodzeń jakie wprowadzało poprzednio obowiązujące rozporządzenie z dnia 14 grudnia 1994 r. stanowiąc, iż ogrodzenie działki nie powinno przekraczać granicy działki oraz linii rozgraniczającej ulicy lub placu bądź innej linii ustalonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Powołując się na szkic przedłożony przez inwestorów organ I instancji ( z aprobatą organu odwoławczego ) stwierdził, iż wynika z niego, że projektowane ogrodzenie przebiegać ma przez tereny oznaczone symbolami KD i KDX, co dla organu wydaje się być jednoznaczne z naruszeniem ustaleń planu. Szkic planowanego przebiegu ogrodzenia został sporządzony na podkładzie mapowym w skali 1: 500. Z wycinka załącznika graficznego do planu , znajdującego się w aktach administracyjnych nie wynika zaś skala w jakiej plan został sporządzony. Z art. 16 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że zasadą jest sporządzanie planu w skali 1: 1000, a w określonych przypadkach może być to skala 1:500 lub 1:2000. Bez ustalenia skali planu, a w razie potrzeby przeskalowania mapy, nie da przeprowadzić porównania szkicu inwestora z załącznikiem graficznym planu, koniecznego dla poczynienia ustaleń faktycznych istotnych w sprawie. Z adnotacji na szkicu wynika, że ogrodzenie projektowane jest na terenie działki nr [...]. Jak wskazano wyżej działka ta, wg wycinaka załącznika graficznego planu znajduje się na terenie "4 MN,U" którego funkcja - jak wyżej wskazano - nie sprzeciwia się lokalizowaniu na niej ogrodzenia. Ze szkicu wynika, że projektowane ogrodzenie jest zbliżone do granicy działki od strony ul. [...] i od ulicy [...]. Nie da się jednak z niego wywieść czy ma przebiegać przy granicy działki z tymi ulicami, czy w granicy tej działki od strony wskazanych ulic. Okoliczności tej organ nie wyjaśnił. Nie wyjaśnił jak się ma planowany przebieg ogrodzenia do przebiegu linii rozgraniczających tereny o różnych funkcjach ( 4 MN,U; KD; KDX ) ani do linii rozgraniczających ulicę [...] i publiczny ciąg pieszo - jezdny ul. [...], z dochowaniem ich szerokości w liniach rozgraniczenia ustalonych w planie miejscowym. Tym samym w sprawie nie zostało ustalone czy cała działka nr [...] znajduje się na terenie o funkcji 4 MN,U czy też jakaś jej część położona jest na terenach o innych funkcjach. Nie ustalono też jak faktycznie projektowane ogrodzenie ma przebiegać w odniesieniu do granic działki nr [...], i jak się ten przebieg ma do wynikających z planu miejscowego linii rozgraniczających tereny o różnych funkcjach, a jak do oznaczenia ulic istniejących i projektowanych z ustalonymi dla nich liniami rozgraniczenia. Dopiero takie ustalenie pozwoli na rzetelną analizę i ocenę czy przebieg projektowanego ogrodzenia faktycznie pozostaje w sprzeczności z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, który - jak wskazano uprzednio - w swej treści nie zawiera zakazu budowy ogrodzeń w liniach rozgraniczających tereny o różnej funkcji czy w liniach rozgraniczających drogę w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie ( Dz. U. z 1999 r., Nr 43 poz. 430 ze zm. ). Wskazać przy tym należy, iż stosownie do powołanej definicji przez linie rozgraniczające drogę rozumie się "granice terenów przeznaczonych na pas drogowy lub pasy drogowe ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w wypadku autostrady - w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady; w liniach rozgraniczających drogi na terenie zabudowy (ulicy) mogą znajdować się również urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązane z funkcją komunikacyjną drogi ".
Stosownie zaś do treści przepisu art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnej funkcji. Niewątpliwie rację ma organ, twierdząc, iż ustalenia planu są dla organu administracji architektoniczno-budowlanej wiążące, w zakresie oceny inwestycji objętej zgłoszeniem. Wynika to jednoznacznie z zapisu art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Należy jednakże zwrócić uwagę, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego upoważnia do takiego rozstrzygania, jakie wyraźnie wynika z jego zapisów. Przepisy tego aktu przybierają formę konkretną, ustalając bezpośrednio w terenie granice i linie rozgraniczające terenów o różnym przeznaczeniu, a także warunki kształtowania zabudowy w wydzielonych w ten sposób obszarach. Niewątpliwie ustalenia w zakresie przeprowadzenia linii rozgraniczających mogą wpływać na ograniczenie prawa właścicieli nieruchomości objętych planem w zakresie zabudowy. Jednakże takie ograniczenia muszą wynikać z jego zapisów w sposób wyraźny. W orzecznictwie zwraca się uwagę, iż oceniając planowane przedsięwzięcie budowlane, przez pryzmat zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego organ musi wykazać czy np. faktycznie narusza ono granice linii rozgraniczających, co więcej, czy w planie przewidziane zostały ograniczenia zabudowy dla danego obszaru. Zwraca się też uwagę, iż treść przywołanych zapisów planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego nie może pozostawiać wątpliwości, że w granicach terenu objętego planem nie są dopuszczalne inwestycje w liniach rozgraniczających dróg (por. wyrok sygn. akt II SA/Gl 475/09, II SA/Ke 685/09, II SA/Kr 2451/03, IV SA/Po 258/09, VII SA/Wa 2280/09 ). Ustalenia w tym zakresie powinny z kolei znaleźć swoje odzwierciedlenie nie tylko w zebranym materiale dowodowym, ale przede wszystkim w uzasadnieniu wydanego w sprawie ewentualnego rozstrzygnięcia, tj. decyzji o sprzeciwie. W rozpatrywanej sprawie brak jest takich ustaleń w zaskarżonej decyzji jak również w decyzji ją poprzedzającej.
Mając na uwadze poczynione rozważania uznać należało, iż postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało z naruszeniem zasad wynikających z art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. nr 98 poz. 1071 ze zm. ), obligujących organ do wnikliwego i wszechstronnego zbadania sprawy oraz zebrania wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie, a także rozważenia zarówno interesu strony tego postępowania, jak również interesu publicznego oraz odzwierciedlenia tego w uzasadnieniu, które powinno realizować wymogi stawiane przez art. 107 § 3 Kpa. Tymczasem zarówno Starosta, jak Wojewoda, swoje rozważania w sprawie ograniczyli jedynie do wskazania przepisów § 5 uchwały nr XXIII/137/97 oraz stwierdzenia, iż przedmiotowe ogrodzenie zaprojektowano na terenie ul. [...] i [...]. Organy nie wykazały tym samym, iż w sprawie istotnie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, uzasadniające wniesienie sprzeciwu wobec zgłoszenia J.M. i C.M.
Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że wszystkie wytknięte naruszenia prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ sposób jej załatwienia zależy od prawidłowości ustaleń faktycznych i ich należytej oceny prawnej . Stosowanie zatem do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ppsa zaskarżoną decyzję organu II instancji należało uchylić.
Konsekwencją orzeczenia zawartego w niniejszym wyroku jest konieczność ponownego rozpatrzenia odwołania skarżących od pierwszoinstancyjnej decyzji w ramach postępowania odwoławczego, które powinno być przeprowadzone z uwzględnieniem uwag wynikających z niniejszego uzasadnienia ( art. 153 ppsa ).
O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto, mając na uwadze wynik sporu ( art. 200 i 205 § 1 ppsa ) przyznając równocześnie pełnomocnikowi skarżących ze środków Skarbu Państwa koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło